Soru

Zorluk: Çok zorDöviz ve Efektif İşlemleri

İşletme, bankadaki vadesiz USD hesabında bulunan 25.00025.000 USD tutarındaki mevduatın 10.00010.000 USD'lik kısmını 23.03.202623.03.2026 tarihinde nakit (banknot) olarak çekerek merkez kasasına almıştır. Söz konusu dövizlerin bankadaki kayıtlı değeri 11 USD =33,60= 33,60 TL'dir. İşlem tarihindeki banka kurları ve masraflar şu şekildedir:

- Banka Döviz Alış Kuru: 11 USD =34,10= 34,10 TL
- Banka Efektif Alış Kuru: 11 USD =34,00= 34,00 TL
- Banka Efektif Satış Kuru: 11 USD =34,40= 34,40 TL
- İşlem Komisyonu: Çekilen tutarın TL karşılığı üzerinden (efektif satış kuru esas alınarak) %0,10,1 oranındadır ve banka bu tutarı işletmenin TL hesabından tahsil etmiştir.

Bu bilgilere göre, efektif çekim işlemi sonucunda yapılacak muhasebe kaydı ve hesap tutarları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. 100 Kasa hesabı 344.000344.000 TL borçlandırılırken, 8.0008.000 TL tutarında kambiyo karı oluşur.Cevap
  2. B
    100 Kasa hesabı 341.000341.000 TL borçlandırılır ve 5.0005.000 TL tutarında kambiyo karı kaydedilir.
  3. C
    100 Kasa hesabı 336.000336.000 TL borçlandırılır ve herhangi bir kambiyo karı veya zararı oluşmaz.
  4. D
    646 Kambiyo Karları hesabı, komisyon gideri netleştirildikten sonra 7.6567.656 TL tutarında alacaklandırılır.
  5. E
    100 Kasa hesabı 340.000340.000 TL borçlandırılır ve 4.0004.000 TL tutarında kambiyo karı oluşur.

Cevap

İşletmenin kasasına giren efektif mevcudu bankanın efektif satış kuru (34,4034,40 TL) üzerinden 344.000344.000 TL olarak borç kaydedilmeli ve kayıtlı değerle (336.000336.000 TL) arasındaki 8.0008.000 TL fark kambiyo karı olarak alacaklandırılmalıdır.
İşletme bankadaki kaydi dövizini nakit (efektif) haline getirdiğinde, banka açısından bir efektif satışı söz konusu olur. Bu nedenle kasanın borçlandırılacağı tutar 'Banka Efektif Satış Kuru' (34,4034,40 TL) üzerinden 344.000344.000 TL olarak hesaplanır. Bankadaki varlığın çıkışı ise kayıtlı değer (33,6033,60 TL) üzerinden 336.000336.000 TL olarak yapılır. Aradaki 8.0008.000 TL'lik olumlu fark '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak kaydedilir. Komisyon ise brüt kar üzerinden düşülmeden ayrı bir gider kalemi olarak muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasanın (efektif) giriş değerini hesapla
10.000 USD×34,40 TL/USD=344.000 TL10.000 \text{ USD} \times 34,40 \text{ TL/USD} = 344.000 \text{ TL}
Banka, mevduatı nakit paraya çevirirken efektif satış kurunu uygular.
2
Bankadaki (döviz) mevduatın kayıtlı çıkış değerini hesapla
10.000 USD×33,60 TL/USD=336.000 TL10.000 \text{ USD} \times 33,60 \text{ TL/USD} = 336.000 \text{ TL}
Bankadaki varlıklar çıkış anında defter değeri üzerinden kapatılır.
3
Kambiyo karını tespit et
344.000 TL336.000 TL=8.000 TL344.000 \text{ TL} - 336.000 \text{ TL} = 8.000 \text{ TL}
Varlığın değerindeki artış kambiyo karı olarak kaydedilir.
4
Komisyon tutarını hesapla
344.000 TL×0,001=344 TL344.000 \text{ TL} \times 0,001 = 344 \text{ TL}
Banka masrafları işlem tutarı üzerinden hesaplanarak gider yazılır.

Anahtar Kavram

Efektif ve Döviz Kuru Ayrımı

İpuçları

1
Bankadaki kaydi yabancı para ile kasadaki fiziksel yabancı paranın işlem kurları birbirinden farklıdır.
2
Banka bir müşterisine nakit yabancı para verdiğinde aslında efektif satmış olur. Hangi kuru kullanmanız gerektiğini buna göre düşünün.
3
Kasa hesabına giriş tutarı (Efektif Satış Kuru x Miktar) ile Bankalar hesabından çıkış tutarı (Kayıtlı Kur x Miktar) arasındaki fark kambiyo sonucunu verir.

Daha Fazla Pratik

Değerleme döneminde (31.12) kasa mevcudunun 'Efektif Alış Kuru' ile değerlenmesi durumunda oluşacak kur farkı kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla