Bir işletme, 2024 yılı içerisinde sermaye payı \%60 olan bir bağlı ortaklığa ait hisse sen… — KPSS Muhasebe

Bir işletme, 2024 yılı içerisinde sermaye payı $\%60$ olan bir bağlı ortaklığa ait hisse senetlerini $1.200.000$ TL maliyetle satın almıştır. 2024 yılı sonu envanter işlemlerinde söz konusu payların borsa değerinin $1.050.000$ TL'ye düştüğü saptanmış ve gerekli karşılık ayrılmıştır. 2025 yılı ortasında bu payların $\%40$ 'ı $450.000$ TL bedelle banka aracılığıyla satılmıştır. 2025 yılı sonunda yapılan değerlemede ise kalan payların toplam borsa değerinin $680.000$ TL olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, işletmenin 2025 yılı sonunda yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

246 BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 50.000 (BORÇ) / 644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 50.000 (ALACAK)Cevap
B
654 KARŞILIK GİDERLERİ 50.000 (BORÇ) / 246 BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 50.000 (ALACAK)
C
246 BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 90.000 (BORÇ) / 644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 90.000 (ALACAK)
D
246 BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 50.000 (BORÇ) / 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 50.000 (ALACAK)
E
654 KARŞILIK GİDERLERİ 30.000 (BORÇ) / 246 BAĞLI ORTAKLIKLAR SERMAYE PAYLARI DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 30.000 (ALACAK)

Cevap

İşletmenin 2025 yılı sonunda 50.000 TL tutarında karşılık iptal kaydı (246 Borçlu, 644 Alacaklı) yapması gerekmektedir.

Doğru yanıt, elde kalan payların net durumunu yansıtır. Başlangıçta 1.200.000 TL maliyetli varlık için 150.000 TL karşılık ayrılmıştır. Payların %40'ı satılınca, kalan %60'lık kısmın maliyeti 720.000 TL ve karşılık bakiyesi 90.000 TL olur. 2025 sonunda borsa değeri 680.000 TL'ye çıktığında, gereken karşılık tutarı sadece 40.000 TL (720.000 - 680.000) olmalıdır. Bu durumda mevcut 90.000 TL'lik bakiyenin 50.000 TL'si fazladır ve iptal edilerek '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

2024 yılı sonunda ayrılan karşılık tutarını hesapla

1.200.000 - 1.050.000 = 150.000

Maliyet değeri borsa değerinden yüksek olduğu için aradaki fark kadar ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılır.

Satılan paylara ait maliyet ve karşılık paylarını belirle

Maliyet:

1.200.000 \times 0,40 = 480.000

TL; Karşılık:

150.000 \times 0,40 = 60.000

Varlıkların bir kısmı satıldığında, o varlığa ait maliyet ve birikmiş karşılıklar da orantılı olarak kayıtlardan çıkarılmalıdır.

Elde kalan payların maliyetini ve mevcut karşılık bakiyesini tespit et

Kalan Maliyet:

1.200.000 - 480.000 = 720.000

TL; Kalan Karşılık:

150.000 - 60.000 = 90.000

Yıl sonu envanter kaydı, satış sonrası kalan bakiyeler üzerinden değerlendirilmelidir.

2025 sonu itibarıyla olması gereken (gerekli) karşılık tutarını hesapla

720.000 (Maliyet) - 680.000 (Borsa Değeri) = 40.000

Yeni borsa değeri maliyetin altında olduğu sürece, aradaki fark kadar karşılık bakiyesi olması gerekir.

Mevcut karşılık ile olması gerekeni karşılaştırarak envanter kaydını belirle

90.000 (Mevcut) - 40.000 (Gerekli) = 50.000

TL (İptal edilecek tutar)

Mevcut karşılık, gereken tutardan fazla ise aradaki fark '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı ile gelire dönüştürülür.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda değer düşüklüğü karşılığının kısmi satış sonrası kalan bakiye üzerinden revize edilmesi ve karşılık iptal mantığı.

İpuçları

Satış işlemi sırasında karşılık hesabının bir kısmının da kapatıldığını unutmayın.

2025 sonundaki yeni değerleme farkını, 2024'ten devreden ve satıştan sonra elde kalan karşılık bakiyesi (90.000 TL) ile kıyaslayın.

Varlığın maliyeti 720.000 TL, güncel piyasa değeri 680.000 TL ise, bilançoda görünmesi gereken karşılık miktarı 40.000 TL olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Varlığın borsa değerinin maliyetin (720.000 TL) üzerine çıkması durumunda yapılabilecek maksimum iptal kaydını araştırınız.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru