Soru

Zorluk: OrtaYenileme Fonu Uygulaması

İşletme, 20232023 yılında yenilemek amacıyla sattığı bir makineden elde ettiği 180.000180.000 TL kârı "549 Özel Fonlar" hesabına kaydetmiştir. İşletme 20232023, 20242024 ve 20252025 yıllarında yeni bir makine alımı gerçekleştirmemiştir. Vergi Usul Kanunu ve Tekdüzen Hesap Planı hükümleri çerçevesinde, söz konusu fon tutarı ile ilgili 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılması gereken muhasebe işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 180.000180.000 TL tutarındaki fon "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına alacak kaydedilerek dönem kârına aktarılır.Cevap
  2. B
    180.000180.000 TL tutarındaki fon "649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar" hesabına alacak kaydedilerek dönem kârına aktarılır.
  3. C
    180.000180.000 TL tutarındaki fon 01.01.202601.01.2026 tarihi itibarıyla gelire dönüştürülür.
  4. D
    Fon tutarı "540 Yasal Yedekler" hesabına aktarılarak öz kaynaklar içerisinde izlenmeye devam edilir.
  5. E
    20232023 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesi düzeltilerek ilgili kâr tutarı o dönemin matrahına eklenir.

Cevap

180.000180.000 TL tutarındaki fonun "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına alacak kaydedilerek dönem kârına aktarılması gerekir.
Vergi Usul Kanunu ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre, yenileme fonu satışın yapıldığı yıl dahil olmak üzere üç yıl boyunca pasifte (549 Özel Fonlar) bekletilebilir. Eğer bu süre zarfında yeni bir iktisadi kıymet alınmazsa, fon tutarı üçüncü yılın sonu itibarıyla (31.12.2025) dönem kârına ilave edilir. Muhasebe kaydında ise '549 Özel Fonlar' hesabı borçlandırılırken, '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yenileme fonunun başlangıç yılını tespit edin.
Satışın yapıldığı yıl olan 20232023 yılı birinci yıldır.
VUK uyarınca fonun süresi satışın yapıldığı yıldan itibaren başlar.
2
Fonun pasifte bekletilebileceği azami süreyi hesaplayın.
20232023 (1. yıl), 20242024 (2. yıl) ve 20252025 (3. yıl).
Yenileme fonu en fazla üç yıl (satış yılı dahil) pasifte bekletilebilir.
3
Süre sonunda yeni varlık alınmadığı durumda yapılacak işlemi belirleyin.
31.12.202531.12.2025 tarihinde fonun tamamı gelire aktarılmalıdır.
Üçüncü yılın sonuna kadar kullanılmayan fonlar, o yılın matrahına eklenmek zorundadır.

Anahtar Kavram

Yenileme fonu (VUK 328/329) pasifte en fazla üç yıl tutulabilir; bu sürenin hesabında satışın yapıldığı yıl birinci yıl kabul edilir.

İpuçları

1
Yenileme fonunda 'üç yıl' kuralını ve bu sürenin hangi yıldan itibaren başladığını hatırlayın.
2
Satışın yapıldığı yıl (2023) birinci yıl sayılır. Üçüncü yılın son gününde fonun durumu ne olmalıdır?
3
Süre dolduğunda fon kapatılırken kullanılacak gelir hesabı, süreklilik arz etmeyen bir işlem olduğu için 67 grubunda yer almalıdır.

Daha Fazla Pratik

Yeni bir makine alındığında, amortisman giderlerinin bu fondan mahsup edilmesi durumunu inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla