Hazır Değerler Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 5

Soru 81Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında tespit edilen varlık kalemleri ve tutarları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Varlık Kalemi	Tutar (TL)
Kredi kartı ile yapılan satışlara ait slipler	$14.500$
Vadesi gelmiş tahvil kuponları	$2.500$
İşletme kasasında bulunan posta ve damga pulları	$400$
Kasadaki nakit Türk Lirası mevcudu	$15.000$
Bankadaki vadesiz mevduat hesabı	$30.000$
Tahsil edilmek üzere bankaya gönderilen havaleler	$3.600$

Tekdüzen Hesap Planı açıklamaları ve muhasebe standartları çerçevesinde, işletmenin dönem sonu bilançosunda "108 Diğer Hazır Değerler" hesabında raporlaması gereken toplam tutar kaç TL'dir?

21.000

20.600

36.000

17.400

66.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $21.000$

Cevap

21.000

TL (Slipler, kuponlar, pullar ve havalelerin toplamı)

Tekdüzen Hesap Planı'na göre '108 Diğer Hazır Değerler' hesabı; kredi kartı sliplerini, vadesi gelmiş tahvil kuponlarını, posta ve damga pullarını ve yoldaki paraları (henüz hesaba geçmemiş havaleler) kapsar. Soruda verilen kalemlerden

14.500

TL (slipler),

2.500

TL (kuponlar),

400

TL (pullar) ve

3.600

TL (havaleler) toplandığında

21.000

TL sonucuna ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

108 Diğer Hazır Değerler hesabında izlenmesi gereken kalemlerin tespit edilmesi

Kredi kartı slipleri, vadesi gelmiş kuponlar, posta/damga pulları ve yoldaki paralar (havaleler) belirlendi.

Bu kalemler likiditesi yüksek ancak doğrudan nakit veya banka mevduatı olmayan unsurlardır.

2

108 hesabı dışındaki kalemlerin elenmesi

Kasadaki nakit (100 Kasa) ve bankadaki vadesiz mevduat (102 Bankalar) hesaplanacak gruptan çıkarıldı.

Her bir varlık kaleminin kendi özel hesabı bulunmaktadır ve 108 hesabı sadece bu özel hesaplara girmeyenleri kapsar.

3

Belirlenen kalemlerin toplamının alınması

14.500 + 2.500 + 400 + 3.600 = 21.000

TL

Toplama işlemi sonucunda Diğer Hazır Değerler hesabının raporlama tutarına ulaşıldı.

Anahtar Kavram

108 Diğer Hazır Değerler Hesabı Kapsamı

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda yer alan her varlığın kendine has bir kodu vardır (100, 101, 102 gibi).

2

Kredi kartı slipleri ve yoldaki paralar 108 hesabının en temel unsurlarıdır.

3

Nakit para (100) ve banka mevduatı (102) Diğer Hazır Değerler (108) içerisinde raporlanmaz.

Daha Fazla Pratik

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının bilançodaki pasif karakterli sunumunu inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 82Soru →

İşletmenin $31.12.2026$ tarihli mizanında ve envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

Hesap / Varlık Kalemi	Tutar (TL)
$100$ Kasa Hesabı	$25.000$
$101$ Alınan Çekler Hesabı	$40.000$
$102$ Bankalar Hesabı (Vadesiz)	$60.000$
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı	$10.000$
Kredi Kartı Slipleri	$12.000$
Vadesi Dolmuş Faiz Kuponları	$3.000$

Envanter incelemesinde, $101$ Alınan Çekler hesabında kayıtlı tutarın $15.000$ TL'lik kısmının vadesinin Ocak $2027$ olduğu saptanmıştır.

Buna göre, işletmenin bilanço tarihinde raporlaması gereken toplam "Hazır Değerler" tutarı kaç TL'dir?

115.000

130.000

140.000

125.000

100.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $115.000$

Cevap

İşletmenin bilanço tarihinde raporlaması gereken toplam Hazır Değerler tutarı

115.000

TL'dir.

Toplam Hazır Değerler tutarı hesaplanırken

100

Kasa (

25.000

TL),

102

Bankalar (

60.000

TL), vadesi yıl içinde olan Alınan Çekler (

25.000

TL) ve

108

Diğer Hazır Değerler kapsamında olan slipler ile kuponlar (

15.000

TL) toplanır. Bu toplamdan aktif düzenleyici bir hesap olan

103

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (

10.000

TL) düşülür. Böylece bilançoda görünmesi gereken net tutar

115.000

TL olur.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa ve Bankalar hesaplarının bakiyelerini belirle.

100

Kasa:

25.000

TL,

102

Bankalar:

60.000

TL.

Her iki hesap da Hazır Değerler grubunun temel unsurlarıdır.

2

Alınan Çekler hesabını Özün Önceliği kavramına göre düzenle.

40.000 - 15.000 = 25.000

TL.

Vadesi ertesi yıla sarkan çekler, bilançoda Hazır Değerler grubunda değil, Alacak Senetleri hesabında gösterilmelidir.

3

Diğer Hazır Değerler grubuna girecek kalemleri topla.

12.000

(Slipler) +

3.000

(Kuponlar) =

15.000

TL.

Kredi kartı slipleri ve vadesi dolmuş kuponlar

108

Diğer Hazır Değerler hesabında izlenir.

4

Verilen Çekler hesabını dikkate alarak grup toplamını hesapla.

25.000 + 25.000 + 60.000 + 15.000 - 10.000 = 115.000

TL.

103

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı aktif düzenleyici (pasif karakterli) bir hesap olduğundan gruptan düşülür.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunun Bileşimi ve Özün Önceliği Kavramı

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda yer alan tüm kalemleri belirlerken, hangi hesapların toplandığını ve hangisinin çıkarıldığını hatırlayın.

2

Envanter bilgisindeki Ocak

2027

tarihli çekin, bilanço tarihi itibarıyla 'Hazır Değer' olma niteliğini koruyup korumadığını 'Özün Önceliği' kavramı ışığında değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

İleri tarihli verilen çeklerin dönem sonunda hangi hesaba aktarıldığını ve bilançodaki yerini incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 83Soru →

İşletmenin gün sonu kasa sayımında $1.000$ USD tutarında bir fazlalık saptanmış ve bu farkın nedeni aynı gün belirlenememiştir. Sayım tarihindeki kurun $1$ USD = $30$ TL olduğu saptanmıştır.

Buna göre, söz konusu farkın araştırılmak üzere kaydedileceği yevmiye maddesinde alacaklandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı

30.000

TL

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabı

30.000

TL

646 Kambiyo Karları hesabı

30.000

TL

100 Kasa hesabı

30.000

TL

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

30.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı $30.000$ TL

Cevap

Alacaklandırılacak hesap 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabı, tutarı ise

30.000

TL'dir.

Kasa sayımında tespit edilen fiili fazlalık, nedeni belirlenene kadar pasif karakterli bir geçici hesap olan 'Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabının alacağına kaydedilir. İşlem dövizli bir tutar olduğu için sayım günündeki kur (

30

TL) üzerinden

30.000

TL olarak kayda alınır.

Adım Adım Çözüm

1

Sayım fazlasının TL karşılığının hesaplanması

30.000

TL

1.000

USD tutarındaki fazlalık, sayım tarihindeki kur (

30

TL) ile çarpılarak TL cinsinden değeri bulunur:

1.000 \times 30 = 30.000

TL.

2

Muhasebe kaydının yönünün ve hesabın belirlenmesi

100 Kasa (Borç), 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları (Alacak)

Kasadaki fiili artış nedeniyle Kasa hesabı borçlandırılırken, nedeninin araştırılması için 'Sayım ve Tesellüm Fazlaları' hesabı pasif karakterli bir geçici hesap olarak alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Kasa Sayım Fazlalarının Muhasebeleştirilmesi

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 84Soru →

İşletme, satıcılara olan ticari borçlarını ödemek amacıyla aşağıdaki işlemleri gerçekleştirmiştir:

- Bankadaki ticari mevduat hesabından $25.000$ TL tutarında havale gönderilmiştir.
- Satıcıya olan borca karşılık $45.000$ TL tutarında bir çek düzenlenerek teslim edilmiştir.

Bu işlemlerin muhasebe kayıtları sonucunda, işletmenin "Hazır Değerler" grup toplamında meydana gelen değişim aşağıdakilerden hangisidir?

70.000

TL azalır.

25.000

TL azalır.

20.000

TL artar.

45.000

TL azalır.

70.000

TL artar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $70.000$ TL azalır.

Cevap

İşletmenin Hazır Değerler grup toplamı

70.000

TL azalır.

Doğru yanıt olan azalma miktarı, hem bankadan çıkan nakit varlığın (

25.000

TL) hem de bilançonun aktifinde eksi işaretle yer alan düzenlenen çekin (

45.000

TL) toplamıdır. 102 Bankalar hesabı bir varlık hesabı olarak azaldığında, 103 Verilen Çekler hesabı ise bir aktif düzenleyici hesap olarak arttığında (alacak kaydıyla), Hazır Değerler grup toplamı bu iki tutarın toplamı kadar (

70.000

TL) aşağı çekilmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1

Havale işleminin etkisini belirle

102 Bankalar hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

Varlık hesaplarındaki azalışlar alacak tarafına kaydedilir; bu durum Hazır Değerler grubunu doğrudan azaltır.

2

Çek düzenleme işleminin etkisini belirle

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı

45.000

TL alacaklandırılır.

103 nolu hesap aktif düzenleyici bir hesaptır ve alacak tarafına kayıt yapılması, bu eksi karakterli hesabın değerini artırarak aktif toplamını azaltır.

3

Grup toplamındaki toplam değişimi hesapla

-25.000

(102) + (

-45.000

) (103) =

-70.000

TL

Hazır Değerler grubu (10) toplamı hesaplanırken 103 nolu hesap indirim kalemi olarak dikkate alındığından, her iki işlem de grup toplamını azaltıcı etki yapar.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan düzenleyici hesapların (103) grup toplamına etkisi

İpuçları

1

Hazır Değerler grubu 100 ile 108 arasındaki tüm hesapları kapsar.

2

Düzenleyici hesaplar (yanında eksi işareti olanlar), ilgili grubun toplam değerini azaltan unsurlardır.

3

Banka havalesi 102 hesabını, çek düzenlenmesi ise 103 hesabını etkiler; her iki hesap da Hazır Değerler grubundadır.

Daha Fazla Pratik

Düzenlenen çeklerin dönem sonunda neden borç hesaplarına aktarılmadığını (reclass) araştırarak dönem sonu işlemlerini pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 85Soru →

İşletmenin kasa sayımında $12.500$ TL nakit olduğu saptanmıştır. Aynı tarihte 100 Kasa hesabının büyük defter borç kalanı ise $13.200$ TL'dir. Yapılan inceleme sonucunda, bir müşterinin işletmenin banka hesabına gönderdiği $700$ TL tutarındaki havalenin yanlışlıkla kasa hesabına borç kaydedildiği anlaşılmıştır. Bu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

102 BANKALAR 700 (Borç) / 100 KASA 700 (Alacak)

100 KASA 700 (Borç) / 102 BANKALAR 700 (Alacak)

197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 700 (Borç) / 100 KASA 700 (Alacak)

102 BANKALAR 700 (Borç) / 120 ALICILAR 700 (Alacak)

120 ALICILAR 700 (Borç) / 100 KASA 700 (Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 BANKALAR 700 (Borç) / 100 KASA 700 (Alacak)

Cevap

Düzeltme kaydı, yanlışlıkla borçlandırılan Kasa hesabının alacaklandırılması ve gerçekte artışın olduğu Bankalar hesabının borçlandırılması şeklinde olmalıdır.

İşletmenin banka hesabına gelen bir havale yanlışlıkla kasa hesabına borç kaydedildiğinde, kasanın defter değeri fiili durumdan

700

TL fazla görünür. Bu hatayı düzeltmek için kasa hesabı alacaklandırılarak (azaltılarak) fazla olan bakiye silinmeli ve gerçekte artışın yaşandığı bankalar hesabı borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa farkının tespit edilmesi

13.200

TL (Kayıtlı) -

12.500

TL (Fiili) =

700

TL noksanlık.

Mizan ve sayım arasındaki farkın miktarını ve yönünü belirlemek için gereklidir.

2

Hatalı kaydın analiz edilmesi

Banka havalesi yanlışlıkla '100 Kasa' hesabının borcuna yazılmıştır.

Hatanın hangi hesapları ve hangi yönleri etkilediğini anlamak için yapılır.

3

Düzeltme kaydının oluşturulması

Kasa hesabını

700

TL azaltmak için alacak; Banka hesabını

700

TL artırmak için borç kaydı yapılır.

Kayıtları gerçek duruma (fiili duruma) uygun hale getirmek ve hatayı telafi etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Envanteri ve Hata Düzeltme Kayıtları

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 86Soru →

İşletmenin $31.12.2026$ tarihli mizanında "102 Bankalar" hesabının borç kalanı $300.000$ TL'dir. Bu tutarın $10.000$ USD karşılığı olduğu ve bankadaki hesabın bu döviz cinsinden izlendiği bilinmektedir. Dönem sonu değerleme gününde kur $1$ USD = $31$ TL olarak belirlenmiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

102 BANKALAR

10.000

(Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI

10.000

(Alacaklı)

656 KAMBİYO ZARARLARI

10.000

(Borçlu) / 102 BANKALAR

10.000

(Alacaklı)

103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ

10.000

(Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI

10.000

(Alacaklı)

102 BANKALAR

10.000

(Borçlu) / 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR

10.000

(Alacaklı)

646 KAMBİYO KARLARI

10.000

(Borçlu) / 102 BANKALAR

10.000

(Alacaklı)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 BANKALAR $10.000$ (Borçlu) / 646 KAMBİYO KARLARI $10.000$ (Alacaklı)

Cevap

102 Bankalar hesabının 10.000 TL borçlandırıldığı ve 646 Kambiyo Karları hesabının 10.000 TL alacaklandırıldığı yevmiye kaydı doğrudur.

Değerleme gününde

10.000

USD tutarındaki banka mevcudunun yeni kuru (

31

TL) ile hesaplanan değeri

310.000

TL'dir. İşletme kayıtlarında bu tutar

300.000

TL olarak göründüğü için, bankadaki varlığın değerini

10.000

TL artırmak (borçlandırmak) ve bu artışı bir gelir kalemi olan '646 Kambiyo Karları' hesabına alacak kaydetmek gerekir.

Adım Adım Çözüm

1

Banka hesabının dönem sonundaki güncel TL karşılığını hesapla.

10.000

USD

\times 31

TL/USD =

310.000

TL

Dönem sonu envanter ve değerleme işlemlerinde yabancı paralar güncel kur üzerinden değerlenmelidir.

2

Kayıtlı değer ile güncel değer arasındaki farkı bul.

310.000

TL -

300.000

TL =

10.000

TL (Olumlu fark)

Varlığın değerindeki artış işletme için bir kambiyo karı niteliğindedir.

3

Muhasebe kaydını gerçekleştir.

102 Bankalar (Borç) / 646 Kambiyo Karları (Alacak)

Varlık artışı ilgili hesabın borcuna, gelir artışı ise ilgili gelir hesabının alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı hazır değerlerin dönem sonu değerlemesi ve Kambiyo Karları/Zararları kullanımı.

Alternatif Yöntem

Önce birim başına kur farkı bulunabilir:

31 - 30 = 1

TL/USD. Toplam kazanç:

10.000

USD

\times 1

TL/USD =

10.000

TL.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 87Soru →

İşletmenin kasa hesabında $1$ USD = $30$ TL kuru üzerinden kaydedilmiş $2.000$ USD bulunmaktadır. $31.12.2026$ tarihinde yapılan değerleme işlemlerinde kurun $1$ USD = $33$ TL olduğu saptanmış ve ilgili kur farkı kaydı gerçekleştirilmiştir. Değerleme sonrasında yapılan fiili sayımda kasada $1.900$ USD olduğu belirlenmiş, farkın nedeni o an saptanamamıştır.

Buna göre, kasa sayım noksanına ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 3.300 (B) / 100 Kasa 3.300 (A)

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 3.000 (B) / 100 Kasa 3.000 (A)

689 Olağandışı Gider ve Zararlar 3.300 (B) / 100 Kasa 3.300 (A)

100 Kasa 3.300 (B) / 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 3.300 (A)

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 3.300 (B) / 102 Bankalar 3.300 (A)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları 3.300 (B) / 100 Kasa 3.300 (A)

Cevap

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabının 3.300 TL borçlandırıldığı ve 100 Kasa hesabının 3.300 TL alacaklandırıldığı yevmiye kaydı doğrudur.

İşletme dönem sonunda yabancı parasını güncel kurdan (

33

TL) değerlediği için kasadaki

2.000

USD'nin defter değeri

66.000

TL olmuştur. Yapılan fiili sayımda

100

USD (

2.000 - 1.900

) eksik çıkmıştır. Bu eksikliğin TL karşılığı güncel kurla

3.300

TL (

100 \times 33

) olup, nedeni belirlenene kadar '197 Sayım ve Tesellüm Noksanları' hesabına borç, '100 Kasa' hesabına alacak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Yabancı paranın değerleme sonrası defter değerini belirle

2.000 \times 33 = 66.000

TL

Dönem sonunda kur farkı kaydı yapıldığı için kasa hesabı güncel kur üzerinden izlenmektedir.

2

Döviz bazındaki noksan tutarı hesapla

2.000 - 1.900 = 100

USD

Kayıtlı miktar ile fiili miktar arasındaki fark noksanlığı oluşturur.

3

Noksanlığın TL karşılığını güncel kurla hesapla

100 \times 33 = 3.300

TL

Noksanlık saptandığında varlıklar güncel değerleri üzerinden kayıttan çıkarılmalıdır.

4

Noksanlık kaydını gerçekleştir

197 (Borç) / 100 (Alacak)

Nedeni bilinmeyen noksanlıklar geçici olarak 197 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Envanteri ve Yabancı Para Değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Kasada noksanlık değil de fazlalık (

2.100

USD) saptansaydı değerlemenin ve kaydın nasıl değişeceğini düşününüz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 88Soru →

İşletmenin gün sonu kasa sayımında kasada $25.400$ TL nakit olduğu saptanmıştır. Aynı tarihte "100 Kasa" hesabının borç kalanı $24.200$ TL'dir. Yapılan incelemede, bir müşteriden nakit olarak tahsil edilen $1.200$ TL'nin yanlışlıkla "101 Alınan Çekler" hesabının borcuna kaydedildiği anlaşılmıştır. Buna göre, söz konusu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

(Borç) 100 Kasa 1.200 / (Alacak) 101 Alınan Çekler 1.200

(Borç) 101 Alınan Çekler 1.200 / (Alacak) 100 Kasa 1.200

(Borç) 100 Kasa 1.200 / (Alacak) 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları 1.200

(Borç) 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları 1.200 / (Alacak) 100 Kasa 1.200

(Borç) 100 Kasa 1.200 / (Alacak) 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri 1.200

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (Borç) 100 Kasa 1.200 / (Alacak) 101 Alınan Çekler 1.200

Cevap

Düzeltme kaydı olarak 100 Kasa hesabı

1.200

TL borçlandırılmalı, 101 Alınan Çekler hesabı ise

1.200

TL alacaklandırılmalıdır.

İşletmenin kasasında fiilen bulunan nakit (

25.400

TL), kayıtlı nakit miktarından (

24.200

TL) daha fazladır. Bu fazlalığın nedeni, nakit olarak yapılan bir tahsilatın yanlışlıkla çek hesabına kaydedilmesidir. Doğru kayıt için kasa hesabının

1.200

TL artırılması (borçlandırılması) ve çek hesabının

1.200

TL azaltılması (alacaklandırılması) gerekir. Nedeni saptanan farklarda doğrudan düzeltme kaydı yapılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa sayım farkının hesaplanması

25.400

TL (Fiili) -

24.200

TL (Kaydi) =

1.200

TL (Kasa Fazlası)

İşletmenin elindeki nakit miktarı ile kayıtlarındaki miktar arasındaki farkın yönünü ve tutarını belirlemek için gereklidir.

2

Hatanın niteliğinin belirlenmesi

Nakit tahsilatın yanlışlıkla "101 Alınan Çekler" hesabına kaydedilmesi

Hatanın hangi hesapları etkilediğini anlamak için işlemin asıl niteliği analiz edilir.

3

Düzeltme kaydının oluşturulması

100 Kasa (Borç) / 101 Alınan Çekler (Alacak)

Kaydi olarak eksik görünen kasa mevcudunu artırmak ve hatalı olarak artırılan çek mevcudunu azaltmak için ters kayıt mantığı uygulanır.

Anahtar Kavram

Kasa Sayım ve Tesellüm İşlemleri ve Hata Düzeltme Kayıtları

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 89Soru →

İşletme, bir satıcıya olan $50.000$ TL tutarındaki ticari borcunu ödemek amacıyla çek düzenleyip teslim etmiştir. Yapılan muhasebe kaydında bu tutar yanlışlıkla "102 Bankalar" hesabının alacağına kaydedilmiştir. Buna göre, söz konusu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

(Borç) 102 Bankalar

50.000

/ (Alacak) 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

50.000

(Borç) 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

50.000

/ (Alacak) 102 Bankalar

50.000

(Borç) 102 Bankalar

100.000

/ (Alacak) 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

100.000

(Borç) 320 Satıcılar

50.000

/ (Alacak) 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

50.000

(Borç) 102 Bankalar

50.000

/ (Alacak) 320 Satıcılar

50.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (Borç) 102 Bankalar $50.000$ / (Alacak) 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) $50.000$

Cevap

Hatalı alacaklandırılan 102 Bankalar hesabını düzeltmek için bu hesabı borçlandıran, asıl kaydedilmesi gereken 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabını ise alacaklandıran kayıt yapılmalıdır.

Düzeltme kayıtlarında temel mantık, hatalı yapılan işlemin tersiyle iptal edilmesi ve doğru işlemin kaydedilmesidir. Olayda 320 Satıcılar hesabı her iki durumda da borçlandırılacağı için borç tarafında bir hata yoktur. Hata, 103 yerine 102 hesabının alacaklandırılmasıdır. Bu nedenle 102 hesabı borçlandırılarak düzeltilmeli (iptal), 103 hesabı ise alacaklandırılarak doğru kayıt tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Yapılan hatalı kaydı analiz et

Borç: 320 Satıcılar

50.000

/ Alacak: 102 Bankalar

50.000

Soruda işlemin yanlışlıkla Bankalar hesabının alacağına kaydedildiği belirtilmiştir.

2

Olması gereken doğru kaydı belirle

Borç: 320 Satıcılar

50.000

/ Alacak: 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)

50.000

Çek düzenlenip verildiğinde '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabı alacaklandırılmalıdır.

3

Hatalı kayıttan doğru kayda geçiş için düzeltme kaydını oluştur

102 Bankalar (Borç)

50.000

ve 103 Verilen Çekler (Alacak)

50.000

102 hesabındaki hatalı azalışı iptal etmek için borç kaydı yapılırken, 103 hesabındaki eksik artışı (düzenleyici pasif karakter) sağlamak için alacak kaydı yapılır.

Anahtar Kavram

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının kullanımı ve hatalı banka kayıtlarının düzeltilmesi

İpuçları

1

Düzeltme kaydı yaparken yanlış hesabı ters tarafa yazarak etkisini sıfırlamanız gerektiğini unutmayın.

2

Bankalar hesabındaki hatalı alacak kaydını (azalışı) nasıl yok edersiniz ve 103 hesabındaki eksik artışı nasıl sağlarsınız?

3

Hatalı kayıt: 320 (B) / 102 (A). Olması gereken: 320 (B) / 103 (A). Aradaki farkı kapatacak birleşmiş bir kayıt düşünün.

Daha Fazla Pratik

Verilen çeklerin dönem sonunda bankadan tahsil edilmemiş olması durumunda bilançoda nasıl gösterilmesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce yapılan yanlış kaydı tamamen ters çevirerek iptal edip (102 B / 320 A), ardından doğru kaydı (320 B / 103 A) yaparak iki adımda çözebilirsiniz. Bu iki kaydı birleştirdiğinizde net düzeltme kaydına ulaşırsınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 90Soru →

İşletme, $31.12.2026$ tarihinde bankadan aldığı hesap özetini incelediğinde; bir müşterisi tarafından borcuna karşılık $8.500$ TL tutarında havale gönderildiğini, ayrıca bankanın bu işlem için $350$ TL tutarında bir hesap işletim ücreti kestiğini tespit etmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

(Borç)

102

BANKALAR

8.150

/ (Borç)

770

GENEL YÖNETİM GİDERLERİ

350

/ (Alacak)

120

ALICILAR

8.500

(Borç)

102

BANKALAR

8.150

/ (Alacak)

120

ALICILAR

8.150

(Borç)

120

ALICILAR

8.500

/ (Alacak)

102

BANKALAR

8.150

/ (Alacak)

770

GENEL YÖNETİM GİDERLERİ

350

(Borç)

102

BANKALAR

8.150

/ (Borç)

770

GENEL YÖNETİM GİDERLERİ

350

/ (Alacak)

320

SATICILAR

8.500

(Borç)

100

KASA

8.150

/ (Borç)

770

GENEL YÖNETİM GİDERLERİ

350

/ (Alacak)

120

ALICILAR

8.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (Borç) $102$ BANKALAR $8.150$ / (Borç) $770$ GENEL YÖNETİM GİDERLERİ $350$ / (Alacak) $120$ ALICILAR $8.500$

Cevap

Banka hesabına net girişin (

8.150

TL) ve giderin (

350

TL) borç tarafa, tahsil edilen alacağın (

8.500

TL) ise alacak tarafa kaydedildiği yevmiye maddesi doğrudur.

Banka hesabına gelen havale bir varlık artışı olduğu için

102

Bankalar hesabı borçlandırılır; ancak banka masrafı bu artışı azalttığı için net tutar (

8.150

TL) üzerinden kayıt yapılır. Kesilen

350

TL, işletmenin faaliyetleri için katlandığı bir maliyet olduğundan

770

Genel Yönetim Giderleri hesabında borç tarafa kaydedilir. Müşterinin borcunu ödemesi sonucu işletmenin alacağı azaldığı için

120

Alıcılar hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Havale ve masraf tutarlarının net etkisinin belirlenmesi

Banka hesabına net giriş:

8.500 - 350 = 8.150

TL; Oluşan gider:

350

TL.

Bankaya gelen tutar varlıkları artırırken, bankanın kestiği ücret işletme için bir maliyettir.

2

Alacak tutarının azalışının belirlenmesi

Alıcılar (120) hesabı

8.500

TL alacaklandırılır.

Müşterinin borcuna karşılık gönderdiği tutar, işletmenin o müşteriden olan toplam alacağını azaltır.

3

Yevmiye kaydının birleştirilmesi

102 Bankalar (Borç)

8.150

, 770 Genel Yönetim Giderleri (Borç)

350

, 120 Alıcılar (Alacak)

8.500

.

Bilanço ve gider hesaplarının işleyiş kuralları gereği artışlar borçta, varlık azalışları alacakta izlenir.

Anahtar Kavram

Banka Ekstre Kayıtları ve Brüt Kayıt Esası

İpuçları

1

Bankaya gelen havale banka mevcudunu artırırken, kesilen masraf bu mevcudu azaltır.

2

Muhasebe kayıtlarında masraflar netleştirilmeden ayrı bir gider hesabında izlenmelidir.

Daha Fazla Pratik

Bankadaki dövizli hesapların dönem sonu değerlemesinden doğan kur farkı kayıtlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 91Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihinde yabancı paralı kasa işlemlerine ilişkin envanter verileri şu şekildedir:

Veri Türü	Değer
$100$ Kasa Hesabı Borç Kalanı	$93.000$ TL ( $3.000$ USD, kayıt kuru $1$ USD = $31$ TL)
Kasa Sayım Sonucu	$2.900$ USD
Dönem Sonu Değerleme Kuru	$1$ USD = $34$ TL

Noksanlığın nedeni dönem sonu itibarıyla belirlenememiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin yapacağı envanter ve değerleme kayıtları sonucunda " $646$ Kambiyo Kârları" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

9.000

TL

8.700

TL

5.900

TL

3.100

TL

2.900

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $8.700$ TL

Cevap

İşletmenin kambiyo kârı olarak kaydetmesi gereken tutar

8.700

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, kasada fiilen bulunan

2.900

USD'nin dönem sonu değerlemesinden kaynaklanmaktadır. İşletme önce

100

USD'lik noksanlığı kayıt kuru üzerinden (

3.100

TL) hesaplardan çıkarır. Kalan

2.900

USD tutarındaki bakiyeyi ise dönem sonu kuru olan

34

TL'ye yükseltmek için her bir dolar başına

3

TL, toplamda

8.700

TL kur kârı kaydeder.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa noksanlığı tutarının belirlenmesi ve kaydı

100

USD (

3.100

TL) noksanlık

Sayım sonucunda tespit edilen

2.900

USD ile defterdeki

3.000

USD arasındaki fark, kayıt kuru (

31

TL) üzerinden "

197

Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına aktarılır.

2

Fiilen mevcut olan dövizlerin değerlemesi

8.700

TL Kur Kârı

Kasada fiilen bulunan

2.900

USD'nin değerleme tarihindeki kuru (

34

TL) ile kayıt kuru (

31

TL) arasındaki fark hesaplanır:

2.900 \times (34 - 31) = 8.700

TL.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı hazır değerlerde değerleme, fiili sayım sonucunda elde bulunan miktar üzerinden yapılır.

Alternatif Yöntem

Toplam değerden (

2.900 \times 34 = 98.600

TL) noksanlık sonrası bakiye (

2.900 \times 31 = 89.900

TL) çıkarılarak da sonuca ulaşılabilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 92Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında "100 Kasa" hesabının borç kalanı $120.000$ TL'dir. Yapılan incelemede bu bakiyenin tamamının $4.000$ USD ( $1$ USD = $30$ TL) olduğu anlaşılmıştır. Envanter işlemleri sırasında şu veriler tespit edilmiştir:

Veri Türü	Değer/Açıklama
Dönem sonu döviz kuru	$1$ USD = $33$ TL
Kasada yapılan fiili sayım sonucu	$3.900$ USD
Kasadaki noksanlığın nedeni	Bir satıcıya olan borç için $100$ USD nakit ödeme yapıldığı ( $1$ USD = $31$ TL iken), ancak bu işlemin kayıtlara yanlışlıkla "103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri" hesabına alacak yazılarak geçtiği belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı envanter ve düzeltme kayıtlarında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı yanlıştır?

646 Kambiyo Karları hesabına

12.000

TL alacak kaydı

197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına

3.300

TL borç kaydı

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabına

3.100

TL borç kaydı

656 Kambiyo Zararları hesabına

200

TL borç kaydı

102 Bankalar hesabına

3.100

TL borç kaydı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 Bankalar hesabına $3.100$ TL borç kaydı

Cevap

Bankalar hesabına borç kaydı yapılması yanlıştır; çünkü hatalı işlem 'Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabında gerçekleşmiştir ve düzeltme bu hesap üzerinden yapılmalıdır.

İşletmenin noksanlığının nedeni '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabına yapılan hatalı bir alacak kaydıdır. Bu hatayı düzeltmek için '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabı

3.100

TL tutarında borçlandırılmalıdır. '102 Bankalar' hesabının bu işlemde kullanılması, hatalı hesap seçimi anlamına gelir ve muhasebe ilkelerine aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabındaki döviz bakiyesinin dönem sonu değerlemesini yapınız.

4.000 \text{ USD} \times (33 - 30) = 12.000 \text{ TL}

kar.

Yabancı paralı hazır değerler dönem sonunda cari kur üzerinden değerlenmelidir.

2

Kasa noksanlığını tespit edip muhasebeleştiriniz.

Kitabi bakiye (

132.000

) - Fiili bakiye (

3.900 \times 33 = 128.700

) =

3.300 \text{ TL}

noksanlık.

Sayım sonucunda bulunan fark, nedeni araştırılmak üzere sayım ve tesellüm noksanları hesabına alınır.

3

Noksanlığın nedenine göre düzeltme kaydını hazırlayınız.

Hatalı alacak kaydı (

100 \text{ USD} \times 31 = 3.100 \text{ TL}

) 103 hesabından geri alınır, 197 hesabı kapatılır (

3.300 \text{ TL}

), fark (

200 \text{ TL}

) kur farkı zararı olarak kaydedilir.

Noksanlığın nedeni anlaşıldığında, hatalı hesaplar ters kayıtla düzeltilir ve geçici noksanlık hesabı kapatılır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı kasa işlemlerinde dönem sonu değerlemesi, sayım farklarının tespiti ve hatalı hesap kullanımlarının (102 vs 103) düzeltilmesi.

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanlığının nedeni bulunamadığında yapılacak dönem sonu kapanış kaydını inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 93Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihinde "100 Kasa" hesabının büyük defter (mizan) borç kalanı $65.000$ TL'dir. Aynı gün yapılan envanter işlemlerinde şu hususlar saptanmıştır:

- Kasada $1.000$ USD ( $1$ USD = $30$ TL kuruyla kaydedilmiş) ve $32.000$ TL nakit bulunmaktadır.
- Yapılan incelemede, bir satıcıya nakit olarak ödenen $2.000$ TL'nin muhasebe kayıtlarına alınmadığı belirlenmiştir.
- Dönem sonu değerleme kuru $1$ USD = $34$ TL olarak belirlenmiştir.
- Kasadaki nakit noksanlığının nedeni henüz belirlenememiştir.

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken kayıtlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

"646 Kambiyo Karları" hesabına

4.000

TL alacak kaydı yapılır.

"197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına

3.000

TL borç kaydı yapılır.

"102 Bankalar" hesabına

2.000

TL alacak kaydı yapılır.

"100 Kasa" hesabının dönem sonu bilançosunda raporlanacak tutarı

62.000

TL'dir.

"656 Kambiyo Zararları" hesabına

1.000

TL borç kaydı yapılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "646 Kambiyo Karları" hesabına $4.000$ TL alacak kaydı yapılır.

Cevap

Dönem sonu değerlemesi sonucunda Kambiyo Karları hesabına

4.000

TL alacak kaydı yapılır.

İşletmenin elinde bulunan

1.000

USD, kayıtlarda

30

TL kurundan izlenmektedir. Dönem sonunda kurun

34

TL'ye yükselmesi, her bir dolar için

4

TL, toplamda ise

4.000

TL tutarında bir kur artış karı (kambiyo karı) oluşturur. Bu durum muhasebe kayıtlarında 100 Kasa hesabına borç, 646 Kambiyo Karları hesabına alacak yazılarak gösterilir.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa noksanlığının tespiti

65.000

(Mizan) -

[(1.000 \times 30) + 32.000]

(Sayım) =

3.000

TL Toplam Noksanlık

Kayıtlı değer ile fiili sayım arasındaki farkı bulmak için.

2

Noksanlığın nedenlerinin analizi

2.000

TL kayıt dışı ödeme düzeltilir. Kalan

1.000

TL (

3.000 - 2.000

) nedeni bulunamayan noksan olarak 197 hesaba aktarılır.

Hatalı kayıtların düzeltilmesi ve belirsiz farkların geçici hesaplara alınması gerekir.

3

Yabancı para değerlemesi

1.000

USD

\times (34 - 30) = 4.000

TL Olumlu Kur Farkı

Dönem sonu kurları üzerinden mevcut döviz varlığının değerini güncellemek için.

4

Dönem sonu kasa bakiyesinin doğrulanması

65.000 - 2.000

(Ödeme) -

1.000

(Noksanlık) +

4.000

(Değerleme) =

66.000

TL

Bilançoda yer alacak kesin tutarı belirlemek için.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Envanteri ve Değerlemesi

Soru 94Soru →

İşletmenin dönem sonu mizanında yer alan "Hazır Değerler" grubuna ait hesapların borç ve alacak kalanları aşağıdaki gibidir:

Hesap Kodu ve Adı	Kalan (TL)
100 Kasa	$20.000$
101 Alınan Çekler	$35.000$
102 Bankalar	$50.000$
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$15.000$

Dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları neticesinde şu bilgiler elde edilmiştir:

* Cüzdandaki $12.000$ TL tutarında bir çekin satıcıya ciro edildiği ancak kaydının unutulduğu,
* Bankadan gelen ekstrede, işletmenin düzenlediği $6.000$ TL'lik bir çekin banka hesabından ödendiği ve kaydının henüz yapılmadığı,
* Kasa sayımında $500$ USD olduğu (Kayıtlı kur: $30$ TL, Dönem sonu değerleme kuru: $33$ TL).

Bu bilgilere göre, gerekli düzeltme ve değerleme kayıtları yapıldıktan sonra işletmenin bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL'dir?

79.500

73.500

97.500

78.000

67.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $79.500$

Cevap

79.500

TL tutarındaki hazır değerler toplamı; kasa değerlemesi, çek cirosu ve bankadan çek ödemesi işlemlerinin net etkisidir.

Doğru cevap olan

79.500

TL'ye; başlangıçtaki

90.000

TL'lik gruptan

12.000

TL'lik çek cirosu düşüldükten ve

1.500

TL'lik kur farkı karı eklendikten sonra ulaşılır. Bankadan yapılan çek ödemesi işlemi (

6.000

TL), hem 102 hesabını azaltıp hem de eksi karakterli 103 hesabını borçlandırarak (azaltarak) grup toplamı üzerindeki net etkisini sıfırlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1

Unutulan çek cirosunun kaydedilmesi

101 Alınan Çekler hesabı

12.000

TL azaltılarak

23.000

TL'ye düşer.

Ciro işlemi işletmenin elindeki çek varlığını azaltır.

2

Bankadan ödenen çekin kaydedilmesi

102 Bankalar hesabı

6.000

TL azalır (

44.000

TL), 103 Verilen Çekler hesabı (aktif düzenleyici)

6.000

TL borçlandırılarak azaltılır (

9.000

TL).

Çekin ödenmesi hem bankadaki varlığı hem de gelecekteki ödeme yükümlülüğünü (çek borcunu) aynı anda azaltır.

3

Yabancı paralı kasanın değerlenmesi

500 \times (33 - 30) = 1.500

TL kur farkı geliri 100 Kasa hesabına eklenir (

21.500

TL).

Dönem sonu kurları kayıtlı kurlardan yüksek olduğu için kambiyo karı doğmuştur.

4

Grup toplamının hesaplanması

21.500 + 23.000 + 44.000 - 9.000 = 79.500

TL.

Hazır Değerler grubu toplamı hesaplanırken 103 hesabı indirim kalemi olarak dikkate alınır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan aktif düzenleyici hesapların (103) grup toplamına etkisi ve envanter kayıtlarının varlıklar üzerindeki net değişimi.

İpuçları

1

Hazır Değerler grubunun başlangıç bakiyesini hesaplarken 103 hesabının işaretine dikkat edin.

2

Ciro edilen çek varlıklarda bir azalış yaratırken, bankadan çek ödenmesi gruptaki bir varlığın azalması ve bir varlık indiriminin kapanması anlamına gelir.

3

1.000

USD'lik kasanın

500

birimi için kur

30

'dan

33

'e çıkmıştır; bu farkı Kasa hesabına eklemeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu '108 Diğer Hazır Değerler' hesabındaki kredi kartı slipleri ve banka komisyonları için çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşlemlerin net etkisini hesaplayarak başlangıç toplamına (

90.000

TL) uygulayabilirsiniz: Çek cirosu (

-12.000

), Çek ödemesi (

-6.000 + 6.000 = 0

), Kur farkı (

+1.500

). Toplam değişim:

-10.500

TL.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 95Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli envanter çalışmaları sırasında tespit ettiği varlıklara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

Varlık Türü	Tutar (TL)
Vadesi gelmiş tahvil kuponları	$3.000$
Kasa sayımında tespit edilen posta pulları	$400$
Tahsil edilmek üzere bankaya gönderilen ancak henüz hesaba geçmeyen tutarlar (Yoldaki Paralar)	$5.600$
İşletmenin portföyünde bulunan vadesine $5$ ay kalmış finansman bonoları	$12.000$
Alınan ve vadesine $2$ ay kalmış olan vadeli çekler	$8.000$

Buna göre, Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebe ilkeleri dikkate alındığında, işletmenin dönem sonu bilançosunda "108 Diğer Hazır Değerler" hesabında raporlanması gereken toplam tutar kaç TL'dir?

3.400

8.600

9.000

17.000

21.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $9.000$

Cevap

İşletmenin dönem sonu bilançosunda "108 Diğer Hazır Değerler" hesabında raporlanması gereken toplam tutar

9.000

TL'dir.

Doğru cevap olan seçenekteki tutar; vadesi gelmiş tahvil kuponları (

3.000

TL), kasa sayımında bulunan posta pulları (

400

TL) ve bankaya gönderilen ancak henüz hesaba geçmeyen yoldaki paraların (

5.600

TL) toplamından oluşmaktadır. Bu üç kalem de Tekdüzen Hesap Planı'na göre "108 Diğer Hazır Değerler" hesabında takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1

"108 Diğer Hazır Değerler" hesabının kapsamına giren unsurlar belirlenir.

Vadesi gelmiş tahvil kuponları (

3.000

TL), posta pulları (

400

TL) ve yoldaki paralar (

5.600

TL) bu hesapta izlenir.

Bu kalemler likiditesi çok yüksek olan ve para hükmünde kabul edilen değerlerdir.

2

Kapsam dışı kalan kalemler ayrıştırılır.

Finansman bonosu (

111

Menkul Kıymetler) ve vadeli çekler (

121

Alacak Senetleri) olarak sınıflandırılır.

Finansman bonosu bir yatırım aracıdır; vadeli çekler ise özün önceliği gereği senet hükmündedir.

3

Doğru kalemler toplanır.

3.000 + 400 + 5.600 = 9.000

TL.

İstenen hesabın bilanço değerine ulaşmak için ilgili alt kalemlerin toplamı alınır.

Anahtar Kavram

108 Diğer Hazır Değerler Hesabının Kapsamı ve Hazır Değerler ile Menkul Kıymetler Ayrımı

İpuçları

1

Hangi kalemlerin nakit veya nakit benzeri olduğunu ve hangilerinin yatırım amacı taşıdığını düşünün.

2

Vadeli çeklerin dönem sonundaki hukuki ve ekonomik mahiyetini (özün önceliği) hatırlayın.

3

Yoldaki paralar, posta pulları ve vadesi dolmuş kuponlar '108' kodlu hesabın en tipik alt kalemleridir.

Daha Fazla Pratik

Hazır değerler grubundaki kalemlerin (100-108) envanter farklarının (noksan/fazla) muhasebeleştirilmesini tekrar edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 96Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların borç ve alacak kalanları aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Kalanı (TL)	Alacak Kalanı (TL)
$100$ Kasa	$22.500$	-
$101$ Alınan Çekler	$34.000$	-
$102$ Bankalar	$56.000$	-
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	-	$18.500$
$108$ Diğer Hazır Değerler	$4.000$	-
$110$ Hisse Senetleri	$15.000$	-
$121$ Alacak Senetleri	$28.000$	-

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili tarihteki bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu toplamı kaç TL'dir?

94.000

TL

98.000

TL

113.000

TL

126.000

TL

135.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $98.000$ TL

Cevap

İşletmenin Hazır Değerler grubu toplamı

98.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan

98.000

TL tutarı, Tekdüzen Hesap Planı'na göre Hazır Değerler grubunu oluşturan Kasa (

22.500

TL), Alınan Çekler (

34.000

TL), Bankalar (

56.000

TL) ve Diğer Hazır Değerler (

4.000

TL) hesaplarının borç bakiyeleri toplamından, bu grubun aktif değerini azaltan Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (

18.500

TL) hesabının alacak bakiyesinin düşülmesiyle elde edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Hazır Değerler grubuna dahil olan hesapları tespit et

100

Kasa,

101

Alınan Çekler,

102

Bankalar,

103

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri ve

108

Diğer Hazır Değerler hesapları bu gruba dahildir.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre

10

Hazır Değerler grubu

100

ile

109

arasındaki hesapları kapsar.

2

Hesapların karakterini ve gruba etkisini belirle

100, 101, 102, 108

hesapları aktif karakterlidir (+).

103

hesabı ise aktif düzenleyici, pasif karakterli bir hesaptır (-).

Düzenleyici hesaplar, içinde bulundukları grubun toplam değerini azaltan bir işleve sahiptir.

3

Matematiksel hesaplamayı gerçekleştir

22.500 + 34.000 + 56.000 + 4.000 - 18.500 = 98.000

TL

Grup toplamı, gruptaki varlık hesaplarının toplamından eksi karakterli hesapların çıkarılmasıyla bulunur.

4

Grup dışı hesapları ele

110

Hisse Senetleri (Menkul Kıymetler) ve

121

Alacak Senetleri (Ticari Alacaklar) toplama dahil edilmez.

Bu hesaplar farklı hesap gruplarının unsurlarıdır ve Hazır Değerler likiditesine sahip değildirler.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunun kapsamı ve düzenleyici hesapların grup toplamına etkisi.

İpuçları

1

Hazır Değerler grubu, Tekdüzen Hesap Planı'nda

10

ile başlayan hesapları kapsar.

2

Yanında eksi (-) işareti bulunan hesaplar düzenleyici hesaplardır ve bulundukları grubun toplam değerinden çıkarılırlar.

3

Hisse senetleri

11

grubunda, alacak senetleri ise

12

grubunda yer alır; bu nedenle

10

Hazır Değerler toplamına dahil edilmezler.

Daha Fazla Pratik

Hazır Değerler grubunda yer alan yabancı para cinsinden varlıkların dönem sonu kur değerlemesi işlemlerine göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 97Soru →

İşletmenin dönem sonu envanter işlemleri sırasında Hazır Değerler grubunda yer alan unsurlara ilişkin şu tespitler yapılmıştır:

Envanter Unsuru	Tutar / Bilgi
Kasa (Türk Lirası)	$20.000$ TL
Kasa (ABD Doları)	$500$ USD (Kur: $1$ USD = $30$ TL)
Alınan Çekler	$15.000$ TL
Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri	$10.000$ TL
Kredi Kartı Slipleri	$8.000$ TL
Posta Pulları	$500$ TL
Alacak Senetleri	$12.000$ TL

Bu bilgilere göre, işletmenin bilançosunda yer alacak toplam "Hazır Değerler" tutarı kaç TL'dir?

48.500

58.500

60.500

40.000

70.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $48.500$

Cevap

İşletmenin bilançosunda yer alacak toplam Hazır Değerler tutarı

48.500

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, Kasa (

35.000

), Alınan Çekler (

15.000

) ve Diğer Hazır Değerler (

8.500

) toplamından, grubun eksi karakterli hesabı olan Verilen Çekler (

10.000

) tutarının düşülmesiyle elde edilir. Alacak senetleri ise bu gruba dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabındaki yabancı paranın TL değerini hesapla

500 \text{ USD} \times 30 \text{ TL/USD} = 15.000

TL

Muhasebede işlemler ulusal para birimi cinsinden kaydedilir ve raporlanır.

2

Toplam Kasa mevcudunu belirle

20.000 \text{ (TL)} + 15.000 \text{ (Döviz)} = 35.000

TL

100 Kasa hesabının toplam borç bakiyesi hazır değerlerin ilk kalemidir.

3

Diğer Hazır Değerler (108) tutarını belirle

8.000 \text{ (Slipler)} + 500 \text{ (Pullar)} = 8.500

TL

Kredi kartı slipleri, posta pulları ve vadesi gelmiş kuponlar bu hesapta izlenir.

4

Grup toplamını hesapla ve düzenleyici hesabı indir

35.000 \text{ (Kasa)} + 15.000 \text{ (A. Çekler)} + 8.500 \text{ (D. Hazır Deg.)} - 10.000 \text{ (V. Çekler)} = 48.500

TL

103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı aktifte yer alan ancak pasif karakterli (eksi) bir hesaptır.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan varlıkların tespiti ve eksi karakterli (düzenleyici) hesapların grup toplamı üzerindeki etkisi.

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda (10 grubu) yer alan hesapları listeleyin; Alacak Senetleri'nin hangi grupta olduğunu hatırlayın.

2

Yabancı para cinsinden kasadaki tutarı dönem sonu kuruyla TL'ye çevirmeyi unutmayın.

3

Hesap planında yanında eksi (-) işareti bulunan 'Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabını grup toplamından düşmeniz gerekir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, vadesi ertesi yıla sarkan çeklerin 121 veya 321 hesaplara aktarılması kuralını içeren bir senaryoyu çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 98Soru →

İşletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesapların kalanları aşağıdadır:

Hesap Kodu ve Adı	Borç Kalanı (TL)	Alacak Kalanı (TL)
100 Kasa	$250.000$
101 Alınan Çekler	$150.000$
102 Bankalar	$500.000$
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$90.000$
108 Diğer Hazır Değerler	$30.000$

Dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sırasında şu tespitler yapılmıştır:

1. Kasa sayımı sonucunda $247.000$ TL nakit olduğu görülmüştür. Farkın $2.000$ TL'sinin işletmenin ödediği bir faturanın kayda alınmamasından kaynaklandığı, kalan kısmın ise veznedarın hatasından kaynaklandığı ve veznedardan tahsil edileceği belirlenmiştir.
2. Kasa mevcudunun içinde $4.000$ EUR, Bankalar hesabının içinde ise $2.000$ EUR bulunmaktadır. Dövizler kayıtlara $1$ EUR = $32$ TL kuruyla alınmıştır. Dönem sonu EUR kuru $35$ TL olarak belirlenmiştir.
3. Alınan çeklerin $40.000$ TL'lik kısmının vadesinin $2026$ yılının Şubat ayına ait olduğu tespit edilmiştir.
4. Banka hesabına $5.000$ TL tutarında faiz tahakkuk ettiği ancak işletme kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
5. 108 Diğer Hazır Değerler hesabının $5.000$ TL'lik kısmının, işletme ortağının şahsi borcu için bankadan yapılan bir ödemeye ait makbuz olduğu anlaşılmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.2025 tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubunun net toplamı kaç TL'dir?

855.000

820.000

815.000

809.000

995.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $815.000$

Cevap

İşletmenin 31.12.2025 tarihli bilançosunda yer alacak Hazır Değerler grubunun net toplamı

815.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan

815.000

TL; Kasa hesabındaki sayım farkı ve döviz değerlemesi, Bankalar hesabındaki faiz tahakkuku ve döviz değerlemesi, Alınan Çekler hesabındaki vade düzeltmesi ile Diğer Hazır Değerler hesabındaki sınıflandırma düzeltmesi yapıldıktan sonra, düzenleyici hesap olan Verilen Çekler hesabının gruptan düşülmesiyle elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının düzeltilmesi ve değerlemesi

Mevcut:

250.000

TL. Fatura ödemesi:

-2.000

TL. Veznedar hatası (135 hesaba aktarım):

-1.000

TL. Kur farkı geliri:

4.000

EUR

\times (35 - 32) = 12.000

TL. Yeni bakiye:

250.000 - 3.000 + 12.000 = 259.000

TL.

Sayım noksanının nedenleri belirlenmiş ve kayıtlı kur ile dönem sonu kuru arasındaki fark kambiyo kârı olarak eklenmiştir.

2

Bankalar hesabının düzeltilmesi ve değerlemesi

Mevcut:

500.000

TL. Faiz geliri:

+5.000

TL. Kur farkı geliri:

2.000

EUR

\times (35 - 32) = 6.000

TL. Yeni bakiye:

500.000 + 5.000 + 6.000 = 511.000

TL.

Banka ekstresinde görülen ancak kaydedilmeyen gelirler hesaba eklenmiş ve dövizli mevduat değerlenmiştir.

3

Alınan Çekler hesabının sınıflandırılması

Mevcut:

150.000

TL. İleri vadeli çeklerin çıkarılması:

-40.000

TL. Yeni bakiye:

110.000

TL.

Muhasebenin Özün Önceliği kavramı gereği, vadesi izleyen yıla sarkan çekler 121 Alacak Senetleri hesabına aktarılarak gruptan çıkarılır.

4

Diğer Hazır Değerler hesabının kontrolü

Mevcut:

30.000

TL. Ortağın şahsi borcu:

-5.000

TL. Yeni bakiye:

25.000

TL.

İşletme ile ortakların varlıkları ayrıdır (Kişilik Kavramı); ortağın şahsi ödemesi 131 hesaba aktarılmalıdır.

5

Hazır Değerler grubu net toplamının hesaplanması

259.000

(Kasa) +

110.000

(Alınan Çekler) +

511.000

(Bankalar) -

90.000

(Verilen Çekler) +

25.000

(Diğer Hazır Değerler) =

815.000

TL.

103 nolu hesap aktif karakterli bir grup içinde yer alan pasif bir düzenleyici hesap olduğu için toplamdan indirilir.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler grubunda yer alan varlıkların dönem sonu envanter ve değerleme kuralları (kur farkı, vade ayrımı ve düzenleyici hesap mantığı).

Soru 99Soru →

$ABC$ İşletmesi'nin $31.12.2025$ tarihli envanter öncesi mizanında yer alan bazı hesap kalanları ve yapılan incelemeler şu şekildedir:

Hesap Kodu ve Adı	Kalan Tutarı (TL)
100 Kasa	$50.000$ (Borç)
101 Alınan Çekler	$80.000$ (Borç)
102 Bankalar	$150.000$ (Borç)
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$40.000$ (Alacak)
108 Diğer Hazır Değerler	$10.000$ (Borç)

Yapılan inceleme sonuçları:
- Kasa mevcudunun içinde yer alan $2.000$ $USD$ 'nin kayıtlara alındığı tarihteki kur $30$ TL iken, dönem sonu efektif alış kuru $34$ TL, efektif satış kuru ise $35$ TL'dir.
- Alınan çeklerin $30.000$ TL'lik kısmının, verilen çeklerin ise $15.000$ TL'lik kısmının vadesi $2026$ yılına aittir.
- Bankadaki mevduatın $20.000$ TL'si, işletmenin kullandığı uzun vadeli bir kredi için $18$ ay süreyle bloke edilmiştir.
- Diğer hazır değerlerin tamamı vadesi gelmiş tahvil kuponlarından oluşmaktadır.

Bu bilgilere göre, muhasebenin temel kavramları ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde gerekli değerleme ve "Özün Önceliği" düzeltmeleri yapıldıktan sonra, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda yer alacak "Hazır Değerler" grubu net toplamı kaç TL'dir?

223.000

238.000

243.000

273.000

215.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $223.000$

Cevap

İşletmenin hazır değerler grubu net toplamı

223.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar; kasa hesabındaki kur artışının eklenmesi (

+8.000

), ileri vadeli alınan çeklerin çıkarılması (

-30.000

), bloke edilen banka mevduatının çıkarılması (

-20.000

), vadesi gelmiş tahvil kuponlarının aynen korunması ve ileri vadeli verilen çeklerin 103 nolu hesaptan çıkarılmasıyla elde edilen net bakiyelerin (

58k + 50k + 130k + 10k - 25k

) toplanmasıyla hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabının dönem sonu değerlemesini yapınız.

2.000

USD \times (34 - 30) = 8.000

TL (Kur Farkı Karı). Yeni Kasa:

50.000 + 8.000 = 58.000

TL.

Yabancı paralar dönem sonunda efektif alış kuru üzerinden değerlenir ve fark kambiyo karı/zararı olarak kaydedilir.

2

Alınan çekler hesabındaki ileri vadeli tutarları gruptan çıkarınız.

80.000 - 30.000 = 50.000

TL.

Özün Önceliği kavramı gereği, vadesi izleyen yıla sarkan çekler özü itibarıyla senet sayılır ve bilançoda '121 Alacak Senetleri' hesabına aktarılır.

3

Bankalar hesabındaki bloke tutarı gruptan çıkarınız.

150.000 - 20.000 = 130.000

TL.

Hazır değerler grubunda yer alabilmek için varlığın her an nakde çevrilebilir (likit) olması gerekir. Uzun vadeli bloke tutarlar bu niteliği kaybeder.

4

Verilen çekler hesabındaki ileri vadeli tutarları düzelterek net tutarı belirleyiniz.

40.000 - 15.000 = 25.000

TL (Eksi karakterli).

İleri vadeli verilen çekler '321 Borç Senetleri' hesabına aktarılır. Kalan tutar gruptan indirim kalemi olarak yer alır.

5

Hazır değerler grubu net toplamını hesaplayınız.

58.000 (100) + 50.000 (101) + 130.000 (102) + 10.000 (108) - 25.000 (103) = 223.000

TL.

Gruba dahil tüm aktif hesaplar toplanır ve grubu düzenleyici eksi hesaplar düşülür.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubu Net Toplamı ve Özün Önceliği Uygulaması

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda sadece 'her an nakde çevrilebilir' ve vadesi gelmiş unsurlar yer alır.

2

Özün önceliği gereği, ileri vadeli çeklerin 101 ve 103 nolu hesaplardan çıkarılarak senet hesaplarına aktarılması gerektiğini unutmayınız.

3

103 nolu hesabın grupta negatif (çıkartılan) bir unsur olduğunu dikkate alarak net toplamı hesaplayınız.

Daha Fazla Pratik

Hazır değerlerin envanterinde tespit edilen kasa noksanlığı veya fazlalığının dönem sonu kapatılma kayıtlarını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Önce tüm hesapların ham toplamını alıp (

50+80+150+10-40 = 250

), ardından yapılacak düzeltmelerin net etkisini (

+8 \text{ (kasa)} - 30 \text{ (101)} - 20 \text{ (102)} + 15 \text{ (103 azalışı)} = -27

) ekleyerek

250 - 27 = 223

sonucuna ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 100Soru →

$31.12.2025$ tarihi itibarıyla envanter işlemlerini yürüten bir işletmenin mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri ve dönem sonu tespitleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kodu ve Adı	Mizan Bakiyesi (TL)	Dönem Sonu Tespitleri
$100$ Kasa	$48.000$	Bakiyenin tamamı $1.500$ USD tutarındaki nakit mevcuduna aittir.
$101$ Alınan Çekler	$120.000$	Çeklerin $45.000$ TL'lik kısmının vadesi $2027$ yılına aittir.
$102$ Bankalar	$210.000$	Bakiyenin $60.000$ TL'si, vadesi $18$ ay olan bir kredinin teminatı olarak blokelidir.
$103$ Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)	$70.000$	Tamamı işletmenin satıcılara olan borçları için düzenlenmiştir.
$108$ Diğer Hazır Değerler	$15.000$	Kredi kartı sliplerine ilave olarak $4.000$ TL vadesi gelmiş tahvil kuponu ve $1.000$ TL posta pulu mevcuttur.

Envanter tarihindeki döviz alış kuru $1$ USD = $33$ TL olarak belirlendiğine göre; Muhasebenin Temel Kavramları ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde yapılacak düzeltme kayıtları sonrasında, işletmenin $31.12 .2025$ tarihli bilançosunda yer alacak toplam "Hazır Değerler" grubu tutarı kaç TL'dir?

224.500

269.500

284.500

364.500

329.500

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 224.500

Cevap

İşletmenin bilançoda raporlayacağı toplam Hazır Değerler tutarı

224.500

TL'dir.

Doğru tutar olan

224.500

TL'ye ulaşmak için şu işlemler bir arada yapılmalıdır: Öncelikle

1.500

USD tutarındaki kasa mevcudu

33

TL'lik cari kur üzerinden değerlenerek

49.500

TL olarak dikkate alınır. Ardından, bir sonraki yıla ait

45.000

TL'lik çek tutarı, 'Özün Önceliği' kavramı gereği hazır değerlerden arındırılır. Bankadaki

210.000

TL'den, vadesi 1 yılı aşan

60.000

TL'lik bloke tutar likidite niteliği kalmadığı için çıkarılır. Son olarak,

20.000

TL tutarındaki Diğer Hazır Değerler eklenip, aktif düzenleyici olan

70.000

TL'lik Verilen Çekler tutarı gruptan düşülerek net bilanço değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kasa hesabındaki yabancı paranın değerlenmesi

1.500 \times 33 = 49.500

TL

Yabancı paralar dönem sonunda değerleme günündeki kur (cari kur) üzerinden değerlenerek bilançoda gösterilir.

2

Alınan Çeklerin Özün Önceliği kavramına göre düzeltilmesi

120.000 - 45.000 = 75.000

TL

Vadesi bir sonraki faaliyet dönemine sarkan çekler, özün önceliği gereği 'Alacak Senetleri' hesabına aktarılır ve Hazır Değerlerden çıkarılır.

3

Bankalar hesabındaki bloke mevduatın ayrıştırılması

210.000 - 60.000 = 150.000

TL

Vadesi bir yılı aşan ve kullanım kısıtlaması (bloke) bulunan tutarlar hazır değer niteliğinde değildir; 'Diğer Duran Varlıklar' grubuna aktarılmalıdır.

4

Diğer Hazır Değerler kalemlerinin toplanması

15.000 + 4.000 + 1.000 = 20.000

TL

Kredi kartı slipleri, vadesi gelmiş tahvil kuponları ve posta pulları 108 nolu hesapta izlenen hazır değer unsurlarıdır.

5

Hazır Değerler grup toplamının hesaplanması

49.500 + 75.000 + 150.000 - 70.000 + 20.000 = 224.500

TL

Hazır değerler grubu toplamı bulunurken 103 (Verilen Çekler) hesabı indirimli karakteri nedeniyle gruptan düşülür.

Anahtar Kavram

Hazır Değerler Grubunda Envanter Düzeltmeleri ve Raporlama İlkeleri

İpuçları

1

Hazır değerler grubunda raporlanacak tutarı bulurken aktif düzenleyici hesaplara ((-) işaretli) dikkat ediniz.

2

Muhasebenin 'Özün Önceliği' kavramı uyarınca, vadesi uzun olan çeklerin hazır değer olma özelliğini yitirdiğini unutmayınız.

3

Banka hesabındaki bir tutarın hazır değer sayılabilmesi için 'serbestçe kullanılabilir' olması gerekir; uzun vadeli bir kredi teminatı bu tanıma uymamaktadır.

Daha Fazla Pratik

Bu sorudan sonra, kasa sayım noksanlarının vergi kanunları ve muhasebe standartları açısından farklılıklarını içeren 'Noksanların Gider Yazılması' konusunu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Hazır Değerler

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları