Soru

Zorluk: OrtaYasal Yedek Akçelerin Hesaplanması ve Kaydı

Yıldız Anonim Şirketi'nin 20252025 yılı faaliyet dönemi sonunda kâr dağıtımı öncesindeki bazı hesap bakiyeleri ve mali verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / Kalem AdıTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye600.000600.000
540540 Yasal Yedekler Hesabı114.000114.000
Dönem Net Kârı150.000150.000
Geçmiş Yıllar Zararları10.00010.000

Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca, şirketin bu veriler ışığında ayırması gereken I. tertip yasal yedek akçe tutarı kaç TL'dir?

  1. 6.0006.000Cevap
  2. B
    7.0007.000
  3. C
    7.5007.500
  4. D
    10.00010.000
  5. E
    15.00015.000

Cevap

Şirketin yasal yedek tavanına olan mesafesi hesaplanan tutardan düşük olduğu için ayırması gereken I. tertip yasal yedek akçe tutarı 6.0006.000 TL'dir.
I. tertip yasal yedek akçe hesaplanırken dönem net kârından (150.000150.000 TL) geçmiş yıl zararları (10.00010.000 TL) düşülerek matrah 140.000140.000 TL olarak bulunur. Bu tutarın %5'i 7.0007.000 TL'dir. Ancak, şirketin toplam yasal yedeği ödenmiş sermayesinin %20'si olan 120.000120.000 TL'yi geçemez. Şirketin halihazırda 114.000114.000 TL yedeği olduğundan, tavanı tamamlamak için sadece 6.0006.000 TL (120.000114.000120.000 - 114.000) ayırması yeterli ve zorunludur. Dolayısıyla düşük olan tutar olan 6.0006.000 TL doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal yedek akçe üst sınırının (tavan) belirlenmesi
600.000×%20=120.000600.000 \times \%20 = 120.000 TL
I. tertip yasal yedek akçeler, ödenmiş sermayenin beşte birine (%20) ulaşıncaya kadar ayrılır.
2
Tavana ulaşmak için kalan payın hesaplanması
120.000114.000=6.000120.000 - 114.000 = 6.000 TL
Mevcut yedeklerin tavan tutarından çıkarılmasıyla bu dönem en fazla ne kadar yedek ayrılabileceği bulunur.
3
Yasal yedek akçe hesaplama matrahının tespiti
150.00010.000=140.000150.000 - 10.000 = 140.000 TL
I. tertip yasal yedek akçe, dönem net kârından varsa geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.
4
Yasal yedek oranının matraha uygulanması
140.000×%5=7.000140.000 \times \%5 = 7.000 TL
Kanuni oran olan %5, belirlenen matraha uygulanır.
5
Hesaplanan tutar ile kalan payın karşılaştırılması
min(7.000,6.000)=6.000\min(7.000, 6.000) = 6.000 TL
Hesaplanan tutar (7.0007.000 TL), kalan payı (6.0006.000 TL) aştığı için sadece kalan pay kadar yedek ayrılabilir.

Anahtar Kavram

I. Tertip Yasal Yedek Akçe tavanı ve hesaplama matrahı

İpuçları

1
Öncelikle ödenmiş sermayenin %20'sini hesaplayarak şirketin ulaşabileceği en üst sınırı bulun.
2
Yasal yedek hesaplarken dönem net kârından geçmiş yıl zararlarını düşmeyi unutmayın, ardından %5 oranını uygulayın.
3
Hesapladığınız tutar (7.0007.000 TL) ile tavana kalan mesafeyi (6.0006.000 TL) karşılaştırın; küçük olan tutar ayrılacak yedektir.

Daha Fazla Pratik

II. tertip yasal yedek akçelerin hesaplanması ve tavan sınırlamasının bulunmaması durumunu inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce üst sınırı (120.000120.000) belirleyip mevcut yedeklerle (114.000114.000) kıyaslayarak 'tavana ne kadar var?' sorusuna yanıt aramak, bazen karmaşık hesaplamalara girmeden doğru sonuca odaklanmayı sağlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla