Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 21Soru

Bir işletmenin 20252025 yılı hesap dönemi sonunda Kurumlar Vergisi karşılığı olarak 240.000240.000 TL hesaplanmıştır. İşletmenin yıl içinde ödediği geçici vergi tutarı 180.000180.000 TL, banka faiz gelirlerinden kesilen tevkifat (stopaj) tutarı ise 35.00035.000 TL'dir. İşletme, peşin ödenen bu vergileri "193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar" hesabında takip etmektedir.

Buna göre, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılması gereken mahsup ve aktarma kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri" hesabının borcuna 215.000215.000 TL kayıt yapılır.

Cevap

Dönem sonunda yapılacak mahsup kaydında, yıl içinde ödenen toplam 215.000215.000 TL tutarındaki vergi "371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri" hesabının borcuna kaydedilir.
İşletmenin yıl içinde peşin olarak ödediği geçici vergi (180.000180.000 TL) ve kesilen stopaj (35.00035.000 TL) toplamı olan 215.000215.000 TL, dönem sonunda hesaplanan vergi karşılığından (240.000240.000 TL) düşülmek üzere "371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri" hesabının borcuna aktarılır. Bu işlemle 193 hesabı alacaklandırılarak kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabının toplam bakiyesini hesaplayın.
180.000+35.000=215.000180.000 + 35.000 = 215.000 TL
Geçici vergi ve stopajların her ikisi de işletmenin peşin ödediği vergilerdir ve aynı grupta izlenir.
2
Hesaplanan Kurumlar Vergisi Karşılığı (370) ile peşin ödenen vergileri (193) karşılaştırın.
215.000<240.000215.000 < 240.000
Mahsup edilecek tutar, vergi karşılığını aşamaz. Eğer aşsaydı, sadece karşılık kadar tutar 371'e aktarılırdı.
3
Yıl sonu mahsup kaydını gerçekleştirin.
371 (Borç) 215.000215.000 / 193 (Alacak) 215.000215.000
193 hesabı kapatılarak aktifteki yerini pasifi düzenleyici bir hesap olan 371'e bırakır.

Anahtar Kavram

Vergi Mahsup İşlemleri ve 193/371 İlişkisi

İpuçları

1
193 hesapta yıl içinde toplanan tüm peşin ödemelerin toplamını bulun.
2
Dönem sonunda 193 hesabın kapatılıp bakiyesinin 371 hesaba aktarılması gerektiğini hatırlayın.
3
Mahsup tutarı, 193 bakiyesi ile 370 karşılığı arasından küçük olanıdır.

Daha Fazla Pratik

Eğer peşin ödenen vergiler toplamı 240.000240.000 TL'den fazla olsaydı, mahsup işleminin nasıl değişeceğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Önce 193 hesabın mizan görüntüsünü hayal edin: Borç tarafında 180.000+35.000=215.000180.000 + 35.000 = 215.000 TL vardır. Kapatmak için alacaklandırılır. Karşı bacakta her zaman 371 hesabı bulunur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı envanter ve değerleme çalışmaları sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

İktisadi Kıymet / İşlem DetayıTutarı (TL)
Kasa mevcudu (Nakit)12.00012.000
Vadesiz banka mevduatı35.00035.000
Portföydeki vadesi 20.02.202620.02.2026 olan müşteri çeki18.00018.000
Vadesi dolmuş devlet tahvili faiz kuponları3.0003.000
Yoldaki paralar (İşletme adına gönderilen havaleler)5.5005.500
Henüz kullanılmamış posta ve damga pulları1.0001.000

Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (MSUGT) ile muhasebenin temel kavramları (özün önceliği) dikkate alındığında, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli bilançosunda yer alacak olan "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 56.500

Cevap

İşletmenin hazır değerler toplamı 56.50056.500 TL'dir.
Hazır değerler grubu; nakit para, vadesiz banka mevduatları ve niteliği itibarıyla her an nakde çevrilebilen değerleri kapsar. Bu doğrultuda; 12.00012.000 TL kasa, 35.00035.000 TL banka mevcudu ve 108108 Diğer Hazır Değerler hesabında izlenen kuponlar (3.0003.000 TL), havaleler (5.5005.500 TL) ve pullar (1.0001.000 TL) toplamı olan 56.50056.500 TL doğru cevaptır. 20.02.202620.02.2026 vadeli çek ise 'Özün Önceliği' kavramı gereği ticari alacaklar (121 Alacak Senetleri) altında raporlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hazır Değerler (10 Grubu) kapsamındaki temel hesapları belirle
100 Kasa (12.00012.000 TL) ve 102 Bankalar (35.00035.000 TL) doğrudan hazır değerdir.
Bu hesaplar işletmenin likiditesi en yüksek nakit ve nakit benzeri varlıklarını temsil eder.
2
108 Diğer Hazır Değerler hesabına dahil edilecek unsurları hesapla
Vadesi dolmuş kuponlar (3.0003.000 TL) + Yoldaki paralar (5.5005.500 TL) + Pullar (1.0001.000 TL) = 9.5009.500 TL.
MSUGT uyarınca posta/damga pulları, vadesi gelmiş faiz kuponları ve yoldaki paralar 108 nolu hesapta izlenir.
3
Vadesi sonraki yıla sarkan müşteri çekini değerlendir
18.00018.000 TL tutarlı çek kapsam dışı bırakılır.
Muhasebenin 'Özün Önceliği' kavramı gereği, vadesi bilanço tarihinden sonraya sarkan çekler özü itibarıyla alacak senedi niteliğindedir ve yıl sonunda 121 Alacak Senetleri hesabına devredilmelidir.
4
Toplam Hazır Değerler tutarını hesapla
12.00012.000 (Kasa) + 35.00035.000 (Bankalar) + 9.5009.500 (Diğer) = 56.50056.500 TL.
Tüm hazır değer kalemlerinin toplamı grubun bilançodaki değerini verir.

Anahtar Kavram

Özün Önceliği ve 108 Diğer Hazır Değerler Bileşenleri

İpuçları

1
Hazır değerler sadece kasa ve banka hesaplarından ibaret değildir; 108 nolu hesabı hatırlayın.
2
Dönem sonu işlemlerinde vadeli çeklerin hangi hesaba aktarıldığını ve 'Özün Önceliği' kavramını düşünün.
3
Pullar, vadesi gelmiş kuponlar ve yoldaki paralar Diğer Hazır Değerler'dir. Vadeli çekler ise Alacak Senetleri hesabına devredilir.

Daha Fazla Pratik

Vadeli çeklerin dönem sonunda 121 nolu hesaba aktarılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını ve bu kaydın bilanço rasyolarına etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 23Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında "100 Kasa" hesabının borç kalanı 160.000160.000 TL olup, bu tutarın tamamı 1 USD=32,001 \text{ USD} = 32,00 TL kuruyla alınan 5.0005.000 USD'den oluşmaktadır. Aynı gün yapılan envanter işlemlerinde şu hususlar tespit edilmiştir:

* Kasa sayımında fiili olarak 4.9004.900 USD bulunduğu belirlenmiştir.
* Dönem sonu değerleme kuru 1 USD=35,001 \text{ USD} = 35,00 TL olarak ilan edilmiştir.
* İşletme, vadesi gelen bir borcu için bankadaki mevduat hesabından 25.00025.000 TL tutarında bir çek keşide ederek satıcıya teslim etmiş, ancak bu işlem henüz kayıtlara alınmamıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu envanter ve değerleme işlemleriyle ilgili yapacağı muhasebe kayıtlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılacak değerleme kaydında Kambiyo Kârları hesabı 14.700 TL alacaklandırılmalıdır.

Cevap

Yapılacak değerleme kaydında Kambiyo Kârları hesabı 14.70014.700 TL alacaklandırılmalıdır.
İşletme öncelikle kasa noksanını kayıtlı kur (3232 TL) üzerinden 3.2003.200 TL olarak "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına borç, "100 Kasa" hesabına alacak kaydederek fiili duruma uygun hale getirir. Bu işlemden sonra Kasa hesabında kalan 156.800156.800 TL, fiilen bulunan 4.9004.900 USD'nin karşılığıdır. Dönem sonunda bu miktar 3535 TL kurundan değerlendiğinde 171.500171.500 TL'ye ulaşır. Aradaki 14.70014.700 TL'lik olumlu fark, Kambiyo Kârları hesabına alacak kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksanlığının tespit edilmesi ve kayda alınması
Noksan miktar: 5.0004.900=1005.000 - 4.900 = 100 USD. Muhasebe kaydı için kayıtlı kur (32 TL) kullanılır: 100×32=3.200100 \times 32 = 3.200 TL.
Envanterde tespit edilen noksanlıklar, araştırılmak üzere önce kayıtlı değerleri üzerinden envanter hesaplarına aktarılmalıdır.
2
Kasa hesabının güncel kayıtlı değerinin bulunması
Yeni bakiye: 160.0003.200=156.800160.000 - 3.200 = 156.800 TL (Bu tutar kasadaki 4.900 USD'nin karşılığıdır).
Noksanlık kaydından sonra Kasa hesabı fiili miktar olan 4.900 USD'yi kayıtlı kurdan temsil eder hale gelir.
3
Yabancı paranın dönem sonu değerlemesinin yapılması
Fiili mevcut değer: 4.900×35=171.5004.900 \times 35 = 171.500 TL. Kur farkı: 171.500156.800=14.700171.500 - 156.800 = 14.700 TL (Kâr).
VUK uyarınca kasa mevcudu borsa rayici (veya efektif kur) ile değerlenir. Değerleme farkı Kambiyo Kârları hesabına kaydedilir.
4
Çek keşide işleminin değerlendirilmesi
Düzenlenen çek için 103 nolu hesap alacaklandırılmalıdır (25.000 TL).
İşletmenin kendi düzenlediği çekler banka hesabından doğrudan düşülmez, aktif düzenleyici bir hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı hazır değerlerde önce fiili sayım (envanter) farkları giderilir, ardından kalan fiili miktar üzerinden değerleme yapılır.
Soru 24Soru

İşletmenin portföyünde bulunan 200.000200.000 TL nominal değerli bir alacak senedi vadesinde ödenmemiş ve işletme banka aracılığıyla 2.0002.000 TL protesto gideri ödeyerek senedi protesto ettirmiştir. Borçlu ile yapılan görüşmeler sonucunda alacağın yenilenmesine karar verilmiştir. Anlaşmaya göre borçlu; protesto gideri dahil toplam borcuna karşılık 50.00050.000 TL nakit ödeme yapmış, kalan tutar için ise %15\%15 yıllık faiz ve bu faiz üzerinden hesaplanan %20\%20 KDV tutarını da içeren 66 ay vadeli yeni bir senet vermiştir.

Buna göre, yeni senedin alınmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "121 Alacak Senetleri" hesabının borcuna kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 165.680165.680

Cevap

Yeni senedin nominal değeri olan 165.680165.680 TL, hesabın borç tarafına kaydedilmelidir.
Senedin yenilenmesi işleminde, eski borç bakiyesi üzerine eklenen vade farkı faizi ve bu faizin KDV'si yeni senedin nominal değerini oluşturur. Hesaplamada protesto gideri borca dahil edildikten sonra (202.000202.000 TL) yapılan nakit ödeme düşülmüş (152.000152.000 TL), bu tutar üzerinden 66 aylık faiz (11.40011.400 TL) ve %20\%20 KDV (2.2802.280 TL) eklenerek doğru sonuca ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam borç tutarını belirleyin.
200.000+2.000=202.000200.000 + 2.000 = 202.000 TL
Senet protesto edildiğinde, ödenen protesto gideri borçlunun borcuna eklenir.
2
Nakit tahsilat sonrası kalan borcu hesaplayın.
202.00050.000=152.000202.000 - 50.000 = 152.000 TL
Yeni senet, nakit ödeme yapıldıktan sonra kalan bakiye üzerinden düzenlenecektir.
3
6 aylık vade farkı faizini hesaplayın.
152.000×0,15×(6/12)=11.400152.000 \times 0,15 \times (6/12) = 11.400 TL
Vade uzatımı nedeniyle işletme yıllık %15\%15 üzerinden faiz geliri elde edecektir.
4
Faiz üzerinden hesaplanacak KDV'yi bulun.
11.400×0,20=2.28011.400 \times 0,20 = 2.280 TL
Finansman hizmeti mahiyetindeki vade farkları KDV'ye tabidir.
5
Yeni senedin toplam nominal değerini hesaplayın.
152.000+11.400+2.280=165.680152.000 + 11.400 + 2.280 = 165.680 TL
Yeni senet; ana para, faiz ve KDV'nin tamamını kapsamaktadır.

Anahtar Kavram

Alacak Senedi Yenilemesi (Vade Farkı ve Vergi Uygulaması)

İpuçları

1
Protesto giderini borçlunun toplam borcuna ekleyerek işe başlayın.
2
Nakit ödeme yapıldıktan sonra kalan tutarı (ana para) bulun ve faizi bu tutar üzerinden hesaplayın.
3
Faiz tutarının %20\%20'si kadar KDV hesaplamayı ve bunu da yeni senedin tutarına eklemeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir senaryoda, senedin ciro edilmesi ve rücu hakkının kullanılması durumundaki muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 25Soru

İşletme, bir önceki faaliyet döneminde maliyet bedeli 300.000300.000 TL olan ticari mallarının piyasa değerindeki düşüş nedeniyle 60.00060.000 TL tutarında değer düşüklüğü karşılığı ayırmıştır. Cari dönem içerisinde, karşılık ayrılan bu malların %60\%60'lık kısmı 220.000220.000 TL + %20\%20 KDV bedelle kredili olarak satılmıştır.

Buna göre, satış işleminin ardından yapılacak maliyet ve karşılık iptal kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı - 36.00036.000 TL alacaklandırılır

Cevap

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabının 36.00036.000 TL alacaklandırılması doğrudur.
İşletme, değeri düşen stokları için karşılık ayırdığında bunu 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabında izler. Bu stoklar satıldığında, 153 Ticari Mallar hesabı maliyet bedeli olan 180.000180.000 TL üzerinden alacaklandırılırken, satılan kısma isabet eden karşılık tutarı (36.00036.000 TL) da kapatılmalıdır. Tekdüzen Hesap Planı gereği, önceki dönemde gider yazılmış bir karşılığın cari dönemde iptali, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilerek yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan malların maliyet bedelinin hesaplanması
300.000×0,60=180.000300.000 \times 0,60 = 180.000 TL
Varlık çıkışları maliyet bedeli üzerinden kaydedilir.
2
Satılan mallara isabet eden karşılık tutarının hesaplanması
60.000×0,60=36.00060.000 \times 0,60 = 36.000 TL
Stoklar satıldığında, sadece o stoklara ait karşılık payı iptal edilmelidir.
3
Maliyet ve karşılık iptal kaydının kurgulanması
621 (B) 180.000180.000 / 153 (A) 180.000180.000 ve 158 (B) 36.00036.000 / 644 (A) 36.00036.000
Tekdüzen Hesap Planı'na göre önceki dönemde ayrılan karşılıkların iptali gelir tablosunda 644 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı ve Brüt Maliyet Esası

İpuçları

1
Karşılık ayrılan mallar satıldığında, maliyet kaydı her zaman orijinal maliyet üzerinden yapılır.
2
Satılan kısma isabet eden karşılık payını hesaplayın (60.000×0,6060.000 \times 0,60).
3
Önceki dönemde ayrılmış bir karşılığın cari dönemde iptali için kullanılan özel gelir tablosu hesabını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan malların satışı yerine, piyasa değerinin tekrar yükselmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncelikle satılan kısmın maliyetini (180.000180.000 TL) ve net değerini (180.00036.000=144.000180.000 - 36.000 = 144.000 TL) belirleyin. Muhasebe standartları gereği bu iki tutar arasındaki farkın (yani karşılığın) iptal edilerek gelir yazılması gerektiğini düşünerek 644 hesabına ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 26Soru

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletmenin dönem sonu verileri aşağıdaki gibidir:

İşlemTutar (TL)
Dönem Başı Mal Mevcudu120.000120.000
Dönem İçi Alışlar400.000400.000
Alış İadeleri20.00020.000
Alış İskontoları15.00015.000
Alış Nakliye Giderleri10.00010.000
Dönem Sonu Fiziki Stok150.000150.000

Dönem sonu stok sayımında, maliyet bedeli 30.00030.000 TL olan bir grup malın net gerçekleşebilir değerinin 20.00020.000 TL'ye düştüğü tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli karşılık ayrılmıştır.

Buna göre, işletmenin bu bilgilere dayanarak hesaplayacağı "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 345.000345.000

Cevap

345.000345.000 TL olan seçenek doğrudur.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti, işletmenin elindeki toplam mal maliyetinden (495.000495.000 TL) dönem sonunda kalan mal maliyetinin (150.000150.000 TL) çıkarılmasıyla elde edilir. Net alış maliyeti hesaplanırken alış nakliye giderleri maliyete eklenmiş, iade ve iskontolar düşülmüştür. Değer düşüklüğü karşılığı ise ayrı bir gider hesabında (654) izlendiği için STMM rakamını değiştirmez.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış maliyetini hesaplayınız.
400.000(Alıs\clar)20.000(I˙adeler)15.000(I˙skontolar)+10.000(Nakliye)=375.000400.000 (Alışlar) - 20.000 (İadeler) - 15.000 (İskontolar) + 10.000 (Nakliye) = 375.000 TL
Stokların maliyet bedeli; alış bedeline yapılan eklemeler ve yapılan indirimlerin netleştirilmesiyle bulunur.
2
Satışa hazır mal mevcudunu bulunuz.
120.000(DBMM)+375.000(NetAlıs\clar)=495.000120.000 (DBMM) + 375.000 (Net Alışlar) = 495.000 TL
İşletmenin dönem boyunca satabileceği toplam mal stokunu belirlemek için dönem başı mevcuda dönem içi net girişler eklenir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesaplayınız.
495.000(Toplam)150.000(Do¨nemSonuFizikiStok)=345.000495.000 (Toplam) - 150.000 (Dönem Sonu Fiziki Stok) = 345.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde STMM, satışa hazır mal mevcudundan dönem sonu stokun maliyet bedelinin çıkarılmasıyla bulunur.
4
Değer düşüklüğü karşılığının etkisini analiz ediniz.
10.00010.000 TL tutarındaki karşılık 654 nolu hesapta izlenir, STMM'yi etkilemez.
İhtiyatlılık kavramı gereği ayrılan stok değer düşüklüğü karşılığı bir dönem gideridir (654 Karşılık Giderleri) ve 153 Ticari Mallar hesabının maliyet değerini STMM hesaplaması aşamasında doğrudan değiştirmez.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanterde STMM Hesaplama ve Değerleme İlişkisi

İpuçları

1
Aralıklı envanter yönteminde STMM formülünü hatırlayın: Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok.
2
Net alış tutarını bulurken nakliye giderlerini eklemeyi, iade ve iskontoları çıkarmayı unutmayın.
3
Ayrılan 'Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' bir giderdir ancak bu tutar STMM içerisinde değil, '654 Karşılık Giderleri' hesabında raporlanır.

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü ayrılan bu malların bir sonraki dönem maliyet bedelinin üzerinde veya altında satılması durumundaki muhasebe kayıtlarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce 153 Ticari Mallar hesabının mizan borç toplamını ve borç kalanını bulup, fiziki sayım değeri ile karşılaştırarak doğrudan STMM kaydına ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 27Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla 20.00020.000 TL maliyet bedeli ile satın aldığı hisse senetlerini 23.50023.500 TL'ye banka aracılığıyla satmıştır. Bu satış işlemi sonucunda ortaya çıkan kârın kaydedilmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Menkul Kıymet Satış Kârları

Cevap

Menkul kıymet satışından elde edilen kârın izlendiği hesap 644 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabıdır.
İşletmenin geçici yatırım amacıyla tuttuğu menkul kıymetleri maliyet bedelinden daha yüksek bir bedelle satması durumunda, aradaki olumlu fark '644 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabının alacağına kaydedilir. Bu işlem bir finansal faaliyet kârıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Satış kârını hesapla
23.50023.500 TL (Satış Bedeli) - 20.00020.000 TL (Maliyet Bedeli) = 3.5003.500 TL Kâr
Hisse senedi satışında maliyet ve satış bedeli arasındaki fark kâr veya zararı belirler.
2
Tekdüzen Hesap Planı'na göre gelirin niteliğini sınıflandır
Olağan Finansal Gelir (Menkul Kıymet Satış Kârı)
Menkul kıymetlerin elden çıkarılmasından doğan kârlar faaliyet dışı ancak olağan gelir niteliğindedir.
3
İlgili hesabı belirle
644 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabı alacaklandırılır
Bu hesap, menkul kıymetlerin maliyet bedellerinden daha yüksek bir bedelle satılması durumunda aradaki olumlu farkın kaydedildiği sonuç hesabıdır.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Satış Kârı Muhasebeleştirme

İpuçları

1
Satış bedeli ile maliyet bedeli arasındaki farkın bir kâr mı yoksa zarar mı olduğunu belirleyin.
2
Hisse senedi gibi menkul kıymetlerin satışından doğan kârlar için Tekdüzen Hesap Planı'nda özel bir gelir hesabı tanımlanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Eğer satış bedeli maliyetin altında kalsaydı, farkın hangi hesaba (654 Menkul Kıymet Satış Zararları) kaydedilmesi gerektiğini düşünün.
Tahmini Süre:45s
Soru 28Soru

İşletme, daha önce şüpheli hale gelen 100.000100.000 TL tutarındaki ticari alacağı için, bu alacağın 40.00040.000 TL'lik kısmının teminatlı olduğunu tespit etmiş ve geri kalan kısmı için karşılık ayırmıştır. İzleyen dönemde alacağın takibi sonucunda banka aracılığıyla 75.00075.000 TL tahsil edilmiş, bakiye kısmın ise tahsil kabiliyetinin kalmadığı kesinleşerek takibat durdurulmuştur.

Bu bilgilere göre, alacağın tahsiline ve dosyanın kapatılmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Tahsilat kaydında, daha önce ayrılan 60.00060.000 TL tutarındaki karşılık hesabı borçlandırılarak kapatılmalıdır.
Doğru yanıt, daha önce teminatsız kısım (60.00060.000 TL) için ayrılmış olan karşılığın, tahsilat anında borç tarafa yazılarak kapatılmasını ifade eder. Alacak senedi veya veresiye alacak şüpheli hale geldiğinde 128 hesaba alınır ve karşılık 129 hesabın alacağına kaydedilir. Dosya kapatılırken bu hesaplar ters kayıtla sıfırlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Ayrılan karşılık tutarını hesapla
100.00040.000=60.000100.000 - 40.000 = 60.000 TL
VUK ve muhasebe standartlarına göre şüpheli alacak karşılığı sadece teminatsız kısım için ayrılır.
2
Alacağın net defter değerini belirle
100.000(128)60.000(129)=40.000100.000 (128) - 60.000 (129) = 40.000 TL
İşletmenin bu alacaktan tahsil etmeyi beklediği (net) tutar budur.
3
Tahsilatın net değer üzerindeki etkisini hesapla
75.000(Tahsilat)40.000(NetDeg˘er)=35.00075.000 (Tahsilat) - 40.000 (Net Değer) = 35.000 TL (Gelir)
Net defter değerinden daha fazla tahsilat yapıldığı için aradaki fark 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına kaydedilir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 102 Bankalar 75.00075.000, Borç: 129 Şüpheli Tic. Alac. Karş. 60.00060.000 / Alacak: 128 Şüpheli Tic. Alac. 100.000100.000, Alacak: 644 Konusu Kalmayan Karş. 35.00035.000
Dosyanın kapanması için ilgili aktif ve düzenleyici hesaplar ters kayıtla sıfırlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Şüpheli ticari alacaklarda karşılık ayırma sınırı ve tahsilatın muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Şüpheli alacaklarda karşılığın sadece teminatsız tutar üzerinden ayrıldığını hatırlayın.
2
Alacağın net defter değeri (128 - 129) ile tahsil edilen nakit tutarı karşılaştırın; fazlalık gelirdir.
3
Yevmiye kaydında 128 (borç bakiyeli) ve 129 (alacak bakiyeli) hesapların dosya kapanırken tamamen sıfırlanması gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmamış bir alacağın değersiz hale gelmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Net Değer Analizi: Alacağın işletmeye maliyeti (riski) 40.00040.000 TL idi. İşletme 75.00075.000 TL tahsil ettiğine göre, 35.00035.000 TL kar (Konusu Kalmayan Karşılık) elde etmiştir. Kayıt bu dengeyi sağlamalıdır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 29Soru

İşletme, 1 Ekim 2025 tarihinde 18 ay süreli bir reklam ve tanıtım hizmeti için 54.00054.000 TL tutarındaki bedeli banka aracılığıyla peşin ödemiş ve muhasebe kayıtlarında bu tutarın tamamını "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına borç kaydetmiştir. Dönemsellik kavramı gereği 31 Aralık 2025 tarihinde gerekli dönem sonu düzeltme ve sınıflandırma kayıtları yapıldıktan sonra, işletmenin 2025 yılı kapanış bilançosunda "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabının bakiyesi kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 36.00036.000

Cevap

İşletmenin 2025 yılı kapanış bilançosunda 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının bakiyesi 36.00036.000 TL olmalıdır.
Toplam 54.00054.000 TL tutarındaki ödemenin aylık karşılığı 3.0003.000 TL'dir. 2025 yılına ait olan Ekim, Kasım ve Aralık ayları (3 ay) cari yılın gideri olarak 760/770 hesaplarına aktarılır. Bilanço tarihi olan 31.12.2025 itibarıyla; takip eden 12 ayın (2026 yılı) gideri olan 36.00036.000 TL kısa vadeli olduğu için '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabında kalmalı, 2027 yılına sarkan 3 aylık kısım (9.0009.000 TL) ise '280 Gelecek Yıllara Ait Giderler' hesabına aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarını hesaplayınız.
54.000/18 ay=3.00054.000 / 18 \text{ ay} = 3.000 TL/ay
Toplam tutarın aylara eşit dağıldığı varsayımıyla birim dönem gideri bulunur.
2
Yıllara göre gider dağılımını belirleyiniz.
2025 (3 ay): 9.0009.000 TL, 2026 (12 ay): 36.00036.000 TL, 2027 (3 ay): 9.0009.000 TL
Dönemsellik kavramı uyarınca her yılın gideri kendi dönemine kaydedilmelidir.
3
Bilanço tarihindeki sınıflandırmayı yapınız.
2026 yılı (gelecek 12 ay) -> 180 No'lu hesap; 2027 yılı (>12 ay) -> 280 No'lu hesap
Vadesi 1 yılın altına düşenler dönen varlıklarda (180), 1 yılı aşanlar duran varlıklarda (280) izlenir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ve Vade Ayrımı

İpuçları

1
Öncelikle 18 aylık süreyi yıllara (2025, 2026 ve 2027) bölün.
2
Bilanço tarihinde 180 hesabında sadece önümüzdeki 12 aya ait tutar kalmalıdır.
3
Ekim-Aralık arası 3 ayı gider yazın, 2027 yılına ait 3 ayı ise 280 nolu uzun vadeli hesaba aktarın. Geriye kalan 2026 yılı (12 ay) 180 hesabının bakiyesi olur.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi gelir tahakkukları (181) için faiz geliri senaryosuyla çözerek tahakkuk esasını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 30Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla elinde bulundurduğu hisse senetleri için 5.0005.000 TL tutarındaki temettü (kâr payı) ödemesinin banka hesabına yatırıldığını tespit etmiştir. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 643 Temettü Gelirleri

Cevap

Hisse senetlerinden elde edilen kâr payı ödemeleri '643 Temettü Gelirleri' hesabının alacağına kaydedilir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, işletmelerin geçici yatırım amacıyla aldıkları hisse senetlerinden elde ettikleri kâr payları (temettüler), finansal faaliyet gelirleri kapsamında '643 Temettü Gelirleri' hesabında izlenir. İşlem sonucunda bir gelir elde edildiği için ilgili hesap alacaklandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
İşletme elindeki hisse senetlerinden dolayı bir gelir (temettü) elde etmiştir.
Yevmiye kaydının hangi hesap gruplarını etkileyeceğini anlamak için.
2
Varlık artışını kaydet
Banka hesabına para girişi olduğu için '102 Bankalar' hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılır.
Aktif karakterli hesaplardaki artışlar borç tarafına yazılır.
3
Gelir kaydını gerçekleştir
Elde edilen kâr payı için '643 Temettü Gelirleri' hesabı 5.0005.000 TL alacaklandırılır.
Gelir hesaplarındaki artışlar daima alacak tarafına kaydedilir ve hisse senedi getirileri için bu hesap tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Hisse senetlerinin getirisinin (temettü) muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
İşletmenin hisse senetlerinden elde ettiği getiriye ne ad verildiğini hatırlayın.
2
Hisse senetlerinden 'kâr payı' (temettü) kazanıldığında, bu bir gelir hesabına kaydedilmelidir.
3
Tekdüzen Hesap Planı'nda 64 grubunda yer alan ve ismi doğrudan 'Temettü' ile başlayan hesabı arayın.

Daha Fazla Pratik

Tahvil faiz geliri tahsilatında hangi hesabın alacaklandırılacağını inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 31Soru

İşletme, bir satıcısına olan borcu karşılığında ciro ettiği 60.00060.000 TL nominal değerli alacak senedinin vadesinde ödenmediğini, satıcının senedi protesto ettirdiğini ve 600600 TL protesto masrafı ile birlikte senedi işletmeye iade ettiğini öğrenmiştir. İşletme, söz konusu toplam tutarı satıcıya banka aracılığıyla ödeyerek senedi geri almış ve aynı gün borçlu hakkında icra takibi başlatmıştır.

Bu bilgilere göre, icra takibi başlatılmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HS. 60.60060.600 (BORÇLU) / 121 ALACAK SENETLERİ HS. 60.60060.600 (ALACAKLI)

Cevap

İcra takibi başlatılması durumunda, protesto masrafı dahil toplam alacak tutarı '128 Şüpheli Ticari Alacaklar' hesabına borç, '121 Alacak Senetleri' hesabına alacak kaydedilerek aktarılır.
İşletme, ciro ettiği senedin ödenmemesi üzerine satıcıya yaptığı ödeme ile senedi ve protesto masrafını üstlenmiştir. İcra takibi başlatılması, alacağın kesinlikle 'şüpheli' nitelik kazandığını gösterir. Bu durumda, nominal değer ile masrafın toplamı olan 60.60060.600 TL, Alacak Senetleri hesabından çıkarılarak Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Geri alınan senedin toplam maliyetinin belirlenmesi
60.00060.000 (Nominal) + 600600 (Masraf) = 60.60060.600 TL
Ciro edilen senet ödenmediğinde, işletme satıcıya hem senedin bedelini hem de protesto masrafını ödemekle yükümlüdür.
2
Senedin işletmeye geri dönüş kaydının yapılması (Mantıksal ön adım)
121 Alacak Senetleri (B) 60.60060.600 / 102 Bankalar (A) 60.60060.600
Senet satıcıdan geri alındığı için tekrar alacak senetleri portföyüne girer (protestolu senet niteliğinde).
3
İcra takibine ilişkin şüpheli alacak aktarım kaydının yapılması
128 (B) 60.60060.600 / 121 (A) 60.60060.600
Alacak için yasal süreç (dava veya icra) başladığında, alacak ilgili aktif hesaptan çıkarılarak şüpheli ticari alacaklar hesabına aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Ciro edilen senetlerin geri dönmesi ve protesto masraflarının alacak maliyetine eklenerek şüpheli hale getirilmesi.

İpuçları

1
Ciro edilen senedin ödenmemesi durumunda işletme satıcıya ödediği masrafları borçludan isteyebilir.
2
İcra takibi başlatılması, muhasebe açısından alacağın 'şüpheli' sınıfına girmesi için yeterli bir nedendir.
3
Yevmiye kaydında, alacak asıl hesabı olan Alacak Senetleri'nden çıkarılıp Şüpheli Ticari Alacaklar'a aktarılırken tutar masraflar dahil olarak alınmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin ardından dönem sonunda ayrılacak karşılık tutarı ve şüpheli alacağın bir kısmının tahsil edilmesi durumunda yapılacak kayıtları inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 32Soru

İşletme, 11 Aralık 20252025 tarihinde geçici yatırım amacıyla yıllık %36\%36 faiz getirisi olan 100.000100.000 TL nominal değerli bir özel kesim tahvilini nominal bedeli üzerinden banka aracılığıyla satın almıştır. 3131 Aralık 20252025 tarihinde dönem sonu envanter işlemleri kapsamında gerekli faiz tahakkuk kaydı usulüne uygun olarak yapılmıştır. Söz konusu tahvil, 11 Mart 20262026 tarihinde 112.000112.000 TL'ye banka aracılığıyla satılmıştır.

Bu bilgilere göre, tahvilin satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında '644 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabının alacağına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.0003.000

Cevap

Satış kârı tutarı 3.0003.000 TL olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan 3.0003.000 TL tutarına ulaşmak için tahvilin toplam içsel değeri hesaplanmalıdır. 11 Aralık'ta alınan tahvil için 3131 Aralık'ta 11 aylık faiz tahakkuk ettirilmiş (3.0003.000 TL) ve '181 Gelir Tahakkukları' hesabına alınmıştır. Satışın yapıldığı 11 Mart tarihine kadar geçen 22 aylık süre için ise ayrıca 6.0006.000 TL işlemiş faiz bulunmaktadır. Satış bedeli olan 112.000112.000 TL'den, anapara (100.000100.000 TL), önceki yılın tahakkuku (3.0003.000 TL) ve cari yılın faiz geliri (6.0006.000 TL) düşüldüğünde geriye kalan 3.0003.000 TL net satış kârıdır.

Adım Adım Çözüm

1
20252025 yılı sonu faiz tahakkukunu hesapla
100.000×0,36×(1/12)=3.000100.000 \times 0,36 \times (1/12) = 3.000 TL
Tahakkuk esası gereği 20252025 yılına ait 11 aylık faiz geliri dönem sonunda '181 Gelir Tahakkukları' hesabına borç kaydedilmiştir.
2
20262026 yılı satış tarihine kadar geçen sürenin işlemiş faizini hesapla
100.000×0,36×(2/12)=6.000100.000 \times 0,36 \times (2/12) = 6.000 TL
Satışın gerçekleştiği tarihe kadar geçen 22 aylık süre için işletme faiz geliri hak etmiştir; bu tutar satış kaydında '642 Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilir.
3
Tahvilin satış anındaki toplam defter değerini belirle
100.000+3.000+6.000=109.000100.000 + 3.000 + 6.000 = 109.000 TL
Tahvilin maliyet bedeli üzerine, önceki yıldan devreden tahakkuk ve cari yılın işlemiş faizi eklenerek elden çıkarılan toplam varlık değeri bulunur.
4
Satış bedeli ile toplam değer arasındaki farkı hesapla
112.000109.000=3.000112.000 - 109.000 = 3.000 TL
Satış bedelinin tahvilin toplam defter değerini aşan kısmı '644 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Tahvil satışında işlemiş faiz ve satış kârı ayrımı

İpuçları

1
Satış bedeli (112.000112.000 TL) içinde hem anapara, hem birikmiş faizler hem de kâr payı bulunmaktadır.
2
20252025 sonunda yapılan faiz tahakkuku, tahvilin defter değerini artıran bir unsurdur.
3
Satış kârını bulmak için: Satış Bedeli - (Maliyet + 20252025 Tahakkuku + 20262026 İşlemiş Faizi) formülünü uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Tahvilin zararına satılması durumunda '654 Menkul Kıymet Satış Zararları' hesabının nasıl kullanılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 33Soru

Bir işletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları ve envanter çalışmaları sonucunda tespit edilen bilgiler aşağıda sunulmuştur:

Hesap Kodu ve AdıBorç Kalanı (TL)Alacak Kalanı (TL)
100100 Kasa (TL Hesabı)10.00010.000-
100100 Kasa (EUR Hesabı)350.000350.000-
101101 Alınan Çekler100.000100.000-
102102 Bankalar150.000150.000-
103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)-60.00060.000

Envanter Bilgileri:
* Kasa sayımında 9.8009.800 EUR olduğu tespit edilmiştir. Değerleme günündeki EUR kuru 11 EUR = 4040 TL'dir. (EUR kasasının mizan tutarı 11 EUR = 3535 TL kuru üzerinden kaydedilmiştir.)
* 101101 Alınan Çekler hesabındaki tutarın 40.00040.000 TL'lik kısmının vadesi 20272027 yılına aittir.
* 103103 Verilen Çekler hesabındaki tutarın 25.00025.000 TL'lik kısmının vadesi 20272027 yılına aittir.
* İşletmenin banka hesabından 2.0002.000 TL tutarında bir banka komisyonu kesildiği, ancak bu işlemin muhasebe kayıtlarına yanlışlıkla 200200 TL olarak aktarıldığı tespit edilmiştir.

**Buna göre, işletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplam tutarı kaç TL'dir?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 575.200575.200

Cevap

31.12.202631.12.2026 tarihli bilançoda yer alacak toplam Hazır Değerler tutarı 575.200575.200 TL'dir.
Hazır Değerler grubu hesaplanırken; Kasa TL hesabı (10.00010.000 TL) ve Kasa EUR hesabı fiili sayım ve güncel kur değeriyle (9.800×40=392.0009.800 \times 40 = 392.000 TL), vadesi gelmiş alınan çekler (100.00040.000=60.000100.000 - 40.000 = 60.000 TL), düzeltilmiş banka bakiyesi (150.0001.800=148.200150.000 - 1.800 = 148.200 TL) toplanır ve vadesi gelmiş verilen çekler (60.00025.000=35.00060.000 - 25.000 = 35.000 TL) bu toplamdan düşülür. Sonuç 575.200575.200 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa (EUR) değerlemesini gerçekleştir
9.800 EUR×40 TL=392.000 TL9.800 \text{ EUR} \times 40 \text{ TL} = 392.000 \text{ TL}
Bilançoda varlıklar fiili sayım sonuçları ve dönem sonu kurları üzerinden raporlanır.
2
Alınan Çeklerin vadesine göre sınıflandırılması
100.00040.000=60.000 TL100.000 - 40.000 = 60.000 \text{ TL}
Özün önceliği kavramı gereği vadesi izleyen yıla sarkan çekler bilançoda '121 Alacak Senetleri' hesabına aktarılır.
3
Verilen Çeklerin vadesine göre sınıflandırılması
60.00025.000=35.000 TL60.000 - 25.000 = 35.000 \text{ TL}
Özün önceliği kavramı gereği vadesi izleyen yıla sarkan verilen çekler bilançoda '321 Borç Senetleri' hesabına aktarılır.
4
Bankalar hesabındaki kayıt hatasını düzelt
150.000(2.000200)=148.200 TL150.000 - (2.000 - 200) = 148.200 \text{ TL}
Eksik kaydedilen (1.8001.800 TL) banka komisyonu hesaptan düşülmelidir.
5
Grup toplamını hesapla
10.000+392.000+60.000+148.20035.000=575.200 TL10.000 + 392.000 + 60.000 + 148.200 - 35.000 = 575.200 \text{ TL}
Hazır Değerler = Kasa + Alınan Çekler + Bankalar - Verilen Çekler

Anahtar Kavram

Özün önceliği kavramı ve hazır değerlerde dönem sonu envanter işlemleri

İpuçları

1
Hazır değerler grubunda yer alan 103 hesabının işaretine dikkat edin.
2
İleri tarihli çeklerin (vadeli çekler) bilanço tarihindeki sınıflandırma kurallarını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Vadeli çeklerin reeskont işlemine tabi tutulup tutulamayacağını araştırınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 34Soru

İşletme, daha önce veresiye (kredili) olarak gerçekleştirdiği bir mal satışı nedeniyle müşterisinden olan 40.00040.000 TL tutarındaki senetsiz alacağı karşılığında bir bono almıştır. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 ALACAK SENETLERİ Hs. 40.00040.000 (Borçlu) / 120 ALICILAR Hs. 40.00040.000 (Alacaklı)

Cevap

121 Alacak Senetleri hesabının borçlandırılması ve 120 Alıcılar hesabının alacaklandırılması gerekir.
Senetsiz (veresiye) bir alacak için müşteriden bono alındığında, işletmenin 'senetli alacakları' artarken 'senetsiz alacakları' aynı tutarda azalır. Bu nedenle, bir aktif hesap olan 121 Alacak Senetleri hesabı borçlandırılırken, yine bir aktif hesap olan 120 Alıcılar hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Mevcut alacağın niteliğini belirle
Alacak başlangıçta 'veresiye' (senetsiz) olduğu için 120 Alıcılar hesabında izlenmektedir.
Müşterilerden olan senetsiz ticari alacaklar 120 Alıcılar hesabında takip edilir.
2
İşlem sonrası yeni durumu analiz et
Müşteriden bono (senet) alındığı için alacak artık 'senetli' hale gelmiştir.
Senetli ticari alacaklardaki artışlar 121 Alacak Senetleri hesabının borcuna kaydedilir.
3
Eski hesabın kapatılması/azaltılması
120 Alıcılar hesabı 40.00040.000 TL alacaklandırılarak bu tutar kadar azaltılır.
Alacağın şekli değiştiği için eski (senetsiz) durumun kaydı silinmelidir.

Anahtar Kavram

Ticari alacakların şekil değiştirmesi (Senetsiz alacağın senetli hale gelmesi)

İpuçları

1
İşlem sonucunda işletmenin toplam ticari alacak tutarı değişir mi, yoksa sadece alacağın türü mü değişir?
2
Bono (senet) almak, 121 Alacak Senetleri hesabında bir artış yaratır.
3
Daha önce veresiye mal satıldığında 120 Alıcılar hesabı borçlandırılmıştı; şimdi bu alacak kapandığına göre hesaba ne yapılmalıdır?

Daha Fazla Pratik

Senetli alacağın vadesinde nakit olarak tahsil edilmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 35Soru

İşletme, 1 Ekim 2025 tarihinde, 3 yıl süreli (36 ay) bir risk sigortası poliçesi için 36.00036.000 TL tutarındaki prim bedelini banka aracılığıyla peşin ödemiştir. Ödeme anında yapılan kayıtta, tutarın tamamı hatalı bir şekilde "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydedilmiştir. İşletme, 31 Aralık 2025 tarihinde bu hatayı fark etmiş ve gerekli dönem sonu düzeltme ve ayarlama işlemlerini yapmaya karar vermiştir. Buna göre, 31 Aralık 2025 tarihinde yapılacak düzeltme ve ayarlama kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır.

Cevap

180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının 12.00012.000 TL borçlandırılması gereken seçenek doğrudur.
İşletme peşin ödediği 36.00036.000 TL'nin tamamını gider yazarak bir hata yapmıştır. Dönem sonunda bu hatayı düzeltirken, 2025 yılına ait olan 3 aylık (3.0003.000 TL) kısmın 770 hesabında kalması sağlanmalı, geri kalan 33.00033.000 TL ise hesaptan çıkarılmalıdır. Bu 33.00033.000 TL'nin 2026 yılına ait olan 12 aylık kısmı (12.00012.000 TL) '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına, geri kalan 21 aylık kısmı (21.00021.000 TL) ise '280 Gelecek Yıllara Ait Giderler' hesabına borç kaydedilerek aktarılmalıdır. Dolayısıyla 180 hesabının 12.00012.000 TL borçlandırılması doğru bir işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarını ve dönemlere göre dağılımı hesapla.
Aylık Gider: 36.000/36=1.00036.000 / 36 = 1.000 TL.
Toplam tutarın poliçe süresine bölünerek bir aya düşen payın bulunması gerekir.
2
Cari dönem (2025) giderini belirle.
2025 Gideri (Ekim, Kasım, Aralık): 3×1.000=3.0003 \times 1.000 = 3.000 TL.
Dönemsellik kavramı gereği sadece 2025 yılına isabet eden 3 aylık kısım gider yazılmalıdır.
3
Gelecek dönemlere aktarılacak tutarları (180 ve 280) hesapla.
180 (2026 yılı - 12 ay): 12.00012.000 TL; 280 (2027 ve sonrası - 21 ay): 21.00021.000 TL.
Dönen ve Duran varlık ayrımı gereği, izleyen 12 aya ait giderler 180, daha uzun vadeli olanlar 280 hesabında izlenir.
4
Düzeltme kaydını oluştur.
Borç: 180 (12.00012.000), Borç: 280 (21.00021.000), Alacak: 770 (33.00033.000).
Başlangıçta tamamı 770'e yazıldığı için, gelecek dönemlere ait olan 33.00033.000 TL bu hesaptan çıkarılarak ilgili aktif hesaplara aktarılır.

Anahtar Kavram

Hata düzeltme kaydı ve 180/280 hesapları arasındaki dönemsel ayrım.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, başlangıç kaydının doğru yapıldığı ancak yıl sonunda 280'den 180'e virman yapılması gereken senaryo için çözünüz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 36Soru

İşletme, portföyünde bulunan 20.00020.000 TL nominal değerli bir alacak senedini tahsil edilmek üzere bankaya teslim etmiştir. Banka, vadesi gelen bu senedi tahsil etmiş ve 500500 TL komisyon kestikten sonra net tutarı işletmenin ticari mevduat hesabına yatırmıştır.

Buna göre, senedin banka aracılığıyla tahsil edilmesine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 BANKALAR Hs. 19.50019.500 (Borçlu), 653 KOMİSYON GİDERLERİ Hs. 500500 (Borçlu) / 121 ALACAK SENETLERİ Hs. 20.00020.000 (Alacaklı)

Cevap

Senedin nominal değeri olan 20.00020.000 TL Alacak Senetleri hesabının alacağına, bankaya giren net tutar olan 19.50019.500 TL Bankalar hesabının borcuna ve kesilen 500500 TL ise Komisyon Giderleri hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Doğru kayıt, işletmenin aktifinde bulunan senetli alacağın sona ermesini (121 Alacak Senetleri - Alacaklı), banka hesabındaki nakit artışını (102 Bankalar - Borçlu) ve bu işlem için katlanılan maliyeti (653 Komisyon Giderleri - Borçlu) tam ve doğru hesaplarla yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlıklardaki azalışın belirlenmesi
121 Alacak Senetleri hesabı 20.00020.000 TL alacaklandırılır.
İşletmenin elindeki senet tahsil edildiği için bu varlık kalemi işletmeden çıkmıştır.
2
Varlıklardaki artışın ve giderin belirlenmesi
102 Bankalar hesabı 19.50019.500 TL borçlandırılır; 653 Komisyon Giderleri hesabı 500500 TL borçlandırılır.
Bankadaki mevduat artışı aktif hesaba borç, ortaya çıkan komisyon maliyeti ise gider hesabına borç kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alacak senetlerinin banka aracılığıyla tahsili ve komisyon giderlerinin muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Senetli bir alacağın tahsilinde hangi aktif hesabın azaldığını düşünün.
2
Bankanın kestiği komisyon, işletme için bir giderdir ve borç tarafında izlenmelidir.

Daha Fazla Pratik

Şüpheli hale gelen bir alacak senedi için karşılık ayrılması durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 37Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında bazı hesapların kalanları şu şekildedir:

* 100100 Kasa: 45.00045.000 TL
* 101101 Alınan Çekler: 120.000120.000 TL
* 102102 Bankalar: 250.000250.000 TL
* 103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-): 60.00060.000 TL

Dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sırasında aşağıdaki durumlar tespit edilmiştir:

1. Kasa mevcudu içindeki 1.0001.000 Avro'nun (maliyet kuru: 1 Avro=341 \text{ Avro} = 34 TL) dönem sonu kur değerlemesi yapılmamıştır. Dönem sonu Avro kuru 3636 TL'dir.
2. İşletmenin bir borcuna karşılık keşide ettiği 15.00015.000 TL tutarındaki çekin bankadan ödendiği dekontla anlaşılmış ancak henüz muhasebe kaydı yapılmamıştır.
3. Bankanın işletme hesabına 2.5002.500 TL faiz tahakkuk ettirdiği ve 500500 TL komisyon kestiği tespit edilmiştir.
4. "101 Alınan Çekler" hesabındaki çeklerden 20.00020.000 TL tutarlı olanın vadesinin 20262026 yılına ait olduğu görülmüştür.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 339.000

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alacak Hazır Değerler grubu toplamı 339.000 TL'dir.
Doğru cevap, kasadaki kur farkının eklenmesi (+2.000+2.000), ileri vadeli çekin çıkarılması (20.000-20.000), bankadaki faiz gelirinin eklenmesi (+2.500+2.500), komisyonun düşülmesi (500-500), bankadan ödenen çekin banka bakiyesinden düşülmesi (15.000-15.000) ve aynı tutarın Verilen Çekler hesabını azaltması (düzenleyici hesap olduğu için grup toplamına etkisi +15.000+15.000) işlemlerinin net sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa hesabı için kur değerlemesi yapmak
45.000+[1.000×(3634)]=47.00045.000 + [1.000 \times (36 - 34)] = 47.000 TL
Yabancı paralar dönem sonunda borsa rayici veya efektif kurla değerlenerek oluşan kur farkları ilgili varlık hesabına eklenir.
2
Bankalar ve Verilen Çekler hesaplarını düzeltmek
Banka: 250.000+2.50050015.000=237.000250.000 + 2.500 - 500 - 15.000 = 237.000 TL; Verilen Çekler: 60.00015.000=45.00060.000 - 15.000 = 45.000 TL
Banka tarafından ödenen çekler hem Bankalar hesabını azaltır hem de Verilen Çekler hesabını kapatır. Faiz ve komisyon kayıtları da yapılmalıdır.
3
Alınan Çekler hesabındaki ileri vadeli çeki rezerve etmek
120.00020.000=100.000120.000 - 20.000 = 100.000 TL
Özün önceliği kavramı uyarınca, vadesi bilanço tarihinden sonra olan çekler Hazır Değerler grubundan çıkarılarak Ticari Alacaklar (Alacak Senetleri) grubuna aktarılır.
4
Grup toplamını hesaplamak
47.000(Kasa)+100.000(C\cekler)+237.000(Bankalar)45.000(VerilenC\cekler)=339.00047.000 (Kasa) + 100.000 (Çekler) + 237.000 (Bankalar) - 45.000 (Verilen Çekler) = 339.000 TL
Hazır Değerler grubu toplamı, aktif karakterli hesapların toplamından eksi karakterli düzenleyici hesapların çıkarılmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubundaki aktif düzenleyici hesapların işleyişi ve özün önceliği kavramı gereği ileri vadeli çeklerin sınıflandırılması.

İpuçları

1
Hazır Değerler grubu hesaplanırken aktif düzenleyici hesapların eksi karakterli olduğunu unutmayın.
2
Bilanço tarihinde vadesi gelmemiş çeklerin Hazır Değerler içerisinde gösterilemeyeceğini (Özün Önceliği Kavramı) dikkate alın.
3
Bankadan ödenen çekin hem 102 nolu hesabı hem de 103 nolu hesabı aynı anda azalttığını, bunun grup toplamına etkisini netleştirin.

Daha Fazla Pratik

Hazır Değerler grubundaki değerleme işlemlerinin ardından, bu işlemlerin dönem net karı üzerindeki etkisini hesaplayan bir soru çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce tüm hesapların envanter sonrası (düzeltilmiş) kalanlarını tek tek bulup sonra toplama geçmek hata riskini azaltır. (Kasa: 47k, Çekler: 100k, Banka: 237k, Verilen Çekler: 45k)
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 38Soru

İşletme, 01.02.202501.02.2025 tarihinde yabancı bir müşterisine 10.00010.000 USD tutarında senetsiz mal satmış ve bu tarihte kur 11 USD = 3030 TL olarak gerçekleşmiştir. 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan envanter ve değerleme işlemlerinde kurun 11 USD = 3434 TL olduğu tespit edilmiştir. 20262026 yılı başında alacak vadesinde ödenmemiş, yapılan takipler sonucunda şüpheli hale gelmiş ve işletme ihtiyatlılık kavramı gereği bu alacağın %60\%60'ı oranında karşılık ayırmıştır. Söz konusu alacağın tamamı, 15.03.202615.03 .2026 tarihinde kur 11 USD = 3636 TL iken banka aracılığıyla tahsil edilmiştir.

Buna göre, alacağın tahsil edildiği tarihte yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına 204.000204.000 TL alacak kaydedilir.

Cevap

"644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına 204.000204.000 TL alacak kaydedilmesi doğrudur.
Tahsilat tarihinde, önceden ayrılan şüpheli ticari alacak karşılığı (340.000×%60=204.000340.000 \times \%60 = 204.000 TL) artık gereksiz hale geldiği için kapatılmalı ve "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına alacak kaydedilerek gelir yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem sonu değerleme işleminin yapılması
Alacak tutarı: 10.000×34=340.00010.000 \times 34 = 340.000 TL; Kambiyo Karı: 340.000300.000=40.000340.000 - 300.000 = 40.000 TL
Yabancı paralı alacaklar dönem sonunda güncel kurla değerlenmelidir.
2
Şüpheli alacak karşılığının hesaplanması
Karşılık Tutarı: 340.000×%60=204.000340.000 \times \%60 = 204.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği değerlenmiş tutar üzerinden karşılık ayrılır.
3
Tahsilat anındaki kur farkının belirlenmesi
Tahsil Edilen: 10.000×36=360.00010.000 \times 36 = 360.000 TL; Kur Farkı Karı: 360.000340.000=20.000360.000 - 340.000 = 20.000 TL
Son değerleme tarihinden tahsilat tarihine kadar olan kur artışı kambiyo karıdır.
4
Tahsilat kaydının yapılması
102 Bankalar (B) 360.000360.000, 129 Karşılık (B) 204.000204.000 / 128 Şüpheli Alacak (A) 340.000340.000, 644 Konusu Kalm. Karş. (A) 204.000204.000, 646 Kambiyo Karı (A) 20.00020.000
Varlık ve karşılık hesapları kapatılarak kar ve gelir unsurları kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Şüpheli Ticari Alacaklarda Değerleme ve Karşılık İptali
Soru 39Soru

İşletme, ticari faaliyetlerinde satmak amacıyla yurt dışındaki bir firmadan tanesi 500500 TL olan 200200 adet ticari malı kredili olarak ithal etmiştir. İthalat işlemi sırasında mal başına 5050 TL gümrük vergisi ve toplamda 10.00010.000 TL nakliye gideri nakit olarak ödenmiştir. (KDV ihmal edilecektir.)

Buna göre, bir adet ticari malın işletmeye olan maliyet bedeli kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600600

Cevap

Bir adet ticari malın maliyeti 600600 TL'dir.
Ticari malların maliyet bedeli, Tekdüzen Hesap Planı ve 'Maliyet Esası Kavramı' uyarınca; fatura bedeline alışla ilgili ödenen nakliye, gümrük vergisi, sigorta, yükleme ve boşaltma gibi giderlerin eklenmesiyle oluşur. Bu soruda birim alış bedeli 500500 TL, birim gümrük vergisi 5050 TL ve birim başına düşen nakliye gideri (10.000/20010.000 / 200) 5050 TL toplandığında toplam 600600 TL birim maliyete ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Birim nakliye giderini hesapla
10.000/200=5010.000 / 200 = 50 TL
Toplam nakliye giderinin birim maliyete etkisini bulmak için toplam adet sayısına bölünmesi gerekir.
2
Birim maliyet bileşenlerini topla
500500 (Alış Bedeli) + 5050 (Gümrük Vergisi) + 5050 (Nakliye) = 600600 TL
Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe ilkeleri gereği, malın işletme deposuna girene kadar katlanılan tüm zorunlu giderler maliyete eklenmelidir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bedeli Hesaplaması

İpuçları

1
Malın deposuna ulaşana kadar yapılan tüm harcamalar maliyete eklenir mi?
2
Toplam nakliye bedelini mal adedine bölerek birim başına düşen tutarı bulmalısın.
3
500500 TL üzerine hem gümrük vergisini hem de birim nakliye giderini eklemeyi dene.

Daha Fazla Pratik

Farklı stok değerleme yöntemlerinde (FIFO, Ortalama Maliyet) bu birim maliyetin nasıl kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 40Soru

İşletme, dönem içinde vadesi gelen 10.00010.000 USD tutarındaki senetli ticari alacağını tahsil edememiş ve alacağın tamamını 11 USD = 3030 TL kuru üzerinden "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabına aktararak teminatı bulunmayan kısım için karşılık ayırmıştır. Söz konusu alacağın 4.0004.000 USD'lik kısmı banka teminatı altındadır. Dönem sonunda kur 11 USD = 3232 TL olarak gerçekleştiğine göre, yapılacak değerleme ve karşılık güncelleme işlemleri sonucunda "654 Karşılık Giderleri" hesabına borç kaydedilmesi gereken tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12.00012.000 TL

Cevap

Dönem sonunda 654 Karşılık Giderleri hesabına kaydedilmesi gereken tutar 12.00012.000 TL'dir.
Dönem sonunda yabancı paralı şüpheli alacaklar öncelikle kur değerlemesine tabi tutulur. Alacağın 4.0004.000 USD'lik kısmı teminatlı olduğu için, sadece kalan 6.0006.000 USD'lik kısım için karşılık ayrılabilir. Başlangıçta 3030 TL kurundan 180.000180.000 TL karşılık ayrılmışken, dönem sonunda kur 3232 TL'ye çıktığı için gerekli karşılık tutarı 192.000192.000 TL'ye yükselmiştir. Bu durumda aradaki 12.00012.000 TL'lik fark (192.000180.000192.000 - 180.000) '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Şüpheli alacağın teminatsız kısmını belirle
10.00010.000 USD (Toplam) - 4.0004.000 USD (Teminatlı) = 6.0006.000 USD
İhtiyatlılık kavramı ve VUK gereği, şüpheli alacakların sadece teminatla güvence altına alınmamış kısmı için karşılık ayrılabilir.
2
Dönem başındaki/içindeki mevcut karşılık bakiyesini hesapla
6.0006.000 USD ×30\times 30 TL = 180.000180.000 TL
Alacak şüpheli hale geldiğinde ayrılan ilk karşılık tutarı bu değerdir.
3
Dönem sonu kuruna göre gerekli toplam karşılık tutarını hesapla
6.0006.000 USD ×32\times 32 TL = 192.000192.000 TL
Yabancı paralı şüpheli alacaklar dönem sonunda değerlenmeli ve karşılık tutarı güncel kura göre revize edilmelidir.
4
Dönem sonunda ayrılacak ek karşılık giderini bul
192.000192.000 TL - 180.000180.000 TL = 12.00012.000 TL
Mevcut karşılık ile olması gereken bakiye arasındaki fark, Karşılık Giderleri hesabına borç kaydedilerek tamamlanır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı şüpheli ticari alacaklarda teminatlı kısım ayrımı ve dönem sonu değerleme esasları.
ÖncekiSayfa 2 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2 | Examkin