Examkin

Soru

Zorluk: ZorStatü, Olağanüstü Yedekler ve Özel Fonlar

İşletmelerin öz kaynaklar yapısı içerisinde yer alan **Statü Yedekleri (541541), Olağanüstü Yedekler (542542) ve Özel Fonlar (549549) hesaplarının muhasebeleşme ilkeleri, yasal nitelikleri ve kullanım amaçları değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlış** bir uygulamadır?

  1. A
    Statü yedeklerinin ayrılabilmesi için esas sözleşmede açık bir hüküm bulunması zorunludur ve bu hüküm değiştirilmedikçe yedek ayrılmasından vazgeçilemez.
  2. B
    Olağanüstü yedekler, herhangi bir yasal veya sözleşmesel zorunluluk bulunmadığı halde, genel kurulun kârın dağıtılmayıp işletmede bırakılması yönündeki iradesiyle ayrılır.
  3. C
    Maddi duran varlık yenileme amacıyla ayrılan özel fonlar, yeni bir varlık iktisap edildiğinde, bu varlığın amortisman giderleri ile mahsup edilerek kapatılmalıdır.
  4. Yenileme fonu olarak ayrılan tutarların, ilgili mevzuatta öngörülen 33 yıllık süre sonunda kullanılmaması halinde, öz kaynakların korunması ilkesi gereği doğrudan 'Olağanüstü Yedekler' hesabına devredilmesi gerekir.Cevap
  5. E
    Kâr yedekleri hesaplanırken, hesaplamaya esas teşkil edecek kâr rakamından varsa geçmiş yıllar zararlarının mahsup edilmesi yasal bir zorunluluktur.

Cevap

Yenileme fonunun süre sonunda olağanüstü yedeklere devredilmesi ifadesi yanlıştır; bu tutar gelir hesaplarına aktarılmalıdır.
Doğru cevap olan ifade hatalıdır çünkü 549549 Özel Fonlar hesabında izlenen Yenileme Fonu, 33 yıllık bekleme süresinin sonunda yeni bir varlık alımı gerçekleşmezse kâr hesaplarına (gelir tablosuna) aktarılmalıdır. Öz kaynaklar grubundaki bir başka yedek hesabı olan 'Olağanüstü Yedekler'e aktarılması, vergilendirilmesi gereken bir tutarın vergi dışı bırakılması anlamına geleceğinden mevzuata aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yedek akçelerin ve fonların kaynaklarının belirlenmesi
Statü yedekleri ana sözleşmeye, Olağanüstü yedekler genel kurula, Özel fonlar ise yasalarca belirlenen özel amaçlara dayanır.
Hesapların yasal bağlayıcılığını anlamak için kaynaklarının tespiti gerekir.
2
549549 Özel Fonlar hesabının (Yenileme Fonu) işleyişinin analizi
Yenileme fonu 33 yıl içinde yeni varlık alımında kullanılmalıdır. Kullanılmazsa vergi erteleme amacı sona erer.
Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre fonun geçici bir niteliği vardır.
3
Fonun süre sonunda nereye aktarılacağının saptanması
Süre dolduğunda fon tutarı '671 Önceki Dönem Gelir ve Kârları' veya '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar' hesabına aktarılır.
Öz kaynaklardaki bir yedek hesabına (542 gibi) aktarım yapmak vergi kaçırılmasına yol açacağından yasaktır.

Anahtar Kavram

Kâr Yedeklerinin Bağlayıcılığı ve Özel Fonların (Yenileme Fonu) Tasfiyesi

İpuçları

1
Yedek akçelerin (541, 542) ve fonların (549) her birinin neden ayrıldığına ve hangi kararla oluştuğuna dikkat edin.
2
Özellikle Yenileme Fonu'nun (549549) vergi mevzuatı açısından geçici bir hesap olduğunu ve süre sonunda ne yapılması gerektiğini hatırlayın.
3
Bir tutar öz kaynaklar grubundaki bir yedek hesabından (Özel Fonlar) diğerine (Olağanüstü Yedekler) aktarıldığında kâr tablosuna girmez; ancak vergi kanunları süre sonunda bu tutarın kâr yazılmasını zorunlu kılar.

Daha Fazla Pratik

İştirak satış kazancı istisnasının (549549) fon hesabında bekletilme süresi ve bu sürede sermayeye eklenmesi durumunu inceleyin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Statü, Olağanüstü Yedekler ve Özel Fonlar

Bu konudan daha fazla soru