Soru

Zorluk: Çok zorKambiyo ve Dış Ticaret İşlemleri

Bir banka, müşterisinin talebi üzerine aşağıdaki kambiyo ve arbitraj işlemini gerçekleştirmiştir:

- Müşteriden 30.00030.000 USD tutarında nakit yabancı para (efektif) satın alınmıştır.
- Karşılığında müşterinin vadesiz EUR hesabına 28.00028.000 EUR tutarında döviz (kaydi para) aktarılmıştır.
- Banka, bu işlem için USD alış bedeli üzerinden %1\%1 oranında komisyon tahsil etmiştir.
- İşlemden doğan bakiye farkı ve komisyon tutarı müşterinin vadesiz TL hesabından mahsup edilmiştir.

İşlem anındaki kurlar:

Döviz CinsiEfektif AlışEfektif SatışDöviz AlışDöviz Satış
USD34,5034,50 TRY34,8034,80 TRY34,6034,60 TRY34,9034,90 TRY
EUR37,2037,20 TRY37,8037,80 TRY37,1037,10 TRY37,5037,50 TRY

Buna göre, bankanın bu işleme ilişkin yapacağı muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme Hesabı (USD) 1.035.0001.035.000 TL borçlandırılır, 291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme Hesabı (EUR) 1.050.0001.050.000 TL alacaklandırılır ve 300 Mevduat (TL) hesabı 25.35025.350 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme Hesabı (EUR) 1.058.4001.058.400 TL alacaklandırılır ve 300 Mevduat (TL) hesabı 33.75033.750 TL borçlandırılır.
  3. C
    Gerçekleşen bu işlem bankanın sadece bilanço dışı (nazım) hesaplarını etkiler; 290 ve 291 nolu hesaplarda herhangi bir kayıt yapılmaz.
  4. D
    291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme Hesabı (USD) 1.035.0001.035.000 TL borçlandırılır, 291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme Hesabı (EUR) 1.050.0001.050.000 TL alacaklandırılır ve 300 Mevduat (TL) hesabı 25.50025.500 TL borçlandırılır.
  5. E
    291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme Hesabı (USD) 1.038.0001.038.000 TL borçlandırılır ve 300 Mevduat (TL) hesabı 22.35022.350 TL borçlandırılır.

Cevap

Bankanın yapacağı kayıtta USD pozisyon eşitliği 1.035.0001.035.000 TL borçlandırılmalı, EUR pozisyon eşitliği 1.050.0001.050.000 TL alacaklandırılmalı ve fark ile komisyon toplamı olan 25.35025.350 TL müşterinin TL mevduat hesabından tahsil edilmelidir.
Banka muhasebe sisteminde (BTHP), yabancı para satın alındığında '291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme Hesabı' borçlandırılır, satıldığında ise alacaklandırılır. 30.00030.000 USD efektif alış bedeli 1.035.0001.035.000 TL (Borç) ve 28.00028.000 EUR döviz satış bedeli 1.050.0001.050.000 TL (Alacak) olarak hesaplanır. Aradaki 15.00015.000 TL fark ve 10.35010.350 TL komisyon toplamı olan 25.35025.350 TL müşterinin TL mevduat hesabından tahsil edildiği için 300 nolu hesap borçlandırılır (yükümlülük azalır).

Adım Adım Çözüm

1
USD Efektif alış bedelini hesapla
30.000 USD×34,50 TRY=1.035.000 TL30.000 \text{ USD} \times 34,50 \text{ TRY} = 1.035.000 \text{ TL}
Banka efektif satın aldığı için USD Efektif Alış kuru kullanılır. Bu tutar bankanın USD pozisyonunu artırır (291 USD Borç).
2
EUR Döviz satış bedelini hesapla
28.000 EUR×37,50 TRY=1.050.000 TL28.000 \text{ EUR} \times 37,50 \text{ TRY} = 1.050.000 \text{ TL}
Banka kaydi para (döviz) sattığı için EUR Döviz Satış kuru kullanılır. Bu tutar bankanın EUR pozisyonunu azaltır (291 EUR Alacak).
3
Komisyon tutarını hesapla
1.035.000 TL×0,01=10.350 TL1.035.000 \text{ TL} \times 0,01 = 10.350 \text{ TL}
Soruda belirtildiği üzere USD alış bedeli üzerinden %1\%1 komisyon hesaplanır.
4
Müşteriden tahsil edilecek net TL tutarını belirle
(1.050.0001.035.000)+10.350=25.350 TL(1.050.000 - 1.035.000) + 10.350 = 25.350 \text{ TL}
Döviz satış bedeli ile efektif alış bedeli arasındaki farka komisyon eklenerek müşterinin TL hesabından mahsup edilir.

Anahtar Kavram

Banka muhasebesinde kambiyo pozisyon eşitleme hesaplarının (291) kullanımı ve efektif/döviz kurları arasındaki farkın uygulanması.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla