Examkin

Duran Varlıklar

457 soru

Soru 301Soru →

İşletme, 01.09.202501.09.2025 tarihinde ana faaliyet konusu olan ticari mal satışı karşılığında aşağıdaki özelliklere sahip bir senet almıştır:

ÖzellikDeğer
Senet Tutarı200.000200.000 TL
Vade Süresi1515 Ay
Alınış Tarihi01.09.202501.09.2025

31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan dönem sonu envanter işlemlerinde, senedin vadesinin bir yılın altına düştüğü tespit edilmiştir. Tekdüzen Hesap Planı ve dönemsellik kavramı gereği, bu tutarın aktarılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri

Cevap

Vadesi bir yılın altına düşen senetli ticari alacaklar 121 Alacak Senetleri hesabına aktarılmalıdır.
Dönemsellik kavramı ve bilançonun temel ilkeleri gereği, işletmenin sahip olduğu varlıkların vadesi bir yılın altına düştüğünde bu varlıklar 'Duran Varlıklar' grubundan (2. grup) 'Dönen Varlıklar' grubuna (1. grup) aktarılır. Sorumuzda 1515 ay vadeli olarak alınan senet, dönem sonunda 1111 ay vadesi kaldığı için artık kısa vadeli bir alacaktır. Senetli bir ticari alacak olduğu için de kullanılacak hesap 121 Alacak Senetleri hesabıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Vade analizinin yapılması
Senet 01.09.202501.09 .2025 tarihinde 1515 ay vadeli alınmıştır. 31.12.202531.12 .2025 tarihi itibarıyla 44 ay geçmiş olup, kalan vade 1111 aydır (15−4=1115 - 4 = 11).
Vadenin bir yıldan uzun veya kısa olduğunu belirlemek sınıflandırma için şarttır.
2
Dönemsellik kavramı gereği sınıflandırma
Kalan vade 1111 ay (yani 1212 aydan az) olduğu için alacak artık "Duran Varlık" değil, "Dönen Varlık" niteliğindedir.
Bilançoda varlıklar vadelerine göre doğru gruplarda gösterilmelidir.
3
Hesap aktarım kaydının belirlenmesi
221 Alacak Senetleri hesabındaki tutar, 121 Alacak Senetleri hesabının borcuna kaydedilerek aktarılır.
Uzun vadeli gruptan kısa vadeli gruba geçiş Tekdüzen Hesap Planı kuralıdır.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli ticari alacakların dönem sonunda vadesi bir yılın altına düşen kısımlarının dönen varlıklara aktarılması.

Daha Fazla Pratik

Vadesi bir yılın altına düşen 'Verilen Depozito ve Teminatlar' için hangi hesabın kullanılacağını araştırınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 302Soru →

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanmak üzere 2.400.0002.400.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir binek otomobil satın almıştır. Aracın faydalı ömrü 55 yıl olup işletme amortisman hesaplamalarında azalan bakiyeler yöntemini benimsemiştir.

Buna göre, işletmenin 20252025 yılı sonunda otomobil için yapması gereken amortisman kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri 80.00080.000 / 257 Birikmiş Amortismanlar 80.00080.000

Cevap

Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabının 80.00080.000 TL borçlandırıldığı ve Birikmiş Amortismanlar hesabının 80.00080.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Doğru cevap olan seçenekte, binek otomobiller için geçerli olan kıst amortisman kuralı uygulanmış (Aralık ayı için 1/12) ve azalan bakiyeler yöntemi gereği normal oranın iki katı (%40\%40) baz alınmıştır. Ayrıca gider hesabı olarak varlığın kullanım yerine uygun şekilde 760 nolu hesap kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Normal oran = 1/5=%201 / 5 = \%20; Azalan bakiyeler oranı = %20×2=%40\%20 \times 2 = \%40
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı normal amortisman oranının iki katı olarak uygulanır.
2
Yıllık amortisman tutarının hesaplanması
2.400.000×%40=960.0002.400.000 \times \%40 = 960.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde ilk yıl amortismanı maliyet bedeli üzerinden hesaplanır.
3
Kıst amortisman tutarının hesaplanması
960.000/12 ay×1 ay (Aralık)=80.000960.000 / 12 \text{ ay} \times 1 \text{ ay (Aralık)} = 80.000 TL
Binek otomobillerde aktife girdiği ilk yıl, sadece kalan ay süresi kadar (ay kesri tam sayılmak şartıyla) amortisman ayrılır.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
Borç: 760 (80.00080.000), Alacak: 257 (80.00080.000)
Varlık pazarlama bölümünde kullanıldığı için ilgili gider hesabına borç, amortisman düzenleyici hesabına alacak kaydı yapılır.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde azalan bakiyeler yöntemiyle kıst amortisman hesaplaması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 303Soru →

İşletme, 20232023 yılında yenilemek amacıyla aktifinde kayıtlı bir kamyoneti 120.000120.000 TL kârla peşin satmış ve bu tutarın tamamını pasifteki özel bir fon hesabına aktarmıştır. İşletme yönetimi, yeni taşıtın alımı için gerekli kararı satışın yapıldığı dönemde kesinleştirmiştir. 20242024 yılı Şubat ayında 500.000500.000 TL + %20\%20 KDV bedelle yeni bir kamyonet satın alınmıştır. Yeni kamyonet için %20\%20 oranında normal amortisman yöntemi uygulanmaktadır. Buna göre, 20242024 yılı sonu itibarıyla "549 Özel Fonlar" (Yenileme Fonu) hesabının kalan bakiyesi kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20.000

Cevap

2024 yılı sonunda 549 Özel Fonlar hesabının bakiyesi 20.00020.000 TL olur.
İşletme 2023 yılında elde ettiği 120.000120.000 TL kârı yenileme fonuna almıştır. 2024 yılında alınan 500.000500.000 TL'lik kamyonetin yıllık amortismanı 100.000100.000 TL'dir (500.000×0,20500.000 \times 0,20). Vergi Usul Kanunu uyarınca, yenileme fonuna alınan kâr, yeni varlığın amortisman giderlerine mahsup edilir. Dolayısıyla 549 Özel Fonlar hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılırken, 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı alacaklandırılır. Bu işlem sonucunda fonun bakiyesi 120.000−100.000=20.000120.000 - 100.000 = 20.000 TL olur.

Adım Adım Çözüm

1
Yeni alınan varlığın yıllık amortisman tutarının hesaplanması
500.000×0,20=100.000500.000 \times 0,20 = 100.000 TL
Normal amortisman yöntemine göre maliyet bedeli üzerinden verilen oran uygulanır. KDV maliyete eklenmez.
2
Hesaplanan amortisman tutarının yenileme fonundan mahsup edilmesi
120.000−100.000=20.000120.000 - 100.000 = 20.000 TL
VUK 328. madde uyarınca, yeni alınan iktisadi kıymetin amortismanları, fondaki kâr tutarından indirilir.

Anahtar Kavram

Yenileme fonu, duran varlık satış kârının yeni varlık alımında kullanılmak üzere pasifte bekletilmesidir; yeni varlığın amortismanları bu fondan düşülür.

Alternatif Yöntem

Yevmiye kaydı üzerinden düşünerek: (Borç) 549 Özel Fonlar: 100.000 / (Alacak) 257 Birikmiş Amortismanlar: 100.000 kaydı yapıldığında, 549 hesabının alacak kalanının 20.00020.000 TL'ye düştüğü görülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 304Soru →

İşletme, 20252025 yılında ana faaliyeti kapsamında gerçekleştirdiği bir ticari işlem sonucunda 450.000450.000 TL tutarında, vadesi 15.08.202715.08.2027 olan bir alacak senedi almıştır. İşletme, 31.12.202631.12.2026 tarihinde yaptığı envanter çalışmaları sırasında bu senet için 35.00035.000 TL tutarında reeskont hesaplamıştır.

Bu bilgilere göre, 31.12.202631.12.2026 tarihinde yapılması gereken dönem sonu kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri hesabının 450.000450.000 TL borçlandırılması

Cevap

Dönem sonunda vadesi bir yılın altına düşen senetli alacakların reclassified edilmesi gerektiğinden, 121 Alacak Senetleri hesabı 450.000 TL borçlandırılır.
İşletmenin elindeki senedin vadesi (15.08.202715.08.2027), bilanço tarihi itibarıyla (31.12.202631.12.2026) bir yılın altına düştüğü için bu tutarın '221 Alacak Senetleri' hesabından '121 Alacak Senetleri' hesabına aktarılması gerekir. Bu aktarım kaydında 121 numaralı hesap borçlandırılırken, 221 numaralı hesap alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Vade analizi yapılması
Vade 15.08.2027 - Bilanço tarihi 31.12.2026 = Yaklaşık 7,5 ay
Vadesi bir yılın altına düşen duran varlıklar, dönen varlıklar grubuna aktarılmalıdır.
2
Sınıflandırma kaydının belirlenmesi
121 Alacak Senetleri (Borçlu) / 221 Alacak Senetleri (Alacaklı)
Uzun vadeli alacağın kısa vadeli gruba transferi için bu kayıt yapılır.
3
Değerleme (Reeskont) işleminin kaydedilmesi
657 Reeskont Faiz Giderleri (Borçlu) / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (Alacaklı)
Senedin tasarruf değerine indirgenmesi için kısa vadeli reeskont hesabı kullanılır.

Anahtar Kavram

Vadesi Bir Yılın Altına Düşen Duran Varlıkların Aktarımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 305Soru →

İşletme, pazarlama faaliyetlerinde kullanmak üzere 20.10.202520.10.2025 tarihinde 600.000600.000 TL (KDV hariç) bedelle bir binek otomobil satın almıştır. Otomobilin ekonomik ömrü 5 yıl olup işletme normal amortisman yöntemini benimsemiştir. Buna göre, 31.12.202631.12.2026 tarihi itibarıyla otomobil için ayrılan "257 Birikmiş Amortismanlar" hesabının kalanı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 150.000

Cevap

31.12.2026 tarihi itibarıyla otomobil için ayrılan birikmiş amortisman tutarı 150.000 TL'dir.
Binek otomobillerde kıst amortisman kuralı uyarınca, 2025 yılının Ekim ayında alınan otomobil için sadece yılın son 3 ayı (Ekim, Kasım, Aralık) için amortisman (30.00030.000 TL) ayrılır. 2026 yılı ise tam bir dönem olduğu için yıllık tutarın tamamı (120.000120.000 TL) giderleştirilir. Bu iki yılın toplamı olan 150.000150.000 TL, 257 Birikmiş Amortismanlar hesabının alacak bakiyesini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının ve yıllık normal tutarın belirlenmesi
Oran: 1/5=1 / 5 = %20; Yıllık Tutar: 600.000×0,20=120.000600.000 \times 0,20 = 120.000 TL
Ekonomik ömre göre normal amortisman payının bulunması gerekir.
2
2025 yılı için kıst amortisman hesaplanması
Ekim, Kasım, Aralık (3 ay): 120.000×(3/12)=30.000120.000 \times (3/12) = 30.000 TL
VUK uyarınca binek otomobillerde satın alınan ilk yıl için kalan ay süresi kadar (kıst) amortisman ayrılır.
3
2026 yılı amortisman tutarının belirlenmesi
120.000120.000 TL (Tam yıl)
Kıst amortisman uygulaması sadece varlığın iktisap edildiği ilk yıla özgüdür; sonraki yıllarda tam amortisman ayrılır.
4
Birikmiş Amortismanlar hesabı bakiyesinin bulunması
30.000(2025)+120.000(2026)=150.00030.000 (2025) + 120.000 (2026) = 150.000 TL
257 Birikmiş Amortismanlar hesabı, varlık için o güne kadar ayrılmış tüm payların toplamını gösteren pasif karakterli bir düzenleyici hesaptır.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde kıst amortisman uygulaması ve birikmiş amortisman mantığı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 306Soru →

İşletme, 1 Ocak 2025 tarihinde genel yönetim faaliyetlerinde kullanmak üzere 200.000200.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir demirbaş satın almıştır. Demirbaşın ekonomik ömrü 55 yıl olup normal amortisman yöntemi uygulanacaktır. Buna göre, birinci yılın sonunda yapılacak amortisman kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 Genel Yönetim Giderleri, 40.00040.000 TL

Cevap

Borçlandırılacak hesap 770 Genel Yönetim Giderleri, tutar ise 40.00040.000 TL'dir.
İşletmenin satın aldığı demirbaş genel yönetim faaliyetlerinde kullanıldığı için dönem sonunda ayrılan amortisman payı '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabının borcuna kaydedilir. Hesaplama ise normal amortisman yöntemine göre 200.000/5=40.000200.000 / 5 = 40.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını hesapla
%20\%20 (1/5=0,201 / 5 = 0,20)
Normal amortisman yönteminde oran, 1 sayısının ekonomik ömre bölünmesiyle bulunur.
2
Yıllık amortisman tutarını hesapla
40.00040.000 TL (200.000×0,20200.000 \times 0,20)
Varlığın maliyet bedeli ile amortisman oranı çarpılarak o yıla ait yıpranma payı bulunur.
3
Muhasebe kaydını belirle
770 (Borç) / 257 (Alacak)
Genel yönetimde kullanılan bir duran varlık için gider hesabı borçlandırılırken, amortismanlar 257 numaralı hesapta biriktirilir.

Anahtar Kavram

Normal Amortisman Yöntemi ve Fonksiyonel Gider İlişkisi

İpuçları

1
Normal amortisman yönteminde maliyeti doğrudan yıla bölerek yıllık tutarı bulabilirsiniz.
2
Duran varlığın hangi departmanda (Genel Yönetim, Pazarlama vb.) kullanıldığına dikkat ederek gider hesabını seçin.
3
Amortisman kaydı her zaman bir gider hesabının borçlandırılması ve birikmiş amortisman hesabının alacaklandırılması şeklinde yapılır.

Daha Fazla Pratik

Aynı soruyu 'azalan bakiyeler' yöntemi için çözerek aradaki tutar farkını gözlemleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 307Soru →

Maliyet bedeli 600.000600.000 TL ve birikmiş amortismanı 420.000420.000 TL olan bir kamyonet, yenilenmesi amacıyla 20242024 yılında 300.000300.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satılmıştır. İşletme yönetimi satıştan doğan kârın tamamını pasifte özel bir fon hesabına aktarmıştır. 20252025 yılı başında 1.000.0001.000.000 TL + %20\%20 KDV bedelle yeni bir kamyonet satın alınmış ve bu taşıt için normal amortisman yöntemiyle %20\%20 oranında amortisman ayrılması kararlaştırılmıştır.

Bu bilgilere göre, 20252025 yılı sonunda yeni alınan kamyonet için hesaplanan amortisman tutarının ne kadarlık kısmı dönemin gelir tablosundaki ilgili gider hesabına kaydedilecektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 80.00080.000 TL

Cevap

Yeni alınan kamyonet için 20252025 yılı sonunda gelir tablosuna gider olarak kaydedilecek tutar 80.00080.000 TL'dir.
Satılan kamyonetten elde edilen 120.000120.000 TL tutarındaki kâr yenileme fonuna alınmıştır. 20252025 yılında yeni alınan kamyonet için ayrılan 200.000200.000 TL tutarındaki amortismanın 120.000120.000 TL'lik kısmı bu fondan karşılanır (fondan düşülür), kalan 80.00080.000 TL ise dönemin gider hesaplarına (örneğin 760760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri) borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Eski kamyonetin satışından doğan kârı (Yenileme Fonu) hesaplayın.
300.000−(600.000−420.000)=120.000300.000 - (600.000 - 420.000) = 120.000 TL
Yenileme fonuna aktarılacak tutar, satış bedeli ile net defter değeri arasındaki farktır.
2
Yeni alınan kamyonet için 20252025 yılı amortisman tutarını hesaplayın.
1.000.000×%20=200.0001.000.000 \times \%20 = 200.000 TL
Normal amortisman yöntemine göre yıllık amortisman payı, maliyet bedeli ile oranın çarpımıdır.
3
Hesaplanan amortisman tutarını yenileme fonundan mahsup ederek gider yazılacak kısmı bulun.
200.000−120.000=80.000200.000 - 120.000 = 80.000 TL
Yeni varlığın amortismanı önce yenileme fonundan karşılanır; fonu aşan kısım gider yazılır.

Anahtar Kavram

Yenileme Fonu (VUK 328), yeni alınan iktisadi kıymetin amortisman giderlerinin öncelikle fondan mahsup edilmesi esasına dayanır.

İpuçları

1
Satıştan doğan kârı bulmak için satış bedelinden varlığın net defter değerini çıkarın.
2
Yeni alınan varlığın yıllık amortisman tutarını hesaplayıp, bu tutarın ne kadarının fon tarafından 'kapandığını' düşünün.

Daha Fazla Pratik

Yenileme fonunun 3 yıl içinde kullanılmaması durumunda yapılacak kayıtları inceleyin.

Alternatif Yöntem

Yenileme fonu bakiyesi bitene kadar yeni varlık için 'net' bir gider oluşmaz. Önce fonu tüketin, kalan amortismanı gider yazın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 308Soru →

İşletme, (A) Anonim Şirketi'nin sermayesini temsil eden pay senetlerinin %8\%8'ini uzun vadeli yatırım amacıyla portföyünde bulundurmakta ve "240 Bağlı Menkul Kıymetler" hesabında 80.00080.000 TL bedelle izlemektedir. İşletme, stratejik ortaklık hedefleri doğrultusunda aynı şirketin %5\%5 oranındaki hissesini daha 50.00050.000 TL bedelle banka aracılığıyla satın almıştır.

Bu bilgilere göre, yeni hisselerin alımı ve sınıflandırma değişikliği ile ilgili yapılacak muhasebe kaydında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "242 İştirakler" hesabı 130.000130.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Toplam pay oranı %13\%13 olduğu için "242 İştirakler" hesabı eski ve yeni payların toplam maliyeti olan 130.000130.000 TL üzerinden borçlandırılmalıdır.
İşletmenin sahip olduğu pay oranı %8\%8 iken yeni alımla birlikte %13\%13'e yükselmiştir. Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde bir şirketin sermayesindeki pay oranı %10\%10 ile %50\%50 arasında olduğunda bu yatırım '242 İştirakler' hesabında izlenir. Sınıflandırma değişikliği gereği hem eski payların (80.00080.000 TL) hem de yeni alınan payların (50.00050.000 TL) toplamı olan 130.000130.000 TL '242 İştirakler' hesabının borcuna kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam sahiplik oranını hesapla
%8+%5=%13\%8 + \%5 = \%13
Muhasebe sınıflandırması toplam pay oranına göre belirlenir.
2
Pay oranına göre hesap grubunu belirle
%10\%10 ile %50\%50 arası →\rightarrow "242 İştirakler"
Tekdüzen Hesap Planı'na göre %10−50\%10-50 arası ortaklıklar İştirak olarak tanımlanır.
3
Muhasebe kaydını oluştur
242 İştirakler (B) 130.000130.000 / 240 Bağlı Menkul Kıymetler (A) 80.00080.000 - 102 Bankalar (A) 50.00050.000
Eski paylar 240 hesabından çıkarılmalı, yeni ödeme bankadan yapılmalı ve toplam tutar 242 hesabına alınmalıdır.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda %10\%10 ve %50\%50 ortaklık payı eşikleri ve yeniden sınıflandırma

Daha Fazla Pratik

İştiraklerde temettü ilanı ve tahsilatı durumunda kullanılacak 132 ve 640 numaralı hesapların işleyişini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 309Soru →

Bir işletme, 01.01.202501.01.2025 tarihinde bir veri tabanı yönetim sistemi lisans hakkını 50.00050.000 TL + %20\%20 KDV bedelle banka havalesiyle satın almıştır. Faydalı ömrü 55 yıl olarak öngörülen bu lisans için normal itfa yöntemi uygulanacaktır. Buna göre, işletmenin birinci yıl sonunda ayıracağı itfa payı tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.00010.000 TL

Cevap

İşletmenin birinci yıl sonunda ayıracağı itfa payı tutarı 10.00010.000 TL'dir.
Maddi olmayan duran varlıklar, işletmeye sağladıkları ekonomik yarar süresince itfa edilirler. Lisans hakları gibi varlıkların maliyet bedeli (KDV hariç tutar olan 50.00050.000 TL), öngörülen faydalı ömre (55 yıl) bölünerek yıllık eşit itfa payları hesaplanır. Bu hesaplama sonucunda yıllık itfa payı 10.00010.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın itfaya esas olan maliyet bedelini tespit edin.
50.00050.000 TL
Maddi olmayan duran varlıklarda KDV tutarı maliyete eklenmez, indirilecek KDV olarak kaydedilir.
2
Yıllık itfa payı tutarını normal itfa yöntemine göre hesaplayın.
10.00010.000 TL
Normal itfa yönteminde yıllık itfa payı; Maliyet Bedeli / Faydalı Ömür (50.000/550.000 / 5) formülü ile bulunur.

Anahtar Kavram

Maddi olmayan duran varlıklar maliyet bedeli ile değerlenir ve normal amortisman (itfa) yönteminde bu bedel faydalı ömür süresince eşit tutarlarda gider yazılır.

İpuçları

1
İtfa hesaplaması yaparken KDV hariç maliyet bedelini temel almalısınız.
2
Normal itfa yönteminde her yıl ayrılan tutar birbirine eşittir.
3
50.00050.000 TL tutarındaki maliyeti 55 yıllık faydalı ömre bölerek sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

İtfa payının muhasebe kaydında hangi hesapların borçlandırılıp hangilerinin alacaklandırıldığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İtfa oranını hesaplayarak da sonuca ulaşılabilir: 1/5=0,201 / 5 = 0,20 (yani %20\%20). 50.000×0,20=10.00050.000 \times 0,20 = 10.000 TL.
Tahmini Süre:45s
Soru 310Soru →

İşletme, 01.01.202501.01.2025 tarihinde üretim hattında kullanılmak üzere 800.000800.000 TL maliyet bedeliyle bir sanayi makinesi satın almıştır. Faydalı ömrü 5 yıl olarak belirlenen bu makine için 'Azalan Bakiyeler (Hızlandırılmış) Yöntemi'ne göre amortisman ayrılmasına karar verilmiştir. Buna göre, işletmenin ilk yıl ayıracağı amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320.000

Cevap

İşletmenin ilk yıl ayıracağı amortisman tutarı 320.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, azalan bakiyeler yönteminin temel kuralı olan 'normal amortisman oranının iki katı' esasına dayanmaktadır. 5 yıllık faydalı ömür için normal oran %20 iken, bu yöntemde oran %40 olarak belirlenir. İlk yıl için varlığın henüz birikmiş amortismanı bulunmadığından, %40 oranı doğrudan 800.000 TL olan maliyet bedeline uygulanarak 320.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Normal amortisman oranını hesapla
1 / 5 = %20
Amortisman süresi (faydalı ömür) 5 yıl olduğu için normal pay oranı yıllık %20'dir.
2
Azalan bakiyeler yöntemine uygun oranı belirle
%20 x 2 = %40
Azalan bakiyeler yönteminde uygulanacak oran, normal amortisman oranının iki katıdır.
3
İlk yıl amortisman tutarını hesapla
800.000 x %40 = 320.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde ilk yıl amortismanı, varlığın maliyet bedeli (net defter değeri) üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yöntemi Oran Hesaplaması

Daha Fazla Pratik

Aynı varlığın ikinci yıl amortisman tutarını hesaplayarak, amortisman matrahının nasıl azaldığını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Normal amortisman tutarı olan 160.000 TL bulunduktan sonra, azalan bakiyeler yönteminin kuralı gereği bu tutarı 2 ile çarparak doğrudan ilk yıl sonucuna (320.000 TL) ulaşılabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 311Soru →

İşletme, 01.01.202501.01.2025 tarihinde genel yönetim faaliyetlerinde kullanmak üzere 100.000100.000 TL maliyet bedeliyle bir büro makinesi satın almıştır. Söz konusu makinenin faydalı ömrü 1010 yıl olarak belirlenmiştir.

Normal amortisman yöntemi kullanıldığına göre, işletmenin bu makine için birinci yılın sonunda ayırması gereken yıllık amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.00010.000 TL

Cevap

İşletmenin normal amortisman yöntemine göre ayırması gereken yıllık amortisman tutarı 10.00010.000 TL'dir.
Normal amortisman yönteminde amortisman tutarı, varlığın maliyet bedelinin faydalı ömür süresine bölünmesiyle (100.000/10100.000 / 10) veya maliyet bedelinin amortisman oranıyla (100.000×%10100.000 \times \%10) çarpılmasıyla bulunur. Bu hesaplama sonucunda yıllık amortisman tutarı 10.00010.000 TL olarak tespit edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını belirle
%10\%10
Normal amortisman oranı 1/faydalı o¨mu¨r1 / \text{faydalı ömür} formülü ile hesaplanır (1/10=%101 / 10 = \%10).
2
Yıllık amortisman tutarını hesapla
10.00010.000 TL
Maliyet bedeli ile amortisman oranı çarpılır (100.000 TL×%10=10.000 TL100.000 \text{ TL} \times \%10 = 10.000 \text{ TL}).

Anahtar Kavram

Normal amortisman yönteminde, varlığın maliyet bedeli faydalı ömür süresince eşit tutarlarda amortismana tabi tutulur.

İpuçları

1
Normal amortisman yönteminde her yıl ayrılan tutar birbirine eşittir.
2
Amortisman tutarını bulmak için maliyet bedelini faydalı ömre bölmelisiniz.
3
100.000100.000 TL maliyeti olan bir varlığın 1010 yıllık ömrü varsa, her yıl bu maliyetin onda biri kadar amortisman ayrılır.

Daha Fazla Pratik

Azalan bakiyeler yönteminde birinci yıl amortismanının nasıl hesaplandığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 312Soru →

Bir işletme, depo operasyonlarında kullanmak üzere aşağıdaki fatura ve harcama bilgileri ile bir forklift satın almıştır:

İşlem KalemiTutar (TL)
Forklift Fatura Bedeli150.000150.000
KDV (%20)30.00030.000
Nakliye ve Sigorta Gideri5.0005.000
Montaj ve Test Giderleri3.0003.000
Operatör Eğitim Gideri2.0002.000

Bu bilgilere göre, forkliftin "254 Taşıtlar" hesabına kaydedilecek maliyet bedeli kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 158.000158.000

Cevap

Forkliftin maliyet bedeli 158.000158.000 TL olarak hesaplanır.
Varlıkların maliyet bedeli, alış bedeline edinim ile ilgili zorunlu harcamaların (nakliye, montaj, sigorta vb.) eklenmesiyle bulunur. Bu senaryoda fatura bedeli (150.000150.000), nakliye (5.0005.000) ve montaj (3.0003.000) giderlerinin toplamı olan 158.000158.000 TL doğru maliyet bedelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın çıplak alış bedelini belirle.
150.000150.000 TL
Maliyetin temel unsuru fatura üzerindeki ana bedeldir.
2
Varlığı kullanılabilir hale getirmek için yapılan doğrudan harcamaları ekle.
5.0005.000 (Nakliye) + 3.0003.000 (Montaj) = 8.0008.000 TL
VUK ve muhasebe standartlarına göre varlığın yerine getirilmesi ve montajı maliyete dahil edilir.
3
KDV ve eğitim gideri gibi unsurları maliyetten ayıkla.
30.00030.000 (KDV) ve 2.0002.000 (Eğitim) hariç tutulur.
KDV indirilecek bir vergidir; eğitim gideri ise varlığın teknik değerini değil personelin yetkinliğini artırdığı için dönem gideridir.
4
Toplam maliyet bedelini hesapla.
150.000+8.000=158.000150.000 + 8.000 = 158.000 TL
Alış bedeli ile doğrudan ilgili ek maliyetlerin toplamı varlığın kayıtlı değerini oluşturur.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlıkların maliyet bedeli; alış bedeli, gümrük vergileri ve varlığın yerine getirilmesi ile işe hazır hale getirilmesi için yapılan doğrudan giderlerden oluşur.

Daha Fazla Pratik

KDV'nin maliyete eklendiği tek durum olan binek otomobil alımlarındaki özel durumu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 313Soru →

İşletme, 20252025 yılı Aralık ayında, 20272027 yılında gerçekleştirilecek kapsamlı bir reklam kampanyası için 80.00080.000 TL tutarındaki hizmet bedelini peşin olarak ödemiştir. Muhasebenin dönemsellik ilkesi gereği, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli bilançosunda bu ödemenin yer alması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler

Cevap

Peşin ödenen tutar, bilanço tarihinden (31.12.202531.12.2025) itibaren bir yılı aşan bir döneme (20272027 yılına) ait olduğu için 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabında izlenmelidir.
İşletmenin peşin ödediği tutar 20272027 yılına ait olduğu için, 31.12.202531.12.2025 bilançosunda bir yıldan uzun vadeli bir duran varlık olarak kabul edilir ve Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabında kaydedilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Ödemenin hangi döneme ait olduğunun ve vadesinin belirlenmesi
Ödeme 20272027 yılına aittir ve bilanço tarihi olan 31.12.202531.12.2025 tarihinden itibaren 1212 ayı (1 yılı) aşmaktadır.
Vade yapısı, tutarın bilançoda dönen varlıklar mı yoksa duran varlıklar grubunda mı yer alacağını belirler.
2
Uygun muhasebe grubunun ve hesabın seçilmesi
Duran varlıklar (22) grubu içerisindeki 280280 hesabı seçilir.
Dönemsellik ilkesi gereği, peşin ödenen ancak gelecek yıllara ait olan giderler aktifleştirilerek duran varlıklarda izlenmelidir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ilkesi uyarınca peşin ödenen giderlerin vadeye göre (kısa/uzun) sınıflandırılması.

İpuçları

1
Ödemenin hangi yılın gideri olduğuna ve bilanço tarihinden itibaren ne kadar süre sonra giderleşeceğine odaklanın.
2
Bilanço tarihi 31.12.202531.12.2025'dir. 20262026 yılı kısa vadeli, 20272027 yılı ise uzun vadeli kabul edilir.

Daha Fazla Pratik

Bu tutarın 20262026 yılı sonunda yapılacak dönem sonu işlemlerinde hangi hesaba aktarılması gerektiğini düşünün.
Tahmini Süre:45s
Soru 314Soru →

İşletme, (L) Anonim Şirketi'nin toplam sermayesinin %40\%40’ına tekabül eden pay senetlerini, şirketin yönetiminde etkili olmak ve uzun vadeli bir yatırım gerçekleştirmek amacıyla satın almıştır. Tekdüzen Hesap Planı’na göre, bu pay senetleri aşağıdaki hesapların hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 242 İştirakler

Cevap

İştirakler hesabı, sermaye payının %10\%10 ile %50\%50 arasında olduğu uzun vadeli yatırımları temsil ettiği için doğru cevaptır.
İşletmenin, başka bir işletmenin sermayesine %10\%10 ile %50\%50 arasında bir oranda katılması durumunda bu paylar İştirakler hesabında izlenir. Soruda belirtilen %40\%40 oranı bu aralığa girmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırımın amacını ve vadesini belirleme
Uzun vadeli yatırım amacı (24 Mali Duran Varlıklar grubu).
Kısa vadeli yatırımlar 11 Menkul Kıymetler grubunda izlenirken, uzun vadeli ve yönetim amaçlı olanlar 24 grubuna alınır.
2
Sermaye payı oranını analiz etme
Pay oranı %40\%40.
Hesap seçimi doğrudan sahip olunan sermaye yüzdesine dayanır.
3
Hesap planı kurallarını uygulama
%10≤%40≤%50\%10 \leq \%40 \leq \%50 olduğu için 242 İştirakler hesabı seçilir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre %10−50\%10-50 arası iştirak olarak tanımlanır.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlıklarda Sermaye Payı Sınırları

İpuçları

1
Sahip olunan sermaye payı oranının hangi aralıkta olduğuna dikkat ediniz.
2
%10\%10 ile %50\%50 arası pay sahipliği Tekdüzen Hesap Planı'nda özel bir isme sahiptir.

Daha Fazla Pratik

Sermaye payının %60\%60 olması durumunda hangi hesabın kullanılacağını düşününüz.

Alternatif Yöntem

Oranları bir tablo olarak düşünmek: <%10\%10 (Bağlı M.K.), %10−50\%10-50 (İştirak), >%50>\%50 (Bağlı Ortaklık).
Tahmini Süre:45s
Soru 315Soru →

İşletme, 20232023 yılında yenilemek amacıyla aktifinde kayıtlı bir makineyi 60.00060.000 TL kârla satmış ve bu tutarı "549 Özel Fonlar" hesabına aktarmıştır. İşletme 20242024 yılında 250.000250.000 TL maliyet bedeli ile yeni bir makine satın almıştır. Yeni makinenin ekonomik ömrü 55 yıl olup normal amortisman yöntemi uygulanmaktadır.

Buna göre, yenileme fonu uygulaması kapsamında 20252025 yılı sonunda gelir tablosunda raporlanacak amortisman gideri kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40.00040.000

Cevap

Gelir tablosunda raporlanacak amortisman gideri 40.00040.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, yeni varlığın ikinci yıl (20252025) amortisman tutarı olan 50.00050.000 TL'den, ilk yıldan devreden 10.00010.000 TL'lik fon bakiyesinin düşülmesiyle elde edilir. Yenileme fonu uygulamasında, fon bakiyesi tükenene kadar amortisman tutarları kâr/zarar etkisiz kalır; fon tükendiği andan itibaren aşan kısım dönem gideri olarak raporlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Fon bakiyesini belirleme
60.00060.000 TL
20232023 yılındaki satış kârı yenileme amacıyla pasifteki özel fonlar hesabına alınmıştır.
2
Yeni makinenin yıllık amortismanını hesaplama
50.00050.000 TL
Maliyet bedeli (250.000250.000 TL) ekonomik ömre (55 yıl) bölünür: 250.000/5=50.000250.000 / 5 = 50.000 TL.
3
20242024 yılı mahsup işlemini yapma
Kalan Fon: 10.00010.000 TL
20242024 yılındaki 50.00050.000 TL'lik amortisman fondan mahsup edilir (60.000−50.000=10.00060.000 - 50.000 = 10.000 TL).
4
20252025 yılı mahsup işlemini ve gideri hesaplama
40.00040.000 TL Gider
20252025 yılında oluşan 50.00050.000 TL'lik amortismanın sadece 10.00010.000 TL'si kalan fondan karşılanabilir. Karşılanamayan 40.00040.000 TL (50.000−10.00050.000 - 10.000) gider yazılır.

Anahtar Kavram

Yenileme fonu, yeni alınan duran varlığın amortisman giderleri ile mahsup edilerek kullanılır; fon bakiyesi bittiğinde amortisman tutarları doğrudan gider hesaplarına aktarılır.

İpuçları

1
Yeni makinenin yıllık amortisman tutarını bularak işe başlayın.
2
20242024 yılında fondan ne kadar kullanıldığını ve 20252025 yılına ne kadar bakiye kaldığını hesaplayın.
3
20252025 yılı amortismanı olan 50.00050.000 TL'nin, kalan fon tutarını aşan kısmını bulun.

Daha Fazla Pratik

Eğer azalan bakiyeler yöntemi kullanılsaydı 20242024 yılındaki fon bakiyesinin nasıl değişeceğini düşünün.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 316Soru →

İşletme, 01.06.202501.06.2025 tarihinde nakit ihtiyacı bulunan bir ortağına 600.000600.000 TL tutarında borç vermiştir. Yapılan sözleşme gereği borç, 01.12.202601.12.2026 tarihinden itibaren birer yıl ara ile 33 eşit taksitte geri tahsil edilecektir. Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu ayarlama kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 200.000200.000 TL tutarındaki kısım "131 Ortaklardan Alacaklar" hesabının borcuna, "231 Ortaklardan Alacaklar" hesabının alacağına kaydedilerek aktarılmalıdır.

Cevap

Vadesi bilanço tarihinden itibaren bir yılın altına düşen 200.000200.000 TL tutarındaki ilk taksit, uzun vadeli alacak hesabından kısa vadeli alacak hesabına aktarılmalıdır.
İşletmenin ortağından olan alacağı başlangıçta uzun vadeli (231) olarak kaydedilmiştir. Ancak 31.12.202531.12.2025 bilanço gününde, ilk taksitin vadesine (01.12.202601.12.2026) 1111 ay kaldığı görülmektedir. Muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı gereği, vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli alacak tutarları kısa vadeli hesaplara (bu durumda 131) aktarılmalıdır. Dolayısıyla 200.000200.000 TL tutarındaki kısım kısa vadeli hesaba borç, uzun vadeli hesaba alacak yazılarak aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam alacak tutarını ve taksit başına düşen miktarı belirleme
Toplam 600.000600.000 TL / 33 taksit = Taksit başına 200.000200.000 TL.
Aktarılacak veya duran varlıkta kalacak tutarların hesaplanması için taksit tutarı bilinmelidir.
2
Bilanço tarihi (31.12.202531.12.2025) itibarıyla taksitlerin vadesine kalan süreleri hesaplama
1. Taksit (01.12.202601.12.2026): 1111 ay; 2. Taksit (01.12.202701.12.2027): 2323 ay; 3. Taksit (01.12.202801.12.2028): 3535 ay.
Muhasebede 12 aya kadar olan vadeler kısa, 12 aydan uzun olanlar uzun vadelidir.
3
Vadesi bir yılın altına düşen tutarı tespit etme
Yalnızca ilk taksit (200.000200.000 TL) bilanço tarihinden itibaren 1212 ay içinde tahsil edilecektir.
Bu tutar artık duran varlık değil, dönen varlık niteliğindedir.
4
Aktarma kaydını gerçekleştirme
"131 Ortaklardan Alacaklar" borç 200.000200.000 TL; "231 Ortaklardan Alacaklar" alacak 200.000200.000 TL.
Duran varlık azaldığı için alacaklandırılır, dönen varlık arttığı için borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Vadesi Bir Yılın Altına Düşen Uzun Vadeli Alacakların Aktarımı

İpuçları

1
Bilanço tarihindeki vade analizine odaklanın; kaç taksitin tahsiline 1212 aydan az süre kalmış?
2
Uzun vadeli bir hesabın bakiyesini azaltıp kısa vadeli bir hesaba ekleme yapmanız gerekiyor.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu '221 Alacak Senetleri' hesabının '121 Alacak Senetleri' hesabına aktarımı için uygulayarak pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 317Soru →

Bir işletme, personel yemekhanesinde kullanmak üzere aşağıdaki fatura ve harcama bilgileri ile bir "Endüstriyel Mutfak Ekipmanı" satın almıştır:

İşlem KalemiTutar (TL)
Fatura Bedeli120.000120.000
KDV (%20\%20)24.00024.000
Nakliye Gideri5.0005.000
Montaj ve Kurulum Gideri3.0003.000

Verilen bilgilere göre, söz konusu ekipmanın "253 Tesis, Makine ve Cihazlar" hesabına kaydedilecek maliyet bedeli kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 128.000128.000

Cevap

Ekipmanın maliyet bedeli 128.000128.000 TL'dir.
Maddi duran varlıkların maliyet bedeli; alış bedeli ile bu varlığın işletmeye getirilmesi, montajı ve kullanıma hazır hale getirilmesi için yapılan tüm harcamaların toplamından oluşur. Bu soruda; 120.000120.000 TL fatura bedeline, 5.0005.000 TL nakliye ve 3.0003.000 TL montaj gideri eklenerek 128.000128.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın çıplak alış bedelini (fatura bedelini) belirleyin.
120.000120.000 TL
Maliyetin temel unsuru alış bedelidir.
2
Varlığın kullanıma hazır hale getirilmesi için katlanılan ek giderleri (nakliye, montaj) belirleyin.
5.000+3.000=8.0005.000 + 3.000 = 8.000 TL
TMS 16 ve VUK uyarınca varlığın yerleştirilmesi ve işler hale getirilmesi ile ilgili giderler maliyete eklenir.
3
KDV tutarının maliyete dahil edilip edilmeyeceğine karar verin.
24.00024.000 TL (Hariç tutulur)
İşletmeler için indirilebilir nitelikteki KDV bir maliyet unsuru değil, '191 İndirilecek KDV' hesabında takip edilen bir varlıktır.
4
Toplam maliyet bedelini hesaplayın.
120.000+8.000=128.000120.000 + 8.000 = 128.000 TL
Alış bedeli ile doğrudan ilgili giderlerin toplamı maliyeti oluşturur.

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlık Maliyet Unsurları

İpuçları

1
Bir varlığı satın alırken ödediğiniz KDV, genellikle maliyete eklenmez; ayrı bir hesapta izlenir.
2
Varlığı çalışır duruma getirmek için ödediğiniz her türlü nakliye ve montaj parası, o varlığın değerini artırır.

Daha Fazla Pratik

Varlığın ediniminden sonra yapılan bakım ve onarım giderlerinin maliyet mi yoksa gider mi sayılacağını araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 318Soru →

İşletme, (S) Anonim Şirketi'nin toplam sermayesinin %15\%15’ini temsil eden pay senetlerini, şirketin yönetiminde etkili olmak ve uzun vadeli bir ortaklık ilişkisi kurmak amacıyla satın almayı taahhüt etmiştir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 242 İştirakler

Cevap

İşletmenin satın almayı taahhüt ettiği pay oranı %15\%15 olduğu için (yani %10\%10 - %50\%50 aralığında) bu işlem '242 İştirakler' hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmelerin başka bir şirketin sermayesine ortak olmak amacıyla pay senedi almalarında, eğer pay oranı %10\%10 ile %50\%50 arasındaysa bu durum 'İştirak' olarak tanımlanır ve Tekdüzen Hesap Planı'nda '242 İştirakler' hesabının borcunda izlenir. Soruda verilen %15\%15 oranı bu aralıkta kaldığı için doğru hesap budur.

Adım Adım Çözüm

1
Ortaklık pay oranını analiz etme
İşletme, (S) A.Ş.'nin sermayesinin %15\%15'ine sahip olmayı hedeflemektedir.
Mali duran varlıkların sınıflandırılmasında temel kriter ortaklık payı oranıdır.
2
Tekdüzen Hesap Planı sınırlarına göre hesap seçimi yapma
%10\%10 ile %50\%50 arasındaki paylar '242 İştirakler' hesabında izlenir.
%15\%15 oranı iştirak sınırları içerisinde yer almaktadır.
3
Muhasebe kaydının yönünü belirleme
Taahhüt anında varlık artışı (hak kazanımı) nedeniyle 242 İştirakler hesabı borçlandırılır.
Varlık hesaplarındaki artışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlık Sınıflandırma Eşikleri
Tahmini Süre:45s
Soru 319Soru →

İşletme, (B) Anonim Şirketi'nin toplam sermayesini temsil eden pay senetlerinin %52\%52’sini, şirket yönetiminde doğrudan kontrol sağlamak ve uzun vadeli bir yatırım gerçekleştirmek amacıyla nominal değerinden satın almıştır.

Buna göre, söz konusu pay senetleri Tekdüzen Hesap Planı'na göre aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 245 Bağlı Ortaklıklar

Cevap

Söz konusu pay senetleri sermaye payı oranı %50'yi aştığı için Bağlı Ortaklıklar hesabında izlenmelidir.
Doğru cevap olan ifade, bir başka şirketin sermayesinin %50\%50’sinden fazlasına (bu soruda %52\%52) sahip olunduğunda ve yönetimde kontrol sağlandığında kullanılan 'Bağlı Ortaklıklar' hesabını göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırımın amacı ve süresini belirleyin.
İşletme yönetimi kontrol etmeyi ve uzun vadeli yatırım yapmayı amaçlamaktadır.
Bu durum, varlığın 24 No'lu 'Mali Duran Varlıklar' grubunda sınıflandırılması gerektiğini gösterir.
2
Sermaye payı oranını tespit edin.
Ortaklık oranı %52\%52 olarak verilmiştir.
Mali duran varlıklar grubundaki alt hesaplar, ortaklık payı oranına göre belirlenir.
3
Pay oranına göre Tekdüzen Hesap Planı'ndaki karşılığını bulun.
%50\%50'den fazla pay oranı '245 Bağlı Ortaklıklar' hesabını gerektirir.
THP'ye göre %0−%10\%0-\%10 arası 240, %10−%50\%10-\%50 arası 242 ve %50\%50 üstü 245 numaralı hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlıklar Sınıflandırma Eşikleri
Soru 320Soru →

Bir işletme, üretim faaliyetlerinde yararlanmak üzere 1515 Mayıs 20252025 tarihinde 900.000900.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir sanayi tipi soğutma sistemi tedarik etmiştir. Faydalı ömrü 55 yıl olarak öngörülen bu sistem için işletme, amortisman hesaplamalarında azalan bakiyeler (hızlandırılmış amortisman) yöntemini benimsemiştir.

Bu bilgilere dayanarak, işletmenin 20262026 yılına ait dönem sonu işlemlerinde kaydetmesi gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 216.000216.000 TL

Cevap

İşletmenin 2026 yılında kaydetmesi gereken amortisman tutarı 216.000216.000 TL'dir.
İşletme azalan bakiyeler yöntemini tercih ettiği için amortisman oranı, normal amortisman oranının (1/5=%201/5 = \%20) iki katı olan %40\%40 olarak belirlenir. 20252025 yılında tam yıl amortisman ayrılarak 360.000360.000 TL (900.000×%40900.000 \times \%40) gider kaydedilir. 20262026 yılına gelindiğinde ise varlığın net defter değeri 540.000540.000 TL'ye (900.000−360.000900.000 - 360.000) düşer. Bu değer üzerinden %40\%40 oranı tekrar uygulandığında ikinci yılın amortisman gideri 216.000216.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
1/5=%201 / 5 = \%20 (Normal), %20×2=%40\%20 \times 2 = \%40 (Azalan Bakiyeler)
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal amortisman oranının iki katıdır (VUK gereği maksimum \%50 kuralına uygun).
2
İlk yıl (20252025) amortismanının hesaplanması
900.000×%40=360.000900.000 \times \%40 = 360.000 TL
Amortisman ayırma işlemi varlığın iktisap edildiği yılın tamamı için yapılır (binek otomobiller hariç).
3
İkinci yıl (20262026) amortisman matrahının (net defter değerinin) bulunması
900.000−360.000=540.000900.000 - 360.000 = 540.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman, varlığın net defter değeri (maliyet - birikmiş amortismanlar) üzerinden hesaplanır.
4
İkinci yıl amortisman tutarının hesaplanması
540.000×%40=216.000540.000 \times \%40 = 216.000 TL
Bulunan net defter değerine belirlenen oran uygulanarak o döneme ait amortisman giderine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman, her yıl birikmiş amortismanlar düşüldükten sonra kalan net değer üzerinden normal oranın iki katı uygulanarak hesaplanır.

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde kullanılacak amortisman oranının, normal amortisman oranının kaç katı olduğunu düşünün.
2
İkinci yılın amortismanını hesaplamadan önce, ilk yıl ayrılan payı ana maliyetten düşerek net defter değerine ulaşmanız gerekir.
3
Faydalı ömür 5 yıl ise oran \%40'tır. İlk yıl 360.000360.000 TL ayrılmıştır; şimdi kalan 540.000540.000 TL tutarına aynı oranı uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Binek otomobillerde uygulanan kıst amortisman kuralının azalan bakiyeler yöntemiyle nasıl birleştiğini ve ilk yıl ayrılmayan payın son yıla nasıl aktarıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 16 / 23Sonraki
Duran Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 16 | Examkin