Soru

Zorluk: Çok zorOlağandışı Gelir ve Karlar Hesapları

İşletme, 20242024 yılı Kasım ayında yurt dışındaki bir müşterisine 10.00010.000 USD tutarında danışmanlık hizmeti sunmuş, ancak bu işleme ilişkin herhangi bir tahakkuk kaydı veya fatura düzenlemesi yapılmadığı 20262026 yılında fark edilmiştir. Söz konusu hizmet bedeli 2020 Mart 20262026 tarihinde işletmenin banka hesabına havale edilmiştir.

İşletmenin geçmiş dönemlere ait dövizli alacaklarını dönem sonlarında değerleme prensibine uygun hareket ettiği varsayımıyla, kurlar şu şekildedir:

TarihKur (11 USD)
Hizmet Tarihi (20242024 Kasım)3030 TL
31.12.202431.12.2024 (Yıl Sonu)3232 TL
31.12.202531.12.2025 (Yıl Sonu)3434 TL
20.03.202620.03.2026 (Tahsilat Tarihi)3636 TL

Buna göre, hatanın fark edildiği tahsilat tarihinde (20.03.202620.03 .2026) yapılacak düzeltme ve tahsilat kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    '601 Yurtdışı Satışlar' hesabı 360.000360.000 TL alacaklandırılır.
  2. '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabı 340.000340.000 TL alacaklandırılır.Cevap
  3. C
    '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabı 300.000300.000 TL alacaklandırılır.
  4. D
    '646 Kambiyo Karları' hesabı 60.00060.000 TL alacaklandırılır.
  5. E
    '601 Yurtdışı Satışlar' hesabı 300.000300.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Geçmiş dönemlere ait hasılat ve kur farkı değerlemelerinin toplamı olan 340.000340.000 TL tutarı '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabına alacak kaydedilmelidir.
İşletme, 20242024 yılında elde etmesi gereken 300.000300.000 TL hasılatı ve 20242024 ile 20252025 yılları sonunda yapması gereken toplam 40.00040.000 TL'lik değerleme karlarını muhasebeleştirmemiştir. 20262026 yılında bu hata fark edildiğinde, cari dönem öncesine ait olan bu gelir kalemlerinin toplamı (340.000340.000 TL), '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında izlenmelidir. 20262026 yılına ait olan 20.00020.000 TL'lik kur farkı ise cari dönemin olağan geliri olan '646 Kambiyo Karları' hesabına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
20242024 yılına ait hasılat tutarını hesapla.
10.00010.000 USD ×30\times 30 TL/11 USD = 300.000300.000 TL
Hasılat, hizmetin sunulduğu tarihteki kur üzerinden hesaplanmalıdır.
2
20242024 yılı sonu değerleme farkını hesapla.
10.00010.000 USD ×(3230)=20.000\times (32 - 30) = 20.000 TL
Yabancı paralı alacaklar yıl sonunda cari kur üzerinden değerlenmelidir.
3
20252025 yılı sonu değerleme farkını hesapla.
10.00010.000 USD ×(3432)=20.000\times (34 - 32) = 20.000 TL
20252025 yılında da alacak henüz tahsil edilmediği için dönem sonu değerlemesi yapılmalıdır.
4
Önceki dönemlere ait toplam gelir tutarını belirle.
300.000+20.000+20.000=340.000300.000 + 20.000 + 20.000 = 340.000 TL
Cari dönem (20262026) öncesine ait tüm gelir kalemleri (hasılat + değerleme karları) düzeltme kaydında ilgili hesaba aktarılır.
5
20262026 yılına ait kur farkını hesapla.
10.00010.000 USD ×(3634)=20.000\times (36 - 34) = 20.000 TL
Son değerleme tarihinden tahsilat tarihine kadar olan fark cari dönemin '646 Kambiyo Karları' hesabına yazılır.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gelir ve Karları (671) hesabının kullanımı ve dönemsellik ilkesi uyarınca geçmiş yıl hatalarının düzeltilmesi.

İpuçları

1
Cari dönem öncesine ait bir gelir tespit edildiğinde, bu gelirin 'Hangi yıllara' ait olduğunu ve 'Hangi kalemlerden' (satış, faiz, kur farkı) oluştuğunu ayrıştırın.
2
20242024 ve 20252025 yıllarının sonunda alacak tahsil edilmemiş olsa bile değerleme yapılması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş dönemde hatalı ayrılan karşılıkların cari dönemde fark edilmesi durumunda yapılacak muhasebe kaydı ile bu soruyu kıyaslayın.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla