Examkin

Dönen Varlıklar

663 soru

Soru 81Soru →

İşletme, 11 Ekim 20252025 tarihinde bir radyo kanalı ile yaptığı 1212 aylık reklam anlaşması karşılığında 24.00024.000 TL'yi banka aracılığıyla peşin ödemiş ve tamamını "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına kaydetmiştir. Ayrıca işletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde 500.000500.000 TL tutarındaki nakit varlığını yıllık %24\%24 faiz oranıyla 66 ay vadeli bir mevduat hesabına yatırmıştır. Faiz ödemesi vade sonunda yapılacaktır. Gerekli envanter kayıtlarının yapıldığı varsayıldığında, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli bilançosunda "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" ve "181 Gelir Tahakkukları" hesaplarının bakiyeleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180: 18.00018.000 TL / 181: 20.00020.000 TL

Cevap

İşletmenin 31.12.2025 tarihli bilançosunda "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabının bakiyesi 18.00018.000 TL, "181 Gelir Tahakkukları" hesabının bakiyesi ise 20.00020.000 TL olmalıdır.
Doğru yanıt olan tutarlar, dönemsellik ilkesine göre yapılan hesaplamalara dayanmaktadır. Reklam gideri 11 Ekim'de başladığı için 20252025 yılında 33 aylık (Ekim, Kasım, Aralık) kullanım gerçekleşmiştir; kalan 99 aylık pay (18.00018.000 TL) gelecek yıla ait bir varlık olarak 180180 nolu hesapta kalır. Faiz geliri ise 11 Kasım'da başladığı için yıl sonuna kadar 22 aylık (Kasım, Aralık) faiz işlemiştir ve nakit tahsilatı henüz yapılmasa da tahakkuk esası gereği 20.00020.000 TL tutarındaki bu gelir 181181 Gelir Tahakkukları hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Reklam giderinin aylık tutarını ve dönemlere göre dağılımını hesaplayınız.
Aylık: 2.0002.000 TL. 2025 (Ekim-Aralık): 3×2.000=6.0003 \times 2.000 = 6.000 TL. 2026 (Ocak-Eylül): 9×2.000=18.0009 \times 2.000 = 18.000 TL.
Dönemsellik kavramı uyarınca harcamanın ilgili olduğu dönemlere paylaştırılması gerekir.
2
Mevduat faizinin aylık tutarını ve 31.12.2025 tarihine kadar gerçekleşen kısmını hesaplayınız.
Aylık faiz: (500.000×0,24)/12=10.000(500.000 \times 0,24) / 12 = 10.000 TL. 2025 (Kasım-Aralık): 2×10.000=20.0002 \times 10.000 = 20.000 TL.
Tahakkuk esası gereği, nakit tahsil edilmese bile döneme ait olan gelirler o dönemde kaydedilmelidir.
3
Hesapların dönem sonu bakiyelerini belirleyiniz.
180 nolu hesap: 24.000−6.000=18.00024.000 - 6.000 = 18.000 TL. 181 nolu hesap: 20.00020.000 TL.
Gelecek aylara sarkan giderler aktifte varlık (180), gerçekleşen ama tahsil edilmeyen gelirler tahakkuk (181) olarak izlenir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı uyarınca giderlerin ve gelirlerin ilgili oldukları mali dönemlere aktarılması ve envanter kayıtları ile düzeltilmesi.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, işlemin 280 (Gelecek Yıllara Ait Giderler) hesabını da kapsayacak şekilde 18 ayı aşan bir süre için kurgulayarak çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 82Soru →

İşletme, 11 Aralık 20252025 tarihinde elindeki nakit fazlasını değerlendirmek amacıyla 180.000180.000 TL tutarındaki fonunu yıllık %30\%30 faiz oranıyla 6060 gün vadeli ters repo (geri satım vaadiyle alım) işlemine yatırmıştır. Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılması gereken faiz tahakkuk kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir? (Banka komisyonları ve vergiler ihmal edilecektir; 11 ay 3030 gün olarak dikkate alınacaktır.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 118 Diğer Menkul Kıymetler: 4.5004.500 TL

Cevap

Dönemsellik kavramı uyarınca 20252025 yılına ait 3030 günlük faiz tahakkuku hesaplanmalı ve varlık değerini artıran bir kayıt olarak '118 Diğer Menkul Kıymetler' hesabının borcuna 4.5004.500 TL kaydedilmelidir.
Ters repo işlemi bir menkul kıymet yatırımıdır ve bu işlemden doğan faiz getirileri, tahsil edilmemiş olsalar dahi dönemsellik kavramı uyarınca ilgili dönemin sonunda hesaplanmalıdır. 11 Aralık'ta başlayan işlem için 3131 Aralık itibarıyla 3030 günlük bir getiri oluşmuştur. Bu getiri (4.5004.500 TL), menkul kıymetin taşıma değerini artırdığı için '118 Diğer Menkul Kıymetler' hesabına borç kaydedilirken, '642 Faiz Gelirleri' hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık toplam faiz tutarını hesaplayınız.
180.000×%30=54.000180.000 \times \%30 = 54.000 TL
Faiz getirisinin yıllık bazdaki toplamını bulmak için ana para ile faiz oranı çarpılır.
2
Günlük faiz tutarını hesaplayınız.
54.000/360=15054.000 / 360 = 150 TL
Ticari matematikte bir yıl 360360 gün kabul edilerek günlük getiriye ulaşılır.
3
20252025 yılına (cari döneme) ait gün sayısını ve faiz tutarını belirleyiniz.
11 Aralık - 3131 Aralık = 3030 gün; 30×150=4.50030 \times 150 = 4.500 TL
Dönemsellik kavramı gereği sadece içinde bulunulan yıla ait olan getiri tahakkuk ettirilmelidir.
4
Muhasebe kaydındaki hesapları ve yönlerini belirleyiniz.
Borç: 118 Diğer Menkul Kıymetler (4.5004.500 TL), Alacak: 642 Faiz Gelirleri (4.5004.500 TL)
Ters repo işleminde biriken faiz, yatırımın değerini artırdığı için varlık hesabına (118) borç, gelir doğduğu için gelir hesabına (642) alacak yazılır.

Anahtar Kavram

Ters Repo ve Dönemsellik Esası

İpuçları

1
Dönemsellik kavramı uyarınca sadece 20252025 yılına ait olan gün sayısını dikkate almalısınız.
2
Repo faizini hesaplarken 180.000×0,30×(30/360)180.000 \times 0,30 \times (30 / 360) formülünü kullanabilirsiniz.
3
Ters repo işlemlerinde biriken faiz alacağı, yatırım yapılan menkul kıymet hesabının (118) borç tarafına kaydedilerek varlığın değerine eklenir.

Daha Fazla Pratik

Vade sonu olan 3030 Ocak tarihinde yapılacak olan tahsilat kaydını ve 20262026 yılına düşen faiz tutarının nasıl kaydedileceğini gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Önce bir günlük faizi bulup (150150 TL), ardından bu tutarı işlemin başladığı tarihten yıl sonuna kadar geçen gün sayısıyla (3030 gün) çarparak sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 83Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 5050 TL'den 2.0002.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında banka tarafından %1\%1 oranında komisyon kesilmiştir. Dönem sonunda hisse senetlerinin borsa rayici tanesi 4848 TL olarak tespit edilmiş ve gerekli karşılık ayrılmıştır. İzleyen dönemde bu hisse senetlerinin yarısı tanesi 5252 TL'den banka aracılığıyla satılmıştır.

Buna göre, söz konusu satış işlemi sonucunda "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2.000

Cevap

Satılan 1.000 adet hisse senedine isabet eden değer düşüklüğü karşılığı olan 2.000 TL, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilir.
İşletme hisse senetlerini 50 TL birim maliyetle kaydetmiş ve dönem sonunda değeri 48 TL'ye düştüğü için hisse başına 2 TL karşılık ayırmıştır. Satış anında hisse senetlerinin yarısı (1.000 adet) satıldığından, bu paya isabet eden karşılık tutarı (1.000×2=2.0001.000 \times 2 = 2.000 TL) '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına aktarılarak kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetinin ve komisyonun hesaplanması
Hisse maliyeti: 2.000×50=100.0002.000 \times 50 = 100.000 TL; Komisyon: 100.000×100.000 \times %1 = 1.000 TL (653 Komisyon Giderleri hesabına kaydedilir).
Tekdüzen Hesap Planı'na göre menkul kıymet alım komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan gider yazılır.
2
Dönem sonu değer düşüklüğü karşılığının hesaplanması
Hisse başına düşüş: 50−48=250 - 48 = 2 TL; Toplam karşılık: 2.000×2=4.0002.000 \times 2 = 4.000 TL (119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabına alacak kaydedilir).
Borsa rayici maliyet bedelinin altına düştüğü için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılır.
3
Satılan kısma isabet eden karşılık payının belirlenmesi
Satılan miktar: 1.0001.000 adet (yarısı); İptal edilecek karşılık: 1.000×2=2.0001.000 \times 2 = 2.000 TL.
Menkul kıymetlerin bir kısmı satıldığında, sadece o kısma ait olan karşılık tutarı iptal edilerek gelir kaydedilir.

Anahtar Kavram

Menkul Kıymet Satışında Karşılık İptali

İpuçları

1
Menkul kıymet alım komisyonlarının hangi hesapta izlendiğini hatırlayın.
2
Dönem sonunda birim hisse başına ne kadar karşılık ayrıldığını bulun (50−4850 - 48).
3
Karşılığın tamamının mı yoksa sadece satılan kısma ait olanın mı iptal edileceğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Eğer hisse senetleri maliyetinin altında bir bedelle (örneğin 45 TL) satılsaydı 'Menkul Kıymet Satış Zararı' nasıl hesaplanırdı?
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 84Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki envanter çalışmaları sırasında, kasa hesabının borç kalanının 80.00080.000 TL olduğu ve bu tutarın tamamının 2.5002.500 USD'den (11 USD = 3232 TL) oluştuğu görülmüştür. Yapılan fiziki sayımda kasada 2.4002.400 USD bulunduğu tespit edilmiştir. Sayım tarihindeki dönem sonu değerleme kuru ise 11 USD = 3535 TL'dir. Kasa noksanının nedeni o an için belirlenememiştir.

Buna göre, söz konusu envanter farkı ve değerleme işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "100 Kasa" hesabı 7.2007.200 TL borçlandırılır.

Cevap

"100 Kasa" hesabı, fiilen mevcut olan yabancı paranın değerlemesi sonucunda ortaya çıkan 7.2007.200 TL tutarındaki kur farkı karı nedeniyle borçlandırılmalıdır.
İşletme önce kasadaki 100100 USD tutarındaki fiziki noksanı kayıtlı kur (3232 TL) üzerinden mizanından çıkarmalıdır. Bu işlemden sonra kasada kalan 2.4002.400 USD için kur 3232 TL'den 3535 TL'ye çıktığı için birim başına 33 TL, toplamda ise 7.2007.200 TL kur farkı karı oluşur. Bu kar, kasa hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksanının miktarının ve TL karşılığının saptanması
2.500−2.400=1002.500 - 2.400 = 100 USD noksan; 100×32=3.200100 \times 32 = 3.200 TL
Fiziki mevcut ile kayıtlı mevcut arasındaki fark, kayıtlı kur üzerinden noksan kaydı yapılarak mizan denkleştirilir.
2
Sayım noksanı kaydı yapılması
197 (B) 3.2003.200 / 100 (A) 3.2003.200
Kasa hesabı alacaklandırılarak mizan bakiyesi fiili seviyeye (2.4002.400 USD) düşürülür.
3
Fiili mevcut üzerinden dönem sonu kur değerlemesi yapılması
2.400×(35−32)=7.2002.400 \times (35 - 32) = 7.200 TL
Yabancı paralar dönem sonunda güncel kura göre değerlenir ve aradaki olumlu fark kambiyo karı olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı hazır değerlerde sayım noksanı ve envanter değerleme esasları

Daha Fazla Pratik

Kasa fazlası durumunda yapılacak kayıtları ve bu fazlanın değerleme sonrasında mı yoksa önce mi dikkate alınacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 85Soru →

Bir işletme, 2024 yılında geçici yatırım amacıyla tanesi 2525 TL’den 4.0004.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almış ve bu işlem için bankaya ayrıca 1.2001.200 TL komisyon ödemiştir (Komisyon tutarı satın alma tarihinde 653653 Komisyon Giderleri hesabına kaydedilmiştir). 2024 yıl sonunda hisse senetlerinin borsa değeri 2020 TL olarak saptanmış ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değerleme kaydı yapılmıştır. İşletme, 2025 yılında bu hisse senetlerinin yarısını tanesi 2222 TL’den banka aracılığıyla satmıştır.

Buna göre, 2025 yılındaki satış işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 BANKALAR: 44.000 (B), 119 MK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI: 10.000 (B) / 110 HİSSE SENETLERİ: 50.000 (A), 645 MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI: 4.000 (A)

Cevap

Hisse senetlerinin satışı sırasında 102 Bankalar hesabı 44.000 TL, 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı 10.000 TL borçlandırılırken; 110 Hisse Senetleri hesabı 50.000 TL ve 645 Menkul Kıymet Satış Karları hesabı 4.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Doğru yevmiye kaydında, satılan hisse senetlerinin orijinal maliyeti olan 50.00050.000 TL '110 Hisse Senetleri' hesabından çıkarılır (alacaklandırılır). Bu hisseler için daha önce ayrılan 10.00010.000 TL tutarındaki karşılık, düzenleyici bir hesap olduğu için borçlandırılarak kapatılır. Bankaya giren 44.00044.000 TL borç kaydedilirken, net defter değeri ile satış bedeli arasındaki 4.0004.000 TL'lik olumlu fark '645 Menkul Kıymet Satış Karları' hesabına alacak kaydedilir. Bu kayıt hem hesap mantığına hem de tutarlara tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Satılan kısmın maliyet bedelini hesapla
2.000 adet×25 TL=50.000 TL2.000 \text{ adet} \times 25 \text{ TL} = 50.000 \text{ TL}
Alış komisyonları maliyete eklenmez, doğrudan 653653 hesabına gider yazılır. Bu nedenle birim maliyet 2525 TL'dir.
2
Satılan kısma isabet eden karşılık tutarını hesapla
(25 TL−20 TL)×2.000 adet=10.000 TL(25 \text{ TL} - 20 \text{ TL}) \times 2.000 \text{ adet} = 10.000 \text{ TL}
2024 yıl sonunda her bir hisse için 55 TL (25−2025-20) karşılık ayrılmıştır. Satılan 2.0002.000 adet için bu tutar 10.00010.000 TL'dir.
3
Net defter değerini ve satış sonucunu belirle
Net Defter Değeri: 50.000−10.000=40.000 TL50.000 - 10.000 = 40.000 \text{ TL}. Satış Karı: 44.000−40.000=4.000 TL44.000 - 40.000 = 4.000 \text{ TL}
Satış bedeli (44.00044.000 TL), hisse senetlerinin net defter değerinden (40.00040.000 TL) yüksek olduğu için aradaki fark satış karıdır.
4
Yevmiye kaydını oluştur
B: 102 (44.00044.000), B: 119 (10.00010.000) / A: 110 (50.00050.000), A: 645 (4.0004.000)
Varlık hesabı (110) ve düzenleyici hesap (119) kapatılmalı, tahsilat bankaya kaydedilmeli ve oluşan kar gelir tablosu hesabına (645) aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışında maliyet bedeli, ayrılan karşılık ve satış karının muhasebeleştirilmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 86Soru →

İşletme, ticari bir alacağından dolayı elinde bulundurduğu 60.00060.000 TL nominal değerli alacak senedini vadesinden önce bir bankaya iskonto ettirmiştir (kırdırmıştır). Banka, bu işlem için 12.00012.000 TL iskonto faizi ve bu faiz tutarı üzerinden %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) kesintisi yaptıktan sonra net tutarı işletmenin ticari mevduat hesabına yatırmıştır.

Buna göre, işletmenin yapacağı yevmiye kaydına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 Finansman Giderleri hesabı 12.60012.600 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletme, senedin vadesinden önce nakde dönüştürülmesi için katlandığı faiz ve vergi toplamı olan 12.60012.600 TL tutarı '780 Finansman Giderleri' hesabının borcuna kaydetmelidir.
Alacak senedinin bankaya kırdırılması işleminde, bankanın kestiği faiz ve BSMV tutarları işletme için bir finansman gideridir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu giderler '780 Finansman Giderleri' hesabında izlenir. Hesaplama sonucu 12.000+(12.000×0,05)=12.60012.000 + (12.000 \times 0,05) = 12.600 TL borç kaydı yapılması doğru uygulamadır.

Adım Adım Çözüm

1
BSMV tutarını hesaplayınız.
12.000×0,05=60012.000 \times 0,05 = 600 TL
Faiz giderleri üzerinden %5 oranında BSMV hesaplanması yasaldır.
2
Toplam finansman giderini belirleyiniz.
12.000+600=12.60012.000 + 600 = 12.600 TL
İskonto faizi ve buna bağlı vergi, işletme için toplam finansman maliyetini oluşturur.
3
Banka hesabına yatan net tutarı hesaplayınız.
60.000−12.600=47.40060.000 - 12.600 = 47.400 TL
Bankalar hesabı borçlandırılacak net tutarı bulmak için nominal değerden giderler düşülür.

Anahtar Kavram

Alacak Senedi İskontosu (Kırdırma)
Soru 87Soru →

İşletme, 11 Kasım 20252025 tarihinde ofis araçlarının 55 aylık periyodik bakımı için 25.00025.000 TL tutarındaki bedeli peşin ödemiş ve ödeme tarihinde bu tutarın tamamını "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabına borç kaydetmiştir. Dönemsellik kavramı gereği, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabı 15.00015.000 TL borçlu, "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabı 15.00015.000 TL alacaklı

Cevap

"180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabının 15.00015.000 TL borçlandırıldığı ve "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabının 15.00015.000 TL alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
İşletme ödeme tarihinde 25.00025.000 TL'nin tamamını gidere yazarak hata yapmıştır. Dönemsellik ilkesi uyarınca, 20252025 yılına sadece 22 aylık (10.00010.000 TL) gider yansıtılmalıdır. Fazladan kaydedilen 33 aylık (15.00015.000 TL) tutar, gider hesabının alacağına yazılarak azaltılmalı ve bilançonun aktifinde yer alan 'Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarının hesaplanması
25.000/5=5.00025.000 / 5 = 5.000 TL
Toplam bedelin aylara eşit dağıldığı varsayılır.
2
Cari yıla (20252025) ait ayların belirlenmesi
Kasım ve Aralık (22 ay)
Sözleşme 11 Kasım'da başladığı için yıl sonuna kadar 22 aylık süre geçer.
3
Gelecek yıla (20262026) ait tutarın hesaplanması
5.000×3=15.0005.000 \times 3 = 15.000 TL
55 aylık sürenin 33 ayı (Ocak, Şubat, Mart) bir sonraki faaliyet dönemine aittir.
4
Düzeltme kaydının mantığının kurulması
770 Hesabı 15.00015.000 TL azaltılmalı (alacak), 180 Hesabı 15.00015.000 TL artırılmalı (borç)
Başlangıçta tamamı (25.00025.000 TL) gidere yazıldığı için, gelecek yıla ait olan 15.00015.000 TL'lik kısmın giderlerden arındırılması gerekir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Giderlerin Aktifleştirilmesi

İpuçları

1
Ödeme tarihinde yapılan kaydı göz önüne getirin: 770 (Borç) 25.00025.000 / 100 (Alacak) 25.00025.000.
2
31 Aralık itibarıyla bu 25.00025.000 TL'nin ne kadarı gerçekten 20252025 yılına aittir? (Kasım ve Aralık).
3
Gelecek yıla sarkan 33 aylık tutarı, 770 hesabından çıkarıp 180 hesabına taşımanız gerekmektedir.

Daha Fazla Pratik

Eğer ödeme anında tüm tutar 180 hesabına kaydedilseydi, yıl sonunda yapılacak envanter kaydı nasıl değişirdi?
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 88Soru →

Periyodik envanter yöntemini kullanan bir işletmenin dönem sonuna ait stok hareketleri aşağıda verilmiştir:

Stok HareketiTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar40.00040.000
Dönem İçi Brüt Alışlar180.000180.000
Alış Nakliye Giderleri10.00010.000
Alış İadeleri8.0008.000
Alış İskontoları2.0002.000
Dönem Sonu Mal Mevcudu50.00050.000

Bu verilere göre, işletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 170.000170.000 TL

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti 170.000170.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 170.000170.000 TL'ye ulaşmak için öncelikle brüt alış tutarına (180.000180.000 TL) alış nakliye giderleri (10.00010.000 TL) eklenmiş, ardından alış iadeleri (8.0008.000 TL) ve iskontoları (2.0002.000 TL) düşülerek 180.000180.000 TL net alış tutarı bulunmuştur. Bu tutara dönem başı stok (40.00040.000 TL) eklendiğinde toplam satılabilir mal maliyeti 220.000220.000 TL olarak hesaplanmıştır. Son aşamada ise dönem sonu mal mevcudu (50.00050.000 TL) bu toplamdan çıkarılarak satılan malların maliyeti belirlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış maliyetini hesaplayınız.
NetAlıs\clar=180.000+10.000−8.000−2.000=180.000Net Alışlar = 180.000 + 10.000 - 8.000 - 2.000 = 180.000 TL
Stok maliyetine alış bedeli ve alış giderleri (nakliye vb.) eklenirken, alış iade ve iskontoları maliyetten düşülür.
2
Satılabilir ticari mallar maliyetini bulunuz.
40.000(DBST)+180.000(NetAlıs\c)=220.00040.000 (DBST) + 180.000 (Net Alış) = 220.000 TL
Dönem başında elde bulunan mallar ile dönem içi net alışların toplamı, satışa hazır toplam mal maliyetini verir.
3
Dönem sonu stoğu düşerek STMM'yi hesaplayınız.
220.000−50.000=170.000220.000 - 50.000 = 170.000 TL
Satılabilir toplam mal maliyetinden dönem sonunda depoda kalan (satılmayan) mallar çıkarıldığında satılan malların maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Periyodik envanter yönteminde STMM hesaplaması

İpuçları

1
STMM hesaplamak için STMM=(Do¨nemBas\cıStok+NetAlıs\clar)−Do¨nemSonuStokSTMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülünü kullanın.
2
Net alış tutarını hesaplarken nakliye gibi alış giderlerini eklemeyi, iade ve iskontoları çıkarmayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Aralıksız envanter yönteminde satış anında yapılan maliyet kaydı ile bu sonucu karşılaştırarak aradaki farkı analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

153 Ticari Mallar hesabının borç kalanından dönem sonu stok miktarını çıkararak da aynı sonuca ulaşabilirsiniz. Hesabın borç toplamı (DBST + Brüt Alış + Alış Gideri) eksi alacak toplamı (İade + İskonto) size satılabilir mal maliyetini verir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 89Soru →

İşletme, nominal değeri 50.00050.000 TL olan bir alacak senedini, vadesinden 22 ay sonra banka kanalıyla tahsil etmiştir. Söz konusu gecikme için aylık %3\%3 oranında faiz işletilmiş ve faiz tutarı üzerinden ayrıca %20\%20 Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplanmıştır. Tahsilatın tamamı banka hesabına geçmiştir.

Buna göre, söz konusu tahsilat işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "642 Faiz Gelirleri" hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Yapılacak yevmiye kaydında "642 Faiz Gelirleri" hesabı 3.0003.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
İşletme vadesi geçmiş bir senedi tahsil ettiğinde, senedin üzerindeki ana tutar (nominal değer) '121 Alacak Senetleri' hesabının alacağına yazılarak kapatılır. Gecikme nedeniyle elde edilen 3.0003.000 TL tutarındaki faiz ise bir gelir olduğu için '642 Faiz Gelirleri' hesabının alacağına kaydedilir. Faiz üzerinden hesaplanan 600600 TL KDV ise '391 Hesaplanan KDV' hesabının alacağında izlenir. Toplam tahsilat tutarı olan 53.60053.600 TL ise '102 Bankalar' hesabının borcuna kaydedilir. Bu durumda faiz gelirleri hesabına yapılan kayıt doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Gecikme faizini hesaplayınız.
50.000 TL×%3×2 ay=3.000 TL50.000 \text{ TL} \times \%3 \times 2 \text{ ay} = 3.000 \text{ TL}
Senedin vadesinden sonra tahsil edilmesi nedeniyle işletme lehine doğan faiz geliri belirlenmelidir.
2
Faiz üzerinden KDV tutarını hesaplayınız.
3.000 TL×%20=600 TL3.000 \text{ TL} \times \%20 = 600 \text{ TL}
Faiz gelirleri katma değer vergisine tabi bir hizmet bedeli niteliğindedir.
3
Bankaya yatan toplam tutarı belirleyiniz.
50.000 (Anapara)+3.000 (Faiz)+600 (KDV)=53.600 TL50.000 \text{ (Anapara)} + 3.000 \text{ (Faiz)} + 600 \text{ (KDV)} = 53.600 \text{ TL}
İşletmenin banka hesabına girecek olan net nakit tutarı senedin aslı, faizi ve vergisinin toplamıdır.
4
Yevmiye kaydını kurgulayınız.
Borç: 102 Bankalar (53.60053.600); Alacak: 121 Alacak Senetleri (50.00050.000), 642 Faiz Gelirleri (3.0003.000), 391 Hesaplanan KDV (600600)
Varlık azalışları (121) ve gelir artışları (642) alacaklandırılırken, banka hesabı (102) borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Alacak Senetlerinin Tahsili ve Faiz Geliri Kaydı

İpuçları

1
Senet nominal değeri ile tahsil edilen toplam tutar arasındaki farkın hangi kalemlerden (faiz, vergi vb.) oluştuğunu düşünün.
2
Gecikme faizi hesaplanırken Anapara×Oran×ZamanAnapara \times Oran \times Zaman formülünü kullanın ve KDV'nin sadece faiz tutarı üzerinden hesaplanacağını unutmayın.
3
Yevmiye kaydında varlıklar azaldığında alacaklandırılır, gelirler ve borçlar arttığında ise alacaklandırılır. Her hesabın kendi değerini kaydettiğinden emin olun.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu 'alacak senedinin yenilenmesi' (eski senedin iptal edilip yerine faizli yeni senet alınması) senaryosu ile çalışarak farkları gözlemleyin.

Alternatif Yöntem

Önce basit bir bilanço denklemi kurarak aktifteki artışı (Banka) ve azalışı (Senet) yazın, aradaki farkın hangi pasif/gelir unsurlarından kaynaklandığını kontrol edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 90Soru →

İşletme, 11 Aralık 20252025 tarihinde yönetim binasının 66 aylık güvenlik hizmeti bedeli olan 18.00018.000 TL’yi banka aracılığıyla peşin ödemiştir. Buna göre, işletmenin 11 Aralık 20252025 tarihinde yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: /-------------------- 01/12/202501/12/2025 --------------------/
770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 3.0003.000
180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 15.00015.000
102 BANKALAR 18.00018.000
/------------------------------------------------------/

Cevap

Dönemsellik kavramı uyarınca, toplam 18.00018.000 TL'lik ödemenin 20252025 yılına isabet eden 11 aylık kısmı (3.0003.000 TL) '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabına, 20262026 yılına sarkan 55 aylık kısmı (15.00015.000 TL) ise '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabına borç kaydedilmelidir.
Doğru kayıt, 20252025 yılının Aralık ayına ait 3.0003.000 TL'lik tutarı gider hesabına, 20262026 yılının ilk beş ayına ait 15.00015.000 TL'lik tutarı ise '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' aktif hesabına kaydeden seçenektir. Bu yaklaşım, giderlerin ait oldukları döneme yüklenmesini öngören dönemsellik kavramıyla tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık hizmet bedelini hesapla
18.00018.000 TL / 66 ay = 3.0003.000 TL/ay
Toplam tutarın aylara göre dağılımını belirlemek gerekir.
2
20252025 yılına ait gider payını belirle
3.0003.000 TL ×\times 11 ay (Aralık) = 3.0003.000 TL
Cari dönemde tüketilen hizmet miktarı gider yazılmalıdır.
3
20262026 yılına sarkan tutarı belirle
3.0003.000 TL ×\times 55 ay (Ocak-Mayıs) = 15.00015.000 TL
Gelecek döneme ait olan ve peşin ödenen tutar aktifte izlenmelidir.
4
Muhasebe kaydını oluştur
770 (B) 3.0003.000, 180 (B) 15.00015.000, 102 (A) 18.00018.000
Gider ve varlık artışları borç tarafına, varlık (banka) azalışı alacak tarafına yazılır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Peşin Ödenen Giderlerin Muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

İşlemin 20262026 yılı başında (1 Ocak tarihinde) 180 hesabından ilgili gider hesabına aktarım kaydını yaparak pekiştirme sağlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 91Soru →

İşletmenin Mart ayı sonundaki Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplarının kalanları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap AdıKalan (TLTL)
191 İndirilecek KDV45.00045.000
391 Hesaplanan KDV38.00038.000
190 Devreden KDV (Şubat ayından devreden)12.00012.000

Buna göre, Mart ayı sonu KDV mahsup kaydı yapıldığında ortaya çıkan durum ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19.00019.000 TL Devreden KDV

Cevap

19.00019.000 TL Devreden KDV
İşletmenin Mart ayında mahsup edebileceği toplam KDV, cari ayın İndirilecek KDV'si (45.00045.000 TL) ile Şubat ayından devreden KDV'nin (12.00012.000 TL) toplamı olan 57.00057.000 TL'dir. Bu tutardan Mart ayında müşterilerden tahsil edilen Hesaplanan KDV (38.00038.000 TL) çıkarıldığında geriye kalan 19.00019.000 TL (57.000−38.00057.000 - 38.000), işletmenin hala indirim hakkı olduğunu ve bu tutarın Nisan ayına devredilmesi gerektiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam İndirilebilir KDV tutarını hesaplayın.
45.000+12.000=57.00045.000 + 12.000 = 57.000 TL
Cari dönemin İndirilecek KDV'si ile önceki dönemden devreden KDV, işletmenin o dönem mahsup edebileceği toplam KDV hakkını gösterir.
2
Toplam İndirilebilir KDV ile Hesaplanan KDV tutarını karşılaştırın.
57.000−38.000=19.00057.000 - 38.000 = 19.000 TL (Artı bakiye)
İşletmenin ödemesi gereken KDV (391), sahip olduğu indirim haklarından (191+190) düşülür.
3
Mahsup sonucu ortaya çıkan bakiyenin niteliğini belirleyin.
İndirilecek KDV > Hesaplanan KDV olduğu için fark '190 Devreden KDV' hesabına aktarılır.
İndirim haklarının borç yükümlülüğünden fazla olması durumunda devletten olan KDV alacağı (indirimi) sonraki aya devreder.

Anahtar Kavram

KDV Mahsup İşlemi ve 190 Devreden KDV Hesabı

İpuçları

1
KDV mahsup işleminde önce işletmenin toplam indirim hakkını (mevcut ay + önceki aydan devir) hesaplamalısınız.
2
Toplam indirilecek tutar (191+190191 + 190) ile ödenecek tutarı (391391) karşılaştırın. Hangisi daha büyük?
3
57.00057.000 TL'lik indirim hakkından 38.00038.000 TL'lik borç düşüldüğünde kalan tutar işletmenin varlığı (190) olarak kalmaya devam eder.

Daha Fazla Pratik

Eğer Hesaplanan KDV tutarı 60.00060.000 TL olsaydı, sonuç nasıl değişirdi? (Cevap: 3.0003.000 TL Ödenecek Vergi ve Fonlar çıkardı).

Alternatif Yöntem

Yevmiye kaydı mantığıyla düşünürsek: 391 nolu hesap Borç tarafa yazılarak kapatılır (38.00038.000), 191 nolu hesap Alacak tarafa yazılarak kapatılır (45.00045.000). Önceki ayın 190 bakiyesi de Alacak yazılarak kapatılır (12.00012.000). Kaydın denkliğini sağlamak için Borç tarafa yazılması gereken 19.00019.000 TL, yeni dönemin 190 Devreden KDV tutarıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 92Soru →

Bir işletmenin dönem sonu kasa sayımı sonucunda, fiili kasa mevcudunun 18.50018.500 TL olduğu, kasa hesabının borç kalanının ise 18.00018.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Nedeni hemen belirlenemeyen bu farkın araştırılmak üzere kayda alınması aşamasında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100 Kasa

Cevap

Kasa sayımında tespit edilen fazlalığın kaydı için 100 Kasa hesabı borçlandırılmalıdır.
Kasa sayımında fiili mevcut kayıtlı mevcuttan fazla çıktığında (Sayım Fazlası), işletmenin elindeki nakit artmış demektir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre varlık hesaplarındaki (aktif karakterli hesaplar) artışlar ilgili hesabın borcuna kaydedilir. Bu nedenle 100 Kasa hesabı borçlandırılırken, fazlalığın nedeni araştırılmak üzere 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Fiili durum ile kayıtlı durumu karşılaştırın.
Fiili Mevcut (18.50018.500 TL) > Kayıtlı Mevcut (18.00018.000 TL)
Aradaki 500500 TL'lik farkın bir sayım fazlalığı olduğunu tespit etmek için.
2
Muhasebe kaydının borç tarafını belirleyin.
100 Kasa hesabı 500500 TL borçlandırılır.
Kasadaki fiili artışı kayıtlara yansıtmak ve kayıtlı bakiyeyi fiili tutara yükseltmek için.
3
Muhasebe kaydının alacak tarafını belirleyin.
397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı 500500 TL alacaklandırılır.
Nedeni bilinmeyen fazlalığı araştırılmak üzere geçici bir hesaba almak için.

Anahtar Kavram

Kasa Sayım Fazlalığı Kaydı

İpuçları

1
Kasadaki para miktarı (fiili) defterdeki kayıttan daha fazladır. Bu bir 'fazlalık' durumudur.
2
Bir varlık hesabı olan Kasa hesabındaki artışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Nedeni belirlenen sayım fazlalıklarının kapatılmasına yönelik düzeltme kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 93Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli mizanında hazır değerler grubunda yer alan bazı hesapların kalanları şu şekildedir:

Hesap Kodu ve AdıTutar
100100 Kasa40.00040.000 TL
101101 Alınan Çekler25.00025.000 TL
102102 Bankalar60.00060.000 TL
103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)10.00010.000 TL

Dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki bilgiler tespit edilmiştir:
* Kasa hesabında 1.0001.000 ABD Doları (USD) bulunmaktadır ve kayıtlı kur 11 USD = 3030 TL'dir. Dönem sonu değerleme kuru 11 USD = 3434 TL'dir.
* Alınan Çekler hesabındaki tutarın tamamı 20.03.202620.03.2026 vade tarihlidir.

Bu bilgilere göre, özün önceliği kavramı uyarınca gerekli düzeltmeler ve dönem sonu değerleme işlemleri yapıldıktan sonra işletmenin bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 94.00094.000 TL

Cevap

İşletmenin düzeltmeler sonrası hazır değerler grubu toplamı 94.00094.000 TL'dir.
Hazır değerler grubu toplamı hesaplanırken, öncelikle dövizli kasa mevcudu dönem sonu kuru üzerinden değerlenerek kâr/zarar tespiti yapılmalıdır (4.0004.000 TL kâr). Ardından, Türk muhasebe standartları ve özün önceliği kavramı gereği, vadesi bilanço tarihinden sonra olan alınan çeklerin 'Alacak Senetleri'ne aktarılması ve gruptan düşülmesi gerekir (25.00025.000 TL düşüş). Son olarak, 'Verilen Çekler' hesabı aktif düzenleyici bir hesap olduğu için toplamdan düşülür. İşlem sonucunda 44.000+0+60.000−10.000=94.00044.000 + 0 + 60.000 - 10.000 = 94.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa hesabındaki döviz mevcudunun dönem sonu değerlemesinin yapılması
Döviz bazlı artış: 1.000 USD×(34−30)=4.0001.000 \text{ USD} \times (34 - 30) = 4.000 TL Kambiyo Kârı. Yeni Kasa bakiyesi: 40.000+4.000=44.00040.000 + 4.000 = 44.000 TL.
Yabancı paralı varlıklar bilanço günü kuru ile değerlenmelidir.
2
Vadesi henüz gelmemiş alınan çeklerin sınıflandırılması
25.00025.000 TL tutarındaki vadeli çek 101101 Alınan Çekler hesabından çıkarılarak 121121 Alacak Senetleri hesabına aktarılır. 101101 yeni bakiye: 00 TL.
Özün önceliği kavramı gereği, likidite niteliği kaybolan vadeli çekler hazır değer sayılamaz.
3
Hazır Değerler (10) grubu toplamının hesaplanması
44.000(Kasa)+0(Alınan C¸ekler)+60.000(Bankalar)−10.000(Verilen C¸ekler)=94.00044.000 (\text{Kasa}) + 0 (\text{Alınan Çekler}) + 60.000 (\text{Bankalar}) - 10.000 (\text{Verilen Çekler}) = 94.000 TL.
Grup toplamı, aktif hesapların borç kalanlarından, pasif karakterli düzenleyici hesapların alacak kalanının düşülmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Özün önceliği gereği çeklerin reeskontu/sınıflandırılması ve dövizli hazır değerlerin değerleme esasları.

İpuçları

1
Hazır değerler grubu toplamını hesaplamadan önce hem döviz hem de vade bazlı envanter düzeltmelerini yapmalısınız.
2
Kasa hesabındaki 1.0001.000 dolarlık tutarın kur artışından dolayı bilançoda 34.00034.000 TL olarak görünmesi gerektiğini, vadesi gelmeyen çeklerin ise hazır değer olamayacağını unutmayın.
3
Grup toplamı formülünü 100+101+102−103100 + 101 + 102 - 103 şeklinde kurun ve güncel bakiyeleri yerine yerleştirin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, bankadaki vadeli mevduat hesabının faiz tahakkukunu da ekleyerek çözmeyi deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 94Soru →

Bir işletme, satmak amacıyla %20\%20 KDV hariç 200.000200.000 TL tutarında ticari malı veresiye (kredili) olarak satın almıştır. Satın alma işlemi sırasında işletmeye %5\%5 oranında ticari iskonto uygulanmıştır. Ayrıca, malların işletme deposuna getirilmesi için 5.0005.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki nakliye bedeli işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. Satın alınan malların kontrolü sırasında 20.00020.000 TL'lik kısmın (iskontolu bedel üzerinden) istenilen niteliklere uygun olmadığı tespit edilmiş ve satıcıya iade edilmiştir.

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bu işletmede, söz konusu işlemler sonucunda "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanındaki net artış (stok maliyeti) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 175.000175.000 TL

Cevap

İşletmenin stok maliyetindeki net artış 175.000175.000 TL'dir.
Ticari malların maliyet bedeli hesaplanırken; brüt alış bedelinden ticari iskontolar ve alış iadeleri düşülür, alışla ilgili nakliye ve sigorta gibi giderler ise eklenir. Yapılan hesaplamada (200.000200.000 - 10.00010.000 iskonto) + 5.0005.000 nakliye - 20.00020.000 iade işlemi sonucunda stok maliyeti 175.000175.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış bedelinin hesaplanması
200.000−(200.000×0,05)=190.000200.000 - (200.000 \times 0,05) = 190.000 TL
Ticari iskontolar alış anında yapıldığı için malın brüt maliyetinden düşülür.
2
Alışla ilgili yan giderlerin eklenmesi
190.000+5.000=195.000190.000 + 5.000 = 195.000 TL
VUK ve TMS uyarınca nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine dahil edilir.
3
Alış iadelerinin düşülmesi
195.000−20.000=175.000195.000 - 20.000 = 175.000 TL
İade edilen mallar işletmeden çıktığı için stok maliyetini azaltır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Net Alış Maliyeti

Daha Fazla Pratik

Stokların dönem sonundaki piyasa değerinin maliyet değerinin altına düşmesi durumunda '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabının nasıl kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 95Soru →

İşletme, 1515 Aralık 20252025 tarihinde, yönetim hizmetinde kullanılan araç için 20262026 yılının Ocak ayını kapsayan 4.5004.500 TL tutarındaki zorunlu trafik sigortası primini nakit olarak ödemiştir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken günlük defter kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler

Cevap

İşleme ilişkin günlük defter kaydında borçlandırılması gereken hesap '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabıdır.
İşletme, Ocak ayına ait bir gideri Aralık ayında peşin ödemiştir. Muhasebenin 'Dönemsellik' temel kavramı gereği, her dönem (ay veya yıl) kendi gelir ve gideri ile değerlendirilmelidir. Ocak ayına ait bir sigorta primi Aralık ayında gider yazılamaz. Bu nedenle, bu tutar Ocak ayı gelene kadar bir varlık hesabı olan ve kısa vadeli gelecek aylara ait giderleri temsil eden '180 Gelecek Aylara Ait Giderler' hesabında bekletilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşleme konu olan giderin hangi döneme ait olduğunu belirlemek
Gider 20262026 yılı Ocak ayına (gelecek aya) aittir.
Dönemsellik kavramı uyarınca her gider ait olduğu dönemde muhasebeleştirilmelidir.
2
Ödemenin niteliğini ve vadesini analiz etmek
Peşin ödenmiş ve vadesi bir yılın altında (11 ay sonra) olan bir gider söz konusudur.
Kısa vadeli (bir yıla kadar) gelecek aylara ait peşin ödenen giderler dönen varlıklar grubunda izlenmelidir.
3
Uygun hesap ismini Tekdüzen Hesap Planı'ndan seçmek
180 Gelecek Aylara Ait Giderler hesabı borçlandırılır.
Gelecek aylara ait giderler bu hesapta, gelecek yıllara ait olanlar ise 280 kodlu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Peşin Ödenen Giderlerin Kaydı

İpuçları

1
Giderin hangi aya ait olduğuna ve ödemenin ne zaman yapıldığına dikkat edin.
2
Dönemsellik kavramı, harcamayı yapıldığı ayda değil, ait olduğu ayda gider yazmanızı söyler.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, ödemenin bir yılı aşan bir süreyi (örneğin 18 aylık bir sigorta poliçesi) kapsaması durumunda 180 ve 280 hesapları arasındaki farkı düşünerek çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 96Soru →

Bir işletme, önceki dönemde 60.00060.000 TL maliyet bedeli ile satın aldığı ve dönem sonunda borsa değerinin 52.00052.000 TL'ye düşmesi nedeniyle usulüne uygun olarak değer düşüklüğü karşılığı ayırdığı hisse senetlerinin tamamını, cari dönemde 55.00055.000 TL'ye banka aracılığıyla satmıştır. Bu satış işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 3.0003.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabının 3.000 TL alacaklandırılması
Satış işlemi gerçekleştiğinde, ilgili menkul kıymetin maliyet bedeli (60.00060.000 TL) ve daha önce ayrılmış olan karşılığın tamamı (8.0008.000 TL) kapatılmalıdır. Bankaya giren tutar 55.00055.000 TL'dir. Kayıtta borç toplamı (55.000+8.000=63.00055.000 + 8.000 = 63.000 TL) ile alacak toplamı (60.00060.000 TL) arasındaki 3.0003.000 TL'lik fark, satış fiyatının net defter değerinden yüksek olması nedeniyle iptal edilen karşılığı temsil eder ve '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemde ayrılan karşılık tutarını hesaplayınız.
Maliyet (60.00060.000 TL) - Borsa Değeri (52.00052.000 TL) = 8.0008.000 TL Değer Düşüklüğü Karşılığı.
Dönem sonunda borsa değeri maliyetin altına düştüğünde ihtiyatlılık kavramı gereği aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
2
Satış işlemi sonucunda oluşan net durumu belirleyiniz.
Satış Bedeli (55.00055.000 TL) - Net Defter Değeri (52.00052.000 TL) = 3.0003.000 TL 'fazla' tutar.
İşletme hisseleri 52.00052.000 TL net değerle izlerken 55.00055.000 TL'ye satmıştır; bu durum ayrılan karşılığın 3.0003.000 TL'lik kısmına artık ihtiyaç kalmadığını gösterir.
3
Yevmiye kaydını kurgulayınız.
102 Bankalar (B) 55.00055.000, 119 Karşılık (B) 8.0008.000 / 110 Hisse Senetleri (A) 60.00060.000, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar (A) 3.0003.000.
Varlık ve ilgili düzenleyici hesap kapatılmalı, tahsil edilen tutar kaydedilmeli ve gerçekleşen olumlu fark gelir yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Menkul kıymet satışında karşılık iptali ve net defter değeri üzerinden kazanç hesaplama mantığı.

İpuçları

1
Satış anında eldeki varlığın maliyetini ve o varlık için ayrılmış olan karşılığı aynı anda kapatmanız gerektiğini unutmayın.
2
Hisse senetlerinin net defter değeri 52.00052.000 TL'dir. Bu değeri 55.00055.000 TL ile kıyaslayarak kâr veya karşılık iptali durumunu değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

Eğer satış fiyatı 50.00050.000 TL olsaydı hangi hesapların etkileneceğini düşünerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 97Soru →

İşletme, geçici yatırım amacıyla tanesi 6060 TL'den 1.0001.000 adet hisse senedini banka aracılığıyla satın almıştır. Bu işlem sırasında banka tarafından işletmeden 600600 TL komisyon kesilmiştir. Yıl sonunda hisse senetlerinin borsa değeri 55.00055.000 TL olarak tespit edilmiş ve ihtiyatlılık kavramı gereği gerekli değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır. İzleyen faaliyet döneminde söz konusu hisse senetlerinin tamamı tanesi 6262 TL'den peşin olarak satılmıştır.

Buna göre, hisse senetlerinin satışı için yapılacak yevmiye kaydında "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.0005.000

Cevap

Satış kaydında iptal edilecek karşılık tutarı 5.0005.000 TL'dir.
Hisse senetleri işletmeden çıkarken, daha önce ihtiyatlılık kavramı gereği ayrılan tüm karşılıkların iptal edilmesi gerekir. Soruda alış maliyeti 60.00060.000 TL olan senetlerin yıl sonu değeri 55.00055.000 TL'ye düştüğü için 5.0005.000 TL karşılık ayrılmıştır. Satış gerçekleştiğinde, bu 5.0005.000 TL'lik karşılık tutarı "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabına aktarılarak muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Alış maliyetinin hesaplanması
1.000×60=60.0001.000 \times 60 = 60.000 TL
Hisse senetleri alış maliyeti ile kaydedilir; ödenen 600600 TL komisyon ise maliyete eklenmez, 653 Komisyon Giderleri hesabına borç kaydedilir.
2
Dönem sonu değer düşüklüğü karşılığının hesaplanması
60.000−55.000=5.00060.000 - 55.000 = 5.000 TL
Borsa değeri maliyetin altına düştüğünde aradaki fark kadar 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı ayrılır.
3
Satış anında karşılık iptal tutarının belirlenmesi
5.0005.000 TL
Hisse senetleri satıldığında, daha önce ayrılmış olan karşılığın tamamı 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına alacak kaydedilerek iptal edilir.

Anahtar Kavram

Hisse senetlerinde alış komisyonları gider yazılır ve satış anında ayrılan karşılıkların tamamı 644 nolu hesaba aktarılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 98Soru →

İşletme, önceki faaliyet döneminde şüpheli hale gelen ve tamamı için karşılık ayırdığı 18.00018.000 TL tutarındaki senetsiz ticari alacağının 12.00012.000 TL'lik kısmını cari dönemde banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Alacağın kalan kısmının ise tahsil imkanının kalmadığı kesinleşmiştir. Bu tahsilat işlemine ilişkin yapılacak günlük defter kaydında, alacaklandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 12.00012.000 TL ve "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabı 18.00018.000 TL

Cevap

"644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabının 12.00012.000 TL ve "128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabının 18.00018.000 TL alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Tahsilat kaydında, alacağın tamamı (18.00018.000 TL) elden çıktığı için '128 Şüpheli Ticari Alacaklar' hesabı alacaklandırılarak kapatılır. Tahsil edilen 12.00012.000 TL ise daha önce gider yazılmış bir tutarın geri kazanılması olduğu için '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilir. Karşılık hesabı (129) ise 18.00018.000 TL borçlandırılarak kapatılır ve denklik sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsil edilen ve vazgeçilen tutarları belirleyin.
Tahsil edilen: 12.00012.000 TL, Vazgeçilen (Zarar): 6.0006.000 TL. Toplam alacak: 18.00018.000 TL.
Kaydın temelini oluşturacak rakamları netleştirmek için.
2
Şüpheli alacak hesabını kapatın.
"128 Şüpheli Ticari Alacaklar" hesabı 18.00018.000 TL alacaklandırılır.
Alacak tahsil edildiği veya değersizleştiği için artık aktifte görünmemelidir.
3
Ayrılan karşılık hesabını kapatın.
"129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı" hesabı 18.00018.000 TL borçlandırılır.
Alacak kapandığı için ona bağlı karşılık hesabı da sıfırlanmalıdır.
4
Tahsilatın gelir etkisini kaydedin.
"644 Konusu Kalmayan Karşılıklar" hesabı 12.00012.000 TL alacaklandırılır.
Daha önce gider yazılan tutarın 12.00012.000 TL'si geri kazanıldığı için ihtiyatlılık gereği gelir kaydedilir.

Anahtar Kavram

Şüpheli Ticari Alacakların Tahsili ve Karşılık İptali

İpuçları

1
Şüpheli alacak tahsil edildiğinde, hem alacak hem de karşılık hesabı tamamen kapatılmalıdır.
2
Daha önce gider (654) yazılan bir tutar geri geliyorsa, bu bir gelirdir (644).

Daha Fazla Pratik

Tahsilatın aynı dönem içinde (karşılık ayrılan yıl bitmeden) yapılması durumunda hangi hesabın kullanılacağını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 99Soru →

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletme, satmak amacıyla %20\%20 KDV hariç 150.000150.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna getirilmesi için 6.0006.000 TL + %20\%20 KDV nakliye bedeli nakit olarak ödenmiştir. Bu bilgilere göre, maliyet esası kavramı gereğince "153 Ticari Mallar" hesabının borcuna kaydedilmesi gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 156.000156.000

Cevap

Yapılan işlemler sonucunda stok maliyetine eklenecek toplam tutar 156.000156.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, malın alış bedeli (150.000150.000 TL) ile bu malın işletmeye getirilmesi için katlanılan nakliye giderinin (6.0006.000 TL) toplamından oluşmaktadır. Muhasebenin temel kavramlarından olan 'Maliyet Esası' uyarınca, bir varlığın elde edilmesi sırasında yapılan tüm doğrudan giderler o varlığın maliyetine eklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari malın çıplak alış bedelini belirleyin.
150.000150.000 TL
Stok maliyetinin ana unsuru fatura üzerindeki alış bedelidir.
2
Alışla doğrudan ilgili olan ek giderleri tespit edin.
6.0006.000 TL (Nakliye)
Maliyet esası kavramı ve TMS 2 Stoklar standardı gereği; nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenir.
3
Alış bedeli ile nakliye giderini toplayarak toplam maliyeti hesaplayın.
150.000+6.000=156.000150.000 + 6.000 = 156.000 TL
KDV indirilebilir bir vergi olduğu için maliyete dahil edilmez, sadece net harcamalar toplanır.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası Kavramı ve Stok Maliyet Unsurları

Daha Fazla Pratik

Stok maliyetine dahil edilmeyen unsurları (örneğin vade farkları veya mal depoya girdikten sonraki depolama giderleri) inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 100Soru →

İşletme, dönem sonu envanter çalışmaları sırasında stoklarında bulunan ve maliyet bedeli 120.000120.000 TL olan ticari malların, fiziksel yıpranma ve piyasa koşulları nedeniyle değerinin 90.00090.000 TL'ye düştüğünü tespit etmiştir. İşletme, söz konusu değer düşüklüğü için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri hesabı 30.00030.000 TL borçlandırılır.

Cevap

654 Karşılık Giderleri hesabının 30.00030.000 TL borçlandırılması ifadesi doğrudur.
Doğru seçenek, değer düşüklüğü tutarı olan 30.00030.000 TL'nin '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, stok maliyetinin altına düşen piyasa değerleri için bu tutarda karşılık ayrılır ve bu işlem gider olarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Değer düşüklüğü tutarının hesaplanması
120.000−90.000=30.000120.000 - 90.000 = 30.000 TL
Maliyet bedeli ile piyasa değeri (veya net gerçekleşebilir değer) arasındaki fark, ayrılacak karşılık tutarını belirler.
2
Gider hesabının belirlenmesi
654 Karşılık Giderleri (Borç)
İhtiyatlılık kavramı gereği, stoklardaki değer düşüklüğü için karşılık gideri hesabı kullanılır.
3
Karşılık hesabının belirlenmesi
158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacak)
Varlığın değerindeki azalışı bilançoda göstermek amacıyla aktifi düzenleyici bir hesap kullanılır.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (İhtiyatlılık Kavramı)

İpuçları

1
Dönem sonu değerleme işlemlerinde ihtiyatlılık kavramının etkilerini düşünün.
2
Stokların piyasa değeri maliyetin altına düştüğünde hangi karşılık hesabı kullanılır?
3
Karşılık ayrılırken borç tarafa bir gider hesabı (654), alacak tarafa ise aktifi düzenleyici bir hesap (158) kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Stoklardaki değer düşüklüğü ortadan kalktığında yapılacak 'Karşılık İptali' (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar) kaydını inceleyin.

Alternatif Yöntem

Varlık net değerini (Net Book Value) hesaplayarak kontrol edebilirsiniz: 153 Borç (120.000120.000) - 158 Alacak (30.00030.000) = 90.00090.000 TL (Piyasa değeri ile uyumlu).
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 5 / 34Sonraki
Dönen Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 5 | Examkin