Soru

Zorluk: OrtaTicari Alacaklar

İşletmenin vadesi geçmiş 120.000120.000 TL tutarındaki ticari alacağı için dava açılmış ve alacak şüpheli hale gelmiştir. Söz konusu alacağın 40.00040.000 TL'lik kısmı için işletmenin elinde bir gayrimenkul ipoteği (teminat) bulunmaktadır. İşletme, dönem sonunda bu alacağın tamamı için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmaya karar vermiştir.

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri dikkate alındığında, bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "654 Karşılık Giderleri" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    120.000120.000
  2. 80.00080.000Cevap
  3. C
    40.00040.000
  4. D
    160.000160.000
  5. E
    00

Cevap

Şüpheli ticari alacaklar için ayrılacak karşılık tutarı, alacağın teminatlandırılmamış (güvencesiz) kısmı olan 80.00080.000 TL'dir.
Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre, bir alacağın şüpheli hale gelmesi durumunda karşılık ayrılabilmesi için alacağın teminatsız olması şarttır. İşletmenin elinde 40.00040.000 TL değerinde ipotek bulunması, bu tutarın tahsilatının güvence altında olduğunu gösterir. Dolayısıyla, toplam 120.000120.000 TL'lik alacağın sadece teminatsız kalan 80.00080.000 TL'lik kısmı için karşılık ayrılabilir ve bu tutar 654 Karşılık Giderleri hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Şüpheli hale gelen toplam alacak tutarı belirlenir.
120.000120.000 TL
Karşılık hesaplamasına esas teşkil eden brüt tutarın tespiti gerekir.
2
Alacağın teminatlandırılmış (ipotek, teminat mektubu vb.) kısmı tespit edilir.
40.00040.000 TL
VUK Madde 323 gereği, teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz.
3
Karşılık ayrılacak net tutar hesaplanır: Toplam Alacak - Teminatlı Kısım
120.00040.000=80.000120.000 - 40.000 = 80.000 TL
Sadece risk altındaki (güvencesiz) kısım için gider yazılabilir.
4
Karşılık gideri kaydı yapılır.
654 Karşılık Giderleri (Borç) 80.00080.000 TL / 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (Alacak) 80.00080.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel zarar giderleştirilir.

Anahtar Kavram

Şüpheli ticari alacaklar için karşılık ayırma sınırı

İpuçları

1
Karşılık ayırma işlemlerinde alacağın güvence (teminat) altında olup olmadığına bakın.
2
İpotekli kısım tahsil edilmesi garanti edilen tutarı temsil eder, bu yüzden gider yazılamaz.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli ticari alacak tahsil edildiğinde yapılacak 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kaydı ile konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla