Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 441Soru →

İşletmenin $31.03.2026$ tarihli mizanında yer alan KDV hesaplarının bakiyeleri aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu ve Adı	Bakiye (TL)
$190$ Devreden KDV	$8.000$
$191$ İndirilecek KDV	$12.000$
$391$ Hesaplanan KDV	$25.000$

Mart ayının son günü yapılan incelemede, daha önce $10.000$ TL (artı $\%20$ KDV) bedelle kredili olarak satılan bir malın iade edildiği, ancak bu iade işleminin henüz muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir.

Buna göre, gerekli düzeltme kaydı ve Mart ayı sonu KDV mahsup işlemi yapıldıktan sonra ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisidir?

3.000

TL Ödenecek Vergi ve Fonlar doğar.

5.000

TL Ödenecek Vergi ve Fonlar doğar.

11.000

TL Ödenecek Vergi ve Fonlar doğar.

3.000

TL Devreden KDV oluşur.

13.000

TL Ödenecek Vergi ve Fonlar doğar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $3.000$ TL Ödenecek Vergi ve Fonlar doğar.

Cevap

3.000

TL Ödenecek Vergi ve Fonlar doğar.

Düzeltme kaydı ile

191

İndirilecek KDV hesabı

2.000

TL artar ve

14.000

TL'ye ulaşır. Önceki aydan gelen

8.000

TL tutarındaki

190

Devreden KDV de eklendiğinde işletmenin toplam indirilebilir KDV alacağı

22.000

TL olur. İşletmenin satışlarından doğan borcu (

391

Hesaplanan KDV)

25.000

TL olduğundan, alacaklarını borcundan düştüğünde devlete ödemesi gereken net tutar

3.000

TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Unutulan satış iadesi kaydındaki KDV tutarını hesapla.

10.000 \times 0,20 = 2.000

TL

Satış iadelerinde hesaplanan KDV değil, indirilecek KDV hesabı borçlandırılır.

2

İndirilecek KDV hesabının güncel bakiyesini belirle.

12.000 + 2.000 = 14.000

TL

Mizandaki bakiyeye düzeltme kaydı ile gelen tutar eklenmelidir.

3

Toplam indirilebilir/mahsup edilebilir KDV tutarını hesapla.

14.000 (191) + 8.000 (190) = 22.000

TL

Mahsup işleminde hem cari dönemin indirilecek KDV'si hem de önceki aydan devreden KDV birlikte dikkate alınır.

4

Hesaplanan KDV ile toplam indirilebilir tutarı karşılaştır.

25.000 (391) - 22.000 = 3.000

TL

Hesaplanan KDV daha büyük olduğu için aradaki fark 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına kaydedilir.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemi ve Kayıt Düzeltme

İpuçları

1

Mahsup işlemine başlamadan önce mizan dışı bilgiyi muhasebeleştirmeniz gerektiğini unutmayın.

2

Satış iadesinde KDV'nin hangi hesaba (191 mi 391 mi) kaydedileceğini belirleyin.

3

Toplam indirilebilir tutar = (Dönem içi 191 + İade 191 + Önceki aydan 190) formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

İndirilecek KDV'nin Hesaplanan KDV'den fazla çıktığı bir senaryoda 190 Devreden KDV hesabının nasıl etkileneceğini inceleyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 442Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında tespit edilen varlık kalemleri ve tutarları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Varlık Kalemi	Tutar (TL)
Kredi kartı ile yapılan satışlara ait slipler	$14.500$
Vadesi gelmiş tahvil kuponları	$2.500$
İşletme kasasında bulunan posta ve damga pulları	$400$
Kasadaki nakit Türk Lirası mevcudu	$15.000$
Bankadaki vadesiz mevduat hesabı	$30.000$
Tahsil edilmek üzere bankaya gönderilen havaleler	$3.600$

Tekdüzen Hesap Planı açıklamaları ve muhasebe standartları çerçevesinde, işletmenin dönem sonu bilançosunda "108 Diğer Hazır Değerler" hesabında raporlaması gereken toplam tutar kaç TL'dir?

21.000

20.600

36.000

17.400

66.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $21.000$

Cevap

21.000

TL (Slipler, kuponlar, pullar ve havalelerin toplamı)

Tekdüzen Hesap Planı'na göre '108 Diğer Hazır Değerler' hesabı; kredi kartı sliplerini, vadesi gelmiş tahvil kuponlarını, posta ve damga pullarını ve yoldaki paraları (henüz hesaba geçmemiş havaleler) kapsar. Soruda verilen kalemlerden

14.500

TL (slipler),

2.500

TL (kuponlar),

400

TL (pullar) ve

3.600

TL (havaleler) toplandığında

21.000

TL sonucuna ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

108 Diğer Hazır Değerler hesabında izlenmesi gereken kalemlerin tespit edilmesi

Kredi kartı slipleri, vadesi gelmiş kuponlar, posta/damga pulları ve yoldaki paralar (havaleler) belirlendi.

Bu kalemler likiditesi yüksek ancak doğrudan nakit veya banka mevduatı olmayan unsurlardır.

2

108 hesabı dışındaki kalemlerin elenmesi

Kasadaki nakit (100 Kasa) ve bankadaki vadesiz mevduat (102 Bankalar) hesaplanacak gruptan çıkarıldı.

Her bir varlık kaleminin kendi özel hesabı bulunmaktadır ve 108 hesabı sadece bu özel hesaplara girmeyenleri kapsar.

3

Belirlenen kalemlerin toplamının alınması

14.500 + 2.500 + 400 + 3.600 = 21.000

TL

Toplama işlemi sonucunda Diğer Hazır Değerler hesabının raporlama tutarına ulaşıldı.

Anahtar Kavram

108 Diğer Hazır Değerler Hesabı Kapsamı

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda yer alan her varlığın kendine has bir kodu vardır (100, 101, 102 gibi).

2

Kredi kartı slipleri ve yoldaki paralar 108 hesabının en temel unsurlarıdır.

3

Nakit para (100) ve banka mevduatı (102) Diğer Hazır Değerler (108) içerisinde raporlanmaz.

Daha Fazla Pratik

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının bilançodaki pasif karakterli sunumunu inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 443Soru →

İşletmenin, ana faaliyeti (ticari mal satışı) dışındaki bir nedenle ortağına nakit olarak verdiği $20.000$ TL borçtan doğan senetsiz alacağı, Tekdüzen Hesap Planı'na göre aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

131 Ortaklardan Alacaklar

120 Alıcılar

331 Ortaklara Borçlar

135 Personelden Alacaklar

121 Alacak Senetleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 131 Ortaklardan Alacaklar

Cevap

İşletmenin ortağından olan ticari olmayan alacağı 131 Ortaklardan Alacaklar hesabında izlenmelidir.

İşletmenin ana faaliyeti dışında (mal veya hizmet satışı haricinde) ortaklarından olan senetsiz alacakları 131 Ortaklardan Alacaklar hesabında izlenir. Soruda belirtilen nakit borç verme işlemi ticari bir işlem olmadığı için 13 grubunda yer almalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin niteliğini belirle

İşlem bir mal satışı değil, nakit borç verme işlemidir (ticari olmayan alacak).

Muhasebede ticari alacaklar (12 grubu) ile diğer alacaklar (13 grubu) ayrımı işlemin kaynağına dayanır.

2

Alacaklı olunan tarafı belirle

Alacak ortağa karşıdır.

13 grubunda alacağın kime karşı olduğu hesabın ismini belirler (Ortak, Personel, İştirak vb.).

3

Uygun hesabı seç

131 Ortaklardan Alacaklar hesabı borçlandırılır.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre ortaklardan olan ticari olmayan alacaklar bu hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Ticari Alacaklar ve Diğer Alacaklar Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Eğer bu alacak bir senede bağlanmış olsaydı hangi hesapta izlenirdi?

Tahmini Süre:45s

Soru 444Soru →

İşletmenin dönem sonu ambar sayımında ticari mal mevcutlarının $45.000$ TL olduğu görülmüştür. Bu tarihte '153 Ticari Mallar' hesabının mizan (borç kalanı) değeri ise $46.500$ TL'dir. Nedeni henüz saptanamayan bu farkın muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı

1.500

TL borçlandırılır.

397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı

1.500

TL alacaklandırılır.

689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı

1.500

TL borçlandırılır.

153 Ticari Mallar hesabı

1.500

TL borçlandırılır.

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı

1.500

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı $1.500$ TL borçlandırılır.

Cevap

Sayım noksanlığı durumunda, fiili durumla kayıtları eşitlemek ve farkın nedenini araştırmak için '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabı borçlandırılır.

İşletmenin defter kayıtlarındaki tutarın (

46.500

TL), fiili sayım sonucundan (

45.000

TL) yüksek olması bir sayım noksanlığına işaret eder. Muhasebe standartları gereği, nedeni henüz belirlenmemiş olan bu farklar araştırılmak üzere '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabının borcuna kaydedilirken, '153 Ticari Mallar' hesabı alacaklandırılarak fiili mevcuda eşitlenir.

Adım Adım Çözüm

1

Kayıtlı değer ile fiili değer arasındaki farkı hesaplayın.

46.500 - 45.000 = 1.500

TL noksanlık saptanmıştır.

Envanter farkının miktarını belirlemek için çıkarma işlemi yapılır.

2

Noksanlığın muhasebe mantığına uygun geçici hesabını belirleyin.

Noksanlık durumu için 197 nolu hesap seçilir.

Nedeni henüz belirlenmemiş noksanlıklar geçici olarak bu hesapta izlenir.

3

Yevmiye kaydını oluşturun.

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları (BORÇ) / 153 Ticari Mallar (ALACAK).

Varlık hesabı olan 153'ü azaltmak için alacak, noksanlığı takip etmek için 197 borç tarafına yazılır.

Anahtar Kavram

Stok Sayım Noksanlıkları ve 197 Nolu Hesabın Kullanımı

İpuçları

1

Kayıtlı değer ile fiili değer arasındaki farkın yönünü belirleyin (Eksik mi, fazla mı?).

2

Noksanlıklar için kullanılan geçici aktif hesabı hatırlayın (Kod: 197).

Daha Fazla Pratik

Noksanlığın nedeninin personelden kaynaklandığının saptanması durumunda yapılacak mahsup kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 445Soru →

İşletme, $80.000$ TL tutarında ticari malı veresiye (kredili) olarak satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna nakliyesi için $4.000$ TL nakliye bedeli nakit olarak ödenmiştir. Satın alınan malların $10.000$ TL'lik kısmı kalite standartlarına uygun olmadığı için satıcıya iade edilmiştir. Kalan borcun tamamı vadesinden önce nakit olarak ödendiği için satıcı işletmeye $\%5$ kasa iskontosu uygulamıştır.

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bu işletmede, gerçekleşen bu işlemler sonucunda '153 Ticari Mallar' hesabının borç kalanı kaç TL olur?

66.500

70.000

70.500

74.000

77.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $70.500$

Cevap

70.500

TL

Doğru yanıt olan tutar, alış bedeli (

80.000

TL) ile maliyete eklenmesi gereken nakliye giderinin (

4.000

TL) toplamından, maliyeti azaltan alış iadelerinin (

10.000

TL) ve kalan borç üzerinden hesaplanan kasa iskontosunun (

3.500

TL) çıkarılmasıyla elde edilir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre alış giderleri 153 hesabın borcuna, iade ve iskontolar ise alacağına kaydedilerek borç kalanı net maliyeti gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Brüt alış bedeli ve alış giderlerini belirleme

80.000 + 4.000 = 84.000

TL

Ticari mallar maliyet bedeliyle kaydedilir; nakliye gibi alış giderleri maliyetin bir parçasıdır.

2

Alış iadesini düşme

84.000 - 10.000 = 74.000

TL

İade edilen mallar işletme stoklarından çıktığı için maliyetten tenzil edilir.

3

Kasa iskontosunu hesaplama ve düşme

70.000 \times \%5 = 3.500

TL;

74.000 - 3.500 = 70.500

TL

Kasa iskontosu, kalan borç tutarı (

80.000 - 10.000

) üzerinden hesaplanır ve malın maliyetini azaltır.

Anahtar Kavram

Ticari Mallar Maliyet Bedeli Unsurları

Daha Fazla Pratik

Periyodik envanterde STMM hesaplanırken dönem sonu stok sayımının önemini gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 446Soru →

Bir işletme, ticari faaliyetlerinde satmak amacıyla liste fiyatı $25.000$ TL olan malları, satıcının uyguladığı %10 ticari iskonto sonrası kalan tutar üzerinden veresiye olarak satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna nakliyesi için ayrıca $1.000$ TL nakit ödeme yapılmıştır.

KDV ihmal edildiğinde, bu bilgilere göre işletmenin "153 Ticari Mallar" hesabına borç kaydetmesi gereken maliyet tutarı kaç TL'dir?

22.500

23.500

25.000

26.000

21.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $23.500$

Cevap

Ticari malların maliyet bedeli, satın alma fiyatından ticari iskontoların düşülmesi ve nakliye gibi alış giderlerinin eklenmesiyle hesaplanan

23.500

TL'dir.

Muhasebede "Maliyet Esası" kavramı gereği, bir varlık iktisap edildiğinde katlanılan tüm zorunlu giderler o varlığın maliyetine eklenir. Stoklar için satın alma bedelinden ticari iskontolar düşülürken; nakliye, hamaliye ve sigorta gibi giderler maliyete ilave edilir. Bu soruda

25.000

TL olan liste fiyatından

2.500

TL'lik (%10) iskonto düşüldüğünde ulaşılan

22.500

TL'lik tutara,

1.000

TL'lik nakliye gideri eklendiğinde toplam stok maliyeti

23.500

TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Ticari iskonto tutarının hesaplanması

25.000 \times \%10 = 2.500

TL

Satın alma anında uygulanan ticari iskontolar fatura bedelinden doğrudan düşülmelidir.

2

Net fatura (alış) bedelinin belirlenmesi

25.000 - 2.500 = 22.500

TL

İskonto sonrası satıcıya olan borç miktarını belirlemek için liste fiyatından iskonto tutarı çıkarılır.

3

Nakliye giderinin maliyete eklenmesi

22.500 + 1.000 = 23.500

TL

Maliyet esası kavramı uyarınca, stokların işletmeye getirilmesi için katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine dahil edilmelidir.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası ve Stok Maliyet Unsurları

İpuçları

1

Stokların maliyetini hesaplarken satın alma anındaki indirimleri düşmeyi unutmayın.

2

İşletmenin malları deposuna getirmek için yaptığı ek ödemeler (nakliye gibi) malın maliyetini artırır.

3

Hesaplama şu şekildedir: (Liste Fiyatı - İskonto) + Alış Gideri.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Alış İadeleri' (153 Alacak kaydı) içeren bir senaryo ile çözmeyi deneyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 447Soru →

İşletme, daha önce veresiye (senetsiz) olarak sattığı ticari mallardan doğan $25.000$ TL tutarındaki alacağını, müşterisinin işletme adına kayıtlı banka hesabına yaptığı havale ile tahsil etmiştir. Bu işlemin muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

102

Bankalar Hesabı

25.000

TL borçlandırılır,

120

Alıcılar Hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

102

Bankalar Hesabı

25.000

TL borçlandırılır,

121

Alacak Senetleri Hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

120

Alıcılar Hesabı

25.000

TL borçlandırılır,

102

Bankalar Hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

102

Bankalar Hesabı

25.000

TL borçlandırılır,

600

Yurtiçi Satışlar Hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

100

Kasa Hesabı

25.000

TL borçlandırılır,

120

Alıcılar Hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $102$ Bankalar Hesabı $25.000$ TL borçlandırılır, $120$ Alıcılar Hesabı $25.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

102 Bankalar Hesabı borçlandırılırken, 120 Alıcılar Hesabı alacaklandırılmalıdır.

İşletmenin banka hesabına gelen para bir varlık artışıdır ve aktif karakterli bir hesap olan Bankalar hesabının borcuna kaydedilir. Senetsiz (veresiye) alacağın tahsil edilmesi ise Alıcılar hesabındaki alacak tutarının azalması anlamına gelir ve bu azalış hesabın alacağına kaydedilerek işlem tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1

Artan varlığı belirleme

102 Bankalar Hesabı (Borç)

Müşterinin havale göndermesi işletmenin banka mevcudunu artırır; aktif hesaplardaki artış borç tarafına kaydedilir.

2

Azalan varlığı belirleme

120 Alıcılar Hesabı (Alacak)

Tahsilat yapıldığı için işletmenin müşteriden olan senetsiz (veresiye) alacağı azalır; aktif hesaplardaki azalış alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari alacakların tahsilatında aktif hesapların işleyişi

Daha Fazla Pratik

Tahsilatın senetli bir alacak (121) üzerinden yapılması durumunda yevmiye kaydının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 448Soru →

İşletme, $1$ Kasım $2025$ tarihinde, yeni bir ürünün tanıtımı amacıyla $6$ ay sürecek bir reklam ve medya planlama hizmeti için $120.000$ TL $+$ \%20 KDV tutarındaki bedeli banka aracılığıyla peşin ödemiştir. Ödeme tarihinde yapılan muhasebe kaydında, KDV hariç tutarın tamamı "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabının borcuna kaydedilmiştir. Dönemsellik kavramı uyarınca, $31$ Aralık $2025$ tarihinde yapılması gereken envanter (düzeltme) kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı

40.000

TL borçlu, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı

40.000

TL alacaklı

760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı

120.000

TL borçlu, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı

120.000

TL alacaklı

760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı

80.000

TL borçlu, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı

80.000

TL alacaklı

760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı

40.000

TL borçlu, 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabı

40.000

TL alacaklı

181 Gelir Tahakkukları hesabı

40.000

TL borçlu, 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı

40.000

TL alacaklı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı $40.000$ TL borçlu, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı $40.000$ TL alacaklı

Cevap

Dönemsellik kavramı gereği, 2025 yılına düşen 2 aylık reklam gideri tutarı olan

40.000

TL (Aylık

20.000

TL

\times

2 ay) "760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabına borç, "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına alacak kaydedilerek aktarılmalıdır.

Düzeltme kaydı yapılırken, ödeme tarihinde varlık olarak kaydedilen tutardan cari döneme (2025 yılı Kasım ve Aralık) isabet eden payın hesaplanıp gider hesaplarına aktarılması gerekir. Toplam

120.000

TL bedel

6

aylık dönemi kapsadığı için aylık gider

20.000

TL'dir. 2025 yılına ait

2

aylık tutar (

40.000

TL) reklam hizmetinin pazarlama faaliyeti olması nedeniyle 760 numaralı hesaba borç, 180 numaralı hesaba alacak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam süreyi ve aylık gider tutarını hesapla.

120.000 TL / 6 Ay = 20.000 TL/Ay

Dönemlere isabet eden tutarların doğru paylaştırılması için aylık maliyetin bulunması gerekir.

2

2025 yılına (mevcut dönem) ait ay sayısını ve tutarı belirle.

Kasım ve Aralık ayları (2 ay) için: 20.000 TL

\times

2 = 40.000 TL

Dönemsellik kavramı gereği, sadece cari yıla ait olan harcamalar gider yazılmalıdır.

3

Envanter kaydını (düzeltme kaydını) gerçekleştir.

760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı 40.000 TL borçlandırılırken, 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı 40.000 TL alacaklandırılarak hesap kapatılır.

Başlangıçta varlık olarak kaydedilen tutarın bir kısmının giderleştiğini göstermek için bu kayıt yapılır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Giderlerin Aktarımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 449Soru →

İşletmenin $31.12.2026$ tarihli mizanında ve envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Hesap / Varlık Kalemi	Tutar (TL)
$100$ Kasa Hesabı	$25.000$
$101$ Alınan Çekler Hesabı	$40.000$
$102$ Bankalar Hesabı (Vadesiz)	$60.000$
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı	$10.000$
Kredi Kartı Slipleri	$12.000$
Vadesi Dolmuş Faiz Kuponları	$3.000$

Envanter incelemesinde, $101$ Alınan Çekler hesabında kayıtlı tutarın $15.000$ TL'lik kısmının vadesinin Ocak $2027$ olduğu saptanmıştır.

Buna göre, işletmenin bilanço tarihinde raporlaması gereken toplam "Hazır Değerler" tutarı kaç TL'dir?

115.000

130.000

140.000

125.000

100.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $115.000$

Cevap

İşletmenin bilanço tarihinde raporlaması gereken toplam Hazır Değerler tutarı

115.000

TL'dir.

Toplam Hazır Değerler tutarı hesaplanırken

100

Kasa (

25.000

TL),

102

Bankalar (

60.000

TL), vadesi yıl içinde olan Alınan Çekler (

25.000

TL) ve

108

Diğer Hazır Değerler kapsamında olan slipler ile kuponlar (

15.000

TL) toplanır. Bu toplamdan aktif düzenleyici bir hesap olan

103

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (

10.000

TL) düşülür. Böylece bilançoda görünmesi gereken net tutar

115.000

TL olur.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa ve Bankalar hesaplarının bakiyelerini belirle.

100

Kasa:

25.000

TL,

102

Bankalar:

60.000

TL.

Her iki hesap da Hazır Değerler grubunun temel unsurlarıdır.

2

Alınan Çekler hesabını Özün Önceliği kavramına göre düzenle.

40.000 - 15.000 = 25.000

TL.

Vadesi ertesi yıla sarkan çekler, bilançoda Hazır Değerler grubunda değil, Alacak Senetleri hesabında gösterilmelidir.

3

Diğer Hazır Değerler grubuna girecek kalemleri topla.

12.000

(Slipler) +

3.000

(Kuponlar) =

15.000

TL.

Kredi kartı slipleri ve vadesi dolmuş kuponlar

108

Diğer Hazır Değerler hesabında izlenir.

4

Verilen Çekler hesabını dikkate alarak grup toplamını hesapla.

25.000 + 25.000 + 60.000 + 15.000 - 10.000 = 115.000

TL.

103

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı aktif düzenleyici (pasif karakterli) bir hesap olduğundan gruptan düşülür.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunun Bileşimi ve Özün Önceliği Kavramı

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda yer alan tüm kalemleri belirlerken, hangi hesapların toplandığını ve hangisinin çıkarıldığını hatırlayın.

2

Envanter bilgisindeki Ocak

2027

tarihli çekin, bilanço tarihi itibarıyla 'Hazır Değer' olma niteliğini koruyup korumadığını 'Özün Önceliği' kavramı ışığında değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

İleri tarihli verilen çeklerin dönem sonunda hangi hesaba aktarıldığını ve bilançodaki yerini incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 450Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli envanter çalışmaları sırasında, aktifinde kayıtlı alacak senetlerine ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Nominal Değer	Vadeye Kalan Gün Sayısı	Faiz Oranı
$121.000$ TL	$30$ gün	$\%12$

İşletme, dönem sonunda bu senetler için reeskont ayırmaya karar vermiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre iç iskonto yöntemi kullanılarak yapılacak reeskont işlemine ilişkin yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

657 Reeskont Faiz Giderleri Hesabı

1.200

TL

122 Alacak Senetleri Reeskontu Hesabı

1.200

TL

647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı

1.200

TL

657 Reeskont Faiz Giderleri Hesabı

1.210

TL

121 Alacak Senetleri Hesabı

1.210

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 Reeskont Faiz Giderleri Hesabı $1.200$ TL

Cevap

Dönem sonunda iç iskonto yöntemiyle hesaplanan

1.200

TL tutarındaki reeskont, 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabının borcuna kaydedilmelidir.

Vergi Usul Kanunu'na (VUK) göre dönem sonu reeskont hesaplamalarında iç iskonto formülü kullanılır. Yapılan hesaplamada (

121.000 \times 30 \times 12 / 36.360

) reeskont tutarı

1.200

TL olarak bulunur. Bu tutar, dönem sonu ayarlama kaydında '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabının borcuna, '122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)' hesabının ise alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

İç iskonto formülünü kullanarak reeskont tutarını hesaplayınız.

F = \frac{121.000 \times 30 \times 12}{36.000 + (30 \times 12)} = 1.200

TL

Vergi Usul Kanunu'na göre senetli alacakların reeskontu iç iskonto yöntemiyle hesaplanmalıdır.

2

Hesaplanan tutarın muhasebe kaydını belirleyiniz.

657 Reeskont Faiz Giderleri (Borç), 122 Alacak Senetleri Reeskontu (Alacak)

Dönem sonu reeskont işlemi bir gider tahakkuku niteliğinde olup ilgili gider hesabı borçlandırılırken aktif düzenleyici hesap alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

İç İskonto Yöntemi ve Reeskont Kaydı

Alternatif Yöntem

Formüldeki payda kısmını

360 + (n \times t / 100)

şeklinde de kurgulayabilirsiniz ancak genel sınav pratiğinde

36.000 + (n \times t)

kullanımı işlem kolaylığı sağlar.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 451Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletme, KDV hariç $50.000$ TL tutarındaki ticari malı %10 ticari iskonto ile veresiye satın almıştır. Söz konusu malların işletmeye getirilmesi için $2.500$ TL nakliye bedeli nakit olarak ödenmiştir. Satın alınan malların $5.000$ TL'lik kısmının hatalı olduğu tespit edilerek satıcıya iade edildiğine göre, bu işlemler neticesinde "153 Ticari Mallar" hesabının net borç kalanı kaç TL'dir?

40.000

42.500

45.000

47.500

52.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $42.500$

Cevap

İşlemler sonucunda hesabın net borç kalanı

42.500

TL olarak hesaplanır.

Doğru cevap olan seçenekteki tutar, brüt alış bedelinden ticari iskontonun düşülmesi (

50.000 - 5.000 = 45.000

), üzerine maliyet unsuru olan nakliye giderinin eklenmesi (

45.000 + 2.500 = 47.500

) ve son olarak iade edilen tutarın hesaptan çıkarılması (

47.500 - 5.000 = 42.500

) yoluyla elde edilmiştir. Bu süreç Tekdüzen Hesap Planı'ndaki stok maliyet hesaplama mantığına tam uygundur.

Adım Adım Çözüm

1

Ticari iskontonun hesaplanması ve net alış bedelinin bulunması

50.000 \times 0,10 = 5.000

TL iskonto;

50.000 - 5.000 = 45.000

TL

Ticari iskontolar fatura üzerinde yapıldığı için malın maliyetinden doğrudan düşülür.

2

Nakliye giderinin maliyete dahil edilmesi

45.000 + 2.500 = 47.500

TL (Borç toplamı)

Stokların işletmeye getirilmesi için katlanılan nakliye, sigorta ve gümrük giderleri alış maliyetine eklenir.

3

Alış iadesinin hesaptan düşülmesi

47.500 - 5.000 = 42.500

TL (Net Borç Kalanı)

Alınan malların iade edilmesi durumunda, bu tutar hesabın alacağına kaydedilerek net stok maliyeti azaltılır.

Anahtar Kavram

Stok Alış Maliyeti ve Hesap İşleyişi

İpuçları

1

Ticari malın maliyetine nelerin eklenip nelerin düşülmesi gerektiğini hatırlayın.

2

İskonto alış bedelini azaltırken, nakliye gideri bu bedeli artırır.

3

Son adımda, satıcıya iade edilen mal tutarını toplam borç bakiyesinden çıkarmayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı (158) ayrılması durumunda maliyetin nasıl etkileneceğini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 452Soru →

İşletmenin gün sonu kasa sayımında $1.000$ USD tutarında bir fazlalık saptanmış ve bu farkın nedeni aynı gün belirlenememiştir. Sayım tarihindeki kurun $1$ USD = $30$ TL olduğu saptanmıştır.

Buna göre, söz konusu farkın araştırılmak üzere kaydedileceği yevmiye maddesinde alacaklandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı

30.000

TL

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı

30.000

TL

646 Kambiyo Karları hesabı

30.000

TL

100 Kasa hesabı

30.000

TL

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

30.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı $30.000$ TL

Cevap

Alacaklandırılacak hesap 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı, tutarı ise

30.000

TL'dir.

Kasa sayımında tespit edilen fiili fazlalık, nedeni belirlenene kadar pasif karakterli bir geçici hesap olan 'Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabının alacağına kaydedilir. İşlem dövizli bir tutar olduğu için sayım günündeki kur (

30

TL) üzerinden

30.000

TL olarak kayda alınır.

Adım Adım Çözüm

1

Sayım fazlasının TL karşılığının hesaplanması

30.000

TL

1.000

USD tutarındaki fazlalık, sayım tarihindeki kur (

30

TL) ile çarpılarak TL cinsinden değeri bulunur:

1.000 \times 30 = 30.000

TL.

2

Muhasebe kaydının yönünün ve hesabın belirlenmesi

100 Kasa (Borç), 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları (Alacak)

Kasadaki fiili artış nedeniyle Kasa hesabı borçlandırılırken, nedeninin araştırılması için 'Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabı pasif karakterli bir geçici hesap olarak alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Kasa Sayım Fazlalarının Muhasebeleştirilmesi

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 453Soru →

İşletme, $01.12.2025$ tarihinde bir müşterisine kredili (senetsiz) olarak $10.000$ USD tutarında ticari mal satmıştır. Satış tarihindeki kur $1$ USD = $30$ TL'dir. $31.12.2025$ tarihinde dönem sonu envanter işlemleri sırasında kurun $1$ USD = $32$ TL olduğu tespit edilmiştir. Bu bilgilere göre, $31.12.2025$ tarihinde yapılması gereken kur değerlemesi kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

120 Alıcılar hesabı

20.000

TL borçlandırılır.

646 Kambiyo Karları hesabı

20.000

TL borçlandırılır.

120 Alıcılar hesabı

320.000

TL borçlandırılır.

600 Yurtiçi Satışlar hesabı

20.000

TL alacaklandırılır.

121 Alacak Senetleri hesabı

20.000

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 Alıcılar hesabı $20.000$ TL borçlandırılır.

Cevap

Döviz kurundaki artış nedeniyle ortaya çıkan

20.000

TL tutarındaki olumlu kur farkı, 120 Alıcılar hesabının borcuna kaydedilmelidir.

Doğru cevap, döviz kurundaki artışın alacağın TL değerini artırması nedeniyle 120 Alıcılar hesabının borçlandırılması gerektiğini ifade eder. İşletme lehine oluşan bu fark (

20.000

TL), aktif karakterli olan alacak hesabında bir artış meydana getirdiği için borç tarafına yazılırken, gelirin kaynağı olarak 646 Kambiyo Karları hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Satış tarihindeki TL karşılığını hesapla

10.000 \times 30 = 300.000

TL

Alacağın başlangıçtaki defter değerini belirlemek için.

2

Dönem sonu (envanter) tarihindeki TL karşılığını hesapla

10.000 \times 32 = 320.000

TL

Alacağın güncel piyasa değerini (kur farkı dahil) belirlemek için.

3

Kur farkı tutarını ve niteliğini belirle

320.000 - 300.000 = 20.000

TL (Kar)

Alacaklı olunan döviz tutarının değer kazanması işletme lehine bir durumdur.

4

Yevmiye kaydını oluştur

120 Alıcılar (B)

20.000

, 646 Kambiyo Karları (A)

20.000

Varlık artışı borç, gelir artışı alacak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı ticari alacakların dönem sonu değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Kurun düştüğü (işletme aleyhine kur farkı) durumu ve 656 Kambiyo Zararları hesabının kullanımını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 454Soru →

İşletme, $1$ Kasım $2025$ tarihinde, genel yönetim binası için $6$ ay sürecek olan bir yangın ve deprem sigortası poliçesi karşılığında $72.000$ TL ödemiş ve bu tutarın tamamını ödeme tarihinde '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına borç kaydetmiştir. Buna göre, dönemsellik kavramı gereği $31.12.2025$ tarihinde yapılması gereken envanter (ayarlama) kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler

48.000

/ Alacak: 770 Genel Yönetim Giderleri

48.000

Borç: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler

24.000

/ Alacak: 770 Genel Yönetim Giderleri

24.000

Borç: 181 Gelir Tahakkukları

48.000

/ Alacak: 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar

48.000

Borç: 770 Genel Yönetim Giderleri

48.000

/ Alacak: 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler

48.000

Borç: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler

72.000

/ Alacak: 770 Genel Yönetim Giderleri

72.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler $48.000$ / Alacak: 770 Genel Yönetim Giderleri $48.000$

Cevap

Dönem sonu itibarıyla, 2026 yılına sarkan 4 aylık tutarın (48.000 TL) gider hesabından (770) çıkarılarak 180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına aktarılması gerekir.

İşletme poliçe tutarının tamamını (

72.000

TL) ödeme tarihinde gider kaydetmiştir. Ancak dönemsellik kavramı uyarınca, bu tutarın sadece 2025 yılına ait olan kısmı (

24.000

TL) bu yılın gideri olarak kalmalıdır. 2026 yılına ait olan 4 aylık kısım (

48.000

TL) ise '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına aktarılarak bilançoda varlık olarak gösterilmeli ve 770 hesabı bu tutar kadar azaltılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Aylık sigorta gideri tutarını hesaplayınız.

72.000 / 6 = 12.000

TL

Toplam tutarın poliçe süresine bölünmesiyle bir aya düşen maliyet bulunur.

2

2025 ve 2026 yıllarına isabet eden dönemleri belirleyiniz.

2025: 2 ay (Kasım, Aralık), 2026: 4 ay (Ocak, Şubat, Mart, Nisan)

Sigorta poliçesi 1 Kasım'da başladığı için yıl sonuna kadar 2 ay geçmektedir.

3

Gelecek yıla (2026) devredilmesi gereken tutarı hesaplayınız.

4 \times 12.000 = 48.000

TL

Dönemsellik kavramı gereği, cari yıla ait olmayan giderlerin bilanço hesabına aktarılması gerekir.

4

Ödeme tarihinde tamamı gider yazıldığı için düzeltme kaydını yapınız.

180 Hesabı (Borç):

48.000

TL, 770 Hesabı (Alacak):

48.000

TL

770 hesabındaki fazlalık tutar alacaklandırılarak azaltılır ve aktif bir hesap olan 180 hesabına aktarılır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı gereği giderlerin ilgili oldukları dönemlere dağıtılması ve peşin ödenen gelecek dönem giderlerinin 180 hesabında izlenmesi.

İpuçları

1

Sigorta poliçesinin kaç ayı 2026 yılına sarkmaktadır?

2

Ödeme anında tamamı gider (770) yazıldığı için, dönem sonunda yapacağınız kayıtla bu gideri azaltıp gelecek döneme aktarmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Eğer ödeme anında tutarın tamamı 180 hesabına kaydedilseydi, yıl sonunda yapılacak kayıt nasıl olurdu?

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 455Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi $80$ TL'den satın aldığı $2.000$ adet hisse senedi için dönem sonunda tanesi $15$ TL değer düşüklüğü karşılığı ayırmıştır. İzleyen dönemde bu hisse senetlerinin yarısını ( $1.000$ adet) tanesi $70$ TL'den banka aracılığıyla satmış ve satış işlemi sırasında banka tarafından $400$ TL komisyon kesilmiştir.

Buna göre, söz konusu hisse senedi satışına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı

15.000

TL alacaklandırılır.

645 Menkul Kıymet Satış Kârları hesabı

5.000

TL alacaklandırılır.

119 Menkul Kıymet Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı

15.000

TL alacaklandırılır.

655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabı

10.400

TL borçlandırılır.

110 Hisse Senetleri hesabı

69.600

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı $15.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı

15.000

TL alacaklandırılır.

Hisse senetleri satıldığında, bu senetler için önceden ayrılmış olan değer düşüklüğü karşılığının iptal edilmesi gerekir. Bu iptal işlemi, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabının borçlandırılması ve 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabının alacaklandırılması yoluyla gerçekleştirilir. Soru verilerine göre satılan 1.000 adet hissenin her biri için 15 TL karşılık ayrıldığından, toplam

15.000

TL tutarında 644 nolu hesaba alacak kaydı yapılması doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Satılan kısmın maliyetini hesapla

1.000 \text{ adet} \times 80 \text{ TL} = 80.000 \text{ TL}

Varlık çıkışları maliyet bedeli üzerinden yapılır.

2

Satılan kısma ait karşılığı hesapla

1.000 \text{ adet} \times 15 \text{ TL} = 15.000 \text{ TL}

Satılan varlığa ait değer düşüklüğü karşılığı (119) kapatılmalıdır.

3

Satış kârı veya zararını belirle

70.000 \text{ TL (Satış)} - 80.000 \text{ TL (Maliyet)} = 10.000 \text{ TL Zarar}

Menkul kıymet satış kâr/zararı, satış bedeli ile maliyet bedeli arasındaki farktır.

4

Banka net tahsilatını ve komisyonu belirle

Banka:

69.600 \text{ TL}

, Komisyon:

400 \text{ TL}

Banka kesilen komisyondan sonraki net tutarı hesaba aktarır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışlarında, daha önce ayrılmış bir karşılık varsa maliyet bedeli ile satış bedeli arasındaki fark kâr/zarar hesaplarına aktarılırken, eski karşılık 644 nolu hesaba devredilerek kapatılır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılmamış bir hisse senedinin maliyetinin altında satışını içeren benzer bir soru çözerek komisyonun etkisini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşlemin net sonucunu kontrol ederek sağlamasını yapabilirsiniz: İşletme 80'e aldığı malı 70'e satarak 10 zarar etmiş (655:

10.000

), 0,40 komisyon ödemiş (653:

400

) ve önceden gider yazdığı 15'lik karşılığı geri kazanmıştır (644:

15.000

). Net finansal etki:

-10.000 - 400 + 15.000 = +4.600

TL artış.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 456Soru →

Aralıklı envanter yöntemini ve Ağırlıklı Ortalama Maliyet yöntemini uygulayan bir işletmenin Ocak ayı içerisindeki stok hareketleri aşağıda verilmiştir:

Tarih	İşlem	Miktar (Adet)	Birim Fiyat / Tutar
01 Ocak	Dönem Başı Stok	$200$	$10$ TL
10 Ocak	Ticari Mal Alışı (Veresiye)	$300$	$14$ TL
12 Ocak	Alış Nakliye Gideri (Peşin)	-	$300$ TL
25 Ocak	Ticari Mal Satışı	$400$	-

(KDV ihmal edilecektir.)

Bu bilgilere göre, işletmenin Ocak ayı sonunda hesaplayacağı Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

4.000

4.960

5.200

5.600

6.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $5.200$

Cevap

İşletmenin Ocak ayı sonu itibarıyla hesaplayacağı Satılan Ticari Malların Maliyeti

5.200

TL'dir.

Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM), ağırlıklı ortalama maliyet yönteminde toplam stok maliyetinin toplam stok miktarına bölünmesiyle elde edilen ortalama birim değerin (

13

TL), satılan birim sayısı (

400

adet) ile çarpılmasıyla bulunur. Maliyet esası kavramı uyarınca

300

TL'lik nakliye gideri de malın alış maliyetine dahil edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam stok maliyetini hesaplayın

2.000 + 4.200 + 300 = 6.500

TL

Dönem başı stok bedeli (

200 \times 10

) ile dönem içi alış bedeli (

300 \times 14

) ve nakliye gideri (

300

TL) toplanarak satışa hazır malların toplam maliyeti bulunur.

2

Toplam stok miktarını belirleyin

200 + 300 = 500

adet

Dönem başındaki miktar ile dönem içinde satın alınan miktar toplanır.

3

Ağırlıklı ortalama birim maliyeti hesaplayın

6.500 / 500 = 13

TL

Toplam maliyet, toplam miktara bölünerek satılan ve kalan her bir birimin ortalama maliyeti tespit edilir.

4

Satılan Ticari Malların Maliyeti (STMM) tutarına ulaşın

400 \times 13 = 5.200

TL

Satılan mal miktarı ile bulunan ortalama birim maliyet çarpılarak sonuç hesaplanır.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası ve Stok Değerleme

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 457Soru →

İşletme, satıcılara olan ticari borçlarını ödemek amacıyla aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir:

- Bankadaki ticari mevduat hesabından $25.000$ TL tutarında havale gönderilmiştir.
- Satıcıya olan borca karşılık $45.000$ TL tutarında bir çek düzenlenerek teslim edilmiştir.

Bu işlemlerin muhasebe kayıtları sonucunda, işletmenin "Hazır Değerler" grup toplamında meydana gelen değişim aşağıdakilerden hangisidir?

70.000

TL azalır.

25.000

TL azalır.

20.000

TL artar.

45.000

TL azalır.

70.000

TL artar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $70.000$ TL azalır.

Cevap

İşletmenin Hazır Değerler grup toplamı

70.000

TL azalır.

Doğru yanıt olan azalma miktarı, hem bankadan çıkan nakit varlığın (

25.000

TL) hem de bilançonun aktifinde eksi işaretle yer alan düzenlenen çekin (

45.000

TL) toplamıdır. 102 Bankalar hesabı bir varlık hesabı olarak azaldığında, 103 Verilen Çekler hesabı ise bir aktif düzenleyici hesap olarak arttığında (alacak kaydıyla), Hazır Değerler grup toplamı bu iki tutarın toplamı kadar (

70.000

TL) aşağı çekilmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1

Havale işleminin etkisini belirle

102 Bankalar hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

Varlık hesaplarındaki azalışlar alacak tarafına kaydedilir; bu durum Hazır Değerler grubunu doğrudan azaltır.

2

Çek düzenleme işleminin etkisini belirle

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

45.000

TL alacaklandırılır.

103 nolu hesap aktif düzenleyici bir hesaptır ve alacak tarafına kayıt yapılması, bu eksi karakterli hesabın değerini artırarak aktif toplamını azaltır.

3

Grup toplamındaki toplam değişimi hesapla

-25.000

(102) + (

-45.000

) (103) =

-70.000

TL

Hazır Değerler grubu (10) toplamı hesaplanırken 103 nolu hesap indirim kalemi olarak dikkate alındığından, her iki işlem de grup toplamını azaltıcı etki yapar.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan düzenleyici hesapların (103) grup toplamına etkisi

İpuçları

1

Hazır Değerler grubu 100 ile 108 arasındaki tüm hesapları kapsar.

2

Düzenleyici hesaplar (yanında eksi işareti olanlar), ilgili grubun toplam değerini azaltan unsurlardır.

3

Banka havalesi 102 hesabını, çek düzenlenmesi ise 103 hesabını etkiler; her iki hesap da Hazır Değerler grubundadır.

Daha Fazla Pratik

Düzenlenen çeklerin dönem sonunda neden borç hesaplarına aktarılmadığını (reclass) araştırarak dönem sonu işlemlerini pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 458Soru →

Bir işletme, satmak amacıyla liste fiyatı $200.000$ TL olan ticari malları %10 ticari iskonto ile kredili olarak satın almıştır. Malların işletme deposuna getirilmesi için $5.000$ TL nakliye bedeli nakit olarak ödenmiş, daha sonra satın alınan bu malların $15.000$ TL'lik kısmı istenilen niteliklere uygun olmadığı gerekçesiyle satıcıya iade edilmiştir. İşletme aralıklı envanter yöntemini uyguladığına göre, bu işlemler sonucunda alınan malların net alış maliyeti kaç TL'dir?

170.000

165.000

185.000

180.000

190.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $170.000$

Cevap

İşlemler sonucunda oluşan net alış maliyeti

170.000

TL olarak hesaplanır.

Net alış maliyeti hesaplanırken izlenen yol; Liste Fiyatı (

200.000

) - Ticari İskonto (

20.000

) + Alış Giderleri (

5.000

) - Alış İadeleri (

15.000

) şeklindedir. Bu hesaplama sonucunda

170.000

TL tutarına ulaşılmaktadır. Muhasebe standartları ve maliyet esası gereği, malın depoya girene kadar katlandığı tüm doğrudan maliyetler stok hesabında izlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Ticari iskontonun hesaplanması ve alış fiyatından düşülmesi

200.000 \times \%10 = 20.000

TL;

200.000 - 20.000 = 180.000

TL

Ticari iskontolar fatura üzerinde gösterildiği için stok maliyetine dahil edilmez, doğrudan indirilir.

2

Nakliye giderinin alış fiyatına eklenmesi

180.000 + 5.000 = 185.000

TL

Maliyet esası kavramı gereği, stokların elde edilmesi için yapılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler maliyete eklenir.

3

Alış iadelerinin toplam tutardan düşülmesi

185.000 - 15.000 = 170.000

TL

Net alış maliyetini bulmak için, alış iadeleri ve alış iskontoları brüt maliyetten indirilir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyeti Oluşumu

İpuçları

1

Stok maliyetine hangi giderlerin dahil edileceğini ve hangi unsurların düşüleceğini belirleyin.

2

Ticari iskontoyu doğrudan liste fiyatından indirdikten sonra nakliye giderini eklemeyi unutmayın.

3

Formül: (Liste Fiyatı - İskonto) + Alış Giderleri - Alış İadeleri = Net Alış Maliyeti.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılması ve bu durumun maliyet üzerindeki etkileri konusunu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 459Soru →

İşletme, vadesine $72$ gün kalan $60.000$ TL nominal değerli bir alacak senedini bir bankaya iskonto ettirmiştir (kırdırmıştır). Banka, $\%20$ iskonto oranı üzerinden hesapladığı iskonto tutarı ile bu tutar üzerinden $\%5$ Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) kesintisi yaptıktan sonra kalan tutarı işletmenin banka hesabına yatırmıştır. ( $1$ yıl $360$ gün olarak dikkate alınacaktır.)

Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

"Finansman Giderleri" hesabı

2.520

TL borçlandırılır.

"Finansman Giderleri" hesabı

2.400

TL borçlandırılır.

"Bankalar" hesabı

60.000

TL borçlandırılır.

"Alacak Senetleri" hesabı

57.480

TL alacaklandırılır.

"Alıcılar" hesabı

60.000

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "Finansman Giderleri" hesabı $2.520$ TL borçlandırılır.

Cevap

Finansman Giderleri hesabı

2.520

TL borçlandırılır.

Banka, alacak senedini iskonto ederken hem

\%20

oranında bir faiz (iskonto) kesintisi yapar hem de bu kazanç üzerinden

\%5

BSMV tahsil eder. Bu iki tutarın toplamı olan

2.520

TL (

2.400 + 120

), işletme için finansman sağlamanın bir bedeli olduğundan 'Finansman Giderleri' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

İskonto tutarının hesaplanması

60.000 \times 0,20 \times (72 / 360) = 2.400

TL

Bankanın senedi vadesinden önce nakde çevirmek karşılığında talep ettiği faiz (iskonto) tutarı belirlenir.

2

BSMV tutarının hesaplanması

2.400 \times 0,05 = 120

TL

Bankacılık işlemlerinde elde edilen gelir (iskonto tutarı) üzerinden %5 oranında vergi hesaplanır.

3

Toplam finansman giderinin ve net tahsilatın belirlenmesi

Gider:

2.400 + 120 = 2.520

TL; Tahsilat:

60.000 - 2.520 = 57.480

TL

İşletmenin katlandığı toplam maliyet ve banka hesabına girecek net tutar hesaplanır.

4

Yevmiye kaydının mantıksal kurgusu

102 Bankalar (B) 57.480, 780 Finansman Giderleri (B) 2.520 / 121 Alacak Senetleri (A) 60.000

Varlık çıkışı nominal değerden yapılırken, tahsilat net tutardan kaydedilir ve aradaki fark giderleştirilir.

Anahtar Kavram

Alacak Senedinin İskonto Ettirilmesi (Kırdırılması)

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 460Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında kasa hesabının borç kalanı $85.000$ TL'dir. Aynı gün yapılan kasa sayımında fiili envanterin $73.000$ TL olduğu tespit edilmiştir. Noksanlığın nedenleri araştırıldığında; vadesi gelen $6.000$ TL tutarındaki bir borç senedinin ödenmesine ilişkin kaydın, yanlışlıkla bir alacak senedi tahsilatı olarak kasa hesabının borcuna ve alacak senetleri hesabının alacağına kaydedildiği belirlenmiştir. Buna göre, noksanlığın giderilmesi için yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

121 Alacak Senetleri 6.000 (B), 321 Borç Senetleri 6.000 (B) / 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 12.000 (A)

121 Alacak Senetleri 6.000 (B), 321 Borç Senetleri 6.000 (B) / 100 Kasa 12.000 (A)

689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar 12.000 (B) / 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 12.000 (A)

321 Borç Senetleri 12.000 (B) / 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 12.000 (A)

321 Borç Senetleri 6.000 (B), 121 Alacak Senetleri 6.000 (B) / 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 6.000 (A)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri 6.000 (B), 321 Borç Senetleri 6.000 (B) / 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 12.000 (A)

Cevap

Düzeltme kaydında 121 Alacak Senetleri ve 321 Borç Senetleri hesapları

6.000

TL borçlandırılmalı, 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı

12.000

TL alacaklandırılmalıdır.

Doğru seçenekte, ödeme yapılması gerekirken tahsilat gibi kaydedilen tutarın iki katı olan

12.000

TL tutarındaki noksanlığın tamamı açıklanmıştır. Alacak Senetleri hesabı yanlışlıkla alacaklandırıldığı (azaltıldığı) için tekrar borçlandırılarak düzeltilmiş, Borç Senetleri hesabı ise ödenmesine rağmen kayıtlara geçmediği için borçlandırılarak azaltılmıştır. Bu işlemlerin karşılığında noksanlığın takip edildiği 197 nolu hesap alacaklandırılarak kapatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa noksanlığını hesaplayınız.

85.000 - 73.000 = 12.000

TL noksan.

Mizan bakiyesi ile fiili sayım arasındaki fark noksanlığı verir ve başlangıçta 197 nolu hesabın borcuna kaydedilir.

2

Hatalı kaydın etkisini (taraf hatası) analiz ediniz.

6.000

TL ödeme yerine

6.000

TL tahsilat kaydı, bakiyeyi

12.000

TL saptırmıştır.

Bir tutarın borç yerine alacağa (veya tersi) yazılması, aradaki farkı tutarın iki katı (

6.000 \times 2 = 12.000

) kadar etkiler.

3

Düzeltme kaydını oluşturunuz.

Yanlış azalan Alacak Senetleri ve eksik ödenen Borç Senetleri borçlandırılarak 197 hesabı kapatılır.

Hata sonucunda Alacak Senetleri gereksiz azalmış, Borç Senetleri ise azalmamıştır; her iki hata da borç kaydıyla düzeltilirken 197 hesabı tasfiye edilir.

Anahtar Kavram

Taraf Hatalarının Kasa Sayım Noksanları Üzerindeki Etkisi ve Düzeltilmesi

İpuçları

1

Kasa noksanlığının miktarını bulmak için mizan bakiyesi ile sayım sonucunu karşılaştırın.

2

Taraf hatası (borç yerine alacak yazılması) durumunda, hatanın bakiye üzerindeki etkisi işlemin iki katıdır.

3

Noksanlık tespit edildiğinde 197 nolu hesap borçlandırıldığına göre, neden bulunduğunda bu hesabı alacaklandırarak kapatmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu 'Kasa Sayım Fazlası' (397) için taraf hatası senaryosuyla çözmeyi deneyin.

Tahmini Süre:2m 30s

ÖncekiSayfa 23 / 34Sonraki

Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 23 | Examkin