Soru

Zorluk: OrtaDöviz ve Efektif İşlemleri

Bir dış ticaret işletmesinin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "100 Kasa" hesabının alt hesabında 5.0005.000 USD (efektif) ve "102 Bankalar" hesabının alt hesabında 5.0005.000 USD (vadesiz döviz mevduatı) bulunmaktadır. Her iki tutar da işletme kayıtlarına 11 USD = 34,5034,50 TL kuru üzerinden alınmıştır. Dönem sonunda Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) tarafından ilan edilen kurlar şu şekildedir:

Kur TürüKur Tutarı (TL)
TCMB Efektif Alış Kuru35,2035,20
TCMB Efektif Satış Kuru35,4035,40
TCMB Döviz Alış Kuru35,3035,30
TCMB Döviz Satış Kuru35,5035,50

Buna göre, işletmenin yapacağı dönem sonu değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. "646 Kambiyo Karları" hesabı 7.5007.500 TL alacaklandırılır.Cevap
  2. B
    "100 Kasa" hesabı 4.0004.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    "102 Bankalar" hesabı 3.5003.500 TL borçlandırılır.
  4. D
    "646 Kambiyo Karları" hesabı 7.0007.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    "102 Bankalar" hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılır.

Cevap

"646 Kambiyo Karları" hesabının 7.5007.500 TL alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
İşletmenin kasasında bulunan fiziki yabancı paralar (efektif) için TCMB Efektif Alış Kuru (35,2035,20), banka hesabındaki yabancı paralar (döviz) için ise TCMB Döviz Alış Kuru (35,3035,30) kullanılmalıdır. Kasa için hesaplanan fark 3.5003.500 TL, banka için hesaplanan fark 4.0004.000 TL olup, toplamda 7.5007.500 TL tutarında bir değer artışı (Kambiyo Karı) oluşmuştur. Bu durum 646 Kambiyo Karları hesabının alacaklandırılmasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa ve banka hesapları için uygulanacak doğru kurları belirle.
Kasa (efektif) için TCMB Efektif Alış Kuru (35,2035,20 TL), Banka (döviz) için TCMB Döviz Alış Kuru (35,3035,30 TL) kullanılmalıdır.
VUK ve muhasebe standartlarına göre nakit yabancı paralar efektif alış, kaydi paralar ise döviz alış kuruyla değerlenir.
2
Kasa (Efektif) mevcudu için değerleme farkını hesapla.
5.000 USD×(35,2034,50)=3.500 TL5.000 \text{ USD} \times (35,20 - 34,50) = 3.500 \text{ TL} kar.
Kasa mevcudunun dönem sonu değeri ile kayıtlı değeri arasındaki fark kambiyo karıdır.
3
Banka (Döviz) mevcudu için değerleme farkını hesapla.
5.000 USD×(35,3034,50)=4.000 TL5.000 \text{ USD} \times (35,30 - 34,50) = 4.000 \text{ TL} kar.
Banka mevcudunun dönem sonu değeri ile kayıtlı değeri arasındaki fark kambiyo karıdır.
4
Toplam kambiyo karını ve muhasebe kaydını belirle.
3.500+4.000=7.500 TL3.500 + 4.000 = 7.500 \text{ TL} toplam kambiyo karı.
Her iki varlık kalemindeki artış toplam kambiyo karı hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Efektif ve döviz mevcudunun dönem sonu değerlemesinde farklı kurların (efektif alış vs. döviz alış) kullanılması zorunluluğu.

İpuçları

1
Kasa mevcudu fiziki nakit olduğu için efektif alış kuruna, banka mevcudu ise döviz alış kuruna tabidir.
2
Kasa için 35,2035,20 TL, banka için 35,3035,30 TL kurunu kullanarak kayıtlı değer olan 34,5034,50 TL ile arasındaki farkları ayrı ayrı hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Kambiyo karlarının vergilendirilmesi ve dönem sonu kapatma kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla