Soru

Zorluk: OrtaYasal Yedek Akçelerin Hesaplanması ve Kaydı

Safir Anonim Şirketi’nin 20252025 yılı faaliyet dönemi sonuna ilişkin kâr dağıtımı öncesi bazı mali verileri şöyledir:

Hesap / Kalem AdıTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye1.500.0001.500.000
Dönem Net Kârı700.000700.000
Geçmiş Yıl Zararları200.000200.000
Birikmiş I. Tertip Yasal Yedekler286.000286.000

Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümleri uyarınca, şirketin 20252025 yılı kârı üzerinden ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı kaç TL'dir?

  1. 14.00014.000Cevap
  2. B
    25.00025.000
  3. C
    35.00035.000
  4. D
    300.000300.000
  5. E
    500.000500.000

Cevap

Şirketin ayırması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı 14.00014.000 TL'dir.
Doğru tutar belirlenirken önce dönem net kârından geçmiş yıl zararları düşülerek 500.000500.000 TL matrah bulunur. Bu tutarın %5\%5'i olan 25.00025.000 TL hesaplanır. Ancak şirketin yasal yedek tavanı 300.000300.000 TL olup mevcut yedekleri 286.000286.000 TL'dir. Tavanın dolması için sadece 14.00014.000 TL'lik boşluk kaldığından, hesaplanan tutar yerine bu boşluk kadar yedek ayrılır. Muhasebe kaydında bu tutar '540 Yasal Yedekler' hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hesaplama matrahının belirlenmesi
700.000200.000=500.000700.000 - 200.000 = 500.000 TL
I. Tertip yasal yedek akçe, dönem net kârından geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır.
2
Ham yedek akçe tutarının hesaplanması
500.000×%5=25.000500.000 \times \%5 = 25.000 TL
TTK uyarınca I. Tertip yasal yedek akçe oranı %5\%5 olarak uygulanır.
3
Yasal tavan sınırının (üst limit) kontrol edilmesi
1.500.000×%20=300.0001.500.000 \times \%20 = 300.000 TL
I. Tertip yasal yedek akçeler, ödenmiş sermayenin beşte birine (%20\%20) ulaşıncaya kadar ayrılır.
4
Ayrılabilir boşluğun hesaplanması ve nihai tutarın belirlenmesi
300.000286.000=14.000300.000 - 286.000 = 14.000 TL
Mevcut yedekler tavan sınıra çok yakın olduğu için, hesaplanan 25.00025.000 TL yerine sadece tavanı dolduracak kadar (14.00014.000 TL) yedek ayrılır.

Anahtar Kavram

I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplamasında geçmiş yıl zararlarının matrahtan düşülmesi ve ödenmiş sermayenin %20'si olan tavan sınırın kontrol edilmesi esastır.

Alternatif Yöntem

Önce yedek akçe boşluğunu hesaplayıp (Tavan - Mevcut), sonra matrah üzerinden %5\%5 hesaplayarak iki tutardan küçük olanı seçmek her zaman en güvenli yoldur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla