Examkin

Soru

Zorluk: ZorTicari Alacaklar

İşletme, vadesi gelen 200.000200.000 TL nominal değerli ve 80.00080.000 TL'lik kısmı banka teminat mektubu ile güvence altına alınmış olan bir alacak senedini vadesinde tahsil edilemediği için banka aracılığıyla protesto ettirmiştir. Banka, 2.0002.000 TL tutarındaki protesto giderini işletmenin mevduat hesabından düşmüş; işletme de bu tutarı borçlu müşterinin hesabına borç kaydetmiştir. Söz konusu alacağın takibi sırasında borçludan 50.00050.000 TL nakden tahsil edilmiş, kalan bakiyenin tahsili için ise yasal yollara başvurulmuştur. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği alacağın karşılık ayrılabilecek kısmının tamamı için karşılık ayırmıştır.

Buna göre, işletmenin ayırması gereken karşılık tutarı ve bu işleme ait günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 72.00072.000 TL tutarında; "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlu, "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı alacaklıCevap
  2. B
    152.000152.000 TL tutarında; "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlu, "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı alacaklı
  3. C
    70.00070.000 TL tutarında; "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlu, "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı alacaklı
  4. D
    72.00072.000 TL tutarında; "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı borçlu, "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı alacaklı
  5. E
    120.000120.000 TL tutarında; "654 Karşılık Giderleri" hesabı borçlu, "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı alacaklı

Cevap

72.00072.000 TL tutarında bir karşılık ayrılmalı ve "654 Karşılık Giderleri" borçlandırılırken "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" alacaklandırılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte hesaplama şu şekilde yapılmıştır: Öncelikle ana para olan 200.000200.000 TL'ye borçluya yansıtılan 2.0002.000 TL protesto masrafı eklenmiş ve toplam alacak 202.000202.000 TL'ye ulaşmıştır. Ardından tahsil edilen 50.00050.000 TL düşülerek dava konusu olan net bakiye 152.000152.000 TL olarak bulunmuştur. Bu bakiyenin 80.00080.000 TL'lik kısmı teminatlı olduğu için, karşılık ayrılabilecek riskli (teminatsız) kısım 72.00072.000 TL'dir (152.000−80.000152.000 - 80.000). Muhasebe kaydında ise karşılık ayrılması bir gider olduğundan "654 Karşılık Giderleri" borçlanır, pasif karakterli düzenleyici hesap olan "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" ise alacaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Protesto sonrası toplam alacak tutarının belirlenmesi
200.000+2.000=202.000200.000 + 2.000 = 202.000 TL
VUK ve muhasebe standartlarına göre, alacak için yapılan protesto ve icra masrafları borçluya yansıtılarak alacak bakiyesine eklenir.
2
Tahsilat sonrası kalan bakiyenin hesaplanması
202.000−50.000=152.000202.000 - 50.000 = 152.000 TL
Dava açılmadan veya şüpheli duruma düşmeden önce yapılan tahsilatlar toplam alacak bakiyesini doğrudan azaltır.
3
Karşılık ayrılacak (teminatsız) tutarın tespiti
152.000−80.000=72.000152.000 - 80.000 = 72.000 TL
İhtiyatlılık kavramı ve ilgili mevzuat uyarınca, sadece alacağın güvence (teminat) altına alınmamış kısmı için karşılık ayrılabilir.
4
Muhasebe kaydının oluşturulması
654 Karşılık Giderleri (B) 72.00072.000 / 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (A) 72.00072.000
Karşılık ayırma işlemi bir gider kalemidir (654) ve aktifteki bir eksi hesapla (129) izlenir.

Anahtar Kavram

Teminatlı alacaklarda şüpheli alacak karşılığı hesaplama mantığı

İpuçları

1
Karşılık ayrılacak tutarı bulurken sadece 'riskli' (teminatsız) bakiyeyi baz almalısınız.
2
Protesto masrafı işletmenin bir gideri değil, borçludan olan alacağının bir parçasıdır. Önce toplam alacağı güncelleyip sonra tahsilatı düşmelisiniz.
3
Sırasıyla: (Ana Para + Protesto Masrafı) - Tahsilat = Toplam Bakiye. Ardından: Toplam Bakiye - Teminat Tutarı = Karşılık Tutarı.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bu alacağın ilerleyen dönemde tamamen tahsil edilmesi veya tamamen değersiz hale gelmesi durumunda yapılacak kayıtları çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ticari Alacaklar

Bu konudan daha fazla soru