Soru

Zorluk: OrtaKambiyo ve Dış Ticaret İşlemleri

Bir banka, müşterisinin yurt dışından gelen 10.00010.000 USD tutarındaki çekini (döviz) 33,5033,50 TRY kuru üzerinden satın almış ve işlem karşılığı olan tutarı müşteriye Türk Lirası olarak nakit ödemiştir. Bankalar Tekdüzen Hesap Planı (BTHP) çerçevesinde, bu işlemin muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme Hesabı 335.000335.000 TRY tutarında borçlandırılır.Cevap
  2. B
    011 Efektif Deposu Hesabı 10.00010.000 USD tutarında borçlandırılır.
  3. C
    290 Kambiyo İşlemleri Hesabı (USD) 10.00010.000 USD tutarında borçlandırılır.
  4. D
    646 Kambiyo Karları Hesabı 335.000335.000 TRY tutarında alacaklandırılır.
  5. E
    102 Bankalar Hesabı 335.000335.000 TRY tutarında borçlandırılır.

Cevap

291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme Hesabı'nın 335.000335.000 TRY tutarında borçlandırılması doğrudur.
Bankalar Tekdüzen Hesap Planı'na göre döviz alım işlemlerinde, yabancı para tutarı ilgili aktif hesapta (örneğin 102 Bankalar) borç izlenirken, bunun karşılığı olan 290 Kambiyo İşlemleri hesabı alacaklandırılır. Eş zamanlı olarak, ödenen Türk Lirası tutarı için 291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme hesabı borçlandırılır ve ödeme nakit yapıldığı için 010 Kasa hesabı alacaklandırılır. Dolayısıyla 291 nolu hesabın 335.000335.000 TRY borçlandırılması işlem için doğru bir adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem türünü ve döviz/efektif ayrımını belirle.
Müşteriden alınan bir çek olduğu için bu bir 'Döviz Alış' işlemidir (Efektif değil).
BTHP'de nakit yabancı paralar 'Efektif', çek veya havale gibi kaydi paralar 'Döviz' olarak adlandırılır.
2
Yabancı para bacağını kaydet.
102 Bankalar (veya Muhabirler) hesabı 10.00010.000 USD borçlandırılır; 290 Kambiyo İşlemleri hesabı 10.00010.000 USD alacaklandırılır.
Bankanın döviz varlığı artarken, bu artışın pozisyon karşılığı yabancı para cinsinden 290 nolu hesapta izlenir.
3
Türk Lirası (karşılık) bacağını kaydet.
291 Kambiyo Pozisyon Eşitleme hesabı 335.000335.000 TRY (10.000×33,5010.000 \times 33,50) borçlandırılır; 010 Kasa hesabı 335.000335.000 TRY alacaklandırılır.
Banka müşteriye TRY ödediği için nakit varlığı azalır ve pozisyonun TL bacağı borç kaydedilerek denge sağlanır.

Anahtar Kavram

BTHP Kambiyo Pozisyon Hesapları (290/291)
Bu soruyu puanla