Soru

Zorluk: OrtaStokların Envanteri ve Değerlemesi

Zümrüt İşletmesi, 20252025 yılı içerisinde yurt dışından 500.000500.000 TL bedelle ticari mal ithal etmiştir. Bu ithalat işlemi ile ilgili olarak işletme tarafından aşağıdaki harcamalar nakit olarak yapılmıştır:

Harcama TürüTutar
Nakliye Gideri15.00015.000 TL
Sigorta Gideri10.00010.000 TL
Gümrük Vergisi5.0005.000 TL
Katma Değer Vergisi (191191 İndirilecek KDV)90.00090.000 TL

20252025 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, söz konusu malların Net Gerçekleşebilir Değeri'nin 480.000480.000 TL olduğu tespit edilmiştir. İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği bu değer düşüklüğü için karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, işletmenin yapması gereken karşılık ayırma kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 654 KARŞILIK GİDERLERİ 50.00050.000 (Borç) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 50.00050.000 (Alacak)Cevap
  2. B
    654 KARŞILIK GİDERLERİ 140.000140.000 (Borç) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 140.000140.000 (Alacak)
  3. C
    689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 50.00050.000 (Borç) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 50.00050.000 (Alacak)
  4. D
    158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 50.00050.000 (Borç) / 654 KARŞILIK GİDERLERİ 50.00050.000 (Alacak)
  5. E
    654 KARŞILIK GİDERLERİ 20.00020.000 (Borç) / 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 20.00020.000 (Alacak)

Cevap

Stokların maliyet bedeli 530.000530.000 TL (alış bedeli + nakliye + sigorta + gümrük) olarak hesaplanır ve net gerçekleşebilir değer (480.000480.000 TL) ile arasındaki 50.00050.000 TL'lik fark için '654 Karşılık Giderleri' borçlu, '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' alacaklı olacak şekilde kayıt yapılır.
Doğru kayıt, stokların maliyet bedelinin (530.000530.000 TL) doğru belirlenmesine dayanır. Alış bedeline nakliye, sigorta ve gümrük vergisi eklenmiş, KDV ise hariç tutulmuştur. Bu maliyet ile piyasa değeri (480.000480.000 TL) arasındaki fark olan 50.00050.000 TL, ihtiyatlılık kavramı uyarınca karşılık gideri olarak muhasebeleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Stok maliyet bedelinin hesaplanması
500.000+15.000+10.000+5.000=530.000500.000 + 15.000 + 10.000 + 5.000 = 530.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı ve VUK uyarınca stokların maliyetine; alış bedeli, nakliye, sigorta, gümrük vergisi gibi doğrudan ilgili giderler dahil edilir. İndirilecek KDV hariç tutulur.
2
Maliyet bedeli ile Net Gerçekleşebilir Değerin (NGD) karşılaştırılması
Maliyet (530.000530.000 TL) > NGD (480.000480.000 TL)
İhtiyatlılık kavramı gereği, stokların piyasa değeri maliyetin altına düşerse değer düşüklüğü farkı kadar karşılık ayrılmalıdır.
3
Ayrılacak karşılık tutarının bulunması
530.000480.000=50.000530.000 - 480.000 = 50.000 TL
Değer düşüklüğü tutarı, maliyet bedeli ile dönem sonundaki değer arasındaki olumsuz farktır.
4
Muhasebe kaydının oluşturulması
654 (B) / 158 (A)
Karşılık ayırma işlemi bir giderdir ve ihtiyatlılık gereği dönem giderlerine (654) yansıtılırken, ilgili varlığın değerini azaltmak üzere pasif karakterli düzenleyici hesap (158) alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerleme Karşılığı
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla