Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMeblağ (Rakam) Hataları

İşletme, 48.50048.500 TL tutarındaki ticari malı %20\%20 KDV dâhil bedelle banka aracılığıyla satın almıştır. Yevmiye kaydı aşamasında; "153 Ticari Mallar" ve "191 İndirilecek KDV" hesaplarına ait tutarlar doğru kaydedilmiş; ancak "102 Bankalar" hesabının alacağına rakamların yer değiştirmesi (transpozisyon) sonucu 58.20058.200 TL yerine 52.80052.800 TL kaydedilmiştir. Bu muhasebe hatası ve sonuçlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Mizan borç toplamı alacak toplamından 5.4005.400 TL fazla çıkar ve hata, ilgili hesabın alacağına aradaki fark kadar ek kayıt yapılarak düzeltilir.Cevap
  2. B
    Yapılan işlem bir 'meblağ hatası' olduğu için her iki taraf da aynı ölçüde etkilenmiş kabul edilir ve mizan toplamları birbirine eşit çıkar.
  3. C
    Hatanın düzeltilmesi için öncelikle hatalı yapılan 52.80052.800 TL'lik kayıt ters kayıtla iptal edilmeli, ardından doğru tutar olan 58.20058.200 TL ile yeni bir kayıt yapılmalıdır.
  4. D
    Bu hata sonucunda mizan toplamları arasında 9.7009.700 TL tutarında bir fark oluşur ve bu durum 'özün önceliği' kavramına aykırılık teşkil eder.
  5. E
    Bu bir 'taraf hatası' niteliğindedir ve mizan borç toplamı ile alacak toplamı arasında farkın iki katı olan 10.80010.800 TL tutarında bir dengesizlik yaratır.

Cevap

Mizan borç toplamının alacak toplamından 5.4005.400 TL fazla çıkması ve hatanın ilgili hesabın alacağına ek kayıtla düzeltilmesi ifadesi doğrudur.
İşletmenin yaptığı kayıtta borç tarafı (Ticari Mallar ve KDV) toplamda 58.20058.200 TL iken, alacak tarafı (Bankalar) rakamların yer değiştirmesi nedeniyle 52.80052.800 TL olarak kaydedilmiştir. Bu durum, mizan borç toplamının alacak toplamından 5.4005.400 TL (58.200−52.80058.200 - 52.800) fazla çıkmasına neden olur. Muhasebe standartlarına göre eksik yazılan meblağ hataları, aradaki fark kadar yapılacak ek bir kayıtla (tamamlama kaydı) düzeltilir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydı tutarlarını hesaplayın.
Mal bedeli: 48.50048.500 TL, KDV (%20): 9.7009.700 TL, Toplam Ödeme: 58.20058.200 TL.
Mizandaki sapmayı bulmak için öncelikle olması gereken borç/alacak toplamları bilinmelidir.
2
Yapılan hatalı kaydın borç ve alacak toplamlarını karşılaştırın.
Borç Toplamı (153 + 191): 58.20058.200 TL. Alacak Toplamı (102): 52.80052.800 TL.
Hatanın asimetrik olup olmadığı ve mizan üzerindeki etkisi bu karşılaştırma ile belirlenir.
3
Mizan farkını hesaplayın.
Fark = 58.200−52.800=5.40058.200 - 52.800 = 5.400 TL (Borç tarafı daha fazladır).
Transpozisyon (rakam kayması) sonucu oluşan matematiksel farkın mizan üzerindeki etkisini sayısal olarak doğrulamak gerekir.
4
Düzeltme yöntemini belirleyin.
Eksik tutar (5.4005.400 TL) için Bankalar hesabının alacağına ek kayıt yapılmalıdır.
Meblağ eksik yazıldığında, yevmiye maddesini tamamen silmek yerine fark kaydı (tezyid) yapmak muhasebe usullerine daha uygundur.

Anahtar Kavram

Asimetrik Meblağ Hatalarının Mizan ve Düzeltme Kaydı Üzerindeki Etkisi

İpuçları

1
Yevmiye kaydının borç ve alacak taraflarının toplamlarını ayrı ayrı hesaplayarak karşılaştırın.
2
Transpozisyon hatası olan 52.80052.800 ile olması gereken 58.20058.200 arasındaki farkı bulun ve bu farkın hangi tarafı eksik bıraktığını belirleyin.
3
Mizanda borç fazlası varsa, alacak tarafındaki hesapların (Bankalar gibi) eksik yazılmış olabileceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Eğer hata sonucunda meblağ fazla yazılsaydı (örneğin 58.20058.200 yerine 85.20085.200), düzeltme kaydının nasıl değişeceğini analiz edin.

Alternatif Yöntem

Matematiksel Sağlama: Bir transpozisyon hatasında oluşan fark her zaman 9 rakamına tam bölünür. Burada 5.400/9=6005.400 / 9 = 600 sonucunu verir, bu da hatanın bir basamak kayması veya yer değiştirme hatası olduğunu doğrular.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Meblağ (Rakam) Hataları

Bu konudan daha fazla soru