Soru

Zorluk: OrtaMali Duran Varlıklar (Bağlı Menkul Kıymetler, İştirakler, Bağlı Ortaklıklar)

İşletme, sermayesine %15\%15 oranında iştirak ettiği ve "242 İştirakler" hesabında izlediği (B) Anonim Şirketi’nin sermaye artırımına katılmıştır. İşletme, payına düşen 200.000200.000 TL tutarındaki sermaye taahhüdünün %40\%40’ını banka kanalıyla ödemiş, kalan tutar için ise taahhütte bulunmuştur. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. "242 İştirakler" hesabı 200.000200.000 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    "110 Hisse Senetleri" hesabı 200.000200.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    "243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri" hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    "242 İştirakler" hesabı sadece ödenen tutar olan 80.00080.000 TL kadar borçlandırılır.
  5. E
    "240 Bağlı Menkul Kıymetler" hesabı 200.000200.000 TL borçlandırılır.

Cevap

"242 İştirakler" hesabının 200.000200.000 TL tutarında borçlandırılması gereken seçenektir.
İşletme bir sermaye artırımına katıldığında, iktisap ettiği payların toplam nominal değeri kadar varlık artışı (242 nolu hesapta borç kaydı) gerçekleşir. Bu işlemin bir kısmı nakit ödense dahi, muhasebenin temel kavramlarından olan tahakkuk esası gereği tüm taahhüt bedeli kayıtlara alınmalıdır. Dolayısıyla iştirakler hesabına borç kaydedilecek tutar 200.000200.000 TL olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ortaklık pay oranının analiz edilmesi
%15\%15 pay oranı, Tekdüzen Hesap Planı'na göre %10\%10 ile %50\%50 arasında kaldığı için "242 İştirakler" hesabı kullanılmalıdır.
Yatırımın mali duran varlıklar grubundaki doğru hesabını belirlemek için pay oranı kritiktir.
2
Sermaye taahhüdünün toplam tutarının belirlenmesi
Toplam taahhüt edilen tutar 200.000200.000 TL'dir.
Varlık hesapları taahhüt edilen toplam bedel üzerinden kayda alınır.
3
Ödenen ve ödenmeyen kısımların ayrıştırılması
Ödenen: 200.000×%40=80.000200.000 \times \%40 = 80.000 TL; Kalan taahhüt: 200.00080.000=120.000200.000 - 80.000 = 120.000 TL.
Nakit çıkışı ile henüz ödenmemiş yükümlülüğün farklı hesaplarda izlenmesi gerekir.
4
Yevmiye kaydının kurgulanması
"242 İştirakler" (B) 200.000200.000 / "243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)" (A) 120.000120.000 ve "102 Bankalar" (A) 80.00080.000.
Tahakkuk esasına göre varlık artışı toplam değerden, ödeme ve borçlanma ise ilgili kaynak/düzenleyici hesaplardan takip edilir.

Anahtar Kavram

İştiraklerde Sermaye Taahhüdü ve Kayıt Esasları

Daha Fazla Pratik

İştirak payı %50'yi aşsaydı hangi hesabın kullanılacağını ve bu durumun kontrol ilişkisi üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Önce sermaye taahhüdü kaydı (242 B / 243 A) yapılıp, ardından ödeme kaydı (243 B / 102 A) şeklinde iki ayrı adımda da muhasebeleştirme yapılabilir. Sonuçta 242 hesabı yine aynı tutarda borçlanmış olur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla