Soru

Zorluk: ZorTicari Alacaklar

İşletme, 2025 yılı dönem sonu envanter işlemlerinde vadesi geçmiş 150.000150.000 TL tutarındaki bir ticari alacağı için %100\%100 oranında karşılık ayırarak gider kaydetmiştir. Ancak 2026 yılı başında yapılan incelemelerde, söz konusu alacağın 60.00060.000 TL'lik kısmının müşteriden daha önce alınan bir banka teminat mektubu ile güvence altında olduğu fark edilmiştir.

Bu hatanın 2026 yılında düzeltilmesi amacıyla yapılacak muhasebe kaydında, aşağıdaki hesaplardan hangisi alacaklandırılmalıdır?

  1. 644 Konusu Kalmayan KarşılıklarCevap
  2. B
    654 Karşılık Giderleri
  3. C
    129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (-)
  4. D
    128 Şüpheli Ticari Alacaklar
  5. E
    679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

Dönem sonu işlemlerinde teminatlı alacak kısmı için hatalı olarak ayrılan karşılığın bir sonraki yılda iptal edilmesi için '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı alacaklandırılmalıdır.
Vergi Usul Kanunu'nun 323. maddesi gereği, teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaz. İşletme 2025 yılında teminatlı olan 60.00060.000 TL için de karşılık ayırarak hata yapmıştır. Bu hata 2026 yılında fark edildiği için, 2025 yılında kapatılan gider hesabının (654) yerine, ayrılan fazla karşılığı iptal etmek amacıyla '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabı alacaklandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
VUK'a göre karşılık ayrılabilecek tutarı belirleyin.
150.000150.000 TL (Toplam) - 60.00060.000 TL (Teminat) = 90.00090.000 TL
Vergi Usul Kanunu uyarınca, alacağın teminatlı kısmı için karşılık ayrılamaz.
2
Hatalı ayrılan ve iptal edilmesi gereken karşılık tutarını hesaplayın.
150.000150.000 TL (Ayrılan) - 90.00090.000 TL (Ayrılması Gereken) = 60.00060.000 TL
İşletme tüm tutar için karşılık ayırdığı için aradaki fark olan teminatlı kısım iptal edilmelidir.
3
Dönem farkını dikkate alarak düzeltme kaydını yapın.
129 (Borç) / 644 (Alacak) kaydı yapılır.
Karşılık ayırma işlemi önceki yılda (2025) yapıldığı için, cari yıldaki (2026) düzeltme kaydında gider hesabı (654) yerine gelir hesabı (644) alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Teminatlı alacaklar için karşılık ayrılamaması kuralı ve önceki dönem hatalarının düzeltilmesi.
Bu soruyu puanla