Soru

Zorluk: OrtaYasal Yedek Akçelerin Hesaplanması ve Kaydı

Kalsit Anonim Şirketi’nin 20242024 yılı dönem sonu verileri ve kâr dağıtımı öncesi bazı hesap bakiyeleri aşağıda sunulmuştur:

Hesap / Kalem AdıTutar (TL)
Ödenmiş Sermaye800.000800.000
I. Tertip Yasal Yedek Akçeler157.000157.000
Dönem Net Kârı120.000120.000
Geçmiş Yıllar Zararları40.00040.000

Şirket ana sözleşmesinde yedek akçelerle ilgili başka bir hüküm bulunmadığına göre, Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerine uygun olarak ayrılması gereken I. Tertip Yasal Yedek Akçe tutarı için yapılacak yevmiye kaydında hangi hesabın alacağına kaç TL kaydedilmelidir?

  1. A
    540540 Yasal Yedekler Hesabı - 4.0004.000 TL
  2. B
    540540 Yasal Yedekler Hesabı - 6.0006.000 TL
  3. 540540 Yasal Yedekler Hesabı - 3.0003.000 TLCevap
  4. D
    542542 Olağanüstü Yedekler Hesabı - 3.0003.000 TL
  5. E
    540540 Yasal Yedekler Hesabı - 24.00024.000 TL

Cevap

540540 Yasal Yedekler Hesabı'na 3.0003.000 TL alacak kaydı yapılmalıdır.
Doğru seçenekte belirtilen 3.0003.000 TL, hem geçmiş yıl zararlarının (40.00040.000 TL) dönem kârından düşülmesiyle bulunan matrahın %5'i (4.0004.000 TL) hem de şirketin sermaye tavanına (160.000160.000 TL) olan uzaklığı (3.0003.000 TL) dikkate alındığında, ayrılması mümkün olan en yüksek yasal tutardır. Ayrıca yasal yedekler için Tekdüzen Hesap Planı'nda tanımlanan 540540 Yasal Yedekler Hesabı'nın alacaklandırılması muhasebe ilkelerine uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
I. Tertip Yasal Yedek Akçe tavan sınırının hesaplanması
800.000×0,20=160.000800.000 \times 0,20 = 160.000 TL
TTK'ya göre I. Tertip yasal yedek akçe, ödenmiş sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar ayrılır.
2
Kalan yedek ayırma kapasitesinin belirlenmesi
160.000157.000=3.000160.000 - 157.000 = 3.000 TL
Şirketin mevcut birikmiş yasal yedeği ile tavan sınırı arasındaki fark, bu yıl ayrılabilecek maksimum tutarı belirler.
3
Hesaplamaya esas matrahın belirlenmesi
120.00040.000=80.000120.000 - 40.000 = 80.000 TL
I. Tertip yasal yedek akçe hesaplanırken, dönem net kârından geçmiş yıl zararları düşülmelidir.
4
Matrah üzerinden %5 yedek akçe hesaplanması
80.000×0,05=4.00080.000 \times 0,05 = 4.000 TL
I. Tertip yasal yedek akçe ayırma oranı %5'tir.
5
Ayrılacak nihai tutarın ve muhasebe kaydının belirlenmesi
3.0003.000 TL (Alacak: 540540 Hesabı)
Hesaplanan tutar (4.0004.000 TL), kalan kapasiteden (3.0003.000 TL) büyük olduğu için sadece kalan kapasite kadar yedek ayrılabilir. Yasal yedekler pasif karakterli bir öz kaynak hesabı olduğu için artışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

I. Tertip Yasal Yedek Akçe hesaplamasında geçmiş yıl zararlarının düşülmesi ve sermayenin %20'lik tavan sınırının kontrol edilmesi zorunludur.

İpuçları

1
Önce sermayenin %20'si olan tavan sınırı ile mevcut yasal yedekleri karşılaştırarak ne kadar daha yedek ayrılabileceğini bulun.
2
Yedek akçe matrahını bulurken dönem net kârından geçmiş yıl zararlarını düşmeyi unutmayın, ardından bu tutarın %5'ini hesaplayın.
3
Hesapladığınız %5'lik tutar ile kapasite sınırını karşılaştırın; kanunen bunlardan küçük olanı kadar yedek ayrılabilir.

Daha Fazla Pratik

II. Tertip yasal yedek akçe hesaplamasında kullanılan %10'luk oran ve ödenmiş sermayenin %5'ini aşan kâr payı matrahı konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla