Examkin

Duran Varlıklar

457 soru

Soru 401Soru →

İşletme, 01.10.202401.10.2024 tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 500.000500.000 TL (KDV hariç) bedelle bir sanayi makinesi satın almıştır. Makinenin işletmeye getirilmesi ve kurulumu için ayrıca 50.00050.000 TL (KDV hariç) nakit ödeme yapılmıştır. Makinenin faydalı ömrü 55 yıl olup işletme normal amortisman yöntemini benimsemiştir. Buna göre, işletmenin 2024 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 110.000110.000

Cevap

İşletmenin 2024 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı 110.000110.000 TL'dir.
Doğru cevap, sanayi makinesinin alış bedeline kurulum giderlerinin eklenmesiyle bulunan 550.000550.000 TL maliyet bedeli üzerinden, 55 yıllık ömre isabet eden %20 oranının uygulanmasıyla elde edilen 110.000110.000 TL'dir. Makinelerde binek otomobillerdeki gibi kıst amortisman uygulanmadığı için Ekim ayında alınmış olması sonucu değiştirmez ve tam yıl payı ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın maliyet bedelini hesaplayınız.
500.000 (Alıs¸ Bedeli)+50.000 (Kurulum/Montaj)=550.000500.000 \text{ (Alış Bedeli)} + 50.000 \text{ (Kurulum/Montaj)} = 550.000 TL
Vergi Usul Kanunu uyarınca, duran varlığın maliyet bedeline varlığı kullanıma hazır hale getirene kadar yapılan tüm harcamalar dahil edilir. KDV ise indirim konusu yapıldığı için maliyete dahil edilmez.
2
Amortisman oranını belirleyiniz.
1/5=0,201 / 5 = 0,20 (veya %20)
Normal amortisman yönteminde oran, 1/Ekonomik O¨mu¨r1 / \text{Ekonomik Ömür} formülü ile bulunur.
3
Yıllık amortisman tutarını hesaplayınız.
550.000×0,20=110.000550.000 \times 0,20 = 110.000 TL
Maliyet bedeli ile amortisman oranının çarpımı yıllık amortisman giderini verir.
4
Amortisman süresi (kıst/tam) kontrolünü yapınız.
110.000110.000 TL (Tam tutar)
Kıst amortisman uygulaması yalnızca binek otomobiller için zorunludur. Sanayi makinesi gibi diğer maddi duran varlıklarda, iktisap edilen ay ne olursa olsun ilk yıl için tam amortisman ayrılır.

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlıklarda Maliyet Bedeli ve Tam Yıl Amortisman Esası

İpuçları

1
Duran varlığın maliyetine nelerin dahil edileceğini ve KDV'nin durumunu hatırlayınız.
2
Hangi tür varlıklar için yıl ortasında alınsa bile tam yıl amortisman ayrıldığını, hangileri için sadece kalan aylar için ayrıldığını düşününüz.
3
Maliyet bedelini 550.000550.000 TL olarak bulunuz ve %20 oranını yıl kısıtlaması yapmadan uygulayınız.

Daha Fazla Pratik

Eğer bu varlık bir binek otomobil olsaydı, kıst amortisman kuralı gereği ilk yıl gideri nasıl değişirdi sorusunu çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Amortisman tutarı şu formülle de teyit edilebilir: Amortisman Tutarı=Maliyet Bedeli/Ekonomik O¨mu¨r=550.000/5=110.000\text{Amortisman Tutarı} = \text{Maliyet Bedeli} / \text{Ekonomik Ömür} = 550.000 / 5 = 110.000 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 402Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde ana faaliyeti kapsamında 300.000300.000 TL tutarında ticari malı, vadesi 01.05.202701.05.2027 olan bir alacak senedi karşılığında satmıştır. İşletme her yıl sonunda senetli alacakları için reeskont hesaplamakta olup, 31.12.202631.12.2026 tarihi itibarıyla senedin tasarruf değeri 294.000294.000 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre işletmenin 31.12.202631.12 .2026 tarihinde yapması gereken muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 300.000300.000 TL tutarındaki alacak senedi "121 Alacak Senetleri" hesabına borç kaydedilerek aktarılmalıdır.

Cevap

Dönem sonu itibarıyla vadesine bir yıldan az süre kalan (44 ay) senetli alacak, nominal değeri olan 300.000300.000 TL üzerinden "121 Alacak Senetleri" hesabına borç, "221 Alacak Senetleri" hesabına alacak kaydedilerek aktarılmalıdır.
Doğru cevap, senedin vadesinin 31.12.202631.12.2026 tarihi itibarıyla 44 aya düşmüş olması nedeniyle yapılmalıdır. Muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, bilançonun hazırlandığı tarihte vadesi bir yılın altına inmiş olan tüm uzun vadeli alacakların ilgili kısa vadeli hesaplara (bu durumda 221'den 121'e) aktarılması gerekir. Bu işlem nominal değer üzerinden gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kalan vadenin hesaplanması
31.12.202631.12.2026 ile 01.05.202701.05 .2027 arasındaki süre 44 aydır.
Vadenin bir yılın (12 ay) altına düşüp düşmediğini belirlemek için.
2
Sınıflandırma (Aktarma) kaydının belirlenmesi
221 Alacak Senetleri hesabı kapatılarak 121 Alacak Senetleri hesabına aktarılır.
Bilançoda doğru vade grubunda gösterim sağlamak için.
3
Reeskont tutarının hesaplanması
300.000−294.000=6.000300.000 - 294.000 = 6.000 TL.
Senedin tasarruf değerine indirgenmesi için gerekli karşılık tutarını bulmak için.
4
Değerleme kaydının belirlenmesi
657 Reeskont Faiz Giderleri (Borç) / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (-) (Alacak) kaydı yapılır.
Dönemsellik ve ihtiyatlılık gereği senedin peşin değerine çekilmesi için.

Anahtar Kavram

Vade Ayrımı ve Aktarma İşlemleri

İpuçları

1
Senet vadesinin 31.12.2026 itibarıyla kaç ay kaldığını hesaplayarak işe başlayın.
2
Vade bir yılın altına düştüğünde ana hesabın kodunun (221) değişip değişmeyeceğini hatırlayın.
3
Tasarruf değeri ile nominal değer arasındaki farkın hangi düzenleyici hesaba (122 mi 222 mi) kaydedileceğine karar verin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi '231 Ortaklardan Alacaklar' hesabının '131' nolu hesaba aktarılması için deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 403Soru →

İşletme, 20242024 yılı başında üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 4.000.0004.000.000 TL (KDV hariç) bedelle bir iş makinesi satın almıştır. Makinenin faydalı ömrü 1010 yıl olarak belirlenmiş ve işletme amortisman hesaplamasında "azalan bakiyeler yöntemi"ni tercih etmiştir. Buna göre, söz konusu makine için ikinci yılın (20252025) sonunda ayrılması gereken amortisman tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 640.000640.000 TL

Cevap

640.000640.000 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
Vergi Usul Kanunu'na göre azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal amortisman oranının iki katıdır (maksimum %50\%50). Soruda normal oran 1/10=%101/10 = \%10 olduğundan, uygulanacak oran %20\%20'dir. Birinci yıl sonunda 800.000800.000 TL (4.000.000×0,204.000.000 \times 0,20) amortisman ayrılır. İkinci yıl amortismanı ise varlığın maliyetinden birikmiş amortisman düşüldükten sonra kalan 3.200.0003.200.000 TL (4.000.000−800.0004.000.000 - 800.000) üzerinden %20\%20 oranında hesaplanarak 640.000640.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Normal amortisman oranını ve azalan bakiyeler oranını belirle.
Normal Oran: 1/10=%101 / 10 = \%10. Azalan Bakiyeler Oranı: %10×2=%20\%10 \times 2 = \%20.
VUK uyarınca azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal amortisman oranının iki katıdır.
2
20242024 yılı (birinci yıl) amortisman tutarını hesapla.
4.000.000×%20=800.0004.000.000 \times \%20 = 800.000 TL.
İlk yıl amortismanı doğrudan maliyet bedeli üzerinden hesaplanır.
3
20252025 yılı başındaki Net Defter Değeri'ni (hesaplama bazını) bul.
4.000.000−800.000=3.200.0004.000.000 - 800.000 = 3.200.000 TL.
Azalan bakiyeler yönteminde sonraki yılların amortismanı, duran varlığın net defter değeri üzerinden ayrılır.
4
20252025 yılı (ikinci yıl) amortisman tutarını hesapla.
3.200.000×%20=640.0003.200.000 \times \%20 = 640.000 TL.
Net defter değerine amortisman oranı uygulanarak ilgili dönemin gideri bulunur.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yönteminde Amortisman Hesaplama

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal amortisman oranının iki katı olarak uygulanır.
2
İkinci yılın amortismanını hesaplamadan önce, birinci yıl sonunda varlığın net defter değerini (maliyet - birikmiş amortisman) bulmalısınız.
3
Normal oran %10\%10 ise uygulanacak oran %20\%20'dir. İkinci yıl amortismanı, ilk yıl ayrılan 800.000800.000 TL düşüldükten sonra kalan 3.200.0003.200.000 TL üzerinden hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Aynı varlığın üçüncü yıl amortisman tutarını ve dördüncü yıl normal amortismana dönülmesi durumundaki hesaplamayı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 404Soru →

İşletme, 01.07.202501.07.2025 tarihinde genel yönetim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 400.000400.000 TL (KDV hariç) bedelle ofis mobilyaları satın almıştır. Faydalı ömrü 55 yıl olan bu duran varlıklar için işletme 'Azalan Bakiyeler Yöntemi'ni (Hızlandırılmış Amortisman) tercih etmiştir.

Buna göre, işletmenin bu mobilyalar için 20262026 yılında ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 96.00096.000

Cevap

Azalan bakiyeler yöntemine göre ikinci yıl (20262026) ayrılacak amortisman tutarı 96.00096.000 TL'dir.
Varlığın maliyeti 400.000400.000 TL olup normal amortisman oranı %20'dir. Azalan bakiyeler yöntemi seçildiği için bu oran iki katına çıkarılarak %40 olarak uygulanır. 20252025 yılında 400.000×400.000 \times %40 = 160.000 TL amortisman ayrılır. 20262026 yılına girildiğinde varlığın net defter değeri 400.000−160.000=240.000400.000 - 160.000 = 240.000 TL'ye düşer. Dolayısıyla 20262026 yılı amortismanı 240.000×240.000 \times %40 = 96.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Normal oran: 1/5=1 / 5 = %20; Azalan bakiyeler oranı: %20 \times 2 = %40.
Azalan bakiyeler yönteminde normal amortisman oranının iki katı (maksimum %50 olmak üzere) uygulanır.
2
20252025 yılı (birinci yıl) amortisman tutarının hesaplanması
400.000×400.000 \times %40 = 160.000 TL.
Varlık binek otomobil olmadığı için kıst amortisman uygulanmaz, Temmuz ayında alınsa dahi tam yıl amortisman ayrılır.
3
20262026 yılı başı net defter değerinin bulunması
400.000−160.000=240.000400.000 - 160.000 = 240.000 TL.
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman, varlığın net defter değeri (maliyet - birikmiş amortisman) üzerinden hesaplanır.
4
20262026 yılı (ikinci yıl) amortisman tutarının hesaplanması
240.000×240.000 \times %40 = 96.000 TL.
İkinci yılın amortisman matrahı, birinci yıl sonunda kalan net değerdir.

Anahtar Kavram

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı normal oranın iki katıdır ve her yıl birikmiş amortismanlar düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden hesaplama yapılır.

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranının normal oranla olan ilişkisini hatırlayın.
2
Bu yöntemde amortismanın her yıl 'maliyet' üzerinden mi yoksa 'net defter değeri' üzerinden mi hesaplandığına dikkat edin.
3
Kıst amortisman uygulamasının sadece binek otomobiller için geçerli olduğunu, ofis mobilyaları için yılın hangi ayı olursa olsun tam yıl amortisman ayrıldığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Azalan bakiyeler yönteminden normal amortisman yöntemine geçiş kurallarını ve bu durumda yapılacak hesaplamayı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 405Soru →

Bir işletme, üretim departmanında kullanılmak üzere ₺300.000₺300.000 (+%20+\%20 KDV) bedelli bir endüstriyel jeneratör sistemi satın almıştır. Bu varlığın iktisabı ve kurulumu sürecinde gerçekleşen diğer harcamalar şöyledir:

Harcama TürüTutar (₺₺)
Nakliye Bedeli8.0008.000
Taşıma Sigortası4.0004.000
Montaj ve Kurulum Giderleri12.00012.000
Personel Eğitim Giderleri5.0005.000
Genel Yönetim Giderleri (Pay)3.5003.500

Tekdüzen Hesap Planı ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri uyarınca, jeneratörün '253 Tesis, Makine ve Cihazlar' hesabına kaydedilecek maliyet bedeli kaç ₺₺ olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 324.000

Cevap

Jeneratörün maliyet bedeli 324.000324.000 ₺₺ olmalıdır.
Doğru yanıt olan tutar, jeneratörün fatura bedeline (300.000300.000 ₺₺), varlığın işletmeye nakliyesi için ödenen bedelin (8.0008.000 ₺₺), taşıma sırasındaki sigorta bedelinin (4.0004.000 ₺₺) ve varlığın montajı için yapılan harcamaların (12.00012.000 ₺₺) eklenmesiyle elde edilir. Bu kalemlerin tamamı varlığın 'kullanıma hazır hale getirilmesi' süreci için zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın brüt satın alma bedelini (fatura bedelini) belirle.
300.000300.000 ₺₺
Maliyet bedelinin temel bileşenidir.
2
Varlığın işletmeye getirilmesi ve kullanılabilir hale gelmesi için yapılan zorunlu giderleri tespit et.
Nakliye (8.0008.000) + Sigorta (4.0004.000) + Montaj (12.00012.000) = 24.00024.000 ₺₺
Maddi duran varlığın maliyet bedeli, varlığın iktisap edilmesi ve kullanıma hazır hale getirilmesi için yapılan tüm harcamaları kapsar.
3
Maliyete dahil edilmeyecek (dönem gideri niteliğindeki) kalemleri ayıkla.
KDV (60.00060.000), Personel Eğitimi (5.0005.000) ve Genel Yönetim Giderleri (3.5003.500)
KDV indirilecek bir vergidir; eğitim ve genel yönetim giderleri ise varlığın fiziksel hazırlığı ile doğrudan ilişkili olmayan dönem giderleridir.
4
Toplam maliyet bedelini hesapla.
300.000+24.000=324.000300.000 + 24.000 = 324.000 ₺₺
Zorunlu harcamaların fatura bedeline eklenmesiyle kesin maliyete ulaşılır.

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlıkların Maliyet Esası
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 406Soru →

(M) İşletmesi, sermayesinde %15\%15 oranında paya sahip olduğu ve mali duran varlıklar grubunda izlediği (Z) Anonim Şirketi'nin genel kurulunda toplam 400.000400.000 TL nakit kâr payı dağıtılmasına karar verildiğini öğrenmiştir. İşletmenin payına düşen kâr payı tutarı tahakkuk etmiş ancak henüz tahsil edilmemiştir.

Bu bilgilere göre, (M) İşletmesi'nin yapması gereken kâr payı tahakkuk kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 132 İştiraklerden Alacaklar Hesabı, 60.00060.000 TL

Cevap

İşletmenin %15 paya sahip olduğu yatırım 'İştirak' niteliğindedir ve payına düşen 60.00060.000 TL tutarındaki kâr payı tahakkuku için '132 İştiraklerden Alacaklar' hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletmenin sahip olduğu %15'lik pay, Tekdüzen Hesap Planı'na göre 'İştirak' sınırları ( %10 - %50) içerisindedir. İştiraklerden kaynaklanan kâr payı alacakları, tahakkuk aşamasında '132 İştiraklerden Alacaklar' hesabının borcuna, '640 İştiraklerden Temettü Gelirleri' hesabının ise alacağına kaydedilir. Tutar olarak ise işletmenin payına düşen 60.00060.000 TL (400.000×%15400.000 \times \%15) esas alınmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırımın sınıflandırılması
İştirak (Associate)
Sermaye payı %10 ile %50 arasında (%15) olduğu için mali duran varlık '242 İştirakler' hesabında izlenir; buna bağlı alacaklar da '132' kodlu hesapta takip edilir.
2
İşletmenin payına düşen kâr payının hesaplanması
60.00060.000 TL
Toplam kâr payı (400.000400.000 TL) ile işletmenin ortaklık payı (%15) çarpılır: 400.000×0,15=60.000400.000 \times 0,15 = 60.000 TL.
3
Tahakkuk kaydının yapılması
Borç: 132 İştiraklerden Alacaklar, Alacak: 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri
Dönemsellik ve tahakkuk esası gereği, kâr payı kesinleştiğinde (tahsil edilmese dahi) gelir ve alacak kaydı yapılır.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda iştirak payı (%10-%50) ve kâr payı tahakkuku

İpuçları

1
Öncelikle %15 oranındaki payın hangi mali duran varlık kategorisine (Bağlı Menkul Kıymet, İştirak, Bağlı Ortaklık) girdiğini belirleyin.
2
Tahakkuk eden tutarı hesaplamak için toplam kâr payı ile ortaklık oranını çarpın.
3
Tahsilatın henüz yapılmadığını (tahakkuk ettiğini) dikkate alarak, aktif karakterli bir alacak hesabının borçlandırılması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

İştirak payı %10'un altına düşseydi veya %50'nin üzerine çıksaydı hangi hesapların kullanılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 407Soru →

İşletme, kayıtlı maliyet bedeli 500.000500.000 TL ve birikmiş amortismanı 300.000300.000 TL olan bir forklifti, teknolojik olarak yenilemek amacıyla 250.000250.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satmıştır. İşletme yönetimi, satıştan elde edilen kârın yenileme fonuna aktarılmasına karar vermiştir. Buna göre, bu satış işleminin kaydedileceği yevmiye maddesinde aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "549 Özel Fonlar" hesabı 50.00050.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

"549 Özel Fonlar" hesabının 50.00050.000 TL tutarında alacaklandırılması doğrudur.
Varlığın maliyet bedeli ile birikmiş amortismanı arasındaki fark olan 200.000200.000 TL net defter değeridir. Bu varlık 250.000250.000 TL'ye satıldığında 50.00050.000 TL satış kârı elde edilmiştir. İşletme yönetimi varlığı yenileme kararı aldığı için bu kâr tutarı pasifteki "549 Özel Fonlar" hesabına alacak kaydedilerek pasif karakterli bir artış gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net defter değerini hesaplayın.
Net Defter Değeri = Maliyet Bedeli (500.000500.000) - Birikmiş Amortisman (300.000300.000) = 200.000200.000 TL.
Varlığın satış kârı veya zararını bulmak için güncel defter değerinin bilinmesi gerekir.
2
Satış kârını veya zararını belirleyin.
Satış Karı = Satış Bedeli (250.000250.000) - Net Defter Değeri (200.000200.000) = 50.00050.000 TL.
Satış bedeli net defter değerinden yüksek olduğu için kâr oluşmuştur.
3
Yenileme fonu kararını uygulayın.
Oluşan 50.00050.000 TL tutarındaki kâr "549 Özel Fonlar" hesabına aktarılır.
İşletme yönetimi varlığı yenileme kararı aldığı için VUK uyarınca kâr 3 yıl süreyle özel bir fon hesabında bekletilebilir.
4
KDV ve toplam tahsilatı hesaplayın.
KDV = 250.000×0,20=50.000250.000 \times 0,20 = 50.000 TL; Toplam Tahsilat = 250.000+50.000=300.000250.000 + 50.000 = 300.000 TL.
Satış bedeli üzerinden hesaplanan KDV işletme için bir yükümlülüktür ve toplam bedel peşin tahsil edilmiştir.

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlık Satış Kârı ve Yenileme Fonu Uygulaması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 408Soru →

İşletme, 20252025 yılı içerisinde yürüttüğü ve başarıyla sonuçlanan bir ürün geliştirme projesi için toplam 420.000420.000 TL harcama yapmış ve bu tutarı "263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri" hesabında izlemiştir. 02.01.202602.01.2026 tarihinde söz konusu buluş için patent tescil belgesi alınmış; noter ve tescil işlemleri için ayrıca 80.00080.000 TL + %20\%20 KDV banka aracılığıyla ödenmiştir. Patentin faydalı ömrü 55 yıl olup işletme normal amortisman yöntemini uygulamaktadır. Buna göre, 20262026 yılı sonunda ayrılacak amortisman payının muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 268 Birikmiş Amortismanlar hesabı 100.000100.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Doğru cevap, 268 Birikmiş Amortismanlar hesabının 100.000100.000 TL alacaklandırılacağını belirten ifadedir.
Varlığın maliyeti, başarıyla tamamlanan Ar-Ge harcamaları (420.000420.000 TL) ve tescil masraflarının (80.00080.000 TL) toplamı olan 500.000500.000 TL'dir. Faydalı ömür 55 yıl olduğundan yıllık amortisman tutarı 100.000100.000 TL olarak hesaplanır. Muhasebe standardı gereği bu tutar 268 Birikmiş Amortismanlar hesabının alacak tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Patent maliyet bedelinin hesaplanması
Maliyet = 420.000420.000 TL (Ar-Ge) + 80.00080.000 TL (Tescil) = 500.000500.000 TL
Maddi olmayan duran varlıkların maliyetine, aktifleştirilen araştırma giderleri ile iktisap edilmesi için yapılan noter ve tescil masrafları dahil edilir.
2
Yıllık amortisman tutarının hesaplanması
Amortisman Payı = 500.000500.000 TL / 55 yıl = 100.000100.000 TL
Normal amortisman yönteminde tutar, maliyet bedelinin faydalı ömre bölünmesiyle bulunur.
3
Muhasebe kaydının yapılması
Borç: 770 Genel Yönetim Giderleri 100.000100.000 TL / Alacak: 268 Birikmiş Amortismanlar 100.000100.000 TL
Amortisman ayrıldığında ilgili gider hesabı borçlandırılırken, aktif karakterli ancak düzenleyici bir pasif hesap olan birikmiş amortismanlar hesabı alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Maddi olmayan duran varlıklarda maliyet oluşumu ve dolaylı itfa yöntemi
Soru 409Soru →

İşletme, maliyet bedeli 60.00060.000 TL olan ve %20\%20 normal amortisman oranına göre 33 yıldır amortisman ayrılan bir klima sistemini 20.00020.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satmıştır.

Bu satış işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı 4.0004.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Satış sonucunda oluşan zarar nedeniyle 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabının 4.0004.000 TL borçlandırılması doğrudur.
İşletme klima sistemini sattığında, öncelikle varlığın net defter değerini (24.00024.000 TL) hesaplar. Satış bedeli (20.00020.000 TL) bu değerin altında kaldığı için 4.0004.000 TL zarar oluşur. Muhasebe standartlarına göre duran varlık satışından doğan zararlar '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Birikmiş amortisman tutarının hesaplanması
60.000×%20×3=36.00060.000 \times \%20 \times 3 = 36.000 TL
Varlığın elden çıkarıldığı andaki toplam aşınma payını belirlemek için.
2
Net defter değerinin hesaplanması
60.000−36.000=24.00060.000 - 36.000 = 24.000 TL
Varlığın kayıtlardaki güncel net değerini bulmak için.
3
Satış sonucunun belirlenmesi
20.000(Satıs\c)−24.000(NDD)=−4.00020.000 (Satış) - 24.000 (NDD) = -4.000 TL (Zarar)
Satış bedeli net defter değerinden düşük olduğu için zarar oluşmuştur.
4
KDV tutarının hesaplanması
20.000×%20=4.00020.000 \times \%20 = 4.000 TL
Satış bedeli üzerinden hesaplanacak KDV tutarını belirlemek için.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlık satışlarında satış bedeli ile net defter değeri arasındaki fark, duran varlık satış kârı veya zararı olarak kaydedilir.

İpuçları

1
Önce 3 yıllık toplam amortismanı hesaplayarak net defter değerini bulun.
2
Net Defter Değeri = Maliyet - Birikmiş Amortisman formülünü kullanın ve satış fiyatıyla karşılaştırın.
3
Net defter değeri 24.00024.000 TL, satış fiyatı 20.00020.000 TL olduğuna göre farkın hangi yönde ve hangi hesapta izleneceğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Satış kârı oluşsaydı ve işletme bu varlığı yenilemek isteseydi hangi fon hesabını kullanırdı?
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 410Soru →

Hız Nakliyat İşletmesi, 01.03.202401.03.2024 tarihinde nakliye faaliyetlerinde kullanmak üzere 1.500.0001.500.000 TL (KDV hariç) bedelle bir kamyon satın almıştır. Kamyonun faydalı ömrü 55 yıl olarak belirlenmiş olup işletme, amortisman hesaplamasında azalan bakiyeler (hızlandırılmış amortisman) yöntemini kullanmaktadır. Buna göre, işletmenin 20252025 yılında ayıracağı amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 360.000360.000

Cevap

İşletmenin 20252025 yılında ayıracağı amortisman tutarı 360.000360.000 TL'dir.
Doğru yanıta ulaşmak için önce normal amortisman oranı bulunmalı (1/5=%201/5 = \%20), ardından azalan bakiyeler kuralı gereği bu oran ikiyle çarpılmalıdır (%40\%40). İlk yıl (20242024) için amortisman tutarı 1.500.000×%40=600.0001.500.000 \times \%40 = 600.000 TL olur. İkinci yıl (20252025) amortismanı ise, varlığın net defter değeri (1.500.000−600.000=900.0001.500.000 - 600.000 = 900.000 TL) üzerinden %40\%40 oranı uygulanarak 360.000360.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Normal amortisman oranını hesapla
%20\%20
1/Faydalı O¨mu¨r=1/5=0,201 / \text{Faydalı Ömür} = 1 / 5 = 0,20
2
Azalan bakiyeler amortisman oranını belirle
%40\%40
Azalan bakiyeler yöntemi kuralı gereği normal oranın iki katı (%20×2\%20 \times 2) uygulanır.
3
20242024 yılı amortisman tutarını hesapla
600.000600.000 TL
1.500.000×%40=600.0001.500.000 \times \%40 = 600.000 TL.
4
20252025 yılı başındaki net defter değerini bul
900.000900.000 TL
1.500.000−600.000=900.0001.500.000 - 600.000 = 900.000 TL.
5
20252025 yılı amortisman tutarını hesapla
360.000360.000 TL
Net defter değeri üzerinden amortisman oranı uygulanır: 900.000×%40=360.000900.000 \times \%40 = 360.000 TL.

Anahtar Kavram

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal amortisman oranının iki katıdır ve amortisman her yıl varlığın net defter değeri (maliyet - birikmiş amortisman) üzerinden hesaplanır.

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranının normal orana göre kaç kat olduğunu hatırlayın.
2
Bu yöntemde her yıl amortisman tutarı, varlığın maliyetinden ayrılmış amortismanların düşülmesiyle kalan tutar üzerinden hesaplanır.
3
20242024 yılı amortismanını hesapladıktan sonra kalan net defter değerini bulup üzerine %40\%40 uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Farklı amortisman yöntemlerinin net defter değeri üzerindeki etkilerini karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 411Soru →

İşletme, uzun vadeli yatırım amacıyla portföyünde tuttuğu ve 250.000250.000 TL maliyet bedeliyle "240 Bağlı Menkul Kıymetler" hesabında izlediği hisse senetlerinin, dönem sonu değerleme çalışmaları neticesinde borsa değerinin 215.000215.000 TL'ye düştüğünü belirlemiştir. Söz konusu hisse senetleri için daha önce herhangi bir karşılık ayrılmamıştır. Muhasebenin temel kavramlarından "İhtiyatlılık" kavramı gereği yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ: 35.00035.000 (Borç) / 241 BAĞLI MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-): 35.00035.000 (Alacak)

Cevap

654 Karşılık Giderleri hesabının borçlandırıldığı ve 241 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-) hesabının alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
İhtiyatlılık kavramı, işletmenin olası risk ve zararlar için karşılık ayırmasını öngörür. Bu durumda 250.000250.000 TL maliyetli varlığın değeri 215.000215.000 TL'ye düştüğü için 35.00035.000 TL tutarında bir değer azalışı söz konusudur. Bu azalış, bir dönem gideri olarak '654 Karşılık Giderleri' hesabında borç tarafta izlenirken; varlığın değerini bilançoda netleştiren '241 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)' hesabı alacaklandırılarak dolaylı yöntemle kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Değer düşüklüğü tutarının hesaplanması
250.000−215.000=35.000250.000 - 215.000 = 35.000 TL
Karşılık tutarı, varlığın kayıtlı maliyet bedeli ile dönem sonundaki düşük borsa değeri arasındaki fark kadardır.
2
Kavramsal analizin yapılması
İhtiyatlılık Kavramı
Olası zararların ortaya çıktığı dönemde gider yazılması gerektiğini belirten temel muhasebe kavramıdır.
3
Yevmiye kaydının oluşturulması
654 (Borç), 241 (Alacak)
Tekdüzen Hesap Planı'na göre mali duran varlıklardaki değer düşüşleri dolaylı yöntemle aktif düzenleyici bir pasif karakterli hesap (241) kullanılarak izlenir.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda değer düşüklüğü için karşılık ayrılması işlemi, varlığın değerini doğrudan azaltmak yerine düzenleyici bir hesap kullanarak finansal tablolarda tam açıklama ve ihtiyatlılık sunmayı amaçlar.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu hisse senetlerinin ileride maliyet bedelinin üzerinde veya altında satılması durumundaki kâr/zarar ve karşılık iptali kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 412Soru →

(K) İşletmesi, sermayesinde %8\%8 paya sahip olduğu (L) Anonim Şirketi'ne ait hisse senetlerini 160.000160.000 TL maliyetle "240 Bağlı Menkul Kıymetler" hesabında izlemektedir. İşletme, stratejik hedefleri doğrultusunda (L) Anonim Şirketi'nin sermayesinin %4\%4'ünü temsil eden ek payları 80.00080.000 TL bedelle banka aracılığıyla satın almıştır. Bu işlem sonucunda ortaklık payı %12\%12'ye yükselmiştir. Buna göre, yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 242 İştirakler Hesabı, 240.000240.000 TL

Cevap

İşletmenin ortaklık payı %10\%10 sınırını aştığı için toplam maliyet bedeli olan 240.000240.000 TL tutarında 242 İştirakler hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletmenin (L) A.Ş.'deki payı %8\%8'den %12\%12'ye yükselmiştir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre ortaklık payı %10\%10 ile %50\%50 arasında olduğunda yatırım '242 İştirakler' hesabında izlenmelidir. Sınıf değişikliği yapıldığında, eski hesapta (240 Bağlı Menkul Kıymetler) bulunan 160.000160.000 TL ile yeni alım bedeli olan 80.00080.000 TL toplanarak toplam 240.000240.000 TL tutarı '242 İştirakler' hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam ortaklık payının hesaplanması
%8+%4=%12\%8 + \%4 = \%12
Yatırımın hangi hesap grubunda izleneceğini belirlemek için güncel pay oranı bulunmalıdır.
2
Hesap sınıflandırmasının belirlenmesi
242 İştirakler Hesabı
Tekdüzen Hesap Planı'na göre %10\%10 ile %50\%50 arasındaki ortaklık payları İştirakler hesabında izlenir.
3
Toplam maliyet bedelinin hesaplanması
160.000160.000 TL + 80.00080.000 TL = 240.000240.000 TL
Sınıf değişikliğinde mevcut bakiye ile yeni alım bedeli toplanarak yeni hesaba aktarılır.
4
Yevmiye kaydının yapılması
242 İştirakler borçlu, 240 Bağlı Menkul Kıymetler ve 102 Bankalar alacaklı
Aktif karakterli bir hesap olan İştirakler artış nedeniyle borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Mali duran varlıklarda mülkiyet oranına göre hesap değişikliği ve bakiye aktarımı.

İpuçları

1
Ortaklık payının toplamda yüzde kaç olduğuna dikkat edin.
2
%10\%10 eşiği geçildiğinde hangi hesabın kullanılması gerektiğini hatırlayın.
3
Eski hesapta bulunan tutarın yeni hesaba devredilmesi gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Bağlı ortaklık payının %50\%50'nin altına düşmesi durumundaki tersi sınıflandırma işlemini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 413Soru →

Bir tekstil işletmesi, üretim tesisinde kullanmak üzere yurt içinden bir "Otomatik Kumaş Boyama Makinesi" satın almıştır. Söz konusu iktisadi kıymetin edinimi sürecinde gerçekleşen harcamalar şu şekildedir:

Harcama KalemiTutar (₺₺)
Makine Fatura Bedeli (KDV Hariç)250.000250.000
Katma Değer Vergisi (\%20)50.00050.000
Nakliye ve Sigorta Gideri12.00012.000
Kurulum ve Montaj Gideri8.0008.000
Gelecek Dönemlere Ait Periyodik Bakım Bedeli5.0005.000

Buna göre, işletmenin Tekdüzen Hesap Planı (THP) çerçevesinde "253 Tesis, Makine ve Cihazlar" hesabına kaydetmesi gereken maliyet bedeli kaç ₺₺ olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 270.000270.000

Cevap

İşletmenin ilgili duran varlık için kaydetmesi gereken maliyet bedeli 270.000270.000 ₺₺ tutarındadır.
Maddi duran varlıkların ediniminde maliyet bedeli; satın alma bedeline, varlığın yerine getirilmesi, montajı, deneme çalıştırılması ve kullanıma hazır hale gelene kadar yapılan tüm zorunlu harcamaların eklenmesiyle hesaplanır. Soruda verilen fatura bedeli (250.000250.000 ₺₺), nakliye/sigorta (12.00012.000 ₺₺) ve montaj (8.0008.000 ₺₺) giderleri bu kapsamdadır ve toplam 270.000270.000 ₺₺ maliyet oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın maliyetine dahil edilecek unsurların belirlenmesi
Fatura Bedeli (250.000250.000 ₺₺) + Nakliye ve Sigorta (12.00012.000 ₺₺) + Montaj (8.0008.000 ₺₺)
VUK ve THP gereği, bir duran varlığın maliyet bedeline, o varlığın işletmeye getirilmesi ve çalışır duruma getirilmesi için yapılan tüm harcamalar dahil edilir.
2
Maliyet bedeli dışında tutulacak unsurların ayrıştırılması
KDV (50.00050.000 ₺₺) ve Periyodik Bakım (5.0005.000 ₺₺)
KDV indirilebilir bir vergi olduğu için maliyete eklenmez. Periyodik bakım ise varlığın kullanım ömrünü uzatan bir maliyet artırıcı harcama değil, bir çalışma dönemi gideridir.
3
Toplam maliyetin hesaplanması
250.000+12.000+8.000=270.000250.000 + 12.000 + 8.000 = 270.000 ₺₺
Belirlenen tüm maliyet unsurlarının toplamı duran varlığın bilançodaki kayıtlı değerini verir.

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlıklarda Maliyet Esası

Alternatif Yöntem

Muhasebe kaydı üzerinden kontrol edilebilir: Borç tarafına 253 hesaba 270.000270.000, 191 hesaba 50.00050.000 ve 180 hesaba 5.0005.000 yazılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 414Soru →

Bir işletme, 01.01.202501.01.2025 tarihinde genel yönetim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 150.000150.000 TL (KDV hariç) bedelle bir bilgisayar sunucusu satın almıştır. Ekonomik ömrü 5 yıl olan bu sunucu için işletme, 'Azalan Bakiyeler Yöntemi'ne göre amortisman ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, işletmenin 20262026 yılı (ikinci yıl) için ayıracağı amortisman tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 36.000

Cevap

İşletmenin ikinci yıl (2026) için ayıracağı amortisman tutarı 36.00036.000 TL'dir.
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı normal amortisman oranının iki katıdır (1/5=0,20×2=0,401/5=0,20 \times 2 = 0,40). 2025 yılı amortismanı 150.000×0,40=60.000150.000 \times 0,40 = 60.000 TL'dir. 2026 yılına gelindiğinde, varlığın maliyetinden birikmiş amortisman düşülerek net defter değeri bulunur (150.000−60.000=90.000150.000 - 60.000 = 90.000 TL). Bu değer üzerinden %40 oranı uygulandığında (90.000×0,4090.000 \times 0,40) 36.00036.000 TL tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Normal Amortisman Oranı = 1/5=1 / 5 = %20; Azalan Bakiyeler Oranı = %20×2=\%20 \times 2 = %40
Azalan bakiyeler yönteminde, normal amortisman oranının iki katı (maksimum %50 olmak kaydıyla) uygulanır.
2
Birinci yıl (2025) amortisman tutarının hesaplanması
150.000×150.000 \times %40 = 60.000 TL
İlk yıl amortismanı varlığın alış maliyeti üzerinden hesaplanır.
3
İkinci yıl için amortisman matrahının (net defter değeri) bulunması
150.000−60.000=90.000150.000 - 60.000 = 90.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman, her yıl bir önceki yıl birikmiş amortismanı düşülmüş değer (net defter değeri) üzerinden hesaplanır.
4
İkinci yıl (2026) amortisman tutarının hesaplanması
90.000×90.000 \times %40 = 36.000 TL
İkinci yılın amortisman matrahına belirlenen %40 oranı uygulanarak o dönemin gideri bulunur.

Anahtar Kavram

Azalan bakiyeler (hızlandırılmış) amortisman yöntemi ve net defter değeri üzerinden hesaplama.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 415Soru →

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde, 2424 ay süreli bir kiralama sözleşmesi kapsamında 5.0005.000 ABD Doları tutarındaki depozitoyu banka aracılığıyla ödemiştir. İşletme, geçici vergi dönemlerinde değerleme yapmamakta olup envanter işlemlerini yıl sonunda gerçekleştirmektedir.

İşlem tarihindeki kur: 1$=321\$ = 32 TL
31.12.202531.12 .2025 tarihindeki kur: 1$=351\$ = 35 TL

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken kur değerleme kaydına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 226 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabı 15.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Dövizli depozito alacağında kur artışından kaynaklanan 15.000 TL tutarındaki olumlu fark, 226 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmenin yabancı para cinsinden verdiği depozito, bir alacak niteliğindedir. Kurun 32 TL'den 35 TL'ye yükselmesi, işletmenin alacağının TL cinsinden değerini artırmıştır. Bu artış (15.000 TL), alacağın izlendiği 226 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabının borcuna, karşılığında ise 646 Kambiyo Karları hesabının alacağına kaydedilir. Sözleşme süresi 24 ay olup 31.12.2025 tarihinde henüz 12 aydan fazla (21 ay) süre kaldığı için alacak 'uzun vadeli' olarak kalmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem tarihindeki TL değerini hesapla
5.000×32=160.0005.000 \times 32 = 160.000 TL
Depozitonun muhasebe kayıtlarına giren ilk maliyet değerini bulmak için.
2
Envanter tarihindeki TL değerini hesapla
5.000×35=175.0005.000 \times 35 = 175.000 TL
Yabancı paralı alacakların dönem sonu kurundan değerlenmesi (VUK madde 280) zorunluluğu nedeniyle.
3
Kur farkını ve niteliğini belirle
175.000−160.000=15.000175.000 - 160.000 = 15.000 TL (Olumlu Kur Farkı)
Aktif bir varlık olan alacağın TL karşılığının artması kambiyo kârı oluşturur.
4
Vade kontrolü yap
Kalan süre: 21 ay (Uzun Vade)
01.10.202501.10.2025 tarihinde başlayan 24 aylık sözleşmenin 31.12.202531.12 .2025 itibarıyla kalan süresi 12 aydan fazla olduğu için alacak 226 kodlu hesapta izlenmeye devam eder.

Anahtar Kavram

Yabancı Para Birimiyle İzlenen Uzun Vadeli Ticari Alacakların Değerlemesi ve Sınıflandırılması

İpuçları

1
Depozitonun ödendiği tarih ile yıl sonu arasındaki kur farkını hesaplayın.
2
Kiralama sözleşmesinin süresini ve kalan vadeyi kontrol ederek alacağın dönen mi yoksa duran varlık mı olduğunu belirleyin.
3
Kurun yükselmesi durumunda dövizli bir alacağın TL değerinin artacağını ve bu artışın aktif hesabın borcuna yazılacağını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Vadenin 31.12.2026 tarihinde ne olacağını ve o tarihteki sınıflandırma kaydını düşünün.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 416Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanmak üzere 1.200.0001.200.000 TL (KDV hariç) bedelle bir binek otomobil satın almıştır. Otomobilin faydalı ömrü 55 yıl olarak belirlenmiş olup işletme normal amortisman yöntemini uygulamaktadır. Buna göre, işletmenin 20252025 yılı dönem sonunda yapması gereken amortisman kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri: 40.00040.000 TL

Cevap

Pazarlama departmanında kullanılan binek otomobil için kıst amortisman kuralına göre hesaplanan 40.00040.000 TL, 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletme binek otomobil satın aldığı için 'kıst amortisman' kuralı geçerlidir. 1.200.0001.200.000 TL tutarındaki otomobilin yıllık amortismanı 240.000240.000 TL (1.200.000/51.200.000 / 5), aylık tutarı ise 20.00020.000 TL'dir. Otomobil Kasım ayında alındığı için 20252025 yılında Kasım ve Aralık olmak üzere 22 aylık amortisman ayrılmalıdır (20.000×2=40.00020.000 \times 2 = 40.000 TL). Varlık pazarlama faaliyetlerinde kullanıldığı için bu tutar Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık amortisman tutarının hesaplanması
1.200.000/5=240.0001.200.000 / 5 = 240.000 TL
Normal amortisman yönteminde maliyet bedeli faydalı ömre bölünerek yıllık pay bulunur.
2
Aylık amortisman tutarının hesaplanması
240.000/12=20.000240.000 / 12 = 20.000 TL
Kıst amortisman hesaplaması için bir aya düşen payın belirlenmesi gerekir.
3
2025 yılına isabet eden ay sayısının belirlenmesi ve kıst amortismanın hesaplanması
20.000×2=40.00020.000 \times 2 = 40.000 TL
Binek otomobillerde aktife girdiği aydan (Kasım ve Aralık) itibaren yıl sonuna kadar olan süre hesaplanır.
4
Muhasebe hesabının belirlenmesi
760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri (Borç)
Varlık pazarlama faaliyetlerinde kullanıldığı için amortisman gideri bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Binek Otomobillerde Kıst Amortisman Uygulaması

Daha Fazla Pratik

Azalan bakiyeler yöntemi kullanılsaydı ikinci yılın amortisman tutarı ne olurdu?
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 417Soru →

Akdeniz Üretim A.Ş., üretim hattında kullanmak amacıyla 01.10.202501.10.2025 tarihinde 2.400.0002.400.000 TL (KDV hariç) bedelle bir sanayi tipi paketleme makinesi satın almıştır. Makinenin faydalı ömrü 1010 yıl olarak belirlenmiş olup işletme normal amortisman yöntemini benimsemiştir.

Buna göre, işletmenin 20252025 yılı sonunda bu makine için ayıracağı amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 240.000240.000

Cevap

Sanayi tipi paketleme makinesi için tam yıl üzerinden hesaplanan 240.000240.000 TL amortisman ayrılmalıdır.
İşletmenin satın aldığı paketleme makinesi binek otomobil statüsünde değildir. Bu nedenle, Ekim ayında satın alınmış olsa dahi, normal amortisman yöntemine göre 20252025 yılı için 1212 aylık tam amortisman ayrılması gerekir. 2.400.0002.400.000 TL olan maliyet bedeline %10\%10 amortisman oranı uygulandığında yıllık amortisman gideri 240.000240.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
1/10=%101 / 10 = \%10
Normal amortisman yönteminde oran, 1 / Faydalı Ömür formülü ile bulunur.
2
Kıst amortisman kontrolü
Tam yıl uygulanır.
Vergi Usul Kanunu'na göre kıst amortisman sadece binek otomobiller için zorunludur. Üretimde kullanılan makineler için yılın hangi ayında alınırsa alınsın tam yıl amortisman ayrılır.
3
Amortisman tutarının hesaplanması
2.400.000×0,10=240.0002.400.000 \times 0,10 = 240.000 TL
Maliyet bedeli ile amortisman oranının çarpılması yıllık gider tutarını verir.

Anahtar Kavram

Binek otomobiller dışındaki maddi duran varlıklarda amortismanın tam yıl esasına göre ayrılması.

İpuçları

1
Varlığın cinsine dikkat edin; bir makine mi yoksa bir binek otomobil mi?
2
Normal amortisman yönteminde yıl içinde hangi ayda alım yapıldığının amortisman süresine etkisini hatırlayın.
3
Kıst amortisman sadece binek otomobiller için geçerlidir. Diğer varlıklar için alım ayından bağımsız olarak tam yıl üzerinden hesaplama yapılır.

Daha Fazla Pratik

Aynı varlığın binek otomobil olması durumunda kıst amortismanın nasıl hesaplanacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 418Soru →

İşletme, 01.01.202401.01.2024 tarihinde üretim hattında kesintisiz güç sağlamak amacıyla 800.000800.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeli ile bir sanayi tipi jeneratör satın almıştır. Varlığın faydalı ömrü 5 yıl olarak belirlenmiş olup işletme, amortisman hesaplamasında 'Azalan Bakiyeler (Hızlandırılmış Amortisman)' yöntemini kullanmaya karar vermiştir. Buna göre, işletmenin 20252025 yılı (ikinci yıl) sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 192.000

Cevap

İşletmenin 2025 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı 192.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 192.000 TL tutarı, varlığın birinci yıl sonundaki net defter değeri olan 480.000480.000 TL'ye (800.000−320.000800.000 - 320.000) %40 oranının uygulanmasıyla elde edilmiştir. Bu yöntem, varlığın değerinin ilk yıllarda daha hızlı tükendiği varsayımına dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Normal oran: 1/5=1 / 5 = %20; Azalan bakiyeler oranı: %20 \times 2 = %40.
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal amortisman oranının iki katı olarak uygulanır (maksimum %50).
2
Birinci yıl (2024) amortismanının hesaplanması
800.000×800.000 \times %40 = 320.000 TL.
İlk yıl amortismanı doğrudan maliyet bedeli üzerinden hesaplanır.
3
İkinci yılın başındaki net defter değerinin bulunması
800.000−320.000=480.000800.000 - 320.000 = 480.000 TL.
Azalan bakiyeler yönteminde her yıl amortisman, bir önceki yıldan kalan net değer üzerinden hesaplanır.
4
İkinci yıl (2025) amortismanının hesaplanması
480.000×480.000 \times %40 = 192.000 TL.
Kalan net defter değerine belirlenen amortisman oranı uygulanarak dönem amortismanı bulunur.

Anahtar Kavram

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman tutarı, varlığın net defter değeri (maliyet - birikmiş amortisman) ile iki katı oran çarpılarak bulunur.

Alternatif Yöntem

Tablo yöntemiyle her yılın amortismanı ve birikmiş amortisman tutarları alt alta yazılarak kontrol sağlanabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 419Soru →

Bir işletme, 02.01.202602.01 .2026 tarihinde genel yönetim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 500.000500.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeli ile bir sunucu (server) satın almıştır. Faydalı ömrü 5 yıl olarak belirlenen bu duran varlık için 'Normal Amortisman Yöntemi' uygulanmasına karar verilmiştir.

Buna göre, işletmenin 2026 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 100.000100.000 TL

Cevap

100.000100.000 TL tutarındaki amortisman ayrılmalıdır.
Normal amortisman yönteminde yıllık amortisman tutarı, varlığın maliyet bedelinin faydalı ömrüne bölünmesiyle veya maliyet bedelinin amortisman oranıyla çarpılmasıyla bulunur. Bu soruda sunucunun maliyet bedeli 500.000500.000 TL ve faydalı ömrü 5 yıl olduğuna göre; 500.000/5=100.000500.000 / 5 = 100.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Amortisman Oranı = 1/5=0,201 / 5 = 0,20 (veya %20\%20)
Normal amortisman yönteminde oran, 1 sayısının faydalı ömre bölünmesiyle bulunur.
2
Yıllık amortisman tutarının hesaplanması
Amortisman Tutarı = 500.000 TL×0,20=100.000 TL500.000 \text{ TL} \times 0,20 = 100.000 \text{ TL}
Amortisman tutarı, varlığın maliyet bedeli ile amortisman oranının çarpılmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Normal Amortisman Hesaplama

Daha Fazla Pratik

Aynı varlık için azalan bakiyeler yöntemi uygulansaydı ikinci yılın amortisman tutarının ne olacağını hesaplayınız.

Alternatif Yöntem

Amortisman oranı hesaplamadan doğrudan maliyet bedelini faydalı ömre bölebilirsiniz: 500.000/5=100.000500.000 / 5 = 100.000 TL.
Tahmini Süre:45s
Soru 420Soru →

Bir fırın işletmesi, üretim kapasitesini artırmak amacıyla 200.000200.000 TL (+%20+\%20 KDV) bedelle bir endüstriyel hamur yoğurma makinesi satın almıştır. Makineyle ilgili yapılan harcamalar aşağıda tablo halinde sunulmuştur:

Harcama KalemiTutar (TL)
Makine Fatura Bedeli200.000200.000
Nakliye ve Taşıma Gideri10.00010.000
Montaj ve Kurulum Gideri15.00015.000
Personel Eğitim Gideri5.0005.000

(Tüm tutarlar KDV hariçtir.)

Buna göre, söz konusu hamur yoğurma makinesinin muhasebe kayıtlarına esas teşkil edecek maliyet bedeli kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 225.000225.000

Cevap

225.000225.000 TL
Maliyet bedeli; varlığın alış fiyatına, nakliye, gümrük, sigorta (nakliye sırasındaki) ve montaj gibi varlığı kullanıma hazır hale getiren tüm zorunlu harcamaların eklenmesiyle bulunur. Bu soruda 200.000200.000 TL alış bedeli, 10.00010.000 TL nakliye ve 15.00015.000 TL montaj giderinin toplamı olan 225.000225.000 TL doğru maliyeti verir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın ana bedelini ve zorunlu ek giderleri belirleyin.
Alış Bedeli: 200.000200.000 TL, Nakliye: 10.00010.000 TL, Montaj: 15.00015.000 TL.
Maddi duran varlığın maliyetine, varlığı kullanıma hazır hale getirene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar dahil edilir.
2
Maliyete dahil edilmeyecek kalemleri ayıklayın.
KDV (40.00040.000 TL) ve Personel Eğitimi (5.0005.000 TL) hariç tutulur.
KDV, indirim konusu yapılacak bir vergidir. Personel eğitimi ise varlığı işler hale getirmek için değil, personelin becerisini artırmak için yapılan bir dönem gideridir.
3
Toplama işlemini gerçekleştirin.
200.000+10.000+15.000=225.000200.000 + 10.000 + 15.000 = 225.000 TL.
Varlığın aktife alınacağı maliyet değeri bu toplam üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlıkların maliyet bedeli, alış bedeli ile varlığın işletmeye getirilmesi ve kullanıma hazır hale getirilmesi için yapılan giderlerin toplamıdır.

Daha Fazla Pratik

Maddi duran varlıklar için yapılan ilk yıl amortisman hesaplamalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 21 / 23Sonraki
Duran Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 21 | Examkin