Examkin

Duran Varlıklar

457 soru

Soru 421Soru →

İşletme, yenilemek amacıyla aktifinde kayıtlı olan bir taşıtı satmıştır. Taşıta ilişkin bilgiler ve satış verileri aşağıda sunulmuştur:

KalemTutar
Maliyet Bedeli200.000200.000 TL
Birikmiş Amortismanlar120.000120.000 TL
Satış Bedeli150.000150.000 TL
KDV Oranı%2020

İşletme yönetimi, satılan taşıtın yerine yenisinin alınmasına karar verdiğine göre; bu satış işlemi sonucunda "549 Özel Fonlar" hesabına aktarılacak kâr tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 70.00070.000

Cevap

Satış işlemi sonucunda elde edilen kâr tutarı olan 70.00070.000 TL, özel fonlar hesabına aktarılmalıdır.
Duran varlık satışında yenileme fonu ayrılabilmesi için varlığın yenilenmesinin zorunlu olması veya bu konuda yönetimce karar alınmış olması gerekir. Bu durumda elde edilen kâr (150.000−(200.000−120.000)=70.000150.000 - (200.000 - 120.000) = 70.000 TL), amortismanlara mahsup edilmek üzere pasifte '549 Özel Fonlar' hesabında takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Taşıtın net defter değerini hesapla.
200.000−120.000=80.000200.000 - 120.000 = 80.000 TL
Varlığın satış kârını bulmak için öncelikle bilançodaki kayıtlı net değeri belirlenmelidir.
2
Satış kârını hesapla.
150.000−80.000=70.000150.000 - 80.000 = 70.000 TL
KDV hariç satış bedeli ile net defter değeri arasındaki olumlu fark işletmenin satış kârıdır.
3
Yenileme fonu tutarını belirle.
70.00070.000 TL
VUK hükümlerine göre, yenileme amacıyla yapılan satışlarda elde edilen kârın tamamı pasifte bir fon hesabına alınabilir.

Anahtar Kavram

Yenileme Fonu (VUK 328. Madde)

Daha Fazla Pratik

Yenileme fonunun bilançoda bekleme süresi ve kullanılmadığı takdirde hangi dönemde gelire kaydedileceği konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 422Soru →

İşletme, aktifinde kayıtlı maliyet bedeli 40.00040.000 TL ve birikmiş amortismanı 25.00025.000 TL olan bir bilgisayarı 20.00020.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satmıştır.

Bu satış işlemi sonucunda ortaya çıkan kâr veya zarar tutarını kaydedebilmek için kullanılacak olan "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar" hesabına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.0005.000

Cevap

Satış işlemi sonucunda elde edilen kâr 5.0005.000 TL'dir.
Satış kârı hesaplanırken, öncelikle varlığın maliyet bedelinden (40.00040.000 TL) birikmiş amortismanı (25.00025.000 TL) düşülerek net defter değeri (15.00015.000 TL) bulunur. Daha sonra KDV hariç satış bedeli olan 20.00020.000 TL'den bu net defter değeri çıkarılır. Elde edilen 5.0005.000 TL pozitif fark, duran varlık satış kârıdır ve 679 numaralı hesaba kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın net defter değerini hesapla.
40.000−25.000=15.00040.000 - 25.000 = 15.000 TL
Varlığın maliyetinden birikmiş amortismanın düşülmesiyle defterlerdeki güncel değeri bulunur.
2
Satış bedeli ile net defter değerini karşılaştır.
20.000−15.000=5.00020.000 - 15.000 = 5.000 TL (Kâr)
Satış bedeli (20.00020.000 TL), net defter değerinden (15.00015.000 TL) yüksek olduğu için aradaki fark kârdır.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlık satış kârı, varlığın satış bedeli (KDV hariç) ile net defter değeri arasındaki olumlu farktır.

İpuçları

1
Kârı bulmak için önce bilgisayarın net değerini (Maliyet - Amortisman) hesaplayın.
2
KDV tutarını kâr hesaplamasına dahil etmeyin; sadece çıplak satış fiyatını kullanın.

Daha Fazla Pratik

Eğer satış bedeli net defter değerinden düşük olsaydı hangi hesabın borcuna kayıt yapılacağını düşünün.
Tahmini Süre:45s
Soru 423Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı envanter çalışmalarında, daha önce "221 Alacak Senetleri" hesabına kaydedilen 80.00080.000 TL tutarındaki bir senedin vadesinin 01.10.202601.10.2026 olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, söz konusu alacağın dönem sonu bilançosunda doğru sınıflanabilmesi için yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 121 Alacak Senetleri

Cevap

Dönem sonunda vadesi bir yılın altına düşen senetli alacaklar için "121 Alacak Senetleri" hesabı borçlandırılır.
Dönem sonunda yapılan envanter işlemlerinde, bilançonun dönemsellik ve tam açıklama kavramları gereği vadesi bir yılın altına düşen duran varlıklar dönen varlıklar grubuna aktarılmalıdır. Soruda belirtilen senetli alacağın vadesine 99 ay kaldığı için, bu tutarın kısa vadeli ticari alacakların izlendiği "121 Alacak Senetleri" hesabına borç kaydı yapılarak aktarılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Vade analizi yapılır.
Alacağın vadesine 99 ay kalmıştır (31.12.202531.12.2025 ile 01.10.202601.10.2026 arası).
Vadesi 1212 ayı aşan alacaklar uzun vadeli, 1212 ayın altına düşenler ise kısa vadeli kabul edilir.
2
Sınıflandırma ilkesi uygulanır.
Alacak, "221 Alacak Senetleri" (Duran Varlık) hesabından "121 Alacak Senetleri" (Dönen Varlık) hesabına aktarılmalıdır.
Bilançoda dönemsellik ve tam açıklama kavramları gereği varlıklar vadelerine göre doğru gruplarda gösterilmelidir.
3
Muhasebe kaydı belirlenir.
121 Alacak Senetleri hesabı borçlandırılır, 221 Alacak Senetleri hesabı alacaklandırılır.
Varlık hesaplarındaki artışlar borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli ticari alacakların dönem sonunda vadesi bir yılın altına düşen kısımlarının dönen varlıklar grubuna aktarılması.
Tahmini Süre:45s
Soru 424Soru →

Bir işletme, 01.01.202401.01.2024 tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 4.000.0004.000.000 TL (KDV hariç) bedelle bir fabrika binası satın almıştır. Satın alınan varlığın maliyet bedeli içerisinde yer alan arsa payının 1.000.0001.000.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Binanın ekonomik ömrü 40 yıl olup işletme normal amortisman yöntemini benimsemiştir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla bu bina için ayırması gereken toplam birikmiş amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 150.000150.000

Cevap

İşletmenin fabrika binası için ayırması gereken toplam birikmiş amortisman tutarı 150.000150.000 TL'dir.
Doğru cevap olan tutar, fabrika binasının maliyetinden amortismana tabi olmayan arsa payı (1.000.0001.000.000 TL) çıkarıldıktan sonra kalan 3.000.0003.000.000 TL'nin 40 yıllık ömre bölünmesi ve elde edilen yıllık 75.00075.000 TL'nin iki yıl (20242024 ve 20252025) ile çarpılması sonucu elde edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Amortismana tabi tutarın belirlenmesi
3.000.0003.000.000 TL
Arsalar ve araziler aşınmaya tabi olmadıkları için amortisman ayrılmaz. Binanın amortismana esas maliyeti: 4.000.000−1.000.000=3.000.0004.000.000 - 1.000.000 = 3.000.000 TL'dir.
2
Yıllık amortisman tutarının hesaplanması
75.00075.000 TL
Normal amortisman yöntemine göre yıllık tutar: Maliyet BedeliEkonomik O¨mu¨r\frac{\text{Maliyet Bedeli}}{\text{Ekonomik Ömür}} formülüyle bulunur. 3.000.000/40=75.0003.000.000 / 40 = 75.000 TL.
3
Toplam birikmiş amortismanın hesaplanması
150.000150.000 TL
Varlık 2024 başında alınmış olup 2024 ve 2025 yılları için toplam amortisman hesaplanır: 2×75.000=150.0002 \times 75.000 = 150.000 TL.

Anahtar Kavram

Boş arazi ve arsalar amortismana tabi değildir; bina ve arsa birlikte alındığında sadece bina payı üzerinden amortisman ayrılır.

İpuçları

1
Maddi duran varlıklardan hangilerinin aşınmaya tabi olmadığını (amortismana tabi olmadığını) hatırlayınız.

Daha Fazla Pratik

Binanın satılması durumunda yenileme fonu ayrılmasıyla ilgili bir soru çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 425Soru →

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde üretim departmanında kullanılmak üzere 600.000600.000 TL (KDV hariç) bedelle bir hassas ölçüm cihazı satın almıştır. Cihazın ekonomik ömrü 5 yıl olup işletme amortisman hesaplamasında azalan bakiyeler (hızlandırılmış amortisman) yöntemini benimsemiştir. Buna göre, işletmenin 2026 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 144.000

Cevap

İşletmenin 2026 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı 144.000144.000 TL'dir.
Doğru cevap olan seçenek, azalan bakiyeler yönteminin temel mantığına dayanmaktadır. Bu yöntemde amortisman oranı normal amortisman oranının iki katı olarak belirlenir (1/5=%20×2=%401/5 = \%20 \times 2 = \%40). İlk yıl (20252025) maliyet bedeli üzerinden amortisman hesaplanır (600.000×%40=240.000600.000 \times \%40 = 240.000 TL). İkinci yıl (20262026) için ise maliyet bedelinden birikmiş amortisman düşülerek kalan net değer üzerinden hesaplama yapılır (360.000×%40=144.000360.000 \times \%40 = 144.000 TL).

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Amortisman oranı: %40
Azalan bakiyeler yönteminde normal amortisman oranının (1/5=%201/5 = \%20) iki katı uygulanır.
2
2025 yılı (1. yıl) amortisman tutarının hesaplanması
240.000 TL
600.000×%40=240.000600.000 \times \%40 = 240.000 TL. Cihaz binek otomobil olmadığı için satın alma ayına bakılmaksızın tam yıl amortisman ayrılır.
3
2026 yılı başındaki net defter değerinin bulunması
360.000 TL
600.000−240.000=360.000600.000 - 240.000 = 360.000 TL. Azalan bakiyelerde amortisman, önceki yılın net değeri üzerinden hesaplanır.
4
2026 yılı (2. yıl) amortisman tutarının hesaplanması
144.000 TL
360.000×%40=144.000360.000 \times \%40 = 144.000 TL.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yöntemi ve Kıst Amortisman Ayrımı

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranının normal amortisman oranının kaç katı olduğunu hatırlayın.
2
Cihazın bir binek otomobil olup olmadığını kontrol edin; bu, hesaplamanın tüm yıla mı yoksa aylık mı yayılacağını belirler.
3
İkinci yıl amortismanını bulmak için, ilk yıl ayrılan amortismanı maliyet bedelinden düşüp kalan tutara (net defter değeri) oranı uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı soruyu, cihazın bir binek otomobil olması durumunda kıst amortisman kurallarını dikkate alarak tekrar çözmeyi deneyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 426Soru →

İşletme, genel yönetim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 02.01.202502.01.2025 tarihinde 400.000400.000 TL maliyet bedeliyle bir fotokopi makinesi satın almıştır. Söz konusu varlığın faydalı ömrü 55 yıl olarak belirlenmiş olup işletme normal amortisman yöntemini benimsemiştir. Buna göre, işletmenin birinci yıl sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 80.000

Cevap

İşletmenin birinci yıl sonunda ayırması gereken amortisman tutarı 80.000 TL'dir.
Normal amortisman yönteminde her yıl eşit miktarda amortisman ayrılır. Bu tutar, maliyet bedelinin faydalı ömür süresine bölünmesi (400.000/5400.000 / 5) veya maliyet bedelinin amortisman oranıyla çarpılması (400.000×0,20400.000 \times 0,20) yoluyla hesaplanır ve 80.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının hesaplanması
1/5=0,201 / 5 = 0,20 (yani %20)
Normal amortisman yönteminde yıllık oran, 1 rakamının faydalı ömür süresine bölünmesiyle bulunur.
2
Yıllık amortisman tutarının hesaplanması
400.000×0,20=80.000400.000 \times 0,20 = 80.000 TL
Amortisman tutarı, varlığın maliyet bedeli ile amortisman oranının çarpılması sonucu elde edilir.

Anahtar Kavram

Normal Amortisman Yöntemi
Tahmini Süre:45s
Soru 427Soru →

İşletme, başka bir anonim şirketin sermayesinin %75\%75’ini temsil eden pay senetlerini uzun vadeli yatırım ve yönetimde kontrolü sağlama amacıyla satın almıştır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu yatırım aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 245 Bağlı Ortaklıklar

Cevap

İşletmenin pay oranının %50\%50'den fazla olması nedeniyle yatırım 'Bağlı Ortaklıklar' hesabında takip edilmelidir.
İşletmenin başka bir şirketteki sermaye payı %50\%50'den fazla olduğunda, bu durum Tekdüzen Hesap Planı'na göre 'Bağlı Ortaklık' olarak tanımlanır ve 245 numaralı hesapta izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırımın amacını belirleyin.
Uzun vadeli ve yönetim kontrolü amaçlı olduğu için 'Mali Duran Varlıklar' grubuna girer.
Dönen varlıklardaki 110 Hisse Senetleri hesabı ile karıştırılmaması için amacın tespiti önemlidir.
2
Sermaye payı oranını kontrol edin.
Pay oranı %75\%75 olarak verilmiştir.
THP'de mali duran varlıklar sermaye payı oranlarına göre sınıflandırılır.
3
Pay oranına göre uygun hesabı seçin.
%75>%50\%75 > \%50 olduğu için 245 Bağlı Ortaklıklar hesabı seçilir.
Yasal ve muhasebe standartları gereği %50\%50 üzerindeki paylar tam kontrol (bağlı ortaklık) teşkil eder.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlık Sınıflandırması (Pay Oranları)

İpuçları

1
Yatırımın uzun vadeli mi yoksa kısa vadeli mi olduğuna ve sermaye payı oranına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Eğer pay oranı %8\%8 olsaydı hangi hesabın kullanılacağını düşünerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 428Soru →

İşletme, 02.01.202502.01.2025 tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 480.000480.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir sanayi tipi soğutucu satın almıştır. Söz konusu duran varlığın faydalı ömrü Maliye Bakanlığı tarafından 33 yıl olarak ilan edilmiştir. İşletme, ilgili varlık için amortisman hesaplamasında "Azalan Bakiyeler (Hızlandırılmış) Yöntemi"ni kullanmayı tercih etmiştir.

Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri ve amortisman sınırları dikkate alındığında, işletmenin 20252025 yılı sonunda ayırabileceği maksimum amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 240.000240.000 TL

Cevap

İşletmenin ilk yıl ayırabileceği maksimum amortisman tutarı 240.000240.000 TL'dir.
VUK hükümleri uyarınca, azalan bakiyeler yönteminde uygulanacak amortisman oranı normal amortisman oranının (%100/Faydalı O¨mu¨r)(\%100 / \text{Faydalı Ömür}) iki katıdır. Ancak bu oran hiçbir şekilde %50\%50 seviyesini aşamaz. Soruda verilen varlığın faydalı ömrü 33 yıl olduğundan normal oran %33,33\%33,33 (yaklaşık), hızlandırılmış oran ise %66,66\%66,66 hesaplanır. Üst sınır kuralı gereği %50\%50 oranı uygulanarak 480.000 TL×%50=240.000 TL480.000 \text{ TL} \times \%50 = 240.000 \text{ TL} sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Normal amortisman oranının hesaplanması
Normal Oran =1/Faydalı O¨mu¨r=1/3=%33,33= 1 / \text{Faydalı Ömür} = 1 / 3 = \%33,33
Azalan bakiyeler yöntemi oranını belirlemek için önce normal amortisman oranının bulunması gerekir.
2
Azalan bakiyeler (hızlandırılmış) oranının ve yasal sınırın belirlenmesi
Hesaplanan Oran =%33,33×2=%66,66= \%33,33 \times 2 = \%66,66; Uygulanacak Oran =%50= \%50
VUK mükerrer 315. maddeye göre azalan bakiyeler oranı normal oranın iki katıdır, ancak bu oran %50\%50'yi geçemez.
3
İlk yıl amortisman tutarının hesaplanması
480.000 TL×%50=240.000 TL480.000 \text{ TL} \times \%50 = 240.000 \text{ TL}
Duran varlığın maliyet bedeli ile yasal üst sınır olan amortisman oranının çarpılmasıyla ilk yıl payı bulunur.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yönteminde %50 Üst Sınır Kuralı

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde oran hesaplanırken önce normal amortisman oranını bulup ikiyle çarpmalısınız.
2
Bulduğunuz amortisman oranının Vergi Usul Kanunu'ndaki maksimum sınırı aşıp aşmadığını kontrol edin.
3
33 yıl ömür için normal oran %33,33\%33,33 iken iki katı %66,66\%66,66 olur, ancak kanunen bu oran en fazla %50\%50 olabilir.

Daha Fazla Pratik

Faydalı ömrü 5 yıl olan bir varlıkta azalan bakiyeler oranı %40 olacağı için sınırın altında kalacaktır, bu tür bir örnekle pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel olarak 1/3=0,333...1/3 = 0,333... olduğundan iki katı 0,666...0,666... olur. VUK sınırını hatırladığınızda doğrudan matrahın yarısını (%50)(\%50) alarak sonuca gidebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 429Soru →

İşletme, 01.01.202501.01.2025 tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak üzere 1.200.0001.200.000 TL (KDV hariç) maliyetle bir sanayi tipi baskı makinesi satın almıştır. Makinenin ekonomik ömrü boyunca toplam 200.000200.000 adet baskı yapabileceği tahmin edilmektedir. Makinenin üretim verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

YılYapılan Baskı Miktarı (Adet)
202530.00030.000
202645.00045.000

İşletme "Üretim Miktarı Yöntemi"ni (Hizmet Süresi) uyguladığına göre, 2026 yılı için ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 270.000270.000

Cevap

İşletmenin 2026 yılı için ayırması gereken amortisman tutarı 270.000270.000 TL'dir.
Üretim miktarı yönteminde amortisman, varlığın maliyetinin toplam üretim kapasitesine bölünmesiyle bulunan birim payın (1.200.000/200.000=61.200.000 / 200.000 = 6 TL/adet), ilgili dönemdeki fiili üretim miktarıyla (45.00045.000 adet) çarpılması sonucunda hesaplanır. Bu hesaplama sonucunda 2026 yılı gideri 270.000270.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Birim amortisman payını hesaplayınız.
1.200.000 TL/200.000 adet=6 TL/adet1.200.000 \text{ TL} / 200.000 \text{ adet} = 6 \text{ TL/adet}
Üretim miktarı yönteminde, varlığın maliyeti toplam kapasiteye bölünerek bir birim üretim başına düşen yıpranma payı bulunur.
2
İlgili yılın (2026) üretim miktarını belirleyiniz.
45.00045.000 adet
Soru 2026 yılı amortisman giderini sorduğu için tablodaki 2026 verisi esas alınır.
3
Yıllık amortisman tutarını hesaplayınız.
45.000 adet×6 TL/adet=270.000 TL45.000 \text{ adet} \times 6 \text{ TL/adet} = 270.000 \text{ TL}
Birim pay ile o yıl gerçekleşen üretim miktarı çarpılarak dönem amortisman giderine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Üretim Miktarı Yöntemi: Amortisman payının zaman esaslı değil, varlığın fiili kullanım kapasitesine göre belirlenmesidir.

İpuçları

1
Makinenin bastığı her bir adet ürün için ne kadar değer kaybettiğini bularak işe başlayın.
2
Maliyet bedelini toplam kapasiteye bölün; çıkan rakamı sadece 2026 yılı miktarıyla çarpın.
3
Birim amortisman payı 66 TL'dir. 2026 yılında 45.00045.000 adet üretim yapıldığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle 2026 yılı sonundaki 'Birikmiş Amortisman' hesabının kalanını hesaplayarak bilanço etkisini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam amortisman oranını kullanarak da çözülebilir: (45.000/200.000=0,22545.000 / 200.000 = 0,225). Ardından maliyetle çarpılır: 1.200.000×0,225=270.0001.200.000 \times 0,225 = 270.000 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 430Soru →

Bir işletme, üretim faaliyetlerinde kullanmak üzere bir dokuma makinesi satın almıştır. Söz konusu iktisadi kıymetin edinim sürecine ilişkin harcama kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:

Harcama KalemiTutar (TL)
Fatura Bedeli (KDV Hariç)120.000120.000
KDV Tutarı (%20)24.00024.000
Nakliye ve Taşıma Sigortası8.0008.000
Kurulum, Montaj ve Test Giderleri7.0007.000
Personel Kullanım Eğitimi Giderleri5.0005.000

Tekdüzen Hesap Planı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, bu makinenin maliyet bedeli üzerinden aktifleşmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 135.000135.000

Cevap

Maddi duran varlığın maliyet bedeli 135.000135.000 TL olarak hesaplanır.
Maddi duran varlıkların maliyet bedeli hesaplanırken alış bedeline, varlığın kullanıma hazır hale getirilmesine kadar yapılan nakliye, sigorta ve montaj gibi tüm zorunlu harcamalar eklenir. Bu senaryoda 120.000120.000 TL fatura bedeli, 8.0008.000 TL nakliye ve 7.0007.000 TL montaj giderinin toplamı olan 135.000135.000 TL doğru maliyet bedelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Maliyet bedeline eklenecek zorunlu unsurları belirlemek.
Fatura Bedeli (120.000120.000 TL), Nakliye/Sigorta (8.0008.000 TL) ve Montaj (7.0007.000 TL).
VUK ve muhasebe standartları gereği, varlık işletmede kullanılabilir hale gelene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyete eklenir.
2
Maliyete dahil edilmeyecek kalemleri ayıklamak.
KDV (24.00024.000 TL) ve Eğitim Giderleri (5.0005.000 TL) kapsam dışıdır.
KDV indirilecek bir vergi yüküdür; personel eğitim giderleri ise varlığın fiziksel kurulumuyla değil, işletme süreciyle ilgili bir dönem gideridir.
3
Kabul edilen kalemleri toplamak.
120.000+8.000+7.000=135.000120.000 + 8.000 + 7.000 = 135.000 TL.
Varlığın bilançoda '253 Tesis, Makine ve Cihazlar' hesabında görünecek değerine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlıkların maliyet bedeli; alış bedeline ek olarak taşıma, sigorta, gümrük vergileri, montaj ve test giderleri gibi varlığın kullanıma hazır hale getirilmesi için yapılan harcamaları kapsar.
Soru 431Soru →

İşletme, satın aldığı bir teknolojik cihaz için azalan bakiyeler (hızlandırılmış amortisman) yöntemini kullanmaya karar vermiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) tebliğleri uyarınca cihazın faydalı ömrü 33 yıl olarak belirlenmiştir.

Buna göre, işletmenin bu cihaz için uygulayacağı amortisman oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5050

Cevap

Vergi Usul Kanunu'na göre azalan bakiyeler oranı normal oranın iki katıdır ancak %50'yi geçemez; bu nedenle cevap %50'dir.
Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre, azalan bakiyeler yönteminde uygulanacak amortisman oranı, normal amortisman oranının iki katıdır. Ancak bu oran hiçbir şekilde %50'yi geçemez. Soru örneğinde 3 yıllık ömür için normal oran %33,33 olup, bunun iki katı olan %66,66 yasal sınırı aştığı için uygulanacak nihai oran %50'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Normal amortisman oranını hesapla
1/3=1 / 3 = %33,33
Amortisman oranı, faydalı ömrün tersi olarak hesaplanır.
2
Azalan bakiyeler (hızlandırılmış) oranını belirle
%33,33 \times 2 = %66,66
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katı olarak uygulanır.
3
Yasal üst sınır kontrolünü yap
%50
Vergi Usul Kanunu uyarınca, azalan bakiyeler yönteminde uygulanacak oran %50 sınırını aşamaz. Hesaplanan %66,66 bu sınırı aştığı için %50 esas alınır.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yöntemi ve %50 Üst Sınır Kuralı

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal oranın iki katı olarak hesaplanır.
2
Normal amortisman oranını bulmak için 1 rakamını faydalı ömre bölmelisiniz.
3
Vergi Usul Kanunu'na göre bu yöntemdeki oran %50'yi aşamaz.

Daha Fazla Pratik

Faydalı ömrü 5 yıl olan bir varlık için aynı yöntemi uygulayarak farkı gözlemleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 432Soru →

İşletme, 01.04.202601.04.2026 tarihinde 33 yıl (3636 ay) süreli bir veri depolama ve bulut hizmeti sözleşmesi imzalamış ve toplam 216.000216.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki hizmet bedelini peşin ödemiştir. İşletme, muhasebenin temel kavramlarından dönemsellik gereği yapılması gereken kayıtları süresinde ve eksiksiz yerine getirmektedir. Buna göre, işletmenin 31.12.202631.12 .2026 tarihli bilançosunda "280 Gelecek Yıllara Ait Giderler" hesabında yer alacak tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 90.000

Cevap

İşletmenin 31.12.2026 tarihli bilançosunda 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabında 90.000 TL yer almalıdır.
Toplam 36 aylık sürenin 2026 yılına ait olan 9 ayı (54.00054.000 TL) başlangıçta 180 hesaba, kalan 27 ayı (162.000162.000 TL) ise 280 hesaba kaydedilmiştir. 31.12.2026 tarihine gelindiğinde, 2027 yılını kapsayan 12 aylık dilim (72.00072.000 TL) artık vadesi bir yılın altına düştüğü için 180 hesaba devredilir. Böylece 280 hesapta sadece 2028 ve 2029 yıllarına tekabül eden 15 aylık tutar olan 90.00090.000 TL kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık hizmet bedelinin hesaplanması
216.000/36=6.000216.000 / 36 = 6.000 TL/ay
Toplam bedelin aylara eşit dağıtılması gerekir.
2
Ödeme tarihindeki (01.04.2026) hesap dağılımının belirlenmesi
2026 (9 ay): 54.00054.000 TL (180 hesap), 2027-2029 (27 ay): 162.000162.000 TL (280 hesap)
Mevcut yıla ait kısımlar 180, sonraki yıllar 280 hesapta izlenir.
3
Dönem sonu (31.12.2026) vadesi bir yılın altına düşen kısmın aktarılması
2027 yılına ait 12 aylık tutar (72.00072.000 TL) 280 hesaptan 180 hesaba aktarılır.
Bilançoda vadesi 1 yılın altına düşen uzun vadeli varlıklar kısa vadeli hesaplara devredilir.
4
280 hesabın kalan bakiyesinin hesaplanması
162.000−72.000=90.000162.000 - 72.000 = 90.000 TL (Veya 1515 ay ×6.000=90.000\times 6.000 = 90.000 TL)
2028 yılı (12 ay) ve 2029 yılı (3 ay) toplamda 15 ay hala uzun vadeli niteliktedir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı uyarınca, vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli giderlerin (280) dönem sonunda kısa vadeli hesaplara (180) aktarılması zorunludur.

İpuçları

1
Öncelikle hizmet bedelinin bir aya düşen miktarını hesaplayın.
2
31.12.2026 tarihinde, 2027 yılının tamamı (12 ay) artık 'gelecek bir yıl içinde' olduğu için 180 hesaba taşınmalıdır.
3
280 hesapta sadece 31.12.2026 tarihinden itibaren 12 aydan daha uzak olan (yani 2028 ve sonrası) aylar kalmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Gelecek Yıllara Ait Gelirler' (480) hesabı için çözerek pasif hesapların işleyişini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam 36 aylık süreden, 2026'ya ait 9 ay ve 2027'ye ait 12 ay çıkarıldığında geriye 15 ay kalır. Direkt 15×6.00015 \times 6.000 işlemi ile sonuca ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 433Soru →

Bir işletme, üretim faaliyetlerinde kullanmak üzere 400.000400.000 TL + %20 KDV bedelle bir CNC işleme tezgahı satın almıştır. Söz konusu varlığın edinimi ve kullanıma hazır hale getirilmesi sürecinde yapılan harcamalar şu şekildedir:

Harcama TürüTutarı (TL)
Nakliye gideri15.00015.000
Kurulum ve montaj gideri25.00025.000
Taşıma sigortası5.0005.000
Operatör eğitimi gideri10.00010.000

Bu bilgilere göre, ilgili maddi duran varlığın Tekdüzen Hesap Planı'na göre aktife kaydedilmesi gereken maliyet bedeli kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 445.000445.000

Cevap

Maddi duran varlığın aktife kaydedilecek maliyet bedeli 445.000445.000 TL'dir.
Doğru hesaplama, fatura bedeli olan 400.000400.000 TL'ye; nakliye (15.00015.000 TL), montaj (25.00025.000 TL) ve sigorta (5.0005.000 TL) kalemlerinin eklenmesiyle elde edilen 445.000445.000 TL tutarıdır. Bu harcamaların tamamı varlığın işletmede kullanılabilir hale gelmesi için zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın fatura bedelini belirle.
400.000400.000 TL
Maliyet esasının temel bileşeni alış bedelidir.
2
Varlığın kullanıma hazır hale gelmesi için yapılan doğrudan harcamaları (nakliye, montaj, sigorta) ekle.
15.000+25.000+5.000=45.00015.000 + 25.000 + 5.000 = 45.000 TL
VUK ve TMS uyarınca varlık kullanılabilir duruma gelene kadar yapılan zorunlu harcamalar maliyete eklenir.
3
Maliyete dahil edilmeyecek unsurları (KDV ve Eğitim) ayıkla.
KDV (80.00080.000 TL) ve Eğitim (10.00010.000 TL) maliyete girmez.
KDV indirilecek bir vergi olup maliyet değildir; personel eğitimi ise varlığı hazır hale getiren değil, personeli yetiştiren bir dönem gideridir.
4
Toplam maliyeti hesapla.
400.000+45.000=445.000400.000 + 45.000 = 445.000 TL
Net maliyet bedeline ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlıkların maliyet bedeli; alış bedeline, varlığın kullanılabilir hale getirilmesiyle doğrudan ilgili harcamaların eklenmesiyle oluşur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 434Soru →

Bir maden işletmesi, işletme ruhsatını aldığı bir sahada gerçekleştirdiği harcamalara ve üretim kapasitesine ilişkin şu verileri kaydetmiştir:

Harcama Türü / VeriTutar / Miktar
271 Arama Giderleri600.000600.000 TL
272 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri400.000400.000 TL
Tahmini Toplam Rezerv500.000500.000 Ton

İşletme, ilk faaliyet döneminde bu sahadan 80.00080.000 ton maden çıkarmıştır. Buna göre, işletmenin bu maden sahası için dönem sonunda ayırması gereken tükenme payı tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 160.000

Cevap

İşletmenin ayırması gereken dönem tükenme payı tutarı 160.000 TL'dir.
Doğru cevap olan seçenek, hem arama hem de hazırlık giderlerini içeren toplam maliyetin (1.000.0001.000.000 TL), toplam rezerv kapasitesine (500.000500.000 ton) bölünmesiyle elde edilen 22 TL/ton birim maliyetin, fiilen çıkarılan 80.00080.000 ton ile çarpılması sonucu bulunan 160.000160.000 TL tutarını ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam aktifleştirilen maliyetin hesaplanması
600.000+400.000=1.000.000600.000 + 400.000 = 1.000.000 TL
Özel tükenmeye tabi varlıklarda arama (271) ve hazırlık (272) giderleri birlikte maliyeti oluşturur.
2
Birim tükenme payının hesaplanması
1.000.000/500.000=21.000.000 / 500.000 = 2 TL/ton
Birim maliyeti bulmak için toplam maliyet tahmini rezerve bölünür.
3
Dönem tükenme payının hesaplanması
80.000×2=160.00080.000 \times 2 = 160.000 TL
Dönem içinde çıkarılan maden miktarı ile birim tükenme payı çarpılarak giderleştirilecek tutar bulunur.

Anahtar Kavram

Özel tükenmeye tabi varlıklarda tükenme payı, üretim miktarına dayalı bir yöntemle hesaplanır ve maliyet bedeli üzerinden birim oran bulunur.
Soru 435Soru →

İşletme, uzun vadeli bir yatırım stratejisi doğrultusunda başka bir anonim şirketin sermayesini temsil eden payların %20\%20’sini satın almıştır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, işletmenin sahip olduğu bu paylar aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 242 İştirakler

Cevap

İştirakler hesabı kullanılmalıdır çünkü sermaye payı %10\%10 ile %50\%50 arasındadır.
Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde, bir işletmenin başka bir işletmede sahip olduğu pay oranı %10\%10 ile %50\%50 (dahil) arasında ise ve yatırım uzun vadeli ise bu paylar '242 İştirakler' hesabında izlenir. Soruda verilen %20\%20 oranı bu aralığa girdiğinden doğru hesap budur.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırımın amacını ve vadesini belirlemek
Uzun vadeli yatırım
Soruda yatırımın uzun vadeli olduğu açıkça belirtilmiştir, bu nedenle 110 Hisse Senetleri hesabı elenir.
2
Sermaye payı oranını analiz etmek
%20\%20 pay oranı
Sermaye payı oranı, kullanılacak mali duran varlık hesabının belirlenmesinde temel kriterdir.
3
Tekdüzen Hesap Planı (THP) sınıflandırma kuralını uygulamak
242 İştirakler hesabı
THP'ye göre; %10\%10 altı 240, %10\%10-%50\%50 arası 242, %50\%50 üzeri ise 245 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlıklarda Sermaye Payı Eşikleri
Tahmini Süre:45s
Soru 436Soru →

İşletme, 01.01.202601.01.2026 tarihinde 2424 ay süreli bir reklam panosu kiralama hizmeti için toplam tutarı peşin ödemiştir. Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, bu ödemenin 20272027 yılına ait olan kısmı ödeme tarihinde aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler

Cevap

İşletmenin 20272027 yılına ait giderleri, ödeme tarihi itibarıyla 11 yılı aşan bir süreyi kapsadığı için Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabında izlenmelidir.
Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabı, içinde bulunulan dönemde peşin ödenen ancak gelecek yıllara (ödemeden itibaren 12 ayı aşan süreye) ait olan giderlerin izlendiği aktif bir duran varlık hesabıdır. 01.01.202601.01.2026 tarihinde yapılan ödemede, 20272027 yılına ait olan kısım bir yıllık süreyi aştığı için bu hesapta takip edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Ödemenin kapsadığı dönemler belirlenir.
Ödeme 20262026 ve 20272027 yıllarını kapsamaktadır.
Hizmet süresi 2424 aydır.
2
Dönemsellik kavramı gereği giderler yıllara göre ayrıştırılır.
20272027 yılı tutarı, ödeme tarihi itibarıyla 1212 ayı aşmaktadır.
01.01.202601.01.2026 tarihindeki kayıtta 20262026 yılı 'kısa vade', 20272027 yılı ise 'uzun vade' olarak sınıflandırılır.
3
Vade yapısına uygun hesap seçilir.
Gelecek Yıllara Ait Giderler hesabı borçlandırılır.
1212 ayı aşan peşin ödenmiş giderler aktif karakterli bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ilkesi uyarınca, peşin ödenen giderlerin vadesine göre kısa (180) ve uzun (280) vadeli hesaplarda sınıflandırılması.
Tahmini Süre:45s
Soru 437Soru →

Bir ticaret işletmesi, 01.01.202501.01.2025 tarihinde mal teslimatlarında kullanmak üzere 1.800.0001.800.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir kamyonet satın almıştır. Varlığın ekonomik ömrü 5 yıl olup işletme, amortisman hesaplamalarında azalan bakiyeler (hızlandırılmış amortisman) yöntemini kullanmaktadır. Buna göre, işletmenin 2026 yılı sonu itibarıyla bu kamyonet için hesaplayacağı toplam birikmiş amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.152.0001.152.000

Cevap

İşletmenin 2026 yılı sonu itibarıyla hesaplayacağı toplam birikmiş amortisman tutarı 1.152.0001.152.000 TL'dir.
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranı, normal oranın (1/5=%201 / 5 = \%20) iki katı olan %40\%40 olarak uygulanır. İlk yıl maliyet üzerinden hesaplanan 720.000720.000 TL giderin ardından, ikinci yıl net defter değeri olan 1.080.0001.080 .000 TL üzerinden %40\%40 oranında 432.000432.000 TL daha gider ayrılır. Bu iki tutarın toplamı olan 1.152.0001.152 .000 TL, 2026 yılı sonundaki birikmiş amortismanı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
40%40\% (0,400,40)
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının (1/5=%201 / 5 = \%20) iki katı olarak hesaplanır.
2
2025 yılı (1. yıl) amortisman giderinin hesaplanması
720.000720.000 TL
1.800.000×0,401.800.000 \times 0,40 formülü ile ilk yıl maliyet bedeli üzerinden hesaplama yapılır.
3
2026 yılı başında varlığın net defter değerinin bulunması
1.080.0001.080.000 TL
İkinci yılın hesaplama bazı, maliyet bedelinden birikmiş amortismanın düşülmesiyle (1.800.000−720.0001.800.000 - 720.000) bulunur.
4
2026 yılı (2. yıl) amortisman giderinin hesaplanması
432.000432.000 TL
1.080.000×0,401.080.000 \times 0,40 formülü ile net defter değeri üzerinden hesaplama yapılır.
5
Toplam birikmiş amortismanın hesaplanması
1.152.0001.152.000 TL
Her iki yıla ait giderlerin toplamı (720.000+432.000720.000 + 432.000) birikmiş amortismanı verir.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yöntemi (Hızlandırılmış Amortisman)

Daha Fazla Pratik

Aynı varlığın binek otomobil olması durumunda 'kıst amortisman' kurallarının nasıl uygulanacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 438Soru →

İşletme, ana faaliyet konusu dışındaki bir işlem nedeniyle 01.09.202501.09.2025 tarihinde sermaye payı %25\%25 olan iştirakine 800.000800.000 TL tutarında, vadesi 3 yıl olan nakit borç vermiştir. Yapılan sözleşme gereği borcun 200.000200.000 TL tutarındaki ilk taksiti 01.09.202601.09 .2026 tarihinde tahsil edilecektir. Buna göre, 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılacak envanter kaydıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "132 İştiraklerden Alacaklar" hesabı 200.000200.000 TL borçlandırılır, "232 İştiraklerden Alacaklar" hesabı 200.000200.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Dönem sonunda, vadesi bir yılın altına düşen 200.000200.000 TL'lik kısmın "132 İştiraklerden Alacaklar" hesabına borç, "232 İştiraklerden Alacaklar" hesabına alacak kaydedilmesi doğrudur.
Doğru yanıt, iştirakten olan ticari olmayan alacağın vadesi bir yılın altına düşen kısmının (200.000200.000 TL), uzun vadeli hesaptan (232) çıkarılarak kısa vadeli hesaba (132) aktarıldığı kayıttır. Bu işlem muhasebenin temel kavramlarından 'Dönemsellik' gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın niteliğini belirle
İştirake verilen borç, ticari olmayan bir alacaktır ve "232 İştiraklerden Alacaklar" hesabında izlenir.
Ana faaliyet dışı borç verme işlemleri 'Diğer Alacaklar' grubunda sınıflandırılır.
2
Dönem sonunda vadesi bir yılın altına düşen tutarı hesapla
01.09.202601.09.2026 tarihinde tahsil edilecek 200.000200.000 TL, bilanço tarihinden itibaren bir yıl içindedir.
Muhasebenin dönemsellik ve tam açıklama kavramları gereği vadeli unsurlar doğru sınıflandırılmalıdır.
3
Vade aktarım kaydını yap
232 nolu hesap alacaklandırılarak tutar düşülür, 132 nolu hesap borçlandırılarak kısa vadeli alacak kaydedilir.
Vadesi bir yılın altına düşen duran varlıklar dönen varlıklara aktarılır.

Anahtar Kavram

Uzun Vadeli Alacakların Kısa Vadeliye Aktarılması (Duran Varlıktan Dönen Varlığa Transfer)

İpuçları

1
İşlemin ticari bir mal satışı mı yoksa iştirake verilen bir borç mu olduğunu kontrol edin.
2
31.12.202531.12.2025 tarihinde, bir yıl içinde (yani 2026 yılı sonuna kadar) tahsil edilecek tutarı belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu 221 Alacak Senetleri hesabının 121 hesaba aktarılması ve reeskont iptali işlemleri için inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 439Soru →

İşletme, sermayesine %15\%15 oranında iştirak ettiği ve "242 İştirakler" hesabında izlediği (B) Anonim Şirketi’nin sermaye artırımına katılmıştır. İşletme, payına düşen 200.000200.000 TL tutarındaki sermaye taahhüdünün %40\%40’ını banka kanalıyla ödemiş, kalan tutar için ise taahhütte bulunmuştur. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "242 İştirakler" hesabı 200.000200.000 TL borçlandırılır.

Cevap

"242 İştirakler" hesabının 200.000200.000 TL tutarında borçlandırılması gereken seçenektir.
İşletme bir sermaye artırımına katıldığında, iktisap ettiği payların toplam nominal değeri kadar varlık artışı (242 nolu hesapta borç kaydı) gerçekleşir. Bu işlemin bir kısmı nakit ödense dahi, muhasebenin temel kavramlarından olan tahakkuk esası gereği tüm taahhüt bedeli kayıtlara alınmalıdır. Dolayısıyla iştirakler hesabına borç kaydedilecek tutar 200.000200.000 TL olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ortaklık pay oranının analiz edilmesi
%15\%15 pay oranı, Tekdüzen Hesap Planı'na göre %10\%10 ile %50\%50 arasında kaldığı için "242 İştirakler" hesabı kullanılmalıdır.
Yatırımın mali duran varlıklar grubundaki doğru hesabını belirlemek için pay oranı kritiktir.
2
Sermaye taahhüdünün toplam tutarının belirlenmesi
Toplam taahhüt edilen tutar 200.000200.000 TL'dir.
Varlık hesapları taahhüt edilen toplam bedel üzerinden kayda alınır.
3
Ödenen ve ödenmeyen kısımların ayrıştırılması
Ödenen: 200.000×%40=80.000200.000 \times \%40 = 80.000 TL; Kalan taahhüt: 200.000−80.000=120.000200.000 - 80.000 = 120.000 TL.
Nakit çıkışı ile henüz ödenmemiş yükümlülüğün farklı hesaplarda izlenmesi gerekir.
4
Yevmiye kaydının kurgulanması
"242 İştirakler" (B) 200.000200.000 / "243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)" (A) 120.000120.000 ve "102 Bankalar" (A) 80.00080.000.
Tahakkuk esasına göre varlık artışı toplam değerden, ödeme ve borçlanma ise ilgili kaynak/düzenleyici hesaplardan takip edilir.

Anahtar Kavram

İştiraklerde Sermaye Taahhüdü ve Kayıt Esasları

Daha Fazla Pratik

İştirak payı %50'yi aşsaydı hangi hesabın kullanılacağını ve bu durumun kontrol ilişkisi üzerindeki etkisini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Önce sermaye taahhüdü kaydı (242 B / 243 A) yapılıp, ardından ödeme kaydı (243 B / 102 A) şeklinde iki ayrı adımda da muhasebeleştirme yapılabilir. Sonuçta 242 hesabı yine aynı tutarda borçlanmış olur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 440Soru →

İşletme, 01.09.202501.09.2025 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 600.000600.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir binek otomobil satın almıştır. İşletme, bu araç için 55 yıl faydalı ömür öngörmüş ve amortisman hesaplamasında normal amortisman yöntemini benimsemiştir.

Buna göre, işletmenin 20252025 yılı dönem sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40.000

Cevap

İşletmenin 2025 yılı sonunda ayıracağı kıst amortisman tutarı 40.000 TL'dir.
Vergi Usul Kanunu'na göre, işletmelerin binek otomobilleri için satın aldıkları ilk yıl, aracın işletmede kaldığı ay kadar amortisman ayırmaları gerekir (Kıst Amortisman). Aracın yıllık amortismanı 120.000 TL olup, aylık payı 10.000 TL'dir. Araç Eylül ayı başında alındığı için yıl sonuna kadar 4 ay (Eylül, Ekim, Kasım, Aralık) geçmiştir. Bu nedenle ilk yıl ayrılacak tutar 40.000 TL olarak hesaplanır. Aradaki fark (80.000 TL) ise varlığın son yılında amortisman giderine eklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık normal amortisman tutarını hesaplayın.
600.000/5=120.000600.000 / 5 = 120.000 TL
Normal amortisman yönteminde maliyet bedeli faydalı ömre bölünür.
2
Aylık amortisman tutarını bulun.
120.000/12=10.000120.000 / 12 = 10.000 TL
Kıst amortisman hesaplaması için bir aylık payın bilinmesi gerekir.
3
Varlığın işletmede kaldığı ay sayısını belirleyin.
4 ay (Eylül, Ekim, Kasım, Aralık)
Binek otomobillerde amortisman, varlığın aktife girdiği aydan itibaren yıl sonuna kadar geçen süre için hesaplanır.
4
Kıst amortisman tutarını hesaplayın.
10.000×4=40.00010.000 \times 4 = 40.000 TL
Aylık tutar ile işletmede kalınan ay sayısı çarpılır.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde kıst amortisman uygulaması
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 22 / 23Sonraki