Examkin

Soru

Zorluk: ZorStatü, Olağanüstü Yedekler ve Özel Fonlar

ABCABC İşletmesi 20242024 yılında maliyeti 600.000600.000 TL, birikmiş amortismanı 420.000420.000 TL olan bir taşıtı 250.000250.000 TL + %20\%20 KDV ile peşin satmıştır. İşletme yönetimi taşıtı yenileme kararı almış ve satış kârını pasifte bir fon hesabına aktarmıştır. Ayrıca, işletmenin ana sözleşmesinde yer alan "saf kârın %5\%5'i kâr payı dağıtılmadan önce yedek olarak ayrılır" hükmüne istinaden 30.00030.000 TL, genel kurulun "gelecekteki yatırımlar için kârın bir kısmının alıkonulması" kararına istinaden ise 50.00050.000 TL yedek ayrılmıştır.

Bu bilgilere göre, yapılan işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve izleyen dönemlerdeki takibi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Taşıt satışından doğan 70.00070.000 TL kâr "549 Özel Fonlar" hesabında izlenir ve 20262026 yılı sonuna kadar yeni taşıt alınmazsa bu tutar 20262026 yılı kârına eklenir; genel kurul kararıyla ayrılan 50.00050.000 TL ise "548 Olağanüstü Yedekler" hesabına kaydedilir.Cevap
  2. B
    Taşıt satış kârı "542 Statü Yedekleri" hesabına alınarak vergi dışı bırakılır; şirket ana sözleşmesi gereği ayrılan paylar ise niteliği gereği "540 Yasal Yedekler" hesabında sınıflandırılır.
  3. C
    Özel fonlarda bekletilen kâr süresiz olarak bilançoda pasif bir karakterle kalabilir; ana sözleşme gereği ayrılan tutarlar ise kâr yedeği değil "529 Diğer Sermaye Yedekleri" hesabında izlenir.
  4. D
    Taşıt satış kârı doğrudan "548 Olağanüstü Yedekler" hesabına aktarılmalıdır; ana sözleşme ve genel kurul kararıyla ayrılan tüm yedekler sermaye yedeği niteliğindedir.
  5. E
    Satış kârı 20242024 yılında "649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar" hesabında bırakılırsa yenileme fonu avantajından yararlanılmış olur; genel kurul kararıyla ayrılan yedekler sadece sermaye artırımında kullanılabilir.

Cevap

Taşıt satışından doğan kârın Yenileme Fonu kapsamında 549 Özel Fonlar hesabına alınması, 3 yıllık sürenin 2026 sonunda dolması ve genel kurul kararının 548 Olağanüstü Yedekler hesabına kaydedilmesi doğrudur.
Doğru seçenek taşıtın net defter değerini doğru hesaplamış (180.000180.000 TL), satış kârını (70.00070.000 TL) doğru bulmuş ve bu kârın 549 Özel Fonlar hesabına alınacağını belirtmiştir. Ayrıca, VUK hükümlerine göre 2024 yılında ayrılan fonun 2026 yılı sonuna kadar (3 yıl) bekletilebileceği ve genel kurul kararıyla ayrılan yedeklerin 548 Olağanüstü Yedekler hesabında izleneceği bilgisi tamamen mevzuata uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Taşıt satış kârının hesaplanması
Net Defter Değeri = 600.000−420.000=180.000600.000 - 420.000 = 180.000 TL. Satış Kârı = 250.000−180.000=70.000250.000 - 180.000 = 70.000 TL.
Yenileme fonuna aktarılacak tutarın belirlenmesi gerekir.
2
Hesapların sınıflandırılması
Yenileme Fonu -> 549 Özel Fonlar; Ana Sözleşme -> 542 Statü Yedekleri; Genel Kurul -> 548 Olağanüstü Yedekler.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre yedeklerin kaynağına göre doğru hesaplara kaydedilmesi zorunludur.
3
Zamanaşımı süresinin belirlenmesi
Satış yılı (20242024) + 2 yıl = 20262026 yılı sonu.
VUK uyarınca yenileme fonu pasifte azami 3 yıl (satışın yapıldığı yıl dahil) tutulabilir.

Anahtar Kavram

Öz kaynaklarda kâr yedeklerinin (Statü, Olağanüstü) ve özel fonların (Yenileme Fonu) yasal dayanaklarına göre ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Yenileme fonunun sermayeye eklenmesi veya yeni alınan varlığın amortismanına mahsup edilmesi durumlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Statü, Olağanüstü Yedekler ve Özel Fonlar

Bu konudan daha fazla soru