Soru

Zorluk: OrtaAlacakların Envanteri ve Değerlemesi

İşletmenin ticari faaliyetlerinden doğan 150.000150.000 TL tutarındaki senetli alacağı için açtığı dava, dönem sonunda işletme aleyhine sonuçlanmış ve kesinleşen mahkeme kararıyla alacağın tahsil imkanının tamamen ortadan kalktığı (değersiz alacak niteliği kazandığı) tespit edilmiştir. Bu alacak için geçmiş dönemlerde herhangi bir karşılık ayrılmadığı bilindiğine göre, yapılacak envanter kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı 150.000150.000 TL borçlandırılır.Cevap
  2. B
    654 Karşılık Giderleri hesabı 150.000150.000 TL borçlandırılır.
  3. C
    129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabı 150.000150.000 TL borçlandırılır.
  4. D
    128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabı 150.000150.000 TL borçlandırılır.
  5. E
    644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 150.000150.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Daha önce karşılık ayrılmamış olan ve mahkeme kararıyla değersizleşen alacak, 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına borç kaydedilerek giderleştirilir.
Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca, mahkeme kararı gibi belgelerle tahsil imkanının kalmadığı kesinleşen alacaklar 'Değersiz Alacak' olarak adlandırılır. Eğer işletme bu alacak şüpheli hale geldiğinde ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmış olsaydı, zarar 129 nolu hesaptan karşılanırdı. Ancak soruda karşılık ayrılmadığı açıkça belirtildiği için, ortaya çıkan kesin zarar '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabına borç yazılarak doğrudan o dönemin gideri olarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın hukuki durumunu analiz etme
Alacak mahkeme kararı ile kesin olarak tahsil edilemez hale geldiğinden 'Değersiz Alacak' niteliği kazanmıştır.
Vergi Usul Kanunu'na göre kazai bir hükme (mahkeme kararına) dayanarak tahsili imkansızlaşan alacaklar değersiz alacak sayılır.
2
Karşılık durumunu kontrol etme
Alacak için geçmiş dönemlerde herhangi bir karşılık ayrılmamıştır.
Muhasebe kaydının doğrudan gider mi yoksa mevcut karşılıktan mahsup mu edileceğini belirlemek için bu bilgi kritiktir.
3
Muhasebe kaydını belirleme
689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabı Borçlandırılır / 121 (veya 128) Alacak Hesabı Alacaklandırılır.
Karşılık ayrılmamış değersiz alacaklar, işletme için kesinleşmiş bir zarar niteliğinde olduğundan doğrudan olağandışı gider yazılır.

Anahtar Kavram

Değersiz Alacakların Muhasebeleştirilmesi
Bu soruyu puanla