Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 241Soru

İşletme, vadesi dolan 150.000150.000 TL tutarındaki alacak senedi borçlu tarafından ödenmediği için protesto ettirmiş ve bu işlem için 1.2001.200 TL protesto masrafını nakit olarak ödenmiştir. Borçlu ile yapılan görüşmeler sonucunda; protesto masrafı ve üç aylık süre için belirlenen 18.00018.000 TL tutarındaki vade farkı (KDV hariç) asıl borca eklenerek yeni bir senet alınmıştır. KDV oranı %20\%20 olduğuna göre, bu yenileme işleminin muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri hesabı 172.800172.800 TL borçlandırılır.

Cevap

Yeni alınan senedin nominal değeri 172.800172.800 TL olarak hesaplanır ve 121 Alacak Senetleri hesabı bu tutar üzerinden borçlandırılır.
İşletme vadesi dolan senedi protesto ettirdiğinde, ödediği masrafları ve anlaştığı vade farkını borçlunun toplam borcuna ekler. Bu durumda yeni senedin tutarı; eski senet (150.000150.000 TL) + protesto masrafı (1.2001.200 TL) + vade farkı (18.00018.000 TL) + KDV (3.6003.600 TL) olmak üzere toplam 172.800172.800 TL olur. Bu tutar yeni bir senetle temsil edildiği için 121 Alacak Senetleri hesabı bu rakamla borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Vade farkı üzerinden KDV hesaplanması
18.000×0,20=3.60018.000 \times 0,20 = 3.600 TL
VUK ve KDV kanunları uyarınca finansman hizmeti niteliğindeki vade farkları KDV'ye tabidir.
2
Yeni senedin toplam nominal değerinin belirlenmesi
150.000+1.200+18.000+3.600=172.800150.000 + 1.200 + 18.000 + 3.600 = 172.800 TL
Eski senedin bedeli, ödenen protesto masrafı, brüt vade farkı ve KDV toplamı borçlunun yeni borcunu oluşturur.
3
Yevmiye kaydının kurgulanması
121 Alacak Senetleri (Borç), 121 Alacak Senetleri (Alacak), 100 Kasa (Alacak), 642 Faiz Gelirleri (Alacak), 391 Hesaplanan KDV (Alacak)
Varlık artışları borca, varlık azalışları ve gelir tahakkukları alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alacak Senetlerinde Protesto ve Yenileme İşlemleri

Daha Fazla Pratik

Protesto edilen senedin yenilenmesi yerine doğrudan şüpheli hale gelmesi durumundaki kayıtları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 242Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki mizanında 102102 Bankalar Hesabı 85.00085.000 TL borç bakiyesi vermektedir. Aynı tarihte bankadan alınan ekstrede ise hesap bakiyesinin 92.00092.000 TL olduğu görülmüştür. Yapılan araştırmada, farkın işletme tarafından bir satıcıya verilen 7.0007.000 TL tutarındaki çekin henüz bankadan tahsil edilmemesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda söz konusu durumla ilgili yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102102 Bankalar Hesabı 85.00085.000 TL tutarıyla gösterilirken, 103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı 7.0007.000 TL tutarıyla hazır değerler grubunda indirim kalemi olarak yer almalıdır.

Cevap

İşletmenin defter kayıtlarındaki 85.00085.000 TL'lik bakiye korunmalı, henüz tahsil edilmeyen 7.0007.000 TL'lik çek ise 103103 nolu hesapta indirim kalemi olarak raporlanmalıdır.
Doğru işlemde, işletmenin büyük defterindeki (mizan) 85.00085.000 TL'lik borç bakiyesi esas alınır. İşletme çeki yazdığı anda 102102 nolu hesabı alacaklandırmış (veya 103103 kullanarak netleştirmiş) olabilir; ancak ekstrede paranın hala görünmesi, işletmenin kaydının doğru olduğunu ancak bankanın henüz işlemi gerçekleştirmediğini gösterir. Bilançoda şeffaflık adına 102102 hesabı brüt bakiye ile gösterilirken, 103103 hesabı bu bakiyeden indirilerek 'net hazır değer' seviyesine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıtlı bakiye ile banka ekstresi arasındaki farkı hesaplayın.
92.00085.000=7.00092.000 - 85.000 = 7.000 TL
Farkın nedenini ve tutarını belirlemek için ilk adımdır.
2
Farkın nedenini analiz edin.
İşletme çeki vermiş (kayıt yapmış) ancak bankadan henüz para çıkmamıştır.
Muhasebede ihtiyatlılık ve tam açıklama kavramları gereği çekin verildiği an kaydedilmesi gerekir.
3
Tekdüzen Hesap Planı (THP) kurallarına göre raporlama yöntemini belirleyin.
103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) hesabı kullanılır.
Bu hesap aktif karakterli grupta yer alan pasif işleyişli (düzenleyici) bir hesaptır.

Anahtar Kavram

Verilen Çeklerin Bilançoda Raporlanması (Aktif Düzenleyici Hesap Mantığı)

İpuçları

1
Mizan bakiyesi ile ekstre bakiyesi arasındaki farkın 'nedenine' odaklanın.
2
Verilen bir çekin işletme tarafından kaydedildiği halde bankada henüz işlem görmemesi durumunda hangi eksi karakterli hesabın kullanıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Verilen çeklerin dönem sonunda vadeli olması durumunda yapılan 'Özün Önceliği' gereği reeskont veya 321 hesaba aktarım işlemlerini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 243Soru

İşletme, önceki hesap döneminde şüpheli hale gelen 120.000120.000 TL tutarındaki senetli ticari alacağı için %75\%75 oranında karşılık ayırmıştır. Cari dönemde alacaklı işletmenin iflas masasının tasfiyesi tamamlanmış ve aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir:

- Alacağın %30\%30'u nakit olarak tahsil edilmiştir.
- Alacağın geri kalan kısmının tahsil edilme imkanının kalmadığı kesinleşmiştir.

Buna göre, söz konusu alacağın tasfiyesine ilişkin yapılacak muhasebe kaydı sonucunda işletmenin gelir tablosunda oluşacak etki aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6.0006.000 TL tutarında 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' geliri oluşur.

Cevap

İşletmenin gelir tablosunda 6.0006.000 TL tutarında 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' geliri oluşur.
İşletme 120.000120.000 TL'lik alacağın 90.00090.000 TL'si için karşılık ayırarak bu tutarı önceki dönemde gider yazmıştır. Alacağın karşılık ayrılmayan (açıkta kalan) kısmı ise 30.00030.000 TL'dir. İflas sonucunda 36.00036.000 TL tahsil edildiğine göre, işletme beklediğinden (30.00030.000 TL'den) daha fazla tahsilat yapmıştır. Aradaki 6.0006.000 TL'lik fark, önceki dönemde fazla ayrılan karşılığın iptali anlamına gelir ve 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabında gelir olarak raporlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemde ayrılan şüpheli alacak karşılığını hesapla.
120.000×0,75=90.000120.000 \times 0,75 = 90.000 TL.
İşletmenin risk altında görüp gider yazdığı tutarı belirlemek için.
2
Cari dönemdeki nakit tahsilatı hesapla.
120.000×0,30=36.000120.000 \times 0,30 = 36.000 TL.
Varlığa dönüşen (nakit girişi sağlayan) tutarı belirlemek için.
3
Tahsil edilemeyen (değersiz hale gelen) kısmı hesapla.
120.00036.000=84.000120.000 - 36.000 = 84.000 TL.
Varlıktan silinmesi gereken net zararı belirlemek için.
4
Ayrılan karşılık ile değersizleşen kısmı karşılaştır.
90.00090.000 (Karşılık) - 84.00084.000 (Zarar) = 6.0006.000 TL.
Önceki dönemde ayrılan karşılığın fazla olup olmadığını saptamak için.
5
Sonucu muhasebeleştir.
6.0006.000 TL '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilir.
Fazla ayrılan karşılık tutarı işletme için gelir niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacakların Tahsili ve Karşılık İptali

İpuçları

1
Şüpheli alacak tahsil edildiğinde, önce alacağın karşılık ayrılmayan kısmının dolup dolmadığına bakın.
2
Alacağın %75'i için karşılık ayrıldıysa, %25'i 'açıkta' (gider yazılmamış) demektir. Tahsilat yüzdesi bu %25'i aşıyor mu?
3
Ayrılan karşılık (90.00090.000 TL) ile kesinleşen zarar (120.00036.000=84.000120.000 - 36.000 = 84.000 TL) arasındaki fark, önceki dönemin fazla giderini düzeltmek için gelir yazılır.

Daha Fazla Pratik

Eğer tahsilat %20 olsaydı sonuç ne olurdu? (Bu durumda %5'lik bir ek gider doğardı).

Alternatif Yöntem

Pratik Yol: Tahsilat oranı (%30), alacağın karşılık ayrılmayan oranından (%25) daha yüksektir. Aradaki %5'lik fazlalık (120.000×120.000 \times %5 = 6.000 TL) doğrudan gelir (644) olarak kaydedilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 244Soru

İşletme, nakit sıkışıklığı yaşayan ana ortağına işletme kasasından 80.00080.000 TL tutarında nakit borç vermiş ve bu işlem için herhangi bir senet düzenlenmemiştir. Dönem sonunda bu alacak tutarı üzerinden 4.0004.000 TL tutarında faiz (adat) hesaplanmış ancak henüz tahsilat gerçekleştirilmemiştir.

Buna göre, dönem sonunda yapılması gereken faiz tahakkuk kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 131 Ortaklardan Alacaklar

Cevap

İşletmenin ortağından olan ticari olmayan alacakları ve bu alacaklara ilişkin faiz tahakkukları '131 Ortaklardan Alacaklar' hesabında izlenir.
İşletmenin ortağına verdiği nakit borçlar, işletmenin ana faaliyet konusu olan mal veya hizmet satışından kaynaklanmadığı için '13 Diğer Alacaklar' grubunda izlenmelidir. Bu grup içerisinde ortaklarla olan senetli veya senetsiz tüm ticari olmayan alacaklar '131 Ortaklardan Alacaklar' hesabında takip edilir. Dönem sonunda hesaplanan ancak henüz tahsil edilmeyen faiz (adat) tutarları, ortağın işletmeye olan toplam borcunu artırdığı için bu hesabın borç tarafına kaydedilerek varlık artışı sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleme
Ortağa verilen borç işletmenin esas faaliyeti (mal/hizmet satışı) dışındadır.
Ticari alacaklar (12 grubu) ile diğer alacaklar (13 grubu) ayrımını yapabilmek için işlemin kaynağına bakılır.
2
İlgili hesap grubunu tespit etme
İşlem '13 Diğer Alacaklar' grubuna aittir.
Esas faaliyet dışı alacaklar bu grupta sınıflandırılır.
3
Kişi bazlı doğru hesabı seçme
Alacaklı olunan taraf 'Ortak' olduğu için '131 Ortaklardan Alacaklar' hesabı seçilir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ortaklarla olan ticari olmayan ilişkiler bu hesapta takip edilir.
4
Faiz tahakkuk kaydını oluşturma
Borç: 131 Ortaklardan Alacaklar 4.0004.000 / Alacak: 642 Faiz Gelirleri 4.0004.000.
Dönemsellik kavramı gereği hak edilen faiz geliri kaydedilirken, alacak tutarı da ana hesapta artırılır.

Anahtar Kavram

İlişkili Taraflardan Diğer Alacakların Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
İşlemin 'ticari' bir faaliyetten mi yoksa 'diğer' bir faaliyetten mi kaynaklandığını düşünün.
2
Ortağa verilen borç ticari değildir, bu yüzden 12 grubu yerine 13 grubuna odaklanın.
3
Dönem sonunda henüz tahsil edilmeyen faiz alacağını, ortağın toplam borcuna ekleyen hesabı seçin.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin ortağına borç vermesi durumunda adat hesaplanması, Vergi Usul Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu (Örtülü Kazanç Dağıtımı) açısından zorunludur.

Alternatif Yöntem

Önce yevmiye kaydının alacak tarafını (642 Faiz Gelirleri) belirleyip, ardından bu gelirin kimden tahsil edileceğine bakarak borçlu hesabı (Ortaklar) bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 245Soru

İşletme, mal listesinde yer alan 30.00030.000 TL tutarındaki ticari malı %20\%20 KDV hariç olmak üzere müşterisine satmıştır. Satış tutarının tamamı müşterinin kredi kartı aracılığıyla tahsil edilmiştir. Banka ile yapılan anlaşma gereği, bu tutar herhangi bir kesinti yapılmaksızın ertesi gün işletmenin mevduat hesabına aktarılacaktır.

Bu bilgilere göre, satış işleminin gerçekleştiği tarihte yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 108 Diğer Hazır Değerler hesabı, 36.00036.000 TL

Cevap

Satışın kredi kartı ile yapılması ve paranın çok kısa sürede hesaba geçecek olması nedeniyle '108 Diğer Hazır Değerler' hesabı KDV dahil toplam tutar olan 36.00036.000 TL üzerinden borçlandırılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenek, kredi kartı sliplerinin likidite özelliği nedeniyle hazır değerler grubunda sınıflandırılması gerektiğini ve tutarın KDV dahil toplam rakamı yansıtması gerektiğini doğru ifade etmektedir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, banka ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde çok kısa sürede (genellikle 1-3 gün) nakde dönüşecek olan kredi kartı alacakları '108 Diğer Hazır Değerler' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam tahsilat tutarının hesaplanması
30.000 TL+(30.000×%20)=36.000 TL30.000 \text{ TL} + (30.000 \times \%20) = 36.000 \text{ TL}
Müşteriden tahsil edilen tutar satış bedeli ile KDV'nin toplamıdır.
2
Tahsilat aracına göre hesabın belirlenmesi
108 Diğer Hazır Değerler
Tekdüzen Hesap Planı uyarınca kredi kartı slipleri, vadesi gelmiş kuponlar ve pullar gibi nakit ve bankadaki paralar dışındaki likit varlıklar bu hesapta izlenir.
3
Hesabın işleyiş yönünün tespiti
Borç kaydı
Varlık hesaplarındaki artışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Kredi kartlı satışların muhasebeleştirilmesi ve 108 Diğer Hazır Değerler hesabının kullanımı.

İpuçları

1
Kredi kartı ile yapılan satışlarda paranın bankaya geçme süresine dikkat ediniz.
2
Çok kısa süreli kredi kartı alacakları Hazır Değerler grubundaki yardımcı bir hesapta izlenir.
3
Kredi kartı sliplerini izlemek için Tekdüzen Hesap Planı'nda 108 kodlu hesabı kullanmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Bu tutarın ertesi gün banka hesabına geçtiği andaki yevmiye kaydını düşünerek '108' ve '102' hesapları arasındaki ilişkiyi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 246Soru

İşletme, bir pazarlama personeline işletme adına yapacağı ticari mal alımıyla ilgili çeşitli yol ve konaklama giderlerini karşılaması amacıyla 5.0005.000 TL nakit ödeme yapmıştır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, personelden söz konusu harcamalara ilişkin belgeler gelene kadar bu tutarın kaydedilmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 195195 İş Avansları

Cevap

195195 İş Avansları hesabı kullanılmalıdır.
İşletme adına yapılacak mal veya hizmet alımı, yol giderleri gibi harcamalar için personele verilen tutarlar, harcama belgesi gelene kadar 'İş Avansları' hesabında izlenir. Bu hesap, bir varlık hesabı olup borç tarafına kayıt yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Ödemenin amacını belirle
İşletme adına yapılacak harcamalar (yol, konaklama vb.) için verilmiş bir avans.
Paranın personelin kişisel ihtiyacı için mi yoksa işletme işleri için mi verildiğini ayırt etmek gerekir.
2
Uygun hesabı seç
195195 İş Avansları hesabı.
Tekdüzen Hesap Planı'nda işletme adına harcama yapmak üzere memur, işçi ve diğer personellere verilen tutarların izlendiği hesap budur.

Anahtar Kavram

İş Avansları ile Personel Avansları arasındaki temel fark (İşletme amaçlı vs. Kişisel amaçlı)

İpuçları

1
Paranın personelin kendi ihtiyacı için mi yoksa işletmenin bir işi için mi verildiğine dikkat edin.
2
İşletme adına yapılacak harcamalar için personele verilen tutarlar 195 kodlu hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

İş avansı kapatıldığında yapılacak yevmiye kaydını ve kullanılacak gider hesaplarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 247Soru

İşletme, %20\%20 KDV hariç 40.00040.000 TL tutarındaki ticari malı veresiye (senetsiz) olarak satmıştır. Bu satış işleminin muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar Hesabı 48.00048.000 TL

Cevap

Veresiye satış işlemi sonucunda ortaya çıkan senetsiz alacak için '120 Alıcılar Hesabı' KDV dahil toplam tutar olan 48.00048.000 TL üzerinden borçlandırılmalıdır.
İşletmenin ticari faaliyetleri kapsamında senet almaksızın (veresiye) yaptığı satışlardan doğan alacaklar '120 Alıcılar' hesabında izlenir. Bu hesap bir aktif hesap olduğu için alacağın doğması (artış) durumunda borçlandırılır. Kaydedilecek tutar ise mal bedeli ile KDV'nin toplamı olan 48.00048.000 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarını ve toplam satış bedelini hesaplayın.
KDV: 40.000×0,20=8.00040.000 \times 0,20 = 8.000 TL; Toplam: 40.000+8.000=48.00040.000 + 8.000 = 48.000 TL.
Muhasebe kayıtlarında alacak tutarı, KDV dahil edilen toplam bedel üzerinden takip edilir.
2
Satışın niteliğine göre ilgili alacak hesabını belirleyin.
Satış 'veresiye (senetsiz)' olduğu için kullanılacak hesap '120 Alıcılar' hesabıdır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre senetsiz ticari alacaklar 120, senetli ticari alacaklar 121 numaralı hesapta izlenir.
3
Hesabın işleyiş kuralına göre kayıt yönünü belirleyin.
120 Alıcılar hesabı bir aktif hesaptır ve alacaktaki artış nedeniyle borçlandırılır.
Varlık hesaplarındaki artışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari Alacakların Başlatılması

İpuçları

1
Satışın nakit mi yoksa veresiye mi yapıldığına dikkat edin.
2
Senetsiz alacaklar için hangi aktif hesabın kullanıldığını hatırlayın.
3
Toplam alacak tutarını bulmak için mal bedeline KDV tutarını eklemeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Bu alacak için daha sonra bir senet alınması durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 248Soru

İşletme, satıcı (A) firmasına olan 25.00025.000 TL tutarındaki borcunu ödemek amacıyla, daha önce bir müşterisinden aldığı ve portföyünde bulunan bir çeki ciro ederek ilgili firmaya teslim etmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak ve alacaklandırılacak hesaplar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borçlu: 320 Satıcılar / Alacaklı: 101 Alınan Çekler

Cevap

İşletmenin borçlandırması gereken hesap '320 Satıcılar', alacaklandırması gereken hesap ise '101 Alınan Çekler' hesabıdır.
Çek cirosu, portföyde bulunan bir varlığın (Alınan Çekler) transferidir. Bu işlem sonucunda varlık kaleminde azalış olduğu için 101 nolu hesap alacaklandırılır. Bu transfer bir borç ödemesi amacıyla yapıldığından, ilgili borç hesabı (320) borçlandırılarak pasif kalemdeki azalış gösterilir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlık değişimini analiz etme
İşletme portföyündeki bir çeki elden çıkardığı için '101 Alınan Çekler' hesabı alacaklandırılır.
Aktif karakterli hesaplarda meydana gelen azalışlar hesabın alacak tarafına kaydedilir.
2
Kaynak değişimini analiz etme
Satıcıya olan borç ödendiği için '320 Satıcılar' hesabı borçlandırılır.
Pasif karakterli hesaplarda meydana gelen azalışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.
3
Yevmiye kaydını oluşturma
320 Satıcılar borçlu (25.00025.000 TL), 101 Alınan Çekler alacaklı (25.00025.000 TL).
Çift taraflı kayıt sistemi gereği borç ve alacak tarafları birbirine eşit olmalıdır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler ve Çek Cirosu

İpuçları

1
İşletmenin elindeki bir çeki devretmesi ile kendi çekini yazması arasındaki farkı düşünün.
2
Ciro edilen çek, daha önce '101 Alınan Çekler' hesabına borç kaydedilerek portföye alınmıştı; şimdi bu portföyden çıkmaktadır.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin kendi düzenlediği bir çekin bankadan ödenmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 249Soru

İşletme, daha önce veresiye (senetsiz) olarak mal sattığı bir müşterisinden olan 50.00050.000 TL tutarındaki alacağını banka havalesi yoluyla tahsil etmiştir. Bu tahsilat işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 Bankalar Hesabı borçlandırılır, 120 Alıcılar Hesabı alacaklandırılır.

Cevap

Yapılması gereken yevmiye kaydında 102 Bankalar Hesabı borçlu, 120 Alıcılar Hesabı alacaklı olmalıdır.
Doğru cevap, banka hesabındaki artışı borçlandırırken müşteriden olan senetsiz alacaktaki azalışı alacaklandıran seçenektir. İşletme banka havalesi aldığında '102 Bankalar' hesabı aktif bir hesap olarak artar ve borçlanır; aynı zamanda '120 Alıcılar' hesabı, veresiye alacağın tahsil edilmesi nedeniyle azalır ve alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsilat yönteminin belirlenmesi
Banka havalesi kullanılmıştır.
Soruda tahsilatın banka aracılığıyla yapıldığı açıkça belirtilmiştir, bu nedenle 102 Bankalar hesabı kullanılmalıdır.
2
Tahsil edilen alacağın niteliğinin belirlenmesi
Veresiye (senetsiz) alacak.
Daha önce yapılan veresiye satıştan doğan alacak 120 Alıcılar hesabında izlenir.
3
Hesapların işleyiş kuralının uygulanması
102 Bankalar (+ Borç), 120 Alıcılar (- Alacak)
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına, azalışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Veresiye alacakların tahsilatında aktif hesapların işleyişi

İpuçları

1
Tahsilatın banka aracılığıyla yapıldığını ve alacağın senetsiz olduğunu unutmayın.
2
Aktif bir hesap olan Alıcılar hesabı, alacak tahsil edildiğinde azalır mı artar mı?
3
Banka hesabına para girdiği için 102 borçlanır, veresiye alacak kapandığı için 120 alacaklanır.

Daha Fazla Pratik

Bu alacağın banka havalesi yerine müşteri tarafından ciro edilen bir bono (senet) ile tahsil edilmesi durumunda kaydın nasıl değişeceğini düşünün.
Tahmini Süre:45s
Soru 250Soru

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde yönetim işlerinde kullanmak üzere bir depoyu 55 aylığına kiralamış ve 100.000100.000 TL tutarındaki kira bedelini peşin olarak ödemiştir. Ödeme tarihinde yapılan kayıtta tutarın tamamı "180180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına borç kaydedilmiştir.

3131 Aralık 20252025 tarihinde yapılması gereken dönem sonu envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 40.00040.000 (Borç) / 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 40.00040.000 (Alacak)

Cevap

Dönemsellik kavramı gereği 2025 yılına isabet eden 2 aylık tutarın (40.00040.000 TL) giderleştirilmesi ve 180 nolu hesaptan düşülmesi gerekir.
Doğru yanıt, Kasım ve Aralık aylarına ait toplam 40.00040.000 TL'lik tutarın ilgili gider hesabına borç, gelecek aylara ait giderler hesabına alacak kaydedildiği seçenektir. Bu işlemle 180 nolu hesabın bakiyesi 2026 yılına devreden 60.00060.000 TL'ye düşürülmüş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık kira tutarını hesapla
100.000/5=20.000100.000 / 5 = 20.000 TL
Toplam kira bedelini toplam kiralama süresine bölerek bir aya düşen maliyet bulunur.
2
Cari döneme (2025) ait ayları belirle
Kasım ve Aralık (2 ay)
1 Kasım'da başlayan kira sözleşmesinin yıl sonuna kadar geçen süresi belirlenir.
3
Dönem gider tutarını hesapla
20.000×2=40.00020.000 \times 2 = 40.000 TL
Cari dönemde tüketilen hizmet bedeli gider olarak kaydedilmelidir.
4
Gider aktarım kaydını yap
770 (Borç) 40.00040.000, 180 (Alacak) 40.00040.000
Önceden varlık olarak kaydedilen tutarın cari yıla ait kısmı gider hesabına devredilir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı gereği giderler tahakkuk ettikleri dönemde muhasebeleştirilmelidir.
Soru 251Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli genel geçici mizanında "100 Kasa" hesabının borç kalanı 145.000145.000 TL'dir. Aynı gün yapılan sayımda kasada fiilen 138.000138.000 TL nakit olduğu saptanmıştır. Ayrıca kasa envanteri sırasında, vadesi gelmiş 4.5004.500 TL tutarında hazine bonosu faiz kuponu ile 500500 TL tutarında posta pulunun bulunduğu ancak bu belgelerin henüz muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir. Noksanlığın kalan kısmının nedeni ise dönem sonu itibarıyla belirlenememiştir.

İşletme, sayım farklarını "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabında takip ettiğine göre, dönem sonu düzeltme ve kapatma kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "108 Diğer Hazır Değerler" hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Dönem sonu işlemlerinde, kasada bulunan vadesi gelmiş kuponlar ve posta pulları için "108 Diğer Hazır Değerler" hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılmalıdır.
Yapılan envanterde kasada vadesi gelmiş hazine bonosu faiz kuponları ve posta pulları gibi nakit benzeri hazır değerler bulunmuştur. Bu belgeler işletmenin hazır değer mevcudunu artırdığı için toplam 5.0005.000 TL tutarındaki bu değerlerin "108 Diğer Hazır Değerler" hesabına borç kaydedilmesi, doğru dönem sonu düzeltme işlemini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksanlığının hesaplanması
145.000145.000 (Defter Değeri) - 138.000138.000 (Fiili Nakit) = 7.0007.000 TL noksanlık.
Kayıtlı bakiye ile fiili mevcudu karşılaştırarak farkı tespit etmek gerekir.
2
Noksanlığın geçici hesaba alınması
197 Sayım ve Tesellüm Noksanları (Borçlu) 7.0007.000 / 100 Kasa (Alacaklı) 7.0007.000.
Farkın nedeni bulunana kadar kasa hesabı fiili duruma getirilmelidir.
3
Bulunan nedenlerin muhasebeleştirilmesi
4.5004.500 (Kupon) + 500500 (Pul) = 5.0005.000 TL tutarında "108 Diğer Hazır Değerler" borçlandırılır, "197" alacaklandırılır.
Kasada bulunan hazır değer belgelerinin ilgili hesaplara aktarılması noksanlığın bir kısmını açıklar.
4
Nedeni bulunamayan kısmın giderleştirilmesi
7.0007.000 - 5.0005.000 = 2.0002.000 TL tutarında "689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar" borçlandırılır, "197" alacaklandırılır.
Dönem sonunda nedeni belirlenemeyen noksanlıklar ihtiyatlılık kavramı gereği zarar yazılır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Envanteri ve Kasa Sayım Farklarının Tasfiyesi

İpuçları

1
Önce kasa defter değeri ile fiili nakit mevcudu arasındaki toplam farkı bulun.
2
Kasada bulunan faiz kuponları ve posta pullarının hangi hesapta izlenmesi gerektiğini hatırlayın.
3
Toplam noksanlıktan (7.0007.000 TL), bulunan belgelerin tutarını (5.0005.000 TL) düştüğünüzde kalan tutar nedeni belirlenemeyen zarardır.

Daha Fazla Pratik

Kasa sayım fazlalığı durumunda, vadesi gelmiş ancak ödenmemiş bir borç belgesinin kasada bulunması ihtimalini değerlendiren soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 252Soru

İşletme, sermaye payı %65\%65 olan bağlı ortaklığının vadesi gelen 95.00095.000 TL tutarındaki banka kredi borcunu, bağlı ortaklığın geçici nakit sıkışıklığı yaşaması nedeniyle kendi banka hesabından ödemiştir. Bu işlemin muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar hesabı 95.00095.000 TL borçlandırılır.

Cevap

133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar hesabı 95.00095.000 TL borçlandırılır.
İşletmenin sermaye payı %50\%50'nin üzerinde olan kuruluşlar 'Bağlı Ortaklık' olarak sınıflandırılır. Bu kuruluşlara verilen borçlar veya onlar adına yapılan ödemeler sonucunda doğan ticari olmayan alacaklar '133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar' hesabının borcuna kaydedilir. Soruda %65\%65 pay oranı ve banka kredisi ödemesi bu hesabın kullanımını zorunlu kılar.

Adım Adım Çözüm

1
İlişki türünün belirlenmesi
Bağlı Ortaklık
İşletmenin sermaye payı %65\%65 ( %50\%50'den fazla) olduğu için ilgili kuruluş 'Bağlı Ortaklık' statüsündedir.
2
İşlemin niteliğinin analizi
Ticari Olmayan Alacak
Banka kredi borcunun başkası adına ödenmesi, ana faaliyet konusu (mal/hizmet satışı) dışındaki bir işlem olduğundan 'Diğer Alacak' kapsamındadır.
3
Doğru hesabın seçilmesi
133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar
Tekdüzen Hesap Planı'na göre bağlı ortaklıklardan olan ticari olmayan alacaklar 133 numaralı hesapta takip edilir.
4
Kayıt yönünün tayini
Borç Kaydı
Aktif karakterli bir hesap olan 133'te, alacağın doğması nedeniyle bir artış meydana gelmiştir; aktif hesaplardaki artışlar borç taraflıdır.

Anahtar Kavram

Bağlı Ortaklıklar ve Diğer Alacaklar Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 253Soru

İşletme, sermayesinin %30\%30'una sahip olduğu bir iştirakinin genel kurul toplantısı sonucunda, payına düşen 60.00060.000 TL tutarındaki temettü (kâr payı) tutarının nakden ödenmesine karar verildiğini öğrenmiştir. Bu tutarın henüz işletme hesaplarına geçmediği ve tahsilatın gelecek ay içerisinde yapılacağı bilinmektedir.

Buna göre, tahakkuk esası gereği söz konusu kâr payı alacağının kaydı için borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 132 İştiraklerden Alacaklar

Cevap

Tahakkuk eden iştirak temettü alacağı, ana faaliyet konusu dışında bir alacak olduğu için '132 İştiraklerden Alacaklar' hesabında izlenmelidir.
İşletmenin iştiraklerinden olan ve ticari bir işlemden kaynaklanmayan (kâr payı dağıtımı gibi) alacaklar, Tekdüzen Hesap Planı'na göre '132 İştiraklerden Alacaklar' hesabının borcuna kaydedilir. İşlem tahakkuk ettiğinde bu hesap borçlanırken, '640 İştiraklerden Temettü Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
İştirakin kâr dağıtım kararı sonucunda doğan bir alacak (temettü alacağı) söz konusudur.
Alacağın kaynağını tespit etmek, doğru hesap grubunu seçmek için gereklidir.
2
Ticari vs. Diğer ayrımını yap
Bu alacak mal veya hizmet satışından doğmadığı için 'Diğer Alacaklar (13)' grubuna aittir.
Tekdüzen Hesap Planı'nda alacaklar ticari (12) ve ticari olmayan (13) olarak ayrılır.
3
İlgili hesabı seç ve kaydı oluştur
Alacak bir iştirakten kaynaklandığı için '132 İştiraklerden Alacaklar' hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.
Tahakkuk esası gereği, gelir doğduğunda ancak henüz tahsil edilmediğinde ilgili alacak hesabı borçlandırılır.

Anahtar Kavram

İştiraklerden doğan ve ticari olmayan alacakların muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

İştirakten doğan alacakların vadesi bir yılı aşarsa hangi hesap grubuna (23 Diğer Uzun Vadeli Alacaklar) aktarılması gerektiğini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 254Soru

Bir işletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. İşletmenin 2026 yılı dönem içi ticari mal hareketlerine ilişkin veriler aşağıdaki gibidir:

Hesap / İşlem KalemiTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar80.00080.000
Dönem İçi Ticari Mal Alışları220.000220.000
Alış Nakliye Giderleri15.00015.000
Alış İadeleri25.00025.000
Alış İskontoları10.00010.000
Satış Nakliye Giderleri12.00012.000
Dönem Sonu Ticari Mallar100.000100.000

(Tüm tutarlar KDV hariçtir.)

Bu bilgilere göre, işletmenin bu döneme ait Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180.000180.000

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) 180.000180.000 TL'dir.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesaplanırken önce işletmeye giren malların net maliyeti bulunur. Net alış maliyeti; brüt alışlara (220.000220.000 TL) alış giderlerinin (15.00015.000 TL) eklenmesi ve alış iadeleri (25.00025.000 TL) ile iskontolarının (10.00010.000 TL) düşülmesiyle 200.000200.000 TL olarak bulunur. STMM ise dönem başı mevcut (80.00080.000 TL) ile bu net alışların toplamından dönem sonu stokun (100.000100.000 TL) çıkarılması sonucunda 180.000180.000 TL olarak hesaplanır. Satış nakliyesi stok maliyetine değil, faaliyet giderlerine yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış maliyetini hesaplayınız.
200.000200.000 TL
Net Alışlar = Alışlar + Alış Giderleri - Alış İadeleri - Alış İskontoları (220.000+15.00025.00010.000=200.000220.000 + 15.000 - 25.000 - 10.000 = 200.000 TL). Satış nakliyesi bir dönem gideridir ve bu hesaba dahil edilmez.
2
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) formülünü uygulayınız.
180.000180.000 TL
STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok (80.000+200.000100.000=180.00080.000 + 200.000 - 100.000 = 180.000 TL).

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM; dönem başı stok ve net alışların toplamından dönem sonu stoğun çıkarılmasıyla hesaplanır. Alış nakliyesi stok maliyetine dahil edilirken, satış nakliyesi pazarlama gideridir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 255Soru

İşletme, KDV hariç 100.000100.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Malların işletmeye getirilmesi için nakliye firmasına KDV hariç 5.0005.000 TL nakit ödenmiştir. Satın alınan malların 10.00010.000 TL’lik kısmı kusurlu olduğu gerekçesiyle satıcıya iade edilmiştir. Kalan borcun süresinden önce ödenmesi nedeniyle satıcı işletmeye %5\%5 oranında nakit iskontosu uygulamıştır. Ticari mal hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izleyen bu işletmede, söz konusu işlemlerden sonra "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanı kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 90.50090.500

Cevap

İşletmenin stok maliyeti; alış bedeline nakliye gibi ek maliyetlerin eklenmesi, iade ve iskontoların ise düşülmesiyle 90.50090.500 TL olarak hesaplanır.
Doğru hesaplamada, malın alış bedeli (100.000100.000 TL) ile işletmeye getirilmesi için ödenen nakliye gideri (5.0005.000 TL) stok maliyetine eklenir. Kusurlu malların iadesi (10.00010.000 TL) ve sağlanan nakit iskontosu (4.5004.500 TL) ise bu maliyetten düşülür. Neticede 105.00014.500=90.500105.000 - 14.500 = 90.500 TL borç kalanı oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Mal alış bedelini ve nakliye giderini belirle.
Alış: 100.000100.000 TL, Nakliye: 5.0005.000 TL (Toplam Borç: 105.000105.000 TL)
Tekdüzen Hesap Planı uyarınca alışla ilgili giderler malın maliyetine eklenir.
2
İade tutarını borç tutarından düş.
105.00010.000=95.000105.000 - 10.000 = 95.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde alış iadeleri 153 hesabın alacağına kaydedilerek stok tutarı azaltılır.
3
Nakit iskontosunu hesapla ve düş.
İskonto: (100.00010.000)×(100.000 - 10.000) \times %5 = 4.500 TL. Kalan: 95.0004.500=90.50095.000 - 4.500 = 90.500 TL
Alış iskontoları malın maliyetini azaltan unsurlardır ve net borç (veya alış bedeli) üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bileşenleri

Daha Fazla Pratik

Aynı işlemleri Aralıksız Envanter yöntemine göre yaparak 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabına etkisini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hesap özeti şeklinde: 153153 Borç Toplamı (100.000+5.000100.000 + 5.000) - 153153 Alacak Toplamı (10.000+4.50010.000 + 4.500) = 90.50090.500 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 256Soru

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izlemektedir. İşletmenin Mart 20262026 dönemine ait işlemleri aşağıdadır:

Tarihİşlem Detayı
10.03.202610.03.2026KDV hariç 50.00050.000 TL tutarında ticari mal veresiye satın alınmıştır.
12.03.202612.03.2026Satın alınan malların işletmeye getirilmesi için 4.0004.000 TL nakliye gideri nakit ödenmiştir.
15.03.202615.03.2026Söz konusu malların yarısı, maliyet bedeli üzerinden %20\%20 kâr marjı ile peşin satılmıştır.

Buna göre, 15.03.202615.03.2026 tarihinde yapılacak satış kaydında "621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti" hesabına borç kaydedilecek tutar kaç TL'dir? (KDV dikkate alınmayacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 27.00027.000

Cevap

Satılan kısmın maliyeti olan 27.00027.000 TL
Doğru çözümde, 50.00050.000 TL'lik alış bedeline 4.0004.000 TL'lik nakliye gideri eklenerek toplam stok maliyeti 54.00054.000 TL olarak bulunur. Malların yarısı satıldığı için bu tutarın yarısı olan 27.00027.000 TL, aralıksız envanter yöntemi gereği satış anında '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam alış maliyetinin hesaplanması
50.000+4.000=54.00050.000 + 4.000 = 54.000 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, stoklar işletme deposuna girene kadar katlanılan tüm giderler (nakliye vb.) alış maliyetine eklenir.
2
Satılan malların payına düşen maliyetin belirlenmesi
54.000/2=27.00054.000 / 2 = 27.000 TL
Malların sadece yarısı satıldığı için, toplam maliyetin yarısı satışın maliyeti olarak kabul edilir.
3
Aralıksız envanter yönteminde maliyet kaydının yapılması
621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabına 27.00027.000 TL borç kaydı
Aralıksız envanter yönteminde her satışla eş zamanlı olarak maliyet kaydı yapılır ve bu kayıt maliyet bedeli üzerinden gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Aralıksız Envanter Kayıt Düzeni
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 257Soru

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. 2026 yılı hesap dönemine ait ticari mal hareketleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem TürüMiktar (Adet)Birim Maliyet (TL)
Dönem Başı Stok1001004040
Dönem İçi Alış 12002006060
Dönem İçi Alış 22402407070

Diğer Bilgiler:
- Dönem içi alış 1 kapsamında satın alınan malların 4040 adedi işletme tarafından iade edilmiştir.
- Malların işletme deposuna nakliyesi için 1.6001.600 TL ödeme yapılmıştır.
- Satın alınan mallar için satıcı tarafından 2.0002.000 TL alış iskontosu uygulanmıştır.

İşletmenin stok değerleme yöntemi olarak ağırlıklı ortalama maliyet yöntemini kullandığı varsayıldığında, satılabilir ticari malların ortalama birim maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6060

Cevap

Satılabilir ticari malların ağırlıklı ortalama birim maliyeti 6060 TL'dir.
Ortalama birim maliyet, satılabilir malların toplam maliyetinin toplam miktara bölünmesiyle bulunur. Hesaplamada dönem başı stok (4.0004.000 TL) ve alışların maliyeti (12.000+16.800=28.80012.000 + 16.800 = 28.800 TL) toplanır, nakliye giderleri (1.6001.600 TL) ilave edilir, iadeler (2.4002.400 TL) ve iskontolar (2.0002.000 TL) düşülür. Sonuçta bulunan 30.00030.000 TL'lik toplam maliyet, netleşmiş 500500 adetlik miktara bölündüğünde 6060 TL birim maliyet sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net mal miktarını hesapla
100+20040+240=500100 + 200 - 40 + 240 = 500 adet
Ortalama birim maliyet hesaplanırken sadece işletme elinde kalan net miktar dikkate alınmalıdır.
2
Net mal maliyetini hesapla
(100×40)+(200×60)(40×60)+(240×70)+1.6002.000=30.000(100 \times 40) + (200 \times 60) - (40 \times 60) + (240 \times 70) + 1.600 - 2.000 = 30.000 TL
Maliyet esası gereği; dönem başı stok ve alışlara nakliye giderleri eklenmeli, iadeler ve iskontolar ise maliyetten düşülmelidir.
3
Ağırlıklı ortalama birim maliyeti bul
30.000/500=6030.000 / 500 = 60 TL
Toplam net maliyetin toplam net miktara bölünmesiyle ağırlıklı ortalama elde edilir.

Anahtar Kavram

Stokların maliyet bedeli; satın alma fiyatı, ithalat vergileri, nakliye, yükleme-boşaltma gibi doğrudan giderlerin eklenmesi ve ticari iskontolar ile iadelerin düşülmesiyle hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) yöntemine göre dönem sonu stok değerini hesaplamayı deneyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Net alışların (Alışlar - İade - İskonto + Nakliye) toplamını bulup dönem başı stokla birleştirmek de aynı sonuca ulaştırır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 258Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla mizan ve envanter çalışmaları sonucunda tespit edilen bazı bilgiler şu şekildedir:

Kalem AçıklamasıTutar (TLTL)
Ticari faaliyet dışı bir duran varlık satışından alınan, vadesine 6060 gün kalan senet61.80061.800
Personelden olan senetsiz alacak için dava açılmış olup, personelin işletmedeki hakları üzerindeki teminat5.0005.000
Dava konusu olan personelden alacağın toplam tutarı15.00015.000
Sermayesine %25\%25 oranında iştirak edilen firmadan tahakkuk eden kâr payı alacağı30.00030.000
Ana ortaktan olan ve vadesi 20272027 yılı içerisinde dolacak olan nakit borç40.00040.000

İşletme, senetli alacakları için yıllık %18\%18 faiz oranı üzerinden iç iskonto yöntemine göre reeskont hesaplamakta ve şüpheli alacakları için mevzuata uygun azami oranda karşılık ayırmaktadır.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli bilançosunda "Diğer Alacaklar" grubu toplam net değeri kaç TLTL olarak yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 95.00095.000

Cevap

İşletmenin bilançosundaki 'Diğer Alacaklar' grubunun net değeri 95.00095.000 TLTL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, kısa vadeli iştirak alacağı (30.00030.000 TLTL), senetli diğer alacağın reeskont sonrası net değeri (61.8001.800=60.00061.800 - 1.800 = 60.000 TLTL) ve şüpheli diğer alacağın karşılık sonrası net değeri (15.00010.000=5.00015.000 - 10.000 = 5.000 TLTL) toplandığında elde edilen 95.00095.000 TLTL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönen varlık kapsamındaki hesapların belirlenmesi
132 İştiraklerden Alacaklar (30.00030.000 TLTL), 136 Diğer Çeşitli Alacaklar (61.80061.800 TLTL), 138 Şüpheli Diğer Alacaklar (15.00015.000 TLTL).
Ana ortaktan olan alacak vadesi bir yılı aştığı için 231 nolu hesapta izlenir ve 13 grubuna dahil edilmez.
2
Reeskont tutarının hesaplanması
Reeskont = 61.800[61.800×36.000/(36.000+(18×60))]=1.80061.800 - [61.800 \times 36.000 / (36.000 + (18 \times 60))] = 1.800 TLTL.
İç iskonto formülüne göre nominal değer üzerinden vadeye kalan gün ve faiz oranı ile peşin değer hesaplanarak fark bulunur.
3
Şüpheli alacak karşılığının hesaplanması
Karşılık = 15.00015.000 (Toplam) - 5.0005.000 (Teminat) = 10.00010.000 TLTL.
İhtiyatlılık kavramı gereği, şüpheli alacakların sadece teminatsız kalan kısmı için karşılık gideri yazılabilir.
4
Grup net değerinin toplanması
30.00030.000 (132) + 61.80061.800 (136) - 1.8001.800 (137) + 15.00015.000 (138) - 10.00010.000 (139) = 95.00095.000 TLTL.
Aktif karakterli düzenleyici hesaplar (137 ve 139) grup toplamından indirilerek net değere ulaşılır.

Anahtar Kavram

Diğer Alacaklar Grubu Envanter ve Değerleme İşlemleri

İpuçları

1
Grup net değerini hesaplarken eksi karakterli (-) düzenleyici hesapların etkisini unutmayın.
2
İç iskonto formülünü kullanarak 61.80061.800 TLTL değerindeki senedin bilanço tarihindeki peşin değerini bulun.
3
Şüpheli alacaklar için karşılık ayrılırken, toplam alacaktan işletmenin elinde tuttuğu teminatı çıkararak kalan tutar üzerinden işlem yapın.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen ticari alacaklar ile diğer alacaklar arasındaki muhasebeleşme farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:4m 0s
Soru 259Soru

İşletme, 01.11.2025 tarihinde bir müşterisine 10.00010.000 USD tutarında ticari malı veresiye olarak satmıştır. Satış tarihindeki döviz kuru 11 USD = 3030 TL'dir. 31.12.2025 tarihli dönem sonu işlemleri sırasında müşterinin iflas erteleme talebinde bulunduğu ve alacağın şüpheli hale geldiği tespit edilmiştir. Değerleme günü itibarıyla döviz kuru 11 USD = 3434 TL'dir.

Alacağın 40.00040.000 TL'lik kısmı için banka teminat mektubu bulunduğu ve işletmenin teminatsız kalan kısım üzerinden %60\%60 oranında karşılık ayırmaya karar verdiği bilindiğine göre, 31.12.2025 tarihinde ayrılacak karşılık tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180.000180.000

Cevap

İşletmenin dönem sonunda ayıracağı karşılık tutarı 180.000180.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan yüz seksen bin TL tutarı, alacağın değerleme günü itibarıyla ulaştığı toplam TL değerinden (340.000340.000 TL), tahsili garanti altında olan banka teminat tutarının (40.00040.000 TL) düşülmesiyle elde edilen riskli bakiyenin (300.000300.000 TL), işletmece belirlenen %60\%60 oranı ile çarpılması sonucu elde edilir. Bu işlem muhasebenin ihtiyatlılık kavramına ve vergi mevzuatına tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın dönem sonu TL değerinin hesaplanması
10.00010.000 USD ×34\times 34 TL = 340.000340.000 TL
Yabancı paralı alacaklar dönem sonunda değerleme günündeki kur üzerinden değerlenerek bilançoda gösterilmelidir.
2
Alacağın teminatsız (risk altındaki) kısmının belirlenmesi
340.000340.000 TL - 40.00040.000 TL = 300.000300.000 TL
İhtiyatlılık kavramı ve VUK hükümleri gereği, sadece tahsili şüpheli olan (teminat ile güvence altına alınmamış) kısım için karşılık ayrılabilir.
3
Karşılık tutarının hesaplanması
300.000300.000 TL ×%60=180.000\times \%60 = 180.000 TL
İşletme kararına uygun olarak teminatsız kalan bakiye üzerinden karşılık oranı uygulanır.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacaklarda Teminat ve Kur Değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Bu alacağın gelecekteki tahsilat aşamasında oluşabilecek 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' veya 'Karşılık Giderleri' iptal kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 260Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı kasa sayımında fiili envanterin 28.50028.500 TL olduğu, 100100 Kasa hesabının borç kalanının ise 27.90027.900 TL olduğu saptanmıştır. Aynı gün yapılan araştırmalar sonucunda, söz konusu farkın bir müşteriden senetsiz alacağa karşılık nakit olarak tahsil edilen 600600 TL'nin muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmemesinden kaynaklandığı belirlenmiştir.

Buna göre, kasa farkının nedeni saptandığında yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları Hesabı (Borçlu) 600600 / 120 Alıcılar Hesabı (Alacaklı) 600600

Cevap

Sayım fazlasının nedeni anlaşıldığında, '397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabı borçlandırılırken, senetsiz alacağın tahsilatı nedeniyle '120 Alıcılar' hesabı alacaklandırılır.
Doğru yanıt, kasa sayım fazlasının nedeni olan alacak tahsilatını doğru hesaplarla yansıtmaktadır. Envanter sırasında alacaklandırılan geçici '397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabı borçlandırılarak kapatılmış, müşteriden yapılan tahsilat nedeniyle de '120 Alıcılar' hesabı alacaklandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayım farkını hesaplayın.
Fiili Kasa (28.50028.500 TL) - Kasa Hesabı (27.90027.900 TL) = 600600 TL (Fazlalık)
Envanter ve kayıt tutarları arasındaki farkın yönünü belirlemek için.
2
Envanter anında farkın tespit kaydını yapın.
100 Kasa (Borçlu) 600600 / 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları (Alacaklı) 600600
Fiili durumu kayıtlara uydurmak ve farkı geçici bir hesaba almak için.
3
Neden bulunduğunda düzeltme kaydını yapın.
397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları (Borçlu) 600600 / 120 Alıcılar (Alacaklı) 600600
Geçici hesabı kapatıp gerçek ekonomik olayı (tahsilat) yansıtmak için.

Anahtar Kavram

Kasa Sayım Fazlası ve Envanter Süreci

İpuçları

1
Kasa hesabı borç kalanı fiili durumdan küçükse bir sayım fazlası vardır.
2
Sayım fazlası ilk tespit edildiğinde 397 hesabı alacaklandırılır. Nedeni bulunduğunda bu hesap ters kayıtla kapatılır.
3
Müşteriden yapılan tahsilatın kaydedilmemesi, 120 Alıcılar hesabının alacak kaydının unutulduğu anlamına gelir.

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanı durumunda 197 hesabının kullanımı ve nedenin bulunamaması halinde 689 hesabına aktarımı konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 13 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 13 | Examkin