Examkin

Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 261Soru →

İşletme, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı envanter çalışmaları sırasında, cüzdanında bulunan nominal değeri 150.000150.000 TL olan bir alacak senedinin vadesine 100100 gün kaldığını tespit etmiştir. İşletme, dönem sonunda bu senet için %40\%40 iskonto oranı üzerinden reeskont hesaplamaya karar vermiştir.

Vergi Usul Kanunu’na göre iç iskonto yöntemi kullanıldığı varsayıldığında, yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 15.000 (Borçlu) / 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) 15.000 (Alacaklı)

Cevap

Dönem sonu reeskont işlemi için 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı borçlandırılırken, 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabı 15.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
Dönem sonunda alacak senetlerinin nominal değerini bugünkü değerine çekmek için iç iskonto formülü uygulanır. 150.000×100×40150.000 \times 100 \times 40 tutarının 40.00040.000 değerine bölünmesiyle elde edilen 15.00015.000 TL, 657 No'lu gidere borç ve 122 No'lu düzenleyici hesaba alacak olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Reeskont tutarının iç iskonto formülü ile hesaplanması
F=150.000×100×4036.000+(100×40)=15.000F = \frac{150.000 \times 100 \times 40}{36.000 + (100 \times 40)} = 15.000 TL
Vergi Usul Kanunu'na göre senetli alacakların değerlemesinde iç iskonto yöntemi kullanılmalıdır.
2
Gider hesabının belirlenmesi ve borç kaydedilmesi
657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ hesabı 15.000 TL borçlandırılır.
Alacak senetlerinin bugünkü değerine indirgenmesi işletme için bir dönem sonu gideridir.
3
Düzenleyici hesabın belirlenmesi ve alacak kaydedilmesi
122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) hesabı 15.000 TL alacaklandırılır.
Alacak senedi reeskontu, aktif hesabı düzenleyen pasif karakterli bir hesap olduğu için artışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alacak Senetleri Reeskontu ve İç İskonto Hesaplaması

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak iç iskonto tutarı, nominal değerden peşin değerin çıkarılmasıyla da bulunabilir: P=A/(1+(r×n/36.000))P = A / (1 + (r \times n / 36.000)). Burada P=150.000/1,111...=135.000P = 150.000 / 1,111... = 135.000 olup 150.000−135.000=15.000150.000 - 135.000 = 15.000 TL sonucuna ulaşılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 262Soru →

İşletme, KDV hariç 300.000300.000 TL tutarında 1.0001.000 adet ticari malı veresiye satın almıştır. Malların işletmeye sevki sırasında KDV hariç 15.00015.000 TL nakliye ve 5.0005.000 TL sigorta gideri işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. Dönem sonu envanter çalışmalarında, söz konusu mallardan 200200 adedinin değerinde önemli ölçüde düşüş olduğu ve bu malların net gerçekleşebilir değerinin birim başına 200200 TL olduğu tespit edilmiştir. İhtiyatlılık kavramı gereği gerekli işlemlerin yapılacağı varsayıldığında, işletmenin yapması gereken dönem sonu kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 24.00024.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 24.00024.000 TL alacaklandırılır.
Doğru cevap, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının 24.00024.000 TL alacaklandırılmasıdır. Çünkü toplam maliyet 320.000320.000 TL, birim maliyet 320320 TL olup, hasarlı 200200 adet malın maliyeti 64.00064.000 TL'dir. Bu malların piyasa değeri 40.00040.000 TL'ye düştüğü için aradaki 24.00024.000 TL'lik fark ihtiyatlılık kavramı gereği 158 nolu hesabın alacağına kaydedilerek karşılık ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam ticari mal maliyetini hesaplayınız.
300.000300.000 (Alış) + 15.00015.000 (Nakliye) + 5.0005.000 (Sigorta) = 320.000320.000 TL
Maliyet esası kavramı gereği, stokların elde edilmesi için katlanılan tüm giderler maliyete eklenir.
2
Birim maliyeti ve değeri düşen malların toplam maliyetini hesaplayınız.
Birim Maliyet: 320.000/1.000=320320.000 / 1.000 = 320 TL/birim; Hasarlı Malların Maliyeti: 200×320=64.000200 \times 320 = 64.000 TL
Karşılık ayrılacak kısmın orijinal maliyet bedelini belirlemek gerekir.
3
Hasarlı malların net gerçekleşebilir değerini hesaplayınız.
200 adet×200 TL/birim=40.000200 \text{ adet} \times 200 \text{ TL/birim} = 40.000 TL
Piyasa değerindeki düşüşün boyutunu ölçmek için net gerçekleşebilir değer kullanılır.
4
Ayrılması gereken karşılık tutarını hesaplayınız.
64.00064.000 (Maliyet) - 40.00040.000 (Piyasa Değeri) = 24.00024.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, maliyet bedeli ile piyasa değerinden düşük olanı esas alınarak aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
5
Muhasebe kaydını belirleyiniz.
Borç: 654 Karşılık Giderleri 24.00024.000; Alacak: 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 24.00024.000
Karşılık ayırma işlemi bir gider kalemidir ve ilgili düzenleyici hesap alacaklandırılarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı ve Maliyet Oluşumu

İpuçları

1
Stokların maliyetine nelerin dahil edilmesi gerektiğini hatırlayın (Maliyet Esası).
2
Önce hasarlı malları ticari mallardan çıkarıp başka bir stok hesabına aktarmalı, sonra aradaki değer farkı için karşılık ayırmalısınız.
3
Birim maliyet 320320 TL olarak bulunur. Hasarlı malların maliyeti 64.00064.000 TL, piyasa değeri 40.00040.000 TL'dir. Fark tutarını hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü ayrılan bu malların bir sonraki dönem maliyetinin üzerinde veya altında satılması durumundaki muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce toplam maliyeti bulup (320.000320.000), hasarlı malların oranını (%2020) belirleyerek hasarlı kısmın maliyetine (64.00064.000 TL) daha hızlı ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 263Soru →

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde bir müşterisine 5.0005.000 Avro tutarında ticari malı veresiye olarak satmıştır. Satış tarihindeki döviz kuru 11 Avro = 3232 TL'dir. İşletme, 31.12.202531.12.2025 tarihinde dönem sonu envanter işlemlerini yapmış ve bu tarihte kur 11 Avro = 3535 TL olarak belirlenmiştir. İşletme, 15.01.202615.01.2026 tarihinde bu alacağının 2.0002.000 Avroluk kısmını banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Tahsilat tarihindeki döviz kuru 11 Avro = 3434 TL'dir.

Bu bilgilere göre, 15.01.202615.01.2026 tarihinde yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları hesabı 2.0002.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Tahsilat tarihindeki kur ile dönem sonu değerlemesi sonrası oluşan defter değeri arasındaki fark hesaplandığında, 656 Kambiyo Zararları hesabı 2.000 TL borçlandırılmalıdır.
İşletme dönem sonunda alacağını 3535 TL kur üzerinden değerlediği için alacağın her bir Avro'su defterde 3535 TL olarak görünmektedir. Tahsilat günü kur 3434 TL'ye düştüğü için, tahsil edilen her bir Avro başına 11 TL (35−3435 - 34) zarar edilmiştir. 2.0002.000 Avro üzerinden yapılan hesaplama sonucunda (2.000×12.000 \times 1) toplam 2.0002.000 TL Kambiyo Zararı oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
01.12.202501.12.2025 tarihindeki satışın TL karşılığını hesapla.
5.000×32=160.0005.000 \times 32 = 160.000 TL
Yabancı paralı işlemler ilk kayıtta işlem tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası'na çevrilir.
2
31.12.202531.12.2025 dönem sonu değerlemesini ve yeni defter değerini belirle.
5.000×35=175.0005.000 \times 35 = 175.000 TL (Artış: 15.00015.000 TL)
Dönemsellik kavramı gereği dövizli alacaklar dönem sonu kuruyla değerlenir; oluşan fark kâr veya zarar olarak kaydedilir.
3
15.01.202615.01.2026 tarihindeki tahsilatın kur farkını hesapla.
Tahsil Edilen Kısmın Defter Değeri: 2.000×35=70.0002.000 \times 35 = 70.000 TL. Fiili Tahsilat: 2.000×34=68.0002.000 \times 34 = 68.000 TL. Fark: 2.0002.000 TL Zarar.
Tahsilat tarihindeki kur (3434 TL), en son değerleme kurunun (3535 TL) altında kaldığı için işletme açısından kambiyo zararı doğmuştur.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Alacaklarda Dönem Sonu Değerlemesi ve İzleyen Dönem Tahsilat Kaydı
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 264Soru →

Bir işletme, satmak amacıyla 40.00040.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. Malların işletme deposuna ulaştırılması sürecinde ortaya çıkan 1.5001.500 TL tutarındaki nakliye bedeli ile 500500 TL tutarındaki nakliye sigortası işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. (KDV ihmal edilecektir.)

Bu bilgilere göre, satın alınan malların maliyet bedeli üzerinden "153 Ticari Mallar" hesabının borç tarafına yapılması gereken kayıt tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 42.00042.000

Cevap

Satın alınan ticari malların maliyet bedeli 42.00042.000 TL olarak hesaplanır ve bu tutar ilgili hesabın borcuna kaydedilir.
Doğru yanıt olan tutar, malın fatura bedeli olan 40.00040.000 TL ile işletme deposuna ulaşana kadar yapılan 1.5001.500 TL nakliye ve 500500 TL sigorta giderlerinin toplamıdır. Muhasebenin temel kavramlarından 'Maliyet Esası' uyarınca, bir varlık edinilirken katlanılan tüm zorunlu giderler o varlığın maliyetine eklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın çıplak alış bedelini belirle.
40.00040.000 TL
Maliyet hesaplamasının temel bileşenidir.
2
Alışla ilgili yan giderleri (nakliye ve sigorta) tespit et.
1.5001.500 TL + 500500 TL = 2.0002.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı ve maliyet esası gereği alışla ilgili giderler stok maliyetine eklenmelidir.
3
Tüm unsurları toplayarak toplam stok maliyetini hesapla.
40.000+2.000=42.00040.000 + 2.000 = 42.000 TL
İşletmenin varlık kalemine giriş yapacağı nihai tutara ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası Kavramı ve Stok Maliyet Unsurları

İpuçları

1
Bir malın maliyeti sadece fatura fiyatı mıdır yoksa depoya gelene kadarki ek harcamaları da kapsar mı?
2
Tekdüzen Hesap Planı'na göre nakliye ve sigorta gibi alış giderleri 153 Ticari Mallar hesabının borcuna yazılır.
3
Verilen üç rakamı (40.000,1.50040.000, 1.500 ve 500500) toplayarak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Eğer mal alışından sonra bir 'alış iskontosu' yapılsaydı maliyet nasıl değişirdi konusuna göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yevmiye kaydı düşünülerek de çözülebilir: 153 Ticari Mallar (Borçlu) hesabı toplam maliyet kadar, 320 Satıcılar ve 100 Kasa (Alacaklı) hesapları ise ödeme türlerine göre kaydedilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 265Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izlemekte ve stok değerlemesinde hareketli ağırlıklı ortalama maliyet yöntemini kullanmaktadır. İşletmenin Mart 20262026 dönemine ait stok hareketleri şu şekildedir:

Tarihİşlem Açıklaması
01 MartDönem başı stok 100100 adet, birim maliyeti 200200 TL.
05 MartKDV hariç 50.00050.000 TL tutarında 200200 adet ticari mal veresiye satın alınmıştır.
05 MartAlınan malların işletmeye nakliyesi için nakliye firmasına KDV hariç 4.0004.000 TL nakit ödenmiştir.
08 Mart05 Mart tarihinde alınan mallardan 5050 adedi, kusurlu olduğu gerekçesiyle satıcıya iade edilmiştir.
12 Martİşletme 150150 adet ticari malı KDV hariç 60.00060.000 TL bedelle kredili olarak satmıştır.

Bu bilgilere göre, 12 Mart tarihinde yapılan satış işleminin satılan ticari mallar maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 36.900

Cevap

Satılan ticari mallar maliyeti 36.90036.900 TL olarak hesaplanır.
Doğru cevap olan 36.90036.900 TL'ye ulaşmak için öncelikle alış ve nakliye giderleri 153 Ticari Mallar hesabının borcuna kaydedilir (20.000+50.000+4.000=74.00020.000 + 50.000 + 4.000 = 74.000 TL). Ardından gerçekleşen 5050 adetlik iade işlemi (50×250=12.50050 \times 250 = 12.500 TL), toplam maliyetten düşülür (74.000−12.500=61.50074.000 - 12.500 = 61.500 TL). Satış anındaki toplam stok miktarı olan 250250 adede bölündüğünde hareketli ağırlıklı ortalama birim maliyet 246246 TL olarak bulunur. Satılan 150150 adet malın bu birim maliyetle çarpılması sonucunda satılan ticari mallar maliyeti 36.90036.900 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Alış ve nakliye sonrası toplam maliyeti hesapla
Dönem başı (20.00020.000 TL) + Alış (50.00050.000 TL) + Nakliye (4.0004.000 TL) = 74.00074.000 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, alışla ilgili nakliye giderleri malın maliyetine eklenmelidir.
2
Alış iadesi sonrası net stok tutarını ve miktarını belirle
Maliyet: 74.000−(50×250)=61.50074.000 - (50 \times 250) = 61.500 TL; Miktar: 300−50=250300 - 50 = 250 adet
İade edilen mallar, satın alma bedeli üzerinden stoktan çıkarılmalıdır.
3
Hareketli ağırlıklı ortalama birim maliyeti hesapla
61.50061.500 TL / 250250 adet = 246246 TL/adet
Aralıksız envanter yönteminde, her yeni giriş veya iade sonrası ortalama birim maliyet güncellenir.
4
Satışın maliyetini (STMM) hesapla
150150 adet ×246\times 246 TL = 36.90036.900 TL
Satılan mal miktarı ile satış anındaki güncel ortalama birim maliyet çarpılarak maliyet kaydı yapılır.

Anahtar Kavram

Stok maliyetine giren unsurlar ve aralıksız envanterde hareketli ortalama hesaplaması
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 266Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla portföyünde bulunan 60.00060.000 TL maliyet bedelli devlet tahvillerini, satış tarihine kadar işlemiş 4.5004.500 TL faizi ile birlikte toplam 68.00068.000 TL’ye banka aracılığıyla satmıştır. Bu satış işlemine ilişkin yapılması gereken muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabı 3.5003.500 TL alacaklandırılır.

Cevap

Menkul kıymet (tahvil) satışında, maliyet bedeli ile satış bedeli arasındaki farkın işlemiş faize denk gelen kısmı 642 Faiz Gelirleri, kalan kısmı ise 644 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabına alacak kaydedilmelidir.
Doğru seçenek, satış bedeli ile maliyet arasındaki 8.0008.000 TL'lik toplam farkın 4.5004.500 TL'lik kısmını faiz geliri olarak ayırdıktan sonra kalan 3.5003.500 TL'yi satış kârı olarak tanımlayan seçenektir. Muhasebe standartları gereği tahvil satışında anapara değer artışı ile işlemiş faiz geliri birbirine karıştırılmamalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam artış tutarını hesapla
68.00068.000 TL - 60.00060.000 TL = 8.0008.000 TL
Varlığın satışından elde edilen toplam brüt kazancı belirlemek için.
2
İşlemiş faiz tutarını ayrıştır
4.5004.500 TL
Tahvillerde biriken faiz geliri, ana para değer artışından (kârdan) farklı bir hesapta izlenmelidir.
3
Net satış kârını hesapla
8.0008.000 TL - 4.5004.500 TL = 3.5003.500 TL
Toplam farktan faiz geliri düşüldüğünde kalan tutar menkul kıymet satış kârıdır.
4
Yevmiye kaydını oluştur
102 Bankalar (Borç) 68.00068.000 TL; 112 Kamu Kesimi Tahvil... (Alacak) 60.00060.000 TL; 642 Faiz Gelirleri (Alacak) 4.5004.500 TL; 644 Menkul Kıymet Satış Kârları (Alacak) 3.5003.500 TL
Tahakkuk esası ve özün önceliği kavramları gereği kazanç unsurlarını doğru hesaplara dağıtmak için.

Anahtar Kavram

Tahvillerde faiz geliri ve satış kârı ayrımı

İpuçları

1
Satıştan elde edilen toplam tutar ile varlığın maliyeti arasındaki farkı hesaplayarak başlayın.
2
Soruda belirtilen 'işlemiş faiz' tutarı, toplam kazancın içinden cımbızla çekilip ilgili gelir hesabına yazılmalıdır.
3
Varlık hesabı olan 112 nolu hesabı maliyet değeri olan 60.00060.000 TL üzerinden alacaklandırıp kapatmanız gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymetlerin dönem sonundaki değerleme işlemlerinde alış bedeli ile borsa rayici arasındaki farkın nasıl muhasebeleştirileceğini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 267Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izlemektedir. 2026 yılı hesap döneminde gerçekleşen ticari mal hareketleri şöyledir:

- 05.01.2026: 2.0002.000 adet ticari mal, tanesi 8080 TL'den (%20 KDV hariç) veresiye satın alınmıştır.
- 06.01.2026: Satın alınan bu malların işletme deposuna ulaştırılması için 4.0004.000 TL nakliye gideri nakit olarak ödenmiştir.
- 10.01.2026: Alınan malların %10\%10'u, istenilen nitelikte olmadığı gerekçesiyle satıcıya iade edilmiştir.
- 20.03.2026: Mevcut stoklardan 1.0001.000 adedi, tanesi 120120 TL'den peşin olarak satılmıştır.
- 31.12.2026: Dönem sonu envanterinde, ambarda kalan malların birim piyasa satış fiyatının 7070 TL'ye düştüğü, ancak bu malların satılabilmesi için birim başına 22 TL ek satış giderine katlanılacağı öngörülmüştür.

Buna göre, işletmenin ihtiyatlılık kavramı gereğince dönem sonunda ayırması gereken "Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 11.20011.200

Cevap

İşletmenin dönem sonunda ayırması gereken karşılık tutarı 11.20011.200 TL'dir.
Doğru çözümde öncelikle malın birim maliyeti, alış fiyatına nakliye gideri eklenerek 8282 TL olarak hesaplanmıştır. Aralıksız envanter sisteminde iadeler birim maliyeti değiştirmez, sadece toplam stok miktarını etkiler. Satış sonrası kalan 800800 adet malın maliyet değeri (8282 TL), tespit edilen net gerçekleşebilir değerden (6868 TL) yüksek olduğu için aradaki 1414 TL'lik fark ihtiyatlılık gereği karşılık olarak ayrılmıştır (800×14=11.200800 \times 14 = 11.200 TL).

Adım Adım Çözüm

1
Birim maliyetin hesaplanması
8282 TL/adet
Alış bedeli (2.000×80=160.000)(2.000 \times 80 = 160.000) ile nakliye gideri (4.0004.000) toplanır (164.000164.000). Birim maliyet 164.000/2.000=82164.000 / 2.000 = 82 TL olarak bulunur.
2
Kalan stok miktarının belirlenmesi
800800 adet
Başlangıçtaki 2.0002.000 adetten iade edilen 200200 adet (%10\%10) ve satılan 1.0001.000 adet düşülür: 2.000−200−1.000=8002.000 - 200 - 1.000 = 800 adet.
3
Net Gerçekleşebilir Değerin (NGD) hesaplanması
6868 TL/adet
NGD = Tahmini Satış Fiyatı - Tahmini Satış Giderleri formülü uygulanır: 70−2=6870 - 2 = 68 TL.
4
Toplam karşılık tutarının hesaplanması
11.20011.200 TL
Birim Değer Düşüklüğü = Maliyet (8282) - NGD (6868) = 1414 TL. Toplam Karşılık = 800 adet×14 TL=11.200800 \text{ adet} \times 14 \text{ TL} = 11.200 TL.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Net Gerçekleşebilir Değer Esası)

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrıldıktan sonraki dönemde malların maliyet değerinin altına satılması durumunda yapılacak 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 268Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. 2026 yılı hesap dönemine ait stok hareketleri ve ilgili veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem / Stok KalemiTutarı (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar Mevcudu60.00060.000
Dönem İçi Brüt Alışlar150.000150.000
Alış Giderleri (Nakliye, Sigorta ve Gümrük)10.00010.000
Alış İadeleri12.00012.000
Alış İskontoları8.0008.000
Dönem Sonu Ticari Mallar Mevcudu50.00050.000

Buna göre, işletmenin bu döneme ait Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 150.000150.000

Cevap

İşletmenin ilgili döneme ait Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) 150.000150.000 TL olarak hesaplanmıştır.
Doğru hesaplama yöntemi, brüt alışlara alış giderlerini ekleyip iade ve iskontoları düştükten sonra elde edilen net alış rakamını (140.000140.000 TL) dönem başı stokla (60.00060.000 TL) toplamak ve bu toplamdan dönem sonu stok tutarını (50.00050.000 TL) çıkarmaktır. Bu işlemler sonucunda maliyet 150.000150.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış maliyetini hesaplayınız.
NetAlıs\clar=150.000(Bru¨t)+10.000(Gider)−12.000(I˙ade)−8.000(I˙skonto)=140.000Net Alışlar = 150.000 (Brüt) + 10.000 (Gider) - 12.000 (İade) - 8.000 (İskonto) = 140.000 TL
Ticari malın maliyetine alım sırasında katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler eklenir; işletme lehine oluşan iade ve iskontolar ise maliyetten düşülür.
2
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) formülünü uygulayınız.
STMM=(Do¨nemBas\cıStok+NetAlıs\clar)−Do¨nemSonuStokSTMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok
Aralıklı envanter yönteminde, dönem içinde satılan malların maliyeti, mevcut malların toplam maliyetinden elde kalanların çıkarılmasıyla bulunur.
3
Verileri formülde yerine koyarak sonucu bulunuz.
STMM=(60.000+140.000)−50.000=150.000STMM = (60.000 + 140.000) - 50.000 = 150.000 TL
İşletmenin elindeki toplam 200.000200.000 TL'lik malın 50.00050.000 TL'lik kısmı depoda kaldığına göre, kalan tutar satılan malların maliyetidir.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM; dönem başı stok ve net alışların toplamından dönem sonu stok mevcudunun düşülmesiyle hesaplanır.
Soru 269Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla portföyünde bulunan 25.00025.000 TL maliyet bedelli hisse senetlerini 28.50028.500 TL'ye banka aracılığıyla satmıştır. Bu satış işlemi sonucunda ortaya çıkan kâr tutarının kaydedilmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Menkul Kıymet Satış Kârları Hesabı

Cevap

Menkul kıymet satışından doğan kârın kaydedileceği hesap 644 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabıdır.
İşletmenin geçici yatırım amacıyla (kısa vadeli) elinde bulundurduğu hisse senedi, tahvil gibi menkul kıymetleri maliyet değerinin üzerinde bir bedelle satması durumunda oluşan kâr farkı, Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '644 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Satış karını hesaplayınız.
28.50028.500 TL (Satış Bedeli) - 25.00025.000 TL (Maliyet Bedeli) = 3.5003.500 TL Kâr.
Satış işlemi sonucunda ortaya çıkan olumlu farkın tutarını belirlemek gerekir.
2
Tekdüzen Hesap Planı'na göre kârın kaydedileceği hesabı belirleyiniz.
644 Menkul Kıymet Satış Kârları Hesabı.
Geçici yatırım amaçlı alınan menkul kıymetlerin satışından doğan kârlar bu özel hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satış kârlarının muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Satış bedeli maliyet bedelinden yüksek olduğunda bir 'Gelir Tablosu' hesabı alacaklandırılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Eğer satış maliyet bedelinin altında gerçekleşseydi, hangi gider hesabının kullanılacağını düşününüz (Örn: 654 Menkul Kıymet Satış Zararları).
Tahmini Süre:45s
Soru 270Soru →

Bir işletme, satmak amacıyla gerçekleştirdiği ticari mal alım sürecine ilişkin aşağıdaki verilere sahiptir:

İşlem AçıklamasıTutar (TL)
Brüt Alış Bedeli120.000120.000
Nakliye Giderleri4.0004.000
Sigorta Giderleri2.5002.500
Alış Komisyonu1.5001.500
Alıştan İadeler8.0008.000
Alış İskontoları3.0003.000
Vade Farkı (Finansman Gideri)5.0005.000

İşletme stoklarını maliyet bedeli ile takip ettiğine göre, Tekdüzen Hesap Planı ve vergi mevzuatı çerçevesinde hesaplanması gereken net alış maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 117.000117.000

Cevap

Net alış maliyeti 117.000117.000 TL olarak hesaplanır.
Net alış maliyeti hesaplanırken Brüt Alış Bedeli (120.000120.000) üzerine Nakliye (4.0004.000), Sigorta (2.5002.500) ve Alış Komisyonu (1.5001.500) eklenir (Toplam 128.000128.000). Bu toplamdan Alıştan İadeler (8.0008.000) ve Alış İskontoları (3.0003.000) düşülerek 117.000117.000 TL sonucuna ulaşılır. Vade farkı ise finansman gideri niteliğindedir ve maliyete dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Alış bedeline eklenecek unsurları belirle
120.000120.000 (Brüt) + 4.0004.000 (Nakliye) + 2.5002.500 (Sigorta) + 1.5001.500 (Komisyon) = 128.000128.000 TL
VUK ve Muhasebe Standartlarına göre malın elde edilmesi için katlanılan doğrudan giderler maliyete eklenir.
2
Maliyetten düşülecek unsurları (indirimleri) belirle
8.0008.000 (İade) + 3.0003.000 (İskonto) = 11.00011.000 TL
İşletme varlıkları için ödediği net tutarı bulmak amacıyla iade ve iskontolar brüt maliyetten tenzil edilir.
3
Net maliyeti hesapla
128.000−11.000=117.000128.000 - 11.000 = 117.000 TL
Eklenecek giderler ve düşülecek indirimler sonrası ulaşılan tutar net stok maliyetidir.
4
Dışarıda bırakılacak unsurları kontrol et
5.0005.000 TL (Vade Farkı) hesaplamaya dahil edilmez.
Ticari mal alımındaki vade farkları, genel kural olarak '660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri' hesabında izlenir, maliyete eklenmez.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Netleştirme

İpuçları

1
Malın işletme deposuna girene kadar yapılan zorunlu harcamaları düşünün.
2
İade ve iskontolar maliyeti azaltan, nakliye ve sigorta ise artıran unsurlardır.
3
Vade farkı bir finansman gideridir ve genellikle 153 Ticari Mallar hesabına kaydedilmez.

Daha Fazla Pratik

Finansman giderlerinin hangi durumlarda maliyete eklenmesi gerektiğini (maddi duran varlıklar) araştırarak farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 271Soru →

Bir işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla mizanında yer alan alacak kalemlerine ilişkin tutarlar aşağıda verilmiştir:

Hesap AdıTutar (TL)
120120 Alıcılar60.00060.000
131131 Ortaklardan Alacaklar25.00025.000
121121 Alacak Senetleri40.00040.000
135135 Personelden Alacaklar10.00010.000
136136 Diğer Çeşitli Alacaklar15.00015.000
126126 Verilen Depozito ve Teminatlar5.0005.000

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda "Diğer Alacaklar" grubu toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50.00050.000

Cevap

İşletmenin Diğer Alacaklar grubu toplamı 50.00050.000 TL'dir.
Doğru cevap olan elli bin TL tutarı; işletmenin ticari faaliyeti dışındaki nedenlerle ortaya çıkan alacaklarını temsil eden Ortaklardan Alacaklar (25.00025.000 TL), Personelden Alacaklar (10.00010.000 TL) ve Diğer Çeşitli Alacaklar (15.00015.000 TL) kalemlerinin toplamıdır. Muhasebe standartlarına göre bu hesaplar bilançonun Diğer Alacaklar (1313) grubunda raporlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Diğer Alacaklar (13) grubuna dahil olan hesapları mizan verilerinden ayıklayın.
131 Ortaklardan Alacaklar, 135 Personelden Alacaklar ve 136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesapları belirlenmiştir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ticari olmayan alacaklar 13 grubunda izlenir.
2
Tespit edilen hesapların tutarlarını toplayın.
25.000+10.000+15.000=50.00025.000 + 10.000 + 15.000 = 50.000 TL.
Grup toplamı, o gruba ait tüm aktif hesapların borç bakiyelerinin toplamıdır.

Anahtar Kavram

Ticari Alacaklar (12) ile Diğer Alacaklar (13) Gruplarının Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İşletmenin ticari alacakları için ayırdığı karşılıkların (129) ve diğer alacakları için ayırdığı karşılıkların (139) bilanço üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 272Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. 20262026 yılı dönem sonu itibarıyla işletmenin stok hareketlerine ilişkin veriler aşağıdaki gibidir:

İşlemTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar Stoku50.00050.000
Dönem İçi Ticari Mal Alışları200.000200.000
Alış Nakliye ve Sigorta Giderleri10.00010.000
Alıştan İadeler15.00015.000
Alış İskontoları5.0005.000
Dönem Sonu Ticari Mal Mevcudu60.00060.000

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapacağı Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaydında ilgili hesabın borcuna yazılacak tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180.000180.000

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti 180.000180.000 TL olarak hesaplanır.
Doğru tutar olan 180.000180.000 TL, dönem içi net alışların (190.000190.000 TL) dönem başı stokla (50.00050.000 TL) toplanıp, bulunan satışa hazır mal maliyetinden (240.000240.000 TL) dönem sonu mal mevcudunun (60.00060.000 TL) çıkarılmasıyla elde edilir. Bu işlem aralıklı envanter yönteminin temel maliyet hesaplama formülüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Net Alış tutarının hesaplanması
NetAlıs\c=200.000+10.000−15.000−5.000=190.000Net Alış = 200.000 + 10.000 - 15.000 - 5.000 = 190.000 TL
Ticari malın maliyeti; alış bedeline yapılan ek giderlerin eklenmesi, iade ve iskontoların ise düşülmesiyle bulunur.
2
Satışa Hazır Mal Maliyetinin (SHMM) hesaplanması
SHMM=50.000+190.000=240.000SHMM = 50.000 + 190.000 = 240.000 TL
Dönem başındaki stok ile dönem içinde yapılan net alışların toplamı, işletmenin satışa sunabileceği toplam mal maliyetini verir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (STMM) hesaplanması
STMM=240.000−60.000=180.000STMM = 240.000 - 60.000 = 180.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde, satışa hazır mal maliyetinden dönem sonunda depoda kalan mal mevcudu düşülerek satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM), dönem sonu sayımı yapıldıktan sonra tek bir kayıtla hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Aralıklı envanter yönteminde yapılan bu maliyet kaydının yevmiye maddesini (621 Borçlu / 153 Alacaklı) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 273Soru →

Bir işletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında, 153 Ticari Mallar hesabının büyük defter (borç) kalanının 200.000200.000 TL olduğu görülmüştür. Aynı tarihte depoda yapılan fiili sayım sonucunda ise stokların değerinin 205.000205.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Farkın nedeni henüz belirlenememiştir.

Bu bilgilere göre, envanter farkının kayda alınması için yapılması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar

Cevap

Envanter farkının kayda alınması için '153 Ticari Mallar' hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletmenin kayıtlarında 200.000200.000 TL görünen malların fiilen 205.000205.000 TL olması, kayıtlara girmemiş 5.0005.000 TL değerinde mal olduğunu gösterir. Bu varlık artışını defterlere yansıtmak için '153 Ticari Mallar' hesabı borçlandırılırken, karşılığında nedeninin araştırılması için '397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıtlı değer ile fiili sayım sonucunu karşılaştırın.
Sayım Değeri (205.000205.000 TL) > Kayıtlı Değer (200.000200.000 TL)
İşletmenin elindeki fiziki malın kayıtlarından daha fazla olup olmadığını belirlemek için.
2
Farkın niteliğini ve tutarını belirleyin.
205.000−200.000=5.000205.000 - 200.000 = 5.000 TL Sayım Fazlası
Kayda alınacak tutarın ve kullanılacak yöntemin tespiti için.
3
Varlık artışını kaydetmek için ilgili stok hesabını borçlandırın.
153 Ticari Mallar Hesabı Borç: 5.0005.000 TL
Muhasebenin temel kuralı gereği, aktif karakterli bir varlık hesabındaki artış borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Sayım Fazlalarının Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Depodaki mal, defterdeki maldan fazlaysa stoklarınızın değerini artırmanız gerekir.
2
Aktif bir hesabın (varlık) değerini artırmak için o hesabı borç tarafına kaydetmelisiniz.

Daha Fazla Pratik

Sayım sonucunda noksanlık çıksaydı hangi hesapların nasıl çalışacağını düşünerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 274Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla nominal değeri 1010 TL olan 5.0005.000 adet hisse senedini tanesi 1010 TL'den banka aracılığıyla satın almıştır. Alış işlemi sırasında 1.0001.000 TL komisyon ödenmiştir. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa rayicinin 99 TL olduğu saptanmış ve aradaki fark için karşılık ayrılmıştır. İzleyen dönemde söz konusu hisse senetlerinin tamamı tanesi 1212 TL'den banka aracılığıyla satılmıştır.

Bu bilgilere göre, hisse senetlerinin satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "644 Menkul Kıymet Satış Kârları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15.000

Cevap

15.000 TL
Satış kârı hesaplanırken satış tutarı ile net defter değeri (Maliyet - Karşılık) karşılaştırılır. İşlemde satış bedeli 60.00060.000 TL, alış maliyeti 50.00050.000 TL ve ayrılan karşılık 5.0005.000 TL'dir. Yapılacak yevmiye kaydında 102 Bankalar hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılırken, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılarak kapatılır. Alacak tarafında ise 110 Hisse Senetleri hesabı maliyet bedeli olan 50.00050.000 TL ile kapatılır ve aradaki 15.00015.000 TL fark 644 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hisse senetlerinin alış maliyetini ve ödenen komisyonu belirle.
110 Hisse Senetleri: 50.00050.000 TL (5.000×105.000 \times 10 TL); 653 Komisyon Giderleri: 1.0001.000 TL.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alış komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
2
Dönem sonu değerleme farkını ve ayrılan karşılık tutarını hesapla.
Değer Düşüklüğü: 11 TL/adet (10−910 - 9); Toplam Karşılık (119): 5.0005.000 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği, borsa rayici maliyetin altına düştüğünde karşılık ayrılması zorunludur.
3
Satış kaydını gerçekleştirerek satış kârını hesapla.
Satış Bedeli: 60.00060.000 TL (5.000×125.000 \times 12 TL). Satış Kârı: (60.000−50.000)+5.000=15.000(60.000 - 50.000) + 5.000 = 15.000 TL.
Satış sırasında varlık hesabı maliyet bedeliyle kapatılırken, ilgili karşılık hesabı da kapatılarak satış kârı/zararı hesabına aktarılır.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Satışında Karşılıkların Kapatılması ve Kâr Hesaplaması

Alternatif Yöntem

Net Defter Değeri Yöntemi: Hisse senetlerinin net defter değerini bulun (50.000−5.000=45.00050.000 - 5.000 = 45.000 TL). Satış fiyatı olan 60.00060.000 TL'den bu değeri çıkardığınızda doğrudan 15.00015.000 TL kâr sonucuna ulaşırsınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 275Soru →

İşletme, satmak amacıyla 100.000100.000 TL + %20\%20 KDV tutarında ticari malı kredili olarak satın almıştır. Malların işletme deposuna taşınması için nakliye firmasına 2.0002.000 TL + %20\%20 KDV nakliye ücreti nakit olarak ödenmiştir. Dönem sonunda yapılan envanter ve değerleme çalışmalarında, söz konusu malların piyasa değerindeki düşüş nedeniyle net gerçekleşebilir değerinin 95.00095.000 TL'ye gerilediği belirlenmiş ve bu tutar üzerinden karşılık ayrılmasına karar verilmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 654 Karşılık Giderleri 7.0007.000 TL; Alacak: 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 7.0007.000 TL

Cevap

Dönem sonunda yapılması gereken kayıt, Borç: 654 Karşılık Giderleri 7.0007.000 TL ve Alacak: 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 7.0007.000 TL şeklindedir.
Doğru seçenekte, malın alış bedeli ile nakliye giderinin toplamı olan 102.000102.000 TL maliyet olarak alınmıştır. Bu maliyet ile net gerçekleşebilir değer olan 95.00095.000 TL arasındaki 7.0007.000 TL'lik fark, ihtiyatlılık kavramı gereği 654 Karşılık Giderleri borçlu ve 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı alacaklı olarak kaydedilmiştir. Bu kayıt hem giderin tahakkukunu hem de aktif değerin dolaylı olarak azaltılmasını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların toplam maliyet bedelini hesapla.
100.000100.000 (Alış Fiyatı) + 2.0002.000 (Nakliye) = 102.000102.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre alışla ilgili nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine dahil edilmelidir.
2
Stoklardaki değer düşüklüğü tutarını belirle.
102.000102.000 (Maliyet) - 95.00095.000 (Net Gerçekleşebilir Değer) = 7.0007.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği varlıklar piyasa değerinin üzerinde gösterilemez; maliyet bedeli piyasa değerinden yüksekse aradaki fark karşılık olarak ayrılır.
3
Karşılık ayırma kaydını oluştur.
654 (B) / 158 (A)
Değer düşüklüğü bir giderdir ve ilgili karşılık hesabı pasif karakterli bir düzenleyici hesap olarak alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerleme

Daha Fazla Pratik

İlerleyen dönemde malların değeri tekrar yükseldiğinde yapılacak 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' kaydı ile bu soruyu pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 276Soru →

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde, yönetim birimlerinde kullanılmak üzere 1212 ay süreli bir teknik destek ve yazılım güncelleme sözleşmesi imzalamıştır. Toplam 240.000240.000 TL + %2020 KDV tutarındaki bedel peşin ödenmiş ve tamamı aynı tarihte "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydedilmiştir.

Buna göre, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler 200.000200.000 (B) / 770 Genel Yönetim Giderleri 200.000200.000 (A)

Cevap

180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı 200.000200.000 TL borçlu, 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı 200.000200.000 TL alacaklı olan kayıt doğrudur.
İşletme ödeme tarihinde tutarın tamamını gider yazdığı için, dönem sonunda henüz tüketilmemiş olan 1010 aylık süreyi (200.000200.000 TL) giderlerden arındırıp '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına aktarmalıdır. Bu işlem hem giderlerin doğru dönemde raporlanmasını sağlar hem de işletmenin varlıklarını gerçeğe uygun gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarını hesaplayın.
240.000/12=20.000240.000 / 12 = 20.000 TL/ay
Sözleşme bedelinin her aya düşen payını belirlemek için.
2
Cari yıla (2025) ve gelecek yıla (2026) ait süreleri belirleyin.
2025: 22 ay (Kasım-Aralık); 2026: 1010 ay (Ocak-Ekim)
Dönemsellik ilkesi uyarınca giderlerin ait oldukları yıllara dağıtılması gerekir.
3
Gelecek yıla ait olan ve varlık hesabına aktarılması gereken tutarı hesaplayın.
1010 ay ×20.000=200.000\times 20.000 = 200.000 TL
Bilanço tarihinde işletmenin henüz kullanmadığı hizmet bedelini varlık (180) olarak göstermesi gerekir.
4
Başlangıçta yapılan hatalı kaydı düzeltmek için envanter kaydını oluşturun.
180 (B) 200.000200.000 / 770 (A) 200.000200.000
Ödeme tarihinde tamamı gidere yazıldığı için, fazla yazılan 200.000200.000 TL giderden düşülerek aktife alınır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Giderlerin Ertelenmesi

İpuçları

1
Ödeme anında yapılan kayıtta tüm tutarın gidere yazılmış olması, dönem sonunda bu tutarın ne kadarının gerçekten 2025'e ait olduğunu sorgulamanızı gerektirir.
2
Kasım ve Aralık ayları cari dönemdedir. Geriye kalan 10 ayın tutarını hesaplayıp gider hesabından çıkarmanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi gelirler için '380 Gelecek Aylara Ait Gelirler' hesabını kullanarak yapmayı deneyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 277Soru →

İşletme, 11 Aralık 20252025 tarihinde, gelecek 33 ayı (Aralık, Ocak, Şubat) kapsayan bir danışmanlık hizmeti için 30.00030.000 TL ödemiş ve ödeme anında bu tutarın tamamını "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabının borcuna kaydetmiştir. Buna göre, dönemsellik kavramı gereği 3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken envanter düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı Borç 10.00010.000 TL / 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı Alacak 10.00010.000 TL

Cevap

Dönemsellik ilkesi gereği, Aralık ayına ait olan 10.00010.000 TL tutarındaki danışmanlık bedeli 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına borç, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına alacak kaydedilerek düzeltilmelidir.
Dönemsellik kavramı gereği, işletme 11 Aralık'ta ödediği 30.00030.000 TL'lik tutarın sadece Aralık ayına isabet eden 10.00010.000 TL'lik kısmını 20252025 yılı gideri olarak kabul etmelidir. Geri kalan 20.00020.000 TL, bilançoda 180 hesabında kalarak 20262026 yılına devredilir. Bu nedenle 770 borçlandırılırken 180 hesabı alacaklandırılarak düzeltme yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam tutarı ve hizmet süresini belirle
Toplam tutar 30.00030.000 TL, süre 33 ay (Aralık, Ocak, Şubat).
Birim dönem başına düşen gideri hesaplamak için veriler netleştirilir.
2
Aylık gider payını hesapla
30.000/3=10.00030.000 / 3 = 10.000 TL.
Her bir aya isabet eden eşit maliyet payı bulunur.
3
Cari dönem (2025) payını tespit et
Sadece Aralık ayı (11 ay) 20252025 yılına aittir. Tutar: 10.00010.000 TL.
Dönemsellik kavramı gereği her dönemin gideri kendi döneminde raporlanmalıdır.
4
Muhasebe kaydını oluştur
770 Genel Yönetim Giderleri (B) 10.00010.000 / 180 Gelecek Aylara Ait Giderler (A) 10.00010.000.
Gider artışı borca kaydedilirken, varlık (180) hesabındaki azalış alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı uyarınca, peşin ödenen giderlerin sadece içinde bulunulan döneme ait olan kısmının sonuç hesaplarına aktarılması gerekir.

İpuçları

1
Toplam ödenen tutarın kaç ayı kapsadığını ve bu aylardan kaçının 20252025 yılına ait olduğunu bulun.
2
30.00030.000 TL'yi 33 aya bölerek aylık payı hesaplayın (10.00010.000 TL). Sadece içinde bulunduğumuz Aralık ayı giderleşmelidir.
3
Gideri kaydetmek için 770 hesabını borçlandırın; daha önce 180 hesabına aldığınız tutarı azaltmak için 180'i alacaklandırın.

Daha Fazla Pratik

Eğer ödeme Ocak ayında yapılsaydı ve tamamı gider yazılsaydı, dönem sonu işlemi nasıl değişirdi?

Alternatif Yöntem

Zaman çizelgesi çizerek ayları işaretleyin. 31.12 tarihi bir sınır çizgisidir. Çizginin solunda kalan (Aralık) giderdir; sağında kalan (Ocak, Şubat) gelecek aylara ait giderdir.
Tahmini Süre:45s
Soru 278Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla daha önce 20.00020.000 TL maliyetle satın aldığı ve dönem sonunda 4.0004.000 TL değer düşüklüğü karşılığı ayırdığı hisse senetlerini, cari dönemde 18.50018.500 TL'ye banka aracılığıyla satmıştır. Satış işlemi sırasında banka 100100 TL komisyon kesintisi yaptıktan sonra kalan tutarı işletmenin hesabına aktarmıştır.

Buna göre, söz konusu satış işlemine ilişkin yapılacak günlük defter kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 2.500 TL alacaklı

Cevap

Satış bedeli net defter değerinin üzerinde ancak maliyetin altında olduğu için 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 2.500 TL alacaklandırılır.
Hisse senetleri 18.50018.500 TL'ye satılmıştır. Bu tutar, senetlerin net defter değeri olan 16.00016.000 TL'den (20.00020.000 maliyet - 4.0004.000 karşılık) 2.5002.500 TL daha fazladır. Satış bedeli maliyet bedelinin (20.00020.000 TL) altında kaldığı için 'Menkul Kıymet Satış Kârı' oluşmaz, ancak net değerin üzerindeki 2.5002.500 TL'lik kısım, daha önce ayrılan karşılığın artık bir zarara dönüşmediğini gösterir ve '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net defter değerini hesapla
20.000−4.000=16.00020.000 - 4.000 = 16.000 TL
Varlığın kayıtlardaki gerçek değerini bulmak için maliyetten ayrılan karşılık düşülür.
2
Satış kâr/zarar durumunu belirle
18.500−16.000=2.50018.500 - 16.000 = 2.500 TL (Olumlu fark)
Satış bedeli net defter değerinden büyük olduğu için daha önce ayrılan karşılığın bir kısmı gereksiz kalmıştır.
3
Banka komisyonunu ayır
100100 TL (653 Komisyon Giderleri)
Tekdüzen hesap planına göre satış giderleri satış bedelinden düşülmeden ayrı bir hesapta izlenir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 102 Bankalar (18.400), 653 Komisyon Gid. (100), 119 MKDDK (4.000); Alacak: 110 Hisse Senetleri (20.000), 644 Konusu Kalmayan Karş. (2.500)
Hesapların kapanış ve gelir/gider kayıt mantığına uygun olarak madde oluşturulur.

Anahtar Kavram

Menkul kıymetlerin maliyet değerinin altında bir bedelle satılması durumunda, eğer daha önce karşılık ayrılmışsa, net defter değeri ile satış bedeli arasındaki farkın 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına kaydedilmesi gerekir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 279Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izlemekte ve maliyet hesaplamasında hareketli ağırlıklı ortalama yöntemini kullanmaktadır. 2026 yılındaki ticari mal hareketleri aşağıdaki gibidir:

Tarihİşlem AçıklamasıDetay
01.01.2026Dönem Başı Stok100100 adet, toplam 10.00010.000 TL
15.04.2026Ticari Mal Alımı400400 adet, birim fiyatı 140140 TL
15.04.2026Alış Nakliye Gideri5.0005.000 TL (İşletme tarafından nakit ödenmiştir)
20.05.2026Alış İadesi100100 adet (Son alınan mallardan)
10.09.2026Ticari Mal Satışı300300 adet

31.12.2026 tarihinde yapılan envanter ve değerleme çalışmalarında, kalan stokların birim satış fiyatının 135135 TL olacağı, ancak birim başına 2525 TL satış giderine katlanılacağı öngörülmüştür.

Buna göre, işletmenin ihtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda ayırması gereken "Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.250

Cevap

İşletmenin ayırması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı 3.250 TL'dir.
Doğru cevap olan 3.250 TL, stokların hareketli ağırlıklı ortalama yöntemiyle hesaplanan birim maliyeti (142,5 TL) ile net gerçekleşebilir değeri (110 TL) arasındaki farkın, dönem sonundaki 100 adetlik stok miktarıyla çarpılması sonucu elde edilir. Bu süreçte nakliye gideri maliyete eklenmiş, iade edilen malların fatura bedeli maliyetten düşülmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Alış sonrası toplam maliyeti ve birim sayısını hesapla.
Toplam Maliyet: 10.000+(400×140)+5.000=71.00010.000 + (400 \times 140) + 5.000 = 71.000 TL; Toplam Miktar: 500500 adet.
Ticari malın maliyetine alış bedelinin yanı sıra nakliye, gümrük ve sigorta gibi giderler de eklenir.
2
İade sonrası yeni birim maliyeti (hareketli ortalama) belirle.
Yeni Toplam Maliyet: 71.000−(100×140)=57.00071.000 - (100 \times 140) = 57.000 TL; Yeni Miktar: 400400 adet. Birim Maliyet: 57.000/400=142,557.000 / 400 = 142,5 TL.
Alış iadeleri, faturadaki bedel üzerinden stok maliyetinden düşülür.
3
Satış sonrası kalan stok miktarını ve toplam maliyetini hesapla.
Kalan Miktar: 400−300=100400 - 300 = 100 adet. Kalan Stok Maliyeti: 100×142,5=14.250100 \times 142,5 = 14.250 TL.
Aralıksız envanterde her satış sonrası maliyet kaydı yapıldığı için dönem sonunda sadece kalan mallar için değerleme yapılır.
4
Net gerçekleşebilir değeri (NRV) hesapla.
NRV = Tahmini Satış Fiyatı (135135 TL) - Tahmini Satış Gideri (2525 TL) = 110110 TL.
Stoklarda değer düşüklüğü tespiti için maliyet bedeli ile net gerçekleşebilir değer karşılaştırılır.
5
Değer düşüklüğü farkını ve toplam karşılık tutarını bul.
Birim Düşüş: 142,5−110=32,5142,5 - 110 = 32,5 TL. Toplam Karşılık: 100×32,5=3.250100 \times 32,5 = 3.250 TL.
İhtiyatlılık kavramı gereği, maliyet bedeli net gerçekleşebilir değerin üzerindeyse aradaki fark kadar karşılık ayrılır.

Anahtar Kavram

Hareketli Ağırlıklı Ortalama Maliyet ve Net Gerçekleşebilir Değer Üzerinden Karşılık Ayırma
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 280Soru →

İşletme, maliyet bedeli 200.000200.000 TL ve birikmiş amortismanı 180.000180.000 TL olan bir taşıtı, %20\%20 KDV hariç 50.00050.000 TL bedelle personeline senetsiz olarak satmıştır. Vade sonunda personel borcunu ödememiş ve ardından işten ayrılarak borcunu ödemeyeceğini beyan etmiştir. İşletme, söz konusu alacak için icra takibi başlatmış ve alacağın tamamı için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmıştır.

Bu bilgilere göre, alacağın takibi ve karşılık ayrılması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ayrılan karşılık tutarı, gelir tablosunda "Brüt Satış Karı" rakamını doğrudan azaltan bir unsurdur.

Cevap

Ayrılan karşılık tutarının gelir tablosunda 'Brüt Satış Karı' rakamını doğrudan azalttığını belirten ifade yanlıştır.
Gelir tablosu hiyerarşisinde 'Brüt Satış Karı', işletmenin esas faaliyet net satışları ile bu satışların maliyeti arasındaki farktır. Karşılık giderleri (654), bu aşamadan çok daha sonra, faaliyet giderleri ve diğer olağan gider/zararlar kısmında raporlanır. Dolayısıyla, karşılık ayrılması Brüt Satış Karı'nı değil, 'Olağan Kar' ve 'Dönem Karı' rakamlarını azaltır.

Adım Adım Çözüm

1
Personelden olan alacak tutarının hesaplanması
50.000+(50.000×0,20)=60.00050.000 + (50.000 \times 0,20) = 60.000 TL
Varlık satış bedeline KDV eklenerek toplam alacak tutarı bulunur.
2
Alacağın şüpheli hale gelmesi nedeniyle sınıflandırma kaydının yapılması
138 Şüpheli Diğer Alacaklar (Borçlu): 60.00060.000 TL / 135 Personelden Alacaklar (Alacaklı): 60.00060.000 TL
Alacak senetsiz ve ticari olmayan nitelikte olduğu için 135 hesabından 138 hesabına devredilir.
3
Karşılık ayırma kaydının yapılması ve gelir tablosu etkisinin belirlenmesi
654 Karşılık Giderleri (Borçlu): 60.00060.000 TL / 139 Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı (Alacaklı): 60.00060.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği tamamına karşılık ayrılır. 654 hesabı 'Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar' altında yer alır.

Anahtar Kavram

Diğer Alacaklar Grubu ve Şüpheli Alacak Muhasebesi

İpuçları

1
Gelir tablosu bölümlerini (Brüt Satış Karı, Faaliyet Karı, Olağan Kar) hatırlayınız.
2
Personelden olan alacaklar ticari bir işlemden (mal satışı) kaynaklanmıyorsa 'Diğer Alacaklar' grubunda izlenir.
3
654 Karşılık Giderleri hesabı hangi kar kaleminden önce veya sonra gelir?

Daha Fazla Pratik

Şüpheli alacakların ileriki dönemde tahsil edilmesi durumunda kullanılacak hesapları (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 14 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 14 | Examkin