Examkin

Stoklar

155 soru

Soru 81Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre takip etmektedir. İşletmenin dönem başı stok bilgileri ve dönem içi alış işlemleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

İşlemMiktar (Birim)Birim Alış Fiyatı (TL)
Dönem Başı Stok2002005050
Ticari Mal Alışı3003008080

İşletme, ticari mal alışı ile ilgili olarak 3.0003.000 TL nakliye giderini nakit olarak ödemiş, daha sonra satın alınan bu malların 5050 birimi işletmenin istediği standartlara uymadığı için satıcıya iade edilmiştir. Dönem sonunda yapılan fiziki sayım sonucunda depoda 150150 birim mal bulunduğu tespit edilmiştir.

FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) değerleme yöntemine göre, işletmenin dönem sonu stok değeri kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 13.50013.500

Cevap

İşletmenin FIFO yöntemine göre dönem sonu stok değeri 13.50013.500 TL olarak hesaplanır.
FIFO yöntemine göre dönem sonundaki 150150 birimlik stok, en son satın alınan mallardan kalmıştır. Son alıştaki birim fiyat 8080 TL olup, buna birim başına 1010 TL (3.000/3003.000 / 300) nakliye gideri eklendiğinde net birim maliyet 9090 TL olur. Dolayısıyla 150×90=13.500150 \times 90 = 13.500 TL doğru değerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Son satın alınan malların birim maliyetini hesaplayın.
Birim Maliyet = 80+(3.000/300)=9080 + (3.000 / 300) = 90 TL
Muhasebenin maliyet esası kavramı gereği, stoklarla ilgili nakliye ve sigorta gibi giderler stok maliyetine eklenmelidir.
2
Alınan mallardan iade edilenlerin miktarını düşerek kalan stoğu belirleyin.
300−50=250300 - 50 = 250 birim (Son alıştan kalan)
Alıştan iadeler, ilgili stok kaleminin hem miktarını hem de toplam maliyetini azaltır.
3
FIFO yöntemine göre dönem sonu stok değerini hesaplayın.
150150 birim ×90\times 90 TL = 13.50013.500 TL
FIFO yönteminde dönem sonu stokları en son satın alınan mallardan oluşur. Depodaki 150150 birim, son alıştan kalan 250250 birimlik kısımdan karşılanmaktadır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bileşenleri ve FIFO Yöntemi

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle dönem sonu ticari mallar hesabının borç ve alacak toplamlarını karşılaştırarak 'Satılan Ticari Mallar Maliyeti'ni hesaplamayı deneyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 82Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre takip etmektedir. Dönem içinde gerçekleşen işlemler şu şekildedir:

- 120.000120.000 TL tutarında ticari mal veresiye satın alınmış, bu malların işletmeye getirilmesi için 5.0005.000 TL nakliye gideri nakit olarak ödenmiştir.
- Satın alınan malların 15.00015.000 TL'lik kısmı (maliyet bedeli üzerinden) işletme tarafından satıcıya iade edilmiştir.
- Dönem sonunda yapılan envanter sayımında stokların maliyet değerinin 110.000110.000 TL, net gerçekleşebilir değerinin ise 102.000102.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

İşletme, ihtiyatlılık kavramı gereği değer düşüklüğü için karşılık ayırmaya karar verdiğine göre, yapılacak günlük defter kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir? (KDV ihmal edilecektir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri - 8.0008.000 TL

Cevap

İşletmenin borçlandıracağı hesap '654 Karşılık Giderleri', tutar ise 8.0008.000 TL'dir.
Doğru cevap olan '654 Karşılık Giderleri - 8.0008.000 TL' ifadesi, stokların doğru maliyet bedeli (110.000110.000 TL) ile piyasa değeri (102.000102.000 TL) arasındaki farkın, karşılık ayırma standartlarına uygun şekilde muhasebeleştirilmesini ifade eder. Muhasebenin temel kavramlarından olan 'İhtiyatlılık' gereği, muhtemel zararlar gerçekleştikleri anda değil, tespit edildikleri anda gider olarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların dönem sonu maliyet bedelini hesaplayınız.
120.000120.000 (Alış) + 5.0005.000 (Nakliye) - 15.00015.000 (İade) = 110.000110.000 TL
TMS-2 ve THP uyarınca nakliye giderleri stok maliyetine eklenir, iadeler ise maliyetten düşülür.
2
Maliyet değeri ile net gerçekleşebilir değeri karşılaştırarak değer düşüklüğünü bulunuz.
110.000110.000 (Maliyet) - 102.000102.000 (Piyasa) = 8.0008.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği stokların değeri maliyetin altına düştüğünde aradaki fark için karşılık ayrılır.
3
Günlük defter kaydını oluşturunuz.
Borç: 654 Karşılık Giderleri 8.0008.000 / Alacak: 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 8.0008.000
Karşılık giderleri gelir tablosunda gider olarak izlenirken, 158 nolu hesap bilançoda stokların değerini netleştirmek için kullanılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerleme

Daha Fazla Pratik

Değer düşüklüğü ayrılan bu stokların bir sonraki dönem maliyet bedelinin üzerinde bir tutara satılması durumunda '158' ve '644' hesaplarının nasıl kapatılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 83Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre takip etmektedir. Dönem içinde gerçekleşen işlemlere ilişkin bilgiler şu şekildedir:

İşlem DetayıTutar (TL)
Ticari Mal Alışı (Veresiye)40.00040.000
Alış Nakliye Gideri (Nakit ödenmiş)2.0002.000
Alış İskontosu1.0001.000

Dönem sonunda yapılan envanter çalışmalarında, bu stokların piyasa değerinin 38.00038.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken stok değer düşüklüğü karşılığı kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri hesabı 3.0003.000 TL

Cevap

Dönem sonundaki stok değer düşüklüğü karşılığı kaydında 654 Karşılık Giderleri hesabı 3.0003.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Doğru cevap, stokların maliyet bedelinin 41.00041.000 TL olarak hesaplanması ve piyasa değeri olan 38.00038.000 TL ile arasındaki 3.0003.000 TL'lik farkın karşılık gideri olarak borç kaydedilmesidir. Muhasebe standartlarına göre alış fiyatına nakliye giderleri eklenmeli, iskontolar ise çıkarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Stokların net maliyet bedelini hesaplayınız.
40.00040.000 (Alış) + 2.0002.000 (Nakliye) - 1.0001.000 (İskonto) = 41.00041.000 TL
Maliyet esası kavramı gereği, alışla ilgili nakliye, gümrük ve sigorta giderleri maliyete eklenir; alış iskontoları ise maliyetten düşülür.
2
Maliyet bedeli ile piyasa değerini karşılaştırarak değer düşüklüğünü tespit ediniz.
41.00041.000 (Maliyet) - 38.00038.000 (Piyasa Değeri) = 3.0003.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, bir varlığın değeri maliyetinin altına düştüğünde aradaki fark kadar karşılık ayrılır.
3
Muhasebe kaydını belirleyiniz.
654 Karşılık Giderleri (Borçlu) 3.0003.000 TL / 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (Alacaklı) 3.0003.000 TL
Değer düşüklüğü karşılığı ayrılırken ilgili gider hesabı borçlandırılır, aktifi düzenleyici pasif karakterli hesap ise alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Değerlemesi

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu malların bir sonraki dönemde satılması durumunda 158 nolu hesabın nasıl kapatılacağını (konusu kalmayan karşılıklar) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 84Soru →

İşletme, 50.00050.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Söz konusu malın işletme deposuna getirilmesi için 2.0002.000 TL nakliye gideri nakit olarak ödenmiş ve satın alınan bu mallar için satıcı işletme tarafından 3.0003.000 TL alış iskontosu yapılmıştır. (KDV ihmal edilecektir.)

Bu bilgilere göre, işletmenin '153 Ticari Mallar' hesabına borç kaydedilmesi gereken net alış maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 49.00049.000

Cevap

İşletmenin '153 Ticari Mallar' hesabına kaydedilecek net alış maliyeti 49.00049.000 TL'dir.
Ticari malların maliyeti; alış bedeline malın depoya girene kadar yapılan nakliye, gümrük, sigorta ve montaj gibi ek giderlerin eklenmesi ve varsa alış iskontoları ile iadelerin düşülmesiyle hesaplanır. Bu soruda 50.00050.000 TL alış bedeline 2.0002.000 TL nakliye gideri eklenmiş (52.00052.000 TL) ve 3.0003.000 TL iskonto tutarı düşülerek (49.00049.000 TL) net alış maliyetine ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Malın çıplak alış bedelini belirle.
50.00050.000 TL
Maliyet hesaplamasının başlangıç noktası fatura üzerindeki alış bedelidir.
2
Alışla ilgili ek giderleri (nakliye) maliyete ekle.
50.000+2.000=52.00050.000 + 2.000 = 52.000 TL
Muhasebe ilkeleri gereği stokun işletmeye getirilmesi için yapılan tüm harcamalar maliyete dahil edilir.
3
Alış iskontosunu toplam maliyetten düş.
52.000−3.000=49.00052.000 - 3.000 = 49.000 TL
İskontolar, malın işletmeye olan gerçek maliyetini azaltan unsurlardır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyetinin Belirlenmesi
Soru 85Soru →

İşletme, tanesi 500500 TL'den 100100 adet ticari malı kredili (veresiye) olarak satın almıştır (KDV hariç). Bu işleme ilişkin olarak 3.0003.000 TL tutarındaki nakliye ve sigorta gideri işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir. Malların teslim alınmasından sonra 1010 adedinin hasarlı olduğu tespit edilerek satıcıya iade edilmiştir. İşletme, kalan borcunu vadesinden önce ödediği için satıcı tarafından iade sonrası tutar üzerinden %2\%2 oranında alış iskontosu yapılmıştır.

Buna göre, bu işlemler sonucunda söz konusu ticari malların işletmeye toplam maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 47.10047.100

Cevap

Ticari malların işletmeye toplam maliyeti 47.10047.100 TL'dir.
VUK ve Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde stoklar maliyet bedeli ile değerlenir. Maliyet bedeli; satın alma bedeline, taşıma, sigorta ve gümrük gibi tüm alış giderlerinin eklenmesi, alış iskontoları ve iadelerin ise düşülmesiyle bulunur. Hesaplama şu şekildedir: 50.00050.000 (Alış) +3.000+ 3.000 (Gider) −5.000- 5.000 (İade) −900- 900 (İskonto) = 47.10047.100 TL.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt alış tutarının hesaplanması
100 adet×500 TL=50.000100 \text{ adet} \times 500 \text{ TL} = 50.000 TL
Başlangıçtaki ham alış bedelini belirlemek için.
2
Maliyete eklenecek alış giderlerinin belirlenmesi
+3.000+3.000 TL
Muhasebenin 'Maliyet Esası' kavramı uyarınca, varlıklar işletmeye gelene kadar katlanılan tüm giderler maliyete eklenir.
3
Alış iadesinin maliyetten düşülmesi
10 adet×500 TL=5.00010 \text{ adet} \times 500 \text{ TL} = 5.000 TL indirim
İade edilen mallar artık işletme stokunda bulunmadığı için maliyetten çıkarılmalıdır.
4
Alış iskontosunun hesaplanması ve düşülmesi
(50.000−5.000)×%2=45.000×0,02=900(50.000 - 5.000) \times \%2 = 45.000 \times 0,02 = 900 TL indirim
Alış iskontoları stokların net maliyetini azaltan bir unsurdur ve iade sonrası kalan borç üzerinden hesaplanır.
5
Net maliyetin hesaplanması
50.000+3.000−5.000−900=47.10050.000 + 3.000 - 5.000 - 900 = 47.100 TL
Tüm artırıcı ve azaltıcı unsurlar netleştirilerek stokların bilançoda taşınacağı değer bulunur.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası Kavramı ve Stok Maliyet Bileşenleri

İpuçları

1
Muhasebenin 'Maliyet Esası' kavramını hatırlayın: Varlık işletmeye gelene kadar yapılan tüm harcamalar maliyete eklenir.
2
İade edilen malların alış bedeli toplam maliyeti azaltır. Kalan borç üzerinden yapılan iskontoyu da maliyetten düşmeyi unutmayın.
3
İskonto tutarını hesaplarken 50.00050.000 TL üzerinden değil, iadeden sonra kalan 45.00045.000 TL üzerinden %2\%2 hesaplaması yapmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Stok hareketlerini 'Aralıksız Envanter' yöntemiyle takip eden bir işletmede 'Satılan Ticari Mallar Maliyeti' kaydının nasıl yapıldığını inceleyin.

Alternatif Yöntem

Önce birim maliyeti bulup sonra toplamı hesaplayabilirsiniz: Net Brüt Tutar = 45.00045.000 TL, İskonto = 900900 TL, Net Ürün Bedeli = 44.10044.100 TL. Buna tüm nakliye giderini (3.0003.000 TL) eklediğinizde 47.10047.100 TL sonucuna ulaşırsınız (Nakliye sadece kalan malların maliyetinde kalır).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 86Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre takip etmektedir. Dönem içinde 100.000100.000 TL tutarında ticari mal satın alan işletme, bu malların 10.00010.000 TL'lik kısmını numuneye uygun olmadığı gerekçesiyle satıcıya iade etmiştir. Dönem sonu yapılan değerlemede, stokta kalan malların net gerçekleşebilir değerinin 82.00082.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ Hesabı Borçlu 8.0008.000 TL; 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI Hesabı Alacaklı 8.0008.000 TL

Cevap

İşletmenin stok maliyeti üzerinden hesaplanan 8.0008.000 TL tutarındaki değer düşüklüğü için 654 Karşılık Giderleri borçlandırılırken, 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı alacaklandırılmalıdır.
İşletmenin elinde kalan malların net maliyeti 90.00090.000 TL'dir (100.000−10.000100.000 - 10.000). Değerleme günündeki piyasa değeri (82.00082.000 TL) maliyetin altına düştüğü için aradaki 8.0008.000 TL fark için ihtiyatlılık kavramı gereği karşılık ayrılmalıdır. Karşılık ayrılırken 654 Karşılık Giderleri borçlandırılır, aktifi düzenleyici pasif karakterli 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı hesabı ise alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem sonu net stok maliyetini hesaplayınız.
100.000100.000 TL (Alış) - 10.00010.000 TL (İade) = 90.00090.000 TL
Aralıksız envanterde iadeler doğrudan ilgili stok hesabından düşülerek güncel maliyet bulunur.
2
Stok maliyeti ile net gerçekleşebilir değeri karşılaştırarak değer düşüklüğünü bulunuz.
90.00090.000 TL (Maliyet) - 82.00082.000 TL (Piyasa Değeri) = 8.0008.000 TL
İhtiyatlılık kavramı gereği, piyasa değeri maliyetin altına düşen stoklar için karşılık ayrılması zorunludur.
3
Muhasebe kaydını oluşturunuz.
Borç: 654 (8.0008.000), Alacak: 158 (8.0008.000)
Değer düşüklüğü bir gider olarak 654 hesabına kaydedilirken, stokun değerini azaltmak için 158 nolu düzenleyici hesap kullanılır.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık kavramı uyarınca stoklarda meydana gelen değer düşüklüklerinin karşılık yöntemiyle muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Önce işletmenin elinde kalan malların net maliyetini (Alış - İade) hesaplayın.
2
Piyasa değeri maliyetin ne kadar altındaysa o tutar kadar karşılık ayrılmalıdır.
3
Muhasebe kaydında gider hesabı olarak '654 Karşılık Giderleri', stokun değerini azaltan düzenleyici hesap olarak '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılan bir malın daha sonra maliyetinin üzerinde satılması durumunda yapılacak iptal kaydını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşlemi bir karşılaştırma tablosu üzerinden yaparak: Defter Değeri (90.00090.000) > Net Gerçekleşebilir Değer (82.00082.000) olduğu için 8.0008.000 TL'lik bir 'İhtiyatlılık' uygulaması yapılması gerektiğini görebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 87Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. Dönem sonu sayım işlemleri öncesinde ticari mal hareketlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Ticari Mal Hareket TürüTutar
Dönem Başı Mal Mevcudu25.00025.000 TL
Dönem İçi Ticari Mal Alışları180.000180.000 TL
Alış Nakliye ve Sigorta Giderleri10.00010.000 TL
Alış İadeleri15.00015.000 TL
Alış İskontoları5.0005.000 TL

Dönem sonunda yapılan fiili sayımda işletme deposunda 40.00040.000 TL tutarında mal olduğu tespit edildiğine göre, işletmenin bu dönemdeki Satılan Ticari Mallar Maliyeti kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 155.000155.000

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti 155.000155.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 155.000155.000 TL; net alış tutarının (170.000170.000 TL) hesaplanması, buna dönem başı stokun (25.00025.000 TL) eklenerek toplam satışa hazır malın (195.000195.000 TL) bulunması ve son olarak dönem sonu stokun (40.00040.000 TL) bu toplamdan çıkarılmasıyla elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Alış tutarının hesaplanması
180.000+10.000−15.000−5.000=170.000180.000 + 10.000 - 15.000 - 5.000 = 170.000 TL
Net alış maliyeti; brüt alışlara alış giderlerinin eklenmesi, alış iade ve iskontolarının ise çıkarılmasıyla bulunur.
2
Satışa Hazır Mal Mevcudunun belirlenmesi
25.000+170.000=195.00025.000 + 170.000 = 195.000 TL
Dönem başındaki stok ile dönem içinde yapılan net alışların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal hacmini gösterir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanması
195.000−40.000=155.000195.000 - 40.000 = 155.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde, satışa hazır mallardan dönem sonu mevcutları çıkarılarak satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter Yöntemi ve STMM Hesaplaması

İpuçları

1
Öncelikle dönem içinde yapılan 'Net Alış' miktarını bulmalısınız.
2
Net Alış = Alışlar + Alış Giderleri - Alış İadeleri - Alış İskontoları formülünü kullanın.
3
Satılan malın maliyetini bulmak için (Dönem Başı Stok + Net Alışlar - Dönem Sonu Stok) eşitliğini uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme aralıksız envanter yöntemi kullansaydı, her satış anında maliyet kaydı yapılacağı için dönem sonunda bu hesaplamaya gerek kalmayacaktı.

Alternatif Yöntem

Ticari Mallar (153) hesabının borç ve alacak toplamlarını düşünerek; borç tarafı (DBS + Brüt Alış + Gider) ile alacak tarafı (İade + İskonto + STMM + DSS) arasındaki denkliği kurarak da çözüme ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 88Soru →

İşletme, satmak amacıyla 20.00020.000 TL tutarında ticari malı veresiye (kredili) olarak satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna getirilmesi için katlanılan 1.0001.000 TL tutarındaki nakliye gideri, işletme tarafından nakit olarak ödenmiştir (KDV ihmal edilmiştir). Bu bilgilere göre, ödenen nakliye giderinin muhasebeleştirilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar hesabının borcuna 1.0001.000 TL kayıt yapılır.

Cevap

Nakliye gideri ticari malın maliyetine eklenmesi gerektiği için 153 Ticari Mallar hesabının borcuna 1.0001.000 TL kayıt yapılır.
Doğru seçenek, nakliye giderinin stok maliyetine ekleneceğini belirten ifadedir. Muhasebe uygulamalarında 'Maliyet Esası' gereği, bir varlığın satın alınması, nakliyesi, sigortalanması ve gümrüklenmesi gibi varlığı kullanılabilir veya satılabilir hale getirene kadar yapılan tüm giderler o varlığın maliyetine dahil edilir. Bu nedenle ödenen 1.0001.000 TL, doğrudan '153 Ticari Mallar' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Harçamanın niteliğini belirlemek
Harçama, ticari malın işletme deposuna getirilmesi (iktisap edilmesi) için yapılan bir nakliye gideridir.
Muhasebede hangi hesabın kullanılacağı harçamanın amacına bağlıdır.
2
Maliyet Esası kavramını uygulamak
Satın alınan mallar için ödenen nakliye gideri, malın maliyet bedeline dahil edilir.
Tekdüzen Hesap Planı ve temel muhasebe kavramları uyarınca, varlığın elde edilmesi için yapılan zorunlu giderler maliyete eklenir.
3
Yevmiye kaydını oluşturmak
153 Ticari Mallar hesabı borçlandırılırken, nakit ödeme yapıldığı için 100 Kasa hesabı alacaklandırılır.
Aktif hesaplardaki artışlar borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası (Stok Maliyet Unsurları)

Daha Fazla Pratik

Satış iadesi veya alış iskontosu durumunda 153 Ticari Mallar hesabının nasıl çalıştığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 89Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre izlemektedir. Dönem başında 15.00015.000 TL tutarında ticari malı bulunan işletme, dönem içinde 40.00040.000 TL tutarında malı veresiye (kredili) olarak satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna getirilmesi için 2.0002.000 TL nakliye gideri nakit olarak ödenmiştir. Satın alınan malların bir kısmının istenilen nitelikte olmaması nedeniyle 5.0005.000 TL'lik kısmı satıcıya iade edilmiştir. Kalan borç, vadesinden önce ödenerek %3\%3 oranında nakit iskontosu elde edilmiştir.

Buna göre, yapılan bu işlemler sonucunda "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanı kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 50.95050.950

Cevap

İşlemler sonucunda 153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı 50.95050.950 TL olur.
Doğru yanıt olan 50.95050.950 TL tutarına ulaşmak için öncelikle dönem başı stok (15.00015.000 TL), dönem içi alış (40.00040.000 TL) ve nakliye gideri (2.0002.000 TL) toplanarak hesabın borç tarafı (57.00057.000 TL) bulunur. Ardından, iade edilen 5.0005.000 TL ve net borç üzerinden (35.000×%335.000 \times \%3) hesaplanan 1.0501.050 TL tutarındaki alış iskontosu hesabın alacağına kaydedilir. Borç toplamından alacak toplamı çıkarıldığında (57.000−6.05057.000 - 6.050) borç kalanı net olarak hesaplanmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam alış maliyetini (artışları) hesaplayınız.
15.00015.000 (Dönem Başı) + 40.00040.000 (Alışlar) + 2.0002.000 (Nakliye) = 57.00057.000 TL
Maliyet esası kavramı gereği nakliye giderleri stok maliyetine eklenir.
2
İskonto matrahını (net borcu) tespit ediniz.
40.00040.000 (Brüt Borç) - 5.0005.000 (İade) = 35.00035.000 TL
Nakit iskontosu, iadeler düşüldükten sonra kalan ve fiilen ödenen borç tutarı üzerinden hesaplanır.
3
Nakit iskontosu tutarını hesaplayınız.
35.000×0,03=1.05035.000 \times 0,03 = 1.050 TL
Vadesinden önce ödeme sonucu elde edilen indirim tutarının belirlenmesi gerekir.
4
Hesabın borç kalanını (net bakiye) bulunuz.
57.00057.000 (Borç Toplamı) - 5.0005.000 (İade) - 1.0501.050 (İskonto) = 50.95050.950 TL
Aralıklı envanter yönteminde alış iade ve iskontoları 153 hesabın alacağına kaydedilerek borç bakiyesi azaltılır.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Aralıklı Envanter Kayıt Düzeni

İpuçları

1
Stokların elde edilmesiyle ilgili nakliye gibi harcamaların maliyetin bir parçası olduğunu hatırlayınız.
2
Nakit iskontosunu hesaplarken satıcıya olan güncel borcunuzu (iadeden sonraki tutar) esas almalısınız.
3
153 Ticari Mallar hesabının borç tarafındaki artışlardan (DB Stok + Alışlar + Nakliye), alacak tarafındaki azalışları (İade + İskonto) çıkararak sonuca ulaşın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'aralıksız envanter' yöntemi için çözerek, satış anındaki maliyet kaydı farklarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce satın alınan malın net birim maliyeti üzerinden de gidilebilir ancak KPSS formatında 153 hesabın T-cetveli mantığını kullanmak hata riskini azaltır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 90Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıklı envanter yöntemine göre takip etmektedir. İşletmenin dönem içi ticari mal işlemlerine ilişkin verileri aşağıdaki gibidir:

İşlem TürüTutar
Ticari mal alışları60.00060.000 TL
Alış nakliye giderleri4.00br04.00 br0 TL
Alış iadeleri6.0006.000 TL
Alış iskontoları2.0002.000 TL

Buna göre, işletmenin bu döneme ait "Net Alış Maliyeti" kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 56.00056.000

Cevap

İşletmenin net alış maliyeti 56.00056.000 TL'dir.
Net alış maliyeti hesaplanırken brüt alış tutarına (60.00060.000 TL), alışla ilgili yapılan nakliye giderleri (4.0004.000 TL) eklenir; elde edilen bu tutardan ise alış iadeleri (6.0006.000 TL) ve alış iskontoları (2.0002.000 TL) çıkarılır. Sonuç olarak 60.000+4.000−6.000−2.000=56.00060.000 + 4.000 - 6.000 - 2.000 = 56.000 TL bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt alış maliyetini hesaplayın
60.000+4.000=64.00060.000 + 4.000 = 64.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre alış sırasında ödenen nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler malın maliyetine eklenir.
2
Net alış maliyetine ulaşmak için indirimleri düşürün
64.000−(6.000+2.000)=56.00064.000 - (6.000 + 2.000) = 56.000 TL
Alış iadeleri ve alış iskontoları, ticari malların brüt maliyetini azaltan unsurlar olduğu için çıkarılır.

Anahtar Kavram

Net Alış Maliyeti Formülü

Daha Fazla Pratik

Aralıksız envanter yönteminde alış iadesi kaydının '153 Ticari Mallar' hesabının alacağına yapıldığını hatırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 91Soru →

İşletme, stok hareketlerini aralıksız envanter yöntemine göre izlemektedir. İşletme, 40.00040.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almış; söz konusu malların işletmeye nakliyesi için 3.0003.000 TL nakit ödemiştir. Bir süre sonra satın alınan malların 5.0005.000 TL'lik kısmı hatalı olduğu gerekçesiyle satıcıya iade edilmiş ve kalan borcun vadesinden önce ödenmesi sırasında 1.0001.000 TL tutarında alış iskontosundan yararlanılmıştır. Buna göre, bu işlemler sonucunda "153 Ticari Mallar" hesabının borç kalanı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 37.000

Cevap

İşlemler sonucunda 153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı 37.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 37.000 TL, maliyet esası prensibi doğrultusunda hesaplanmıştır. İşletme 40.000 TL alış bedeline 3.000 TL nakliye maliyetini ekleyerek 43.000 TL brüt maliyete ulaşır. Aralıksız envanter sisteminde iadeler ve iskontolar doğrudan stok hesabının alacağına kaydedildiği için, 5.000 TL iade ve 1.000 TL iskonto bu tutardan düşülerek (43.000 - 5.000 - 1.000) net 37.000 TL borç kalanına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Mal alış bedelini hesaba borç kaydedin.
153 Ticari Mallar Hesabı (Borç): 40.00040.000 TL
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafa kaydedilir.
2
Alış nakliye giderini maliyete ekleyin.
40.000+3.000=43.00040.000 + 3.000 = 43.000 TL
Maliyet esası kavramı gereği, stokların elde edilmesi için yapılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi giderler stok maliyetine eklenir.
3
Alış iadesini maliyetten düşmek için alacak kaydedin.
43.000−5.000=38.00043.000 - 5.000 = 38.000 TL
Aralıksız envanter yönteminde iadeler doğrudan ilgili stok hesabının alacağına kaydedilerek maliyetten düşülür.
4
Alış iskontosunu maliyetten düşmek için alacak kaydedin.
38.000−1.000=37.00038.000 - 1.000 = 37.000 TL
Elde edilen alış iskontoları, ilgili stokun maliyet bedelini azalttığı için stok hesabının alacağına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Bedeli Oluşumu

İpuçları

1
Malın işletmeye gelene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyete eklenir.
2
Aralıksız envanter sisteminde iade ve iskontolar 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Aralıklı envanter yönteminde bu kayıtların nasıl değişeceğini ve STMM hesabının ne zaman borçlandırılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 92Soru →

İşletme, satmak amacıyla 30.00030.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satın almıştır. Söz konusu malların işletme deposuna getirilmesi için nakliye firmasına 1.2001.200 TL nakit ödenmiştir (KDV ihmal edilecektir). Muhasebenin temel kavramlarından olan 'maliyet esası' gereği, bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında '153 Ticari Mallar' hesabının borç tarafına kaydedilecek toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 31.20031.200

Cevap

Satın alınan ticari malın toplam maliyeti 31.20031.200 TL'dir.
Doğru cevap olan tutar, işletmenin 'maliyet esası' kavramı uyarınca malın alış bedeli olan 30.00030.000 TL ile bu malın işletmeye getirilmesi için ödenen 1.2001.200 TL'lik nakliye giderinin toplamını (31.20031.200 TL) ifade eder. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, ticari malların maliyetine satın alma bedeli dışında ödenen nakliye, sigorta ve gümrük vergisi gibi unsurlar da dahil edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Malın çıplak alış bedelini belirle.
30.00030.000 TL
İşletmenin malı satın almak için satıcıyla anlaştığı temel tutardır.
2
Malın stoklara girene kadar yapılan ek giderleri (nakliye) tespit et.
1.2001.200 TL
Maliyet esası gereği malın kullanım değerini artıracak veya onu hazır hale getirecek harcamalar maliyete eklenir.
3
Toplam maliyeti hesapla.
30.000+1.200=31.20030.000 + 1.200 = 31.200 TL
Stok maliyeti = Alış Bedeli + Alış Giderleri formülü uygulanmıştır.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası Kavramı
Soru 93Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin 2025 yılındaki ticari mal hareketlerine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:

İşlemMiktar (Adet)Birim Fiyat / Tutar (TL)
Dönem Başı Stok1001001010
1. Alış2002001212
2. Alış2002001414
Nakliye Gideri (2. Alış için ödenen)-400400

Dönem sonunda yapılan sayımda stokta 150150 adet mal olduğu belirlenmiştir. İşletme stok değerleme yöntemi olarak Ağırlıklı Ortalama Maliyet yöntemini kullandığına göre, dönem sonunda yapılması gereken maliyet kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabı Borçlu 4.6204.620 TL, 153 Ticari Mallar Hesabı Alacaklı 4.6204.620 TL

Cevap

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabı Borçlu 4.6204.620 TL, 153 Ticari Mallar Hesabı Alacaklı 4.6204.620 TL
Doğru cevap olan kayıt, ticari malların maliyetine dahil edilmesi gereken nakliye giderini de kapsayarak ağırlıklı ortalama birim maliyeti 13,213,2 TL olarak hesaplamış ve satılan 350350 birim için toplam 4.6204.620 TL tutarında doğru yevmiye kaydını sunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam Stok Miktarını Hesapla
100+200+200=500100 + 200 + 200 = 500 adet
Dönem başı ve dönem içi tüm alışların toplam miktarını bulmak gerekir.
2
Toplam Stok Maliyetini Hesapla
(100×10)+(200×12)+(200×14)+400=1.000+2.400+2.800+400=6.600(100 \times 10) + (200 \times 12) + (200 \times 14) + 400 = 1.000 + 2.400 + 2.800 + 400 = 6.600 TL
Alış sırasında katlanılan nakliye giderleri ticari malların maliyetine eklenmelidir.
3
Ağırlıklı Ortalama Birim Maliyeti Hesapla
6.600/500=13,26.600 / 500 = 13,2 TL/adet
Toplam maliyetin toplam miktara bölünmesiyle ortalama birim maliyet bulunur.
4
Satılan Ticari Malların Maliyetini (STMM) Hesapla
Satılan Miktar: 500−150=350500 - 150 = 350 adet; STMM: 350×13,2=4.620350 \times 13,2 = 4.620 TL
Satılan miktar ile ortalama birim maliyet çarpılarak giderleştirilecek tutar bulunur.
5
Muhasebe Kaydını Yap
621 (B) 4.6204.620 / 153 (A) 4.6204.620
Aralıklı envanterde dönem sonu maliyet kaydı, 621 borçlu ve 153 alacaklı şeklinde yapılır.

Anahtar Kavram

Ağırlıklı Ortalama Maliyet ve Stok Maliyet Unsurları

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) yöntemine göre maliyet kaydını hesaplayarak aradaki farkı analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 94Soru →

İşletme, satmak amacıyla 15.00015.000 TL tutarında ticari malı veresiye satın almıştır. Bu malların işletme deposuna ulaştırılması için nakliye firmasına 1.0001.000 TL nakit ödenmiştir (KDV ihmal edilmiştir). Aralıklı envanter yöntemi kullanan işletmede, ödenen nakliye bedeli ile ilgili yapılacak muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar hesabı 1.0001.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Mal alımında ödenen nakliye bedeli '153 Ticari Mallar' hesabının borcuna kaydedilir.
Muhasebenin maliyet esası kavramı uyarınca, bir varlığın satın alınması ve kullanılabilir hale getirilmesi için yapılan nakliye, sigorta ve gümrük gibi tüm harcamalar o varlığın maliyet bedeline dahil edilir. Ticari mal alımında ödenen nakliye bedeli de malın maliyetini artırdığı için 153 Ticari Mallar hesabının borç tarafına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Harcamanın niteliğini belirle
Alım nakliye gideri
Ticari malların işletme deposuna getirilmesi için yapılan bir harcamadır.
2
Muhasebe temel kavramını uygula
Maliyet Esası Kavramı
Varlıkların edinilmesi için yapılan tüm harcamalar o varlığın maliyetine eklenmelidir.
3
Kayıt yöntemini ve yönünü seç
153 Ticari Mallar hesabının borçlandırılması
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Maliyet Esası ve Stok Maliyeti

Daha Fazla Pratik

Mal alımından sonra yapılan iadelerin ve alınan iskontoların stok maliyetini nasıl etkilediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 95Soru →

İşletme, satmak amacıyla 50.00050.000 TL tutarında ticari malı veresiye (kredili) olarak satın almıştır. Bu malların işletme deposuna ulaştırılması için 2.5002.500 TL nakliye gideri nakit olarak ödenmiş, ayrıca satıcı firma tarafından işletmeye 1.5001.500 TL tutarında alış iskontosu uygulanmıştır. Satın alınan malların 5.0005.000 TL'lik kısmı (fatura bedeli üzerinden) ise işletme tarafından satıcıya iade edilmiştir.

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bu işletmede, söz konusu işlemler sonucunda '153 Ticari Mallar' hesabının borç kalanı kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 46.00046.000

Cevap

İşlemler sonucunda '153 Ticari Mallar' hesabının net borç kalanı 46.00046.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 46.00046.000 TL; brüt alış bedeli olan 50.00050.000 TL ile stok maliyetine dahil edilmesi gereken 2.5002.500 TL nakliye giderinin toplanması ve bu toplamdan malın maliyetini azaltan 1.5001.500 TL alış iskontosu ile 5.0005.000 TL alış iadesinin çıkarılmasıyla elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Mal alış bedelini borç kaydedin.
50.00050.000 TL (Borç)
Satın alınan ticari mallar maliyet bedeli ile 153 hesabın borcuna kaydedilir.
2
Nakliye giderini malın maliyetine dahil edin.
2.5002.500 TL (Borç)
Maliyet Esası kavramı gereği, malların işletmeye getirilmesi için yapılan nakliye, gümrük ve sigorta gibi giderler stok maliyetine eklenir.
3
Uygulanan alış iskontosunu hesaptan düşmek için alacak kaydedin.
1.5001.500 TL (Alacak)
Alış iskontoları, malın maliyetini azaltan bir unsur olarak 153 hesabın alacağına kaydedilir.
4
Alış iadesini hesaptan düşmek için alacak kaydedin.
5.0005.000 TL (Alacak)
İade edilen mallar işletmeden çıktığı için maliyet bedeli üzerinden 153 hesabın alacağına kaydedilir.
5
Hesabın net borç kalanını hesaplayın.
(50.000+2.500)−(1.500+5.000)=46.000(50.000 + 2.500) - (1.500 + 5.000) = 46.000 TL
Borç toplamından alacak toplamı çıkarılarak net stok maliyeti bulunur.

Anahtar Kavram

Stok Maliyet Unsurları ve Defter-i Kebir İşleyişi
Soru 96Soru →

İşletme, satmak amacıyla yurt dışından 10.00010.000 ABD Doları tutarında ticari mal ithal etmiştir. Malların fiili ithal tarihinde döviz kuru 11 USD = 3232 TL'dir. İthalat sürecinde gerçekleşen diğer unsurlar ve yapılan harcamalar şu şekildedir:

İşlem / Harcama TürüTutar
Gümrük Vergisi40.00040.000 TL
İthalatta Ödenen KDV72.00072.000 TL
Nakliye ve Sigorta Giderleri25.00025.000 TL
İthalat Kredisi Faiz Gideri15.00015.000 TL

Buna göre, ithal edilen bu malların "153 Ticari Mallar" hesabına kaydedilecek maliyet bedeli kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 385.000385.000

Cevap

İthal edilen malların maliyet bedeli 385.000385.000 TL'dir.
Ticari malların maliyet bedeli; satın alma bedeli, ithalat sırasında ödenen gümrük vergileri ve her türlü nakliye, sigorta ve depolama giderlerinden oluşur. Bu soruda fatura bedeli olan 320.000320.000 TL'ye, 40.00040.000 TL gümrük vergisi ve 25.00025.000 TL nakliye-sigorta eklenerek 385.000385.000 TL sonucuna ulaşılır. KDV her zaman maliyet dışı bırakılır ve kredi faizi stoklar için gider (780) olarak değerlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Döviz cinsinden fatura bedelini TL'ye çevirme
10.000 USD×32 TL/USD=320.000 TL10.000 \text{ USD} \times 32 \text{ TL/USD} = 320.000 \text{ TL}
Yurt dışı alımlarda muhasebe kaydı fiili ithal tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası olarak yapılır.
2
Maliyete dahil edilecek unsurların belirlenmesi
Gümrük Vergisi (40.00040.000 TL) ve Nakliye-Sigorta (25.00025.000 TL)
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, stokların satın alınması ve depoya getirilmesi için yapılan tüm vergi, resim, harç ve nakliye harcamaları maliyet bedeline eklenir.
3
Maliyete dahil edilmeyecek unsurların elenmesi
İthalat KDV'si (72.00072.000 TL) ve Kredi Faizi (15.00015.000 TL)
Ödenen KDV '191 İndirilecek KDV' hesabında izlenir, maliyete eklenmez. Finansman giderleri (faiz) ise stoklar için genellikle dönem gideri olarak kaydedilir.
4
Toplam maliyetin hesaplanması
320.000+40.000+25.000=385.000 TL320.000 + 40.000 + 25.000 = 385.000 \text{ TL}
Stokun işletme deposuna girene kadar olan tüm zorunlu harcamaları toplandığında net maliyet bedeline ulaşılır.

Anahtar Kavram

Stoklarda Maliyet Esası

İpuçları

1
Stokların maliyet bedeli hesaplanırken, malın depoya girene kadar yapılan zorunlu harcamalar dikkate alınır.
2
Ödenen KDV tutarı maliyete eklenmez, '191 İndirilecek KDV' hesabına kaydedilir.
3
İthalat kredisi faizi gibi finansman yükleri stok maliyetine değil, doğrudan '780 Finansman Giderleri' hesabına yazılır.

Daha Fazla Pratik

Finansman giderlerinin maddi duran varlıklarda (yıl sonuna kadar) maliyete eklenmesi kuralı ile stoklardaki farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 97Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin 2025 yılı dönem sonu verileri aşağıdaki gibidir:

Hesap / İşlem KalemiTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar60.00060.000
Dönem İçi Ticari Mal Alışları (KDV hariç)200.000200.000
Alışlarla İlgili Nakliye ve Sigorta Giderleri15.00015.000
Alış İadeleri20.00020.000
Alış İskontoları10.00010.000
Satışlar Sırasında Katlanılan Nakliye Giderleri5.0005.000
Dönem Sonu Stok Sayımı (Maliyet Bedeli)80.00080.000
Dönem Sonu Stokların Net Gerçekleşebilir Değeri72.00072.000

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonu Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 165.000165.000

Cevap

İşletmenin dönem sonu Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) 165.000165.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 165.000165.000 TL tutarına; brüt alışlara (200.000200.000) alış giderlerinin (15.00015.000) eklenip iade ve iskontoların (30.00030.000) düşülmesiyle bulunan net alış maliyetine (185.000185.000), dönem başı stokun (60.00060.000) eklenmesi ve fiziki sayımla belirlenen dönem sonu stok maliyet bedelinin (80.00080.000) çıkarılmasıyla ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış maliyetini hesaplayın.
200.000+15.000−20.000−10.000=185.000200.000 + 15.000 - 20.000 - 10.000 = 185.000 TL
Alış maliyetine alışla ilgili giderler eklenir, iade ve iskontolar düşülür.
2
Satışa hazır mal mevcudunu (toplam maliyet) bulun.
60.000(DBS)+185.000(NetAlıs\c)=245.00060.000 (DBS) + 185.000 (Net Alış) = 245.000 TL
Dönem başında elde bulunan mallar ile dönem içi net alışların toplamı, satılabilecek toplam mal hacmini verir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyeti'ni (STMM) hesaplayın.
245.000−80.000(DSSMaliyet)=165.000245.000 - 80.000 (DSS Maliyet) = 165.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde STMM, satışa hazır mal maliyetinden dönem sonu stokun maliyet bedelinin çıkarılmasıyla bulunur.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter Yönteminde Satılan Malın Maliyeti Hesaplaması

İpuçları

1
Satılan malın maliyetini bulmak için öncelikle depoya giren malların toplam net maliyetini hesaplamalısınız.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılması durumunda yapılacak muhasebe kaydını ve bu işlemin gelir tablosundaki yerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 98Soru →

Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bir işletmenin, daha önce satın aldığı ticari malların bir kısmını kusurlu olduğu gerekçesiyle satıcıya iade etmesi durumunda, bu iade tutarının kaydedileceği hesap ve kayıt yönü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar Hesabı - Alacak

Cevap

İade tutarı 153 Ticari Mallar Hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Aralıklı envanter yönteminde, dönem içinde yapılan alışlar, alış nakliyeleri ve benzeri maliyet artırıcı unsurlar 153 Ticari Mallar hesabının borcuna; alış iadeleri ve alış iskontoları ise aynı hesabın alacağına kaydedilir. Böylece hesabın kalan değeri, dönem sonunda sayılan stok tutarı ile karşılaştırılarak satılan malların maliyeti hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleyin.
İşletme satın aldığı malları geri gönderdiği için bu bir 'Alış İadesi' işlemidir.
Alış iadesi, işletmenin stoklarında bir azalış meydana getirir.
2
Kullanılan envanter yöntemine göre kayıt kuralını uygulayın.
Aralıklı envanter yönteminde alış iadeleri için ayrı bir hesap açılmayıp doğrudan 153 Ticari Mallar hesabı kullanılır.
Bu yöntemde dönem sonu stok maliyeti bulunurken 153 hesabının net bakiyesi dikkate alınır.
3
Hesabın işleyiş yönünü belirleyin.
Aktif bir hesap olan 153 Ticari Mallar hesabı, azalış meydana geldiği için alacaklandırılır.
Muhasebenin temel kuralı gereği aktif hesaplardaki azalışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter Yönteminde Stok Hareketleri

İpuçları

1
İade işlemi işletmenin varlıklarında bir azalışa neden olur.
2
Aralıklı envanter yönteminde, alışla ilgili tüm düzeltmeler ana stok hesabında yapılır.
3
Aktif karakterli bir hesapta azalış olduğunda hangi tarafın (borç/alacak) kullanılacağını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yönteminde alış iadelerinin nasıl kaydedildiğini inceleyerek iki yöntem arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 99Soru →

İşletme, daha önce veresiye (kredili) olarak satın aldığı ticari malların bedelini vadesinden önce ödediği için satıcı tarafından kendisine 2.5002.500 TL tutarında alış iskontosu uygulanmıştır. Aralıklı envanter yöntemini uygulayan bu işletmede, söz konusu iskonto tutarı aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacağına kaydedilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 153 Ticari Mallar

Cevap

İskonto tutarı 153 Ticari Mallar hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Tekdüzen Hesap Planı ve aralıklı envanter yöntemi gereği, ticari malların maliyetini azaltan alış iadeleri ve alış iskontoları gibi işlemler doğrudan 'Ticari Mallar' hesabının alacak tarafına kaydedilir. Bu sayede dönem sonunda hesabın borç kalanı net alış maliyetini yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleyin
Alış iskontosu
İşletme satın aldığı mallar için indirim almıştır.
2
Aralıklı envanter yöntemindeki kuralı hatırlayın
Maliyet düşürücü işlemler alacak kaydedilir
Aralıklı envanterde alış iadeleri ve iskontoları doğrudan 153 hesabının alacağına yazılır.
3
Yevmiye kaydını oluşturun
153 Ticari Mallar Alacaklı
Stok maliyeti iskonto tutarı kadar azalmıştır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde alış iskontolarının muhasebeleştirilmesi
Soru 100Soru →

İşletme, dönem sonu envanter işlemlerinde maliyet bedeli 30.00030.000 TL olan ticari malların piyasa değerinin 22.00022.000 TL'ye düştüğünü saptamıştır. İhtiyatlılık kavramı uyarınca bu mallar için karşılık ayrılmasına karar verilmiştir. Buna göre, yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "654 Karşılık Giderleri" hesabı 8.0008.000 TL

Cevap

İşletme, stoklardaki 8.0008.000 TL'lik değer kaybı için '654 Karşılık Giderleri' hesabını borçlandırmalıdır.
Muhasebenin temel kavramlarından biri olan ihtiyatlılık kavramı uyarınca, işletmeler karşı karşıya kalabilecekleri muhtemel zarar ve giderler için karşılık ayırmak zorundadır. Stokların piyasa değerinin maliyet bedelinin altına düşmesi durumunda, aradaki fark (8.0008.000 TL) '654 Karşılık Giderleri' hesabının borcuna ve bu düşüşü takip etmek üzere kullanılan düzenleyici hesap olan '158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabının alacağına kaydedilir. Bu nedenle borçlandırılacak hesap '654 Karşılık Giderleri'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Değer düşüklüğü tutarının hesaplanması
30.000−22.000=8.00030.000 - 22.000 = 8.000 TL
Karşılık tutarı, varlığın kayıtlı değeri ile piyasa değeri arasındaki olumsuz fark kadar ayrılır.
2
Kullanılacak hesapların belirlenmesi
Gider hesabı: 654 Karşılık Giderleri, Düzenleyici hesap: 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel zararlar için gider yazılırken varlığın değerini azaltan bir karşılık hesabı kullanılır.
3
Yevmiye kaydının yapılması
Borç: 654 Karşılık Giderleri (8.0008.000 TL), Alacak: 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı (8.0008.000 TL)
Gider hesapları borç taraflı çalışırken, aktifteki bir hesabı azaltan pasif karakterli hesaplar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı ve İhtiyatlılık Kavramı

İpuçları

1
İhtiyatlılık kavramı gereği, kesinleşmemiş ancak beklenen zararlar için karşılık ayrılır.
2
Kayıt sırasında bir gider hesabı borçlandırılırken, stokların değerini azaltacak olan eksi (-) işaretli bir hesap alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu mallar daha sonra maliyet bedelinden daha yüksek bir fiyata satılırsa yapılacak iptal kaydını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 5 / 8Sonraki