Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorStokların Envanteri ve Değerlemesi

Alfa İşletmesi'nin stok hareketleri ve dönem sonu envanter işlemlerine ilişkin veriler şu şekildedir:

KalemTutar (TL)
Dönem Başı Stok Maliyeti200.000200.000
Dönem Başı Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı30.00030.000
Dönem İçi Stok Satış Bedeli (%20\%20 KDV hariç)75.00075.000
Dönem Sonu Kalan Stokların Piyasa Değeri80.00080.000

İşletme, dönem içinde mevcut stoklarının tam yarısını (%50\%50) peşin olarak satmıştır. Dönem sonu değerleme işlemlerinde Tekdüzen Hesap Planı ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli kayıtlar yapılmıştır.

Buna göre, söz konusu stok satış ve değerleme işlemleri sonucunda işletmenin dönem kârı veya zararı üzerindeki net etki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    10.00010.000 TL azalış
  2. 15.00015.000 TL azalışCevap
  3. C
    25.00025.000 TL azalış
  4. D
    30.00030.000 TL azalış
  5. E
    5.0005.000 TL artış

Cevap

Yapılan işlemlerin neticesinde dönem kârı üzerinde 15.00015.000 TL tutarında bir azalış (net zarar etkisi) meydana gelmiştir.
İşletme stoklarının yarısını sattığında 75.00075.000 TL gelir elde ederken, bu malların maliyeti olan 100.000100.000 TL'yi gider kaydeder (Brüt Satış Zararı: 25.00025.000 TL). Ancak satılan bu %50'lik kısma ait daha önce ayrılmış olan 15.00015.000 TL tutarındaki karşılık, malın satılmasıyla işlevini yitirir ve 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına gelir yazılarak kapatılır. Kalan %50'lik stokların maliyeti 100.000100.000 TL, piyasa değeri ise 80.00080.000 TL'dir. Bu durumda toplamda 20.00020.000 TL karşılık ayrılmış olması gerekir. Elimizde kalan karşılık bakiyesi 15.00015.000 TL olduğu için sadece aradaki 5.0005.000 TL fark için 'Karşılık Gideri' yazılır. Sonuç olarak: 75.000−100.000+15.000−5.000=−15.00075.000 - 100.000 + 15.000 - 5.000 = -15.000 TL'lik net bir azalış etkisi oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Satış işlemi ve Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) hesaplanır.
Satış Geliri: 75.00075.000 TL; STMM: 200.000×%50=100.000200.000 \times \%50 = 100.000 TL.
Malların yarısı satıldığı için maliyet bedelinin yarısı giderleştirilir.
2
Satılan mallara isabet eden stok değer düşüklüğü karşılığı kapatılır.
Konusu Kalmayan Karşılıklar (Gelir): 30.000×%50=15.00030.000 \times \%50 = 15.000 TL.
İlgili stok elden çıkarıldığında, o stok için ayrılan karşılık hesabı 644 nolu hesap aracılığıyla kapatılmalıdır.
3
Kalan stoklar için gereken karşılık tutarı tespit edilir ve fark kaydı yapılır.
Gereken Toplam Karşılık: 100.000−80.000=20.000100.000 - 80.000 = 20.000 TL. Mevcut Bakiye: 15.00015.000 TL. Ek Karşılık Gideri (654): 5.0005.000 TL.
Kalan stokların maliyeti 100.000100.000 TL olup piyasa değeri 80.00080.000 TL'dir. Mevcut 15.00015.000 TL'lik bakiye, gereken 20.00020.000 TL'ye tamamlanır.
4
Dönem kârı/zararı üzerindeki net etki toplanır.
75.000(Satıs\c)−100.000(STMM)+15.000(I˙ptalKars\cılık)−5.000(EkGider)=−15.00075.000 (Satış) - 100.000 (STMM) + 15.000 (İptal Karşılık) - 5.000 (Ek Gider) = -15.000 TL.
Tüm gelir ve gider unsurları netleştirilerek toplam sonuç bulunur.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığının Satış ve Envanter Sonrası Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Satılan mallar için daha önce ayrılan karşılıkların ne yapılacağını düşünün.
2
Kalan stokların maliyeti ile piyasa değerini karşılaştırarak toplamda ne kadar karşılık bulunması gerektiğini hesaplayın.
3
Net etkiyi bulmak için Satış Geliri (+), STMM (-), Konusu Kalmayan Karşılıklar (+) ve Karşılık Giderlerini (-) toplayın.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü ayrılan stokların bir sonraki yıl piyasa değerinin maliyet bedelinin üzerine çıkması durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Stokların Envanteri ve Değerlemesi

Bu konudan daha fazla soru