Soru

Zorluk: OrtaYenileme Fonu Uygulaması

İşletme, 20232023 yılında yenilemek amacıyla aktifinde kayıtlı olan ve aşağıdaki bilgilere sahip bir taşıtı 150.000150.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satmıştır. Satıştan doğan kârın tamamı yönetim kurulu kararıyla yenileme fonuna aktarılmıştır. İşletme 20232023, 20242024 ve 20252025 yıllarında yeni bir taşıt iktisap etmediğine göre, Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri çerçevesinde 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Varlık BilgileriTutar
Taşıtlar Maliyet Bedeli200.000200.000 TL
Birikmiş Amortismanlar120.000120.000 TL
  1. 549 Özel Fonlar 70.00070.000 (Borçlu), 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 70.00070.000 (Alacaklı)Cevap
  2. B
    549 Özel Fonlar 70.00070.000 (Borçlu), 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar 70.00070.000 (Alacaklı)
  3. C
    549 Özel Fonlar 70.00070.000 (Borçlu), 570 Geçmiş Yıllar Karları 70.00070.000 (Alacaklı)
  4. D
    31.12.2023 tarihinde kâr doğrudan 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabına kaydedilmelidir.
  5. E
    İşlemle ilgili herhangi bir muhasebe kaydı yapılmaz.

Cevap

549 Özel Fonlar hesabının borçlandırılması ve 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabının alacaklandırılmasıyla yapılan kayıt doğrudur.
Vergi Usul Kanunu uyarınca, yenileme amacıyla satılan iktisadi kıymetin kârı 3 yıl boyunca fonda bekletilebilir. Satışın yapıldığı yıl (20232023) birinci yıl kabul edilir. 20232023, 20242024 ve 20252025 yıllarının sonunda fon hala kullanılmamışsa, 20252025 yılı sonunda bu tutar 549 Özel Fonlar hesabından çıkarılarak 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabına aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Taşıtın net defter değerini hesapla
200.000120.000=80.000200.000 - 120.000 = 80.000 TL
Satış kârını bulmak için varlığın güncel maliyet değeri tespit edilmelidir.
2
Satış kârını hesapla
150.00080.000=70.000150.000 - 80.000 = 70.000 TL
Satış bedeli ile net defter değeri arasındaki fark, fon hesabına alınacak kârı verir.
3
Yenileme fonu süresini kontrol et
20232023 (Satış yılı), 20242024 ve 20252025 yılları (Toplam 3 yıl)
VUK'a göre fon, satışın yapıldığı yıl dahil 3. yılın sonuna kadar kullanılabilir.
4
Süre sonunda fonun kapatılması kaydını yap
549 (Borç) 70.00070.000 / 679 (Alacak) 70.00070.000
Süre sonunda yeni varlık alınmadığı için fon kâr hesabına aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Yenileme fonunun (549 Özel Fonlar) 3 yıllık bekleme süresi ve süre sonu işlemleri
Bu soruyu puanla