Examkin

Duran Varlıklar

457 soru

Soru 61Soru →

Bir işletme, üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 150.000150.000 TL + %20 KDV bedelle yeni bir sanayi tipi pres makinesi satın almıştır. Makinenin edinimi ve kullanıma hazır hale getirilmesi sürecinde gerçekleşen harcama kalemleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Harcama KalemiTutar (TL)
Fatura Bedeli150.000150.000
Katma Değer Vergisi (%20)30.00030.000
Nakliye Gideri5.0005.000
Kurulum ve Montaj Bedeli7.5007.500
Taşıma Sigortası2.5002.500
Personel Teknik Eğitim Gideri4.0004.000

Tekdüzen Hesap Planı ve genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre, bu makinenin '253 Tesis, Makine ve Cihazlar' hesabında izlenecek giriş maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 165.000165.000 TL

Cevap

Makinenin maliyet bedeli 165.000165.000 TL olarak hesaplanmalıdır.
Doğru yanıt olan 165.000165.000 TL tutarı; makinenin fatura bedeli olan 150.000150.000 TL'ye, varlığın işletmeye getirilmesi için ödenen 5.0005.000 TL nakliye, 2.5002.500 TL taşıma sigortası ve çalışır duruma getirilmesi için gereken 7.5007.500 TL kurulum bedelinin eklenmesiyle hesaplanır (150.000+5.000+2.500+7.500=165.000150.000 + 5.000 + 2.500 + 7.500 = 165.000 TL).

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın temel alış bedelini belirleme
150.000150.000 TL
Maliyetin başlangıç noktası çıplak fatura bedelidir.
2
Aktifleştirilmesi zorunlu olan yan giderleri toplama
5.0005.000 (Nakliye) + 7.5007.500 (Montaj) + 2.5002.500 (Sigorta) = 15.00015.000 TL
Varlığı işletmeye getirmek ve çalışır duruma getirmek için yapılan tüm harcamalar maliyete eklenmelidir.
3
Maliyet dışı unsurları eleme
30.00030.000 (KDV) ve 4.0004.000 (Eğitim) hariç tutulur.
KDV indirilebilir bir varlıktır; personel eğitimi ise varlığın hazır hale gelmesiyle doğrudan ilgili olmayan bir faaliyet gideridir.
4
Toplam maliyet bedeline ulaşma
150.000+15.000=165.000150.000 + 15.000 = 165.000 TL
Zorunlu harcamaların ana bedele eklenmesi sonucu kayıt değeri bulunur.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlık maliyetine; fatura bedeli, gümrük vergileri ve varlığı kullanıma hazır hale getirene kadar yapılan nakliye, montaj, sigorta, ekspertiz gibi tüm harcamalar dahil edilir. Ancak indirilebilir KDV ve personel eğitim giderleri maliyete eklenmez.

Daha Fazla Pratik

Maddi duran varlığın maliyetine giren unsurları öğrendikten sonra, bu varlığın amortisman hesaplamasına esas olacak değerin nasıl belirlendiğini çalışmanız faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 62Soru →

İşletme, 01.01.202401.01.2024 tarihinde 500.000500.000 TL maliyetle satın aldığı bir makine için "Azalan Bakiyeler Yöntemi"ni (faydalı ömür 55 yıl) kullanmaya başlamıştır. İşletme, 20262026 yılı başında amortisman hesaplama yöntemini değiştirerek "Normal Amortisman Yöntemi"ne geçmeye karar vermiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre, işletmenin 20262026 yılı için ayıracağı amortisman tutarı kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 60.000

Cevap

İşletmenin üçüncü yıl ayıracağı amortisman tutarı 60.000 TL'dir.
Vergi Usul Kanunu uyarınca, azalan bakiyeler yönteminden normal amortisman yöntemine geçildiğinde, o tarihe kadar ayrılmamış olan amortisman tutarı (net defter değeri), kalan faydalı ömür süresine bölünerek eşit miktarlarda itfa edilir. Bu soruda makinenin 2 yıllık toplam amortismanı 320.000 TL, kalan net değeri 180.000 TL ve kalan ömrü 3 yıl olduğu için 60.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Azalan bakiyeler yöntemine göre ilk iki yılın amortismanını hesapla.
1. Yıl: 500.000×0,40=200.000500.000 \times 0,40 = 200.000 TL; 2. Yıl: (500.000−200.000)×0,40=120.000(500.000 - 200.000) \times 0,40 = 120.000 TL.
Yöntem değişikliği öncesindeki birikmiş amortisman tutarını bulmak gerekir.
2
Üçüncü yıl başındaki net defter değerini ve kalan faydalı ömrü belirle.
Net Defter Değeri: 500.000−(200.000+120.000)=180.000500.000 - (200.000 + 120.000) = 180.000 TL; Kalan Ömür: 5−2=35 - 2 = 3 yıl.
VUK'a göre geçiş sonrası amortisman bu değerler üzerinden hesaplanır.
3
Net defter değerini kalan yıla bölerek dönem amortismanını bul.
180.000/3=60.000180.000 / 3 = 60.000 TL.
Yöntem değişikliğinde kalan tutarın kalan süreye eşit dağıtılması kuraldır.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyelerden Normal Amortismana Geçiş

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının iki katıdır.
2
VUK'a göre azalan bakiyelerden normale geçilebilir ancak tersi mümkün değildir.
3
Yöntem değiştiğinde, kalan net defter değerini kalan faydalı ömür yılına (bu soruda 3 yıl) böldüğünüzden emin olun.

Daha Fazla Pratik

Binek otomobillerde kıst amortisman uygulamasının azalan bakiyeler yöntemiyle nasıl birleştiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 63Soru →

İşletmenin aktifinde kayıtlı maliyet bedeli 150.000150.000 TL olan bir taşıtın, satış tarihindeki birikmiş amortisman tutarı 110.000110.000 TL'dir. İşletme, bu taşıtı 50.00050.000 TL + %20\%20 KDV bedelle banka aracılığıyla satmıştır. Bu satış işlemi sonucunda yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 10.00010.000 TL kâr elde edilmiştir ve '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar' hesabının alacağına kaydedilir.

Cevap

10.00010.000 TL kâr elde edilmiştir ve bu tutar '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar' hesabının alacağına kaydedilmelidir.
İşlemin sonucunda varlığın net defter değeri 40.00040.000 TL olarak hesaplanır (150.000150.000 maliyet - 110.000110.000 amortisman). Varlık 50.00050.000 TL'ye satıldığı için 10.00010.000 TL kâr oluşur. Bu kâr, işletmenin süreklilik arz etmeyen bir işleminden kaynaklandığı için '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar' hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Defter Değerinin Hesaplanması
150.000−110.000=40.000150.000 - 110.000 = 40.000 TL
Varlığın satış anındaki kalan değerini bulmak için maliyet bedelinden birikmiş amortismanlar çıkarılır.
2
Satış Kâr/Zararının Belirlenmesi
50.000−40.000=10.00050.000 - 40.000 = 10.000 TL (Kâr)
Satış bedeli (KDV hariç), net defter değerinden büyük olduğu için aradaki fark kâr olarak kabul edilir.
3
Muhasebe Hesabının Seçilmesi
679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar
Tekdüzen Hesap Planı'na göre maddi duran varlık satışlarından doğan kârlar bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlıkların elden çıkarılmasında kâr/zarar, net defter değeri (maliyet - birikmiş amortisman) ile satış bedeli arasındaki farktır.
Soru 64Soru →

İşletme, 01.09.202401.09.2024 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanılmak üzere 600.000600.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir binek otomobil satın almıştır. Varlığın faydalı ömrü 55 yıl olup işletme "Normal Amortisman Yöntemi"ni benimsemiştir. Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri dikkate alındığında, işletmenin 20242024 yılı dönem sonunda ayırması gereken amortisman tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40.00040.000

Cevap

İşletmenin 2024 yılı sonunda ayırması gereken amortisman tutarı 40.00040.000 TL'dir.
Binek otomobillerde amortisman hesaplaması yapılırken 'Kıst Amortisman' kuralı uygulanır. Bu kurala göre, varlığın iktisap edildiği aydan yıl sonuna kadar olan süre dikkate alınır. Eylül ayında alınan otomobil için 2024 yılında 4 aylık (Eylül, Ekim, Kasım, Aralık) amortisman ayrılmalıdır. Yıllık 120.000120.000 TL tutarın 4 aya isabet eden kısmı olan 40.00040.000 TL doğru tutardır.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık normal amortisman oranının ve tutarının belirlenmesi
Amortisman Oranı: 1/5=%201 / 5 = \%20; Yıllık Tutar: 600.000×%20=120.000600.000 \times \%20 = 120.000 TL
Varlığın faydalı ömrü 5 yıl olduğu için maliyet bedeli üzerinden yıllık amortisman payı hesaplanır.
2
Kıst amortisman süresinin (ay sayısı) hesaplanması
Eylül, Ekim, Kasım, Aralık olmak üzere toplam 44 ay
Vergi Usul Kanunu'na göre binek otomobillerde amortisman, varlığın alındığı aydan yıl sonuna kadar olan süre için hesaplanır.
3
İlk yıl (2024) için kıst amortisman tutarının hesaplanması
(120.000/12)×4=40.000(120.000 / 12) \times 4 = 40.000 TL
Yıllık amortisman tutarının aylık karşılığı bulunarak varlığın kullanıldığı ay sayısıyla çarpılır.

Anahtar Kavram

Binek otomobillerde amortisman süresinin ay kesri üzerinden hesaplandığı Kıst Amortisman uygulaması.

İpuçları

1
Binek otomobillerin amortisman hesaplamasında diğer maddi duran varlıklardan farklı olarak 'aylık' bir kural bulunduğunu hatırlayın.
2
Eylül ayında alınan bir varlık yıl sonuna kadar kaç ay işletmede kalmıştır? Bu süreyi hesaplayıp yıllık tutarı oranlayın.
3
Yıllık amortisman tutarı 120.000120.000 TL'dir. Kıst amortisman gereği bu tutarı 1212 aya bölüp varlığın kullanıldığı 44 ay ile çarpmanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

Binek otomobilin yılın son ayında (Aralık) alınması durumunda amortisman tutarının nasıl değişeceğini hesaplayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce amortisman oranı (1/5=%201 / 5 = \%20) bulunur. Ardından günlük amortisman yerine aylık amortisman hesaplanır: (Maliyet×Oran)/12×Ay Sayısı(Maliyet \times Oran) / 12 \times \text{Ay Sayısı}.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 65Soru →

İşletme, 02.01.202402.01.2024 tarihinde genel yönetim faaliyetlerinde kullanmak üzere 240.000240.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir jenaratör satın almıştır. Varlığın faydalı ömrü 55 yıl olup işletme "Azalan Bakiyeler Yöntemi"ni kullanmaktadır. Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken amortisman kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ: 57.60057.600 / 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR: 57.60057.600

Cevap

İşletmenin 2025 yılı sonunda yapması gereken kayıt; Borçlu hesap: 770 Genel Yönetim Giderleri 57.60057.600 TL, Alacaklı hesap: 257 Birikmiş Amortismanlar 57.60057.600 TL şeklindedir.
Doğru cevap olan seçenekte, amortisman oranı doğru bir şekilde normal oranın iki katı (%40\%40) olarak alınmış, ikinci yılın matrahı için birinci yılın amortismanı maliyetten düşülmüş (144.000144.000 TL) ve çıkan tutarın %40\%40'ı (57.60057.600 TL) genel yönetim gideri olarak kaydedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının belirlenmesi
Amortisman Oranı = %40\%40
Azalan bakiyeler yönteminde oran, normal amortisman oranının (1/5=%201 / 5 = \%20) iki katı olarak uygulanır (20×2=%4020 \times 2 = \%40).
2
2024 yılı (1. yıl) amortismanının hesaplanması
96.00096.000 TL
İlk yıl amortisman maliyet bedeli üzerinden hesaplanır: 240.000×%40=96.000240.000 \times \%40 = 96.000 TL.
3
2025 yılı (2. yıl) için amortisman matrahının (Net Defter Değeri) bulunması
144.000144.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde sonraki yılın matrahı, maliyet bedelinden birikmiş amortismanlar çıkarılarak bulunur: 240.000−96.000=144.000240.000 - 96.000 = 144.000 TL.
4
2025 yılı (2. yıl) amortisman tutarının hesaplanması
57.60057.600 TL
Kalan net defter değeri üzerinden amortisman oranı uygulanır: 144.000×%40=57.600144.000 \times \%40 = 57.600 TL.

Anahtar Kavram

Azalan bakiyeler yönteminde amortisman tutarı, varlığın net defter değeri üzerinden normal oranın iki katı kullanılarak hesaplanır ve ilgili gider yerine göre (770, 760 vb.) muhasebeleştirilir.

Alternatif Yöntem

Amortisman oranını bulurken 1/5=0,21 / 5 = 0,2 sonucunu doğrudan 22 ile çarparak hızlandırılmış katsayıyı (0,40,4) hızlıca belirleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 66Soru →

İşletme, 01.01.202401.01.2024 tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak üzere 200.000200.000 TL maliyetle bir makine satın almıştır. Makinenin faydalı ömrü 55 yıl olup işletme amortisman hesaplamalarında "Azalan Bakiyeler Yöntemi"ni kullanmaktadır. Buna göre, işletmenin ikinci yılın sonunda (31.12.202531.12.2025) yapması gereken amortisman kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 730 Genel Üretim Giderleri: 48.000 / 257 Birikmiş Amortismanlar: 48.000

Cevap

İkinci yılın amortisman gideri olan 48.000 TL, 730 Genel Üretim Giderleri hesabının borcuna ve 257 Birikmiş Amortismanlar hesabının alacağına kaydedilmelidir.
İşletme azalan bakiyeler yöntemini seçtiği için %40 oranını uygulamalıdır. Birinci yıl sonunda 80.000 TL amortisman ayrıldıktan sonra makinenin net defter değeri 120.000 TL'ye düşer. İkinci yılın amortisman gideri bu tutar üzerinden (%40) 48.000 TL olarak hesaplanır. Makine üretimde kullanıldığı için bu gider 730 Genel Üretim Giderleri hesabına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranını belirle
Amortisman Oranı = %40
Azalan bakiyeler yönteminde normal amortisman oranının (1/5=%201 / 5 = \%20) iki katı uygulanır.
2
Birinci yıl (20242024) amortisman payını hesapla
80.000 TL
200.000×%40=80.000200.000 \times \%40 = 80.000 TL (İlk yıl maliyet üzerinden hesaplanır).
3
İkinci yıl (20252025) amortisman matrahını (net defter değeri) hesapla
120.000 TL
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman, net defter değeri (200.000−80.000=120.000200.000 - 80.000 = 120.000) üzerinden hesaplanır.
4
İkinci yıl (20252025) amortisman payını hesapla
48.000 TL
120.000×%40=48.000120.000 \times \%40 = 48.000 TL.
5
Muhasebe kaydını oluştur
730 Borçlu, 257 Alacaklı
Varlık üretim faaliyetlerinde kullanıldığı için ilgili dönem gideri 730 Genel Üretim Giderleri hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Azalan Bakiyeler Yönteminde Amortisman Hesabı ve Muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Azalan bakiyeler yönteminde amortisman oranının normal oranın kaç katı olduğunu hatırlayın.
2
İkinci yılın amortismanını hesaplamadan önce birinci yıl ayrılan tutarı maliyetten düşerek net defter değerini bulmalısınız.
3
Varlığın kullanım alanı 'üretim' olarak belirtildiğine göre hangi maliyet hesabının borçlandırılacağını belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle makinenin üçüncü yıl sonundaki net defter değerini hesaplamayı deneyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 67Soru →

İşletme, pazarlama ve dağıtım faaliyetlerinde kullanmak amacıyla bir panelvan tipi araç satın almıştır. Taşıtın iktisabı ile ilgili yapılan harcamalar aşağıda belirtilmiştir:

Harcama KalemiTutarı
Fatura Bedeli (Alış Fiyatı)200.000200.000 TL
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV)45.00045.000 TL
Katma Değer Vergisi (KDV)49.00049.000 TL
Aracın işletmeye nakli ve sigortası8.0008.000 TL
Aracın şirket logosuyla giydirilmesi ve boyatılması7.0007.000 TL
Şoförlerin araç kullanımı ve güvenliği üzerine eğitimi4.0004.000 TL

Buna göre, Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu taşıtın aktifleşme (maliyet) bedeli kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 260.000260.000 TL

Cevap

Taşıtın aktifleşme (maliyet) bedeli 260.000260.000 TL olarak hesaplanır.
Maddi duran varlıkların maliyet bedeli hesaplanırken; satın alma fiyatı, ithalat vergileri (ÖTV gibi), nakliye, sigorta, kurulum, montaj ve varlığı yönetim tarafından amaçlanan kullanım koşullarına getirmek için doğrudan ilişkilendirilebilen harcamalar (boya, logo giydirme vb.) dikkate alınır. Bu senaryoda 200.000200.000 TL alış bedeli, 45.00045.000 TL ÖTV, 8.0008.000 TL nakliye/sigorta ve 7.0007.000 TL logo/boya giderlerinin toplamı olan 260.000260.000 TL doğru maliyet bedelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Maliyete dahil edilecek unsurları belirle
Alış Bedeli (200.000200.000), ÖTV (45.00045.000), Nakliye/Sigorta (8.0008.000), Logo/Boya (7.0007.000)
VUK ve muhasebe standartlarına göre varlığı hazır hale getirene kadar yapılan tüm zorunlu harcamalar maliyete eklenir.
2
Maliyete dahil edilmeyecek (gider yazılacak veya KDV hesabına alınacak) kalemleri ayır
KDV (49.00049.000) ve Eğitim Giderleri (4.0004.000)
KDV indirilebilir bir vergidir; eğitim giderleri ise varlığın fiziksel kurulumu ile ilgili olmayıp operasyonel bir giderdir.
3
Toplam maliyet bedelini hesapla
200.000+45.000+8.000+7.000=260.000200.000 + 45.000 + 8.000 + 7.000 = 260.000 TL
Maliyet unsurlarının toplamı varlığın defter değerini oluşturur.

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlık Maliyet Bedeli

İpuçları

1
Maliyet bedelini hesaplarken hangi vergilerin maliyete eklendiğine, hangilerinin ise ayrı bir hesapta takip edildiğine dikkat edin.
2
Aracın işletme logosu ile boyatılması, onu kullanılabilir ve tanıtılabilir hale getirdiği için maliyetin bir parçasıdır; ancak şoför eğitimi varlığın kendisinden ziyade personelle ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Maddi duran varlık alımında ödenen kredi faizlerinin ilk yıl maliyete eklenmesi kuralını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 68Soru →

İşletme, sermaye payı %8\%8 olan (X) AŞ hisse senetlerini 160.000160.000 TL maliyet bedeli ile "240 Bağlı Menkul Kıymetler" hesabında izlemektedir. İşletme, (X) AŞ'nin sermaye artırımına katılarak %5\%5 oranında yeni payı 100.000100.000 TL bedelle banka aracılığıyla satın almış ve ayrıca 2.0002.000 TL banka komisyonu ödemiştir. Toplam payın %13\%13’e ulaşması nedeniyle aynı tarihte gerekli sınıflandırma değişikliği de yapılmıştır.

Buna göre, hisse senetlerinin alımı ve sınıflandırma değişikliğine ilişkin yapılacak yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "242 İştirakler" hesabı 260.000260.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İşletmenin toplam payı %13'e ulaştığı için iştirak statüsü kazanılmış olup, eski ve yeni payların toplamı olan 260.000 TL tutarındaki maliyet bedeli "242 İştirakler" hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmenin (X) AŞ üzerindeki toplam payı %13\%13 (8+58+5) olduğu için, bu ortaklık artık iştirak olarak nitelendirilir. Bu nedenle, hem mevcut 160.000160.000 TL'lik payın transferi hem de yeni alınan 100.000100.000 TL'lik payın kaydı ile "242 İştirakler" hesabı toplam 260.000260.000 TL borçlandırılır. Ödenen komisyon ise maliyete dahil edilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam ortaklık payını ve sınıflandırmayı belirle.
Önceki pay: %8\%8 + Yeni pay: %5\%5 = Toplam pay: %13\%13.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre %10\%10 ile %50\%50 arasındaki paylar "242 İştirakler" hesabında izlenir.
2
Komisyon giderinin muhasebeleşme yöntemine karar ver.
2.0002.000 TL tutarındaki komisyon "653 Komisyon Giderleri" hesabında izlenir.
Menkul kıymet alım giderleri maliyete eklenmeyip doğrudan dönem gideri olarak kaydedilmelidir.
3
Mali duran varlığın toplam maliyetini hesapla ve reeskont/transfer kaydını oluştur.
Eski maliyet (160.000160.000) + Yeni alım (100.000100.000) = 260.000260.000 TL.
Sınıflandırma değiştiği için eski hesap kapatılmalı ve tüm tutar yeni hesapta toplanmalıdır.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlık Sınıflandırma Eşikleri ve Komisyon Kaydı

İpuçları

1
Toplam ortaklık payını hesaplayın; %10 eşiği sınıflandırmayı değiştirir mi?
2
Banka komisyonlarının muhasebeleştirilmesinde ihtiyatlılık kavramı ve maliyet esası çerçevesinde komisyonların nereye kaydedileceğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İştirak payı %50'yi aşsaydı hangi hesabın borçlandırılacağını ve mevcut iştirak bakiyesinin nasıl aktarılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 69Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan envanter çalışmaları sonucunda, ticari alacaklarının vadesine ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Alacak TürüToplam Tutar20262026 Yılında Tahsil Edilecek20272027 ve Sonrası
Senetsiz Ticari Alacaklar200.000200.000 TL80.00080.000 TL120.000120.000 TL

İşletmenin bu alacakları dönem içinde "220 Alıcılar" hesabında izlediği bilindiğine göre, dönem sonunda "Dönemsellik" kavramı gereği yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR 80.000 (Borç) / 220 ALICILAR 80.000 (Alacak)

Cevap

Borç hanesine 120 Alıcılar 80.000 TL, alacak hanesine 220 Alıcılar 80.000 TL kaydedilmelidir.
Dönemsellik kavramı gereği, işletmeler her dönem sonunda varlık ve kaynaklarının vadelerini gözden geçirmelidir. Uzun vadeli alacaklar grubunda (220) yer alan bir alacağın vadesi bir yılın altına düştüğünde, bu tutarın ilgili dönen varlık hesabına (120) aktarılması gerekir. Bu işlemde varlık hesaplarındaki azalış alacağa, artış borca yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Vade analizi yapmak
200.000200.000 TL'lik toplam senetsiz alacağın 80.00080.000 TL'lik kısmının vadesi bir yılın altına (20262026 yılına) düşmüştür.
Dönemsellik kavramı uyarınca varlıklar, bilançoda vadelerine göre (kısa/uzun) sınıflandırılmalıdır.
2
Hesap seçimi ve kayıt yönünü belirlemek
"220 Alıcılar" hesabından 80.00080.000 TL çıkış (Alacak) yapılırken, "120 Alıcılar" hesabına giriş (Borç) yapılır.
Vadesi kısalan alacaklar duran varlıklardan çıkarılıp dönen varlıklara aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli ticari alacakların dönem sonunda kısa vadeli hesaplara aktarılması.

Daha Fazla Pratik

Vadesi bir yılın altına düşen alacak senetleri için yapılan aktarım işlemini ve bu işlemle birlikte reeskont tutarlarının da aktarılıp aktarılmayacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 70Soru →

İşletme, yenilenmesi teknik olarak zorunlu hale gelen ve yönetimi tarafından yenilenmesine karar verilen bir taşıta ait bilgileri aşağıdaki gibi sunmuştur:

KalemTutar
Maliyet Bedeli400.000400.000 TL
Birikmiş Amortisman280.000280.000 TL
Satış Bedeli (Peşin)250.000250.000 TL + \%20 KDV

İşletme, satıştan doğan kârın Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümleri çerçevesinde yenileme fonuna alınmasına karar vermiştir.

Bu bilgilere göre, taşıtın satışına ilişkin yapılacak muhasebe kaydında alacaklandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 549 Özel Fonlar Hesabı, 130.000130.000 TL

Cevap

Satıştan elde edilen 130.000130.000 TL tutarındaki kâr, yenileme kararı doğrultusunda '549 Özel Fonlar Hesabı'nda alacak tarafına kaydedilmelidir.
Varlığın maliyeti (400.000400.000 TL) ile birikmiş amortismanı (280.000280.000 TL) arasındaki fark olan 120.000120.000 TL net defter değeridir. Bu değerin üzerinde yapılan 250.000250.000 TL tutarındaki satıştan 130.000130.000 TL kâr elde edilmiştir. İşletme yönetimi yenileme kararı aldığı için bu tutar bir özkaynak/pasif hesabı olan 549 Özel Fonlar hesabına alacak kaydedilerek 3 yıl boyunca takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Defter Değerinin (NDD) hesaplanması
400.000−280.000=120.000400.000 - 280.000 = 120.000 TL
Varlığın satış tarihindeki net değerini bulmak için maliyet bedelinden birikmiş amortismanlar çıkarılır.
2
Satış Kârının hesaplanması
250.000−120.000=130.000250.000 - 120.000 = 130.000 TL
Satış bedeli ile net defter değeri arasındaki olumlu fark işletmenin kârını gösterir.
3
Kârın Yenileme Fonuna aktarılması
549 Özel Fonlar Hesabı (Alacaklı): 130.000130.000 TL
Yönetim yenileme kararı aldığı için VUK madde 328 uyarınca bu kâr 3 yıl süreyle özel bir fon hesabında (pasifte) tutulabilir.

Anahtar Kavram

VUK uyarınca amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yenilenmesi amacıyla satılması durumunda, elde edilen kârın vergilendirilmeden 3 yıl süreyle pasifte bir fon hesabında (549 Özel Fonlar) tutulabilmesi.

İpuçları

1
Yenileme fonu için önce satış kârını (Satış Bedeli - Net Defter Değeri) hesaplayın.
2
Yenileme kararı alındığında kârın pasif karakterli hangi özel hesapta izlendiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bu fonun 3 yıl içinde yeni alınan varlığın amortismanına nasıl mahsup edileceğini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 71Soru →

(A) İşletmesi, sermaye payı %25\%25 olan ve "242 İştirakler" hesabında izlediği (B) AŞ'nin sermaye artırımına katılacağını beyan ederek 200.000200.000 TL sermaye taahhüdünde bulunmuştur. Aynı tarihte (B) AŞ, (A) İşletmesi'nin payına düşen 50.00050.000 TL tutarında nakit temettü dağıtılacağını ilan etmiştir. İşletme, söz konusu temettü alacağını sermaye taahhüdü borcuna mahsup etmeye karar vermiştir.

Buna göre, temettü alacağının sermaye taahhüdü borcuna mahsup edilmesi işleminin kaydedilmesinde aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri hesabı 50.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İştiraklere olan sermaye taahhüdünün temettü alacağına mahsup edilmesi aşamasında '243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri' hesabı borçlandırılmalıdır.
İştiraklerden olan temettü (kâr payı) alacağı doğduğunda '132 İştiraklerden Alacaklar' hesabı borçlandırılır. İşletme bu alacağını nakit olarak tahsil etmek yerine, aynı iştirake olan sermaye borcuna (taahhüdüne) sayarsa (mahsup ederse), alacak hesabını kapatmak için alacaklandırırken; iştirake olan borcunu azaltmak için de '243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)' hesabını borçlandırır. 243 nolu hesap aktif karakterli bilançonun aktifinde eksi (-) değerle yer alan düzenleyici bir hesap olduğundan, borç taraflı kayıt bu hesabın (borcun) azalması anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırımın sınıflandırılması ve taahhüdün tespiti
%25 pay oranı nedeniyle yatırım '242 İştirakler' hesabında izlenir ve taahhüt '243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri (-)' hesabında alacak bakiyesi verir.
Sermaye payı %10-50 arasında olan mali duran varlıklar iştirak olarak tanımlanır.
2
Temettü alacağının tahakkuku
İlan edilen 50.000 TL temettü için '132 İştiraklerden Alacaklar' hesabı borçlandırılır, '644 Temettü Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.
Mali duran varlıklarda gelir, tahsil edildiğinde değil kar dağıtımı ilan edildiğinde (tahakkuk esası) kaydedilir.
3
Mahsup işleminin kaydı
Borç: 243 İştiraklere Sermaye Taahhütleri 50.000 / Alacak: 132 İştiraklerden Alacaklar 50.000
Mahsup işlemi karşılıklı borç ve alacağın nakit hareketi olmaksızın kapatılmasıdır. Aktif düzenleyici hesap olan 243'teki azalış borç tarafına yazılır.

Anahtar Kavram

Mali Duran Varlıklarda Sermaye Taahhüdü ve Kar Payı Mahsubu

Daha Fazla Pratik

Bağlı ortaklıklarda (%50'den fazla pay) benzer bir mahsup işleminin '133 Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar' ve '246 Bağlı Ortaklıklara Sermaye Taahhütleri' hesapları üzerinden yapılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 72Soru →

İşletme, sermayesinin %15\%15’ine sahip olduğu ve "242 İştirakler" hesabında izlediği (A) Anonim Şirketi'nin dönem kârından payına düşen 45.00045.000 TL tutarındaki temettünün (kâr payı) nakden ödenmesine karar verildiğini ve ödemenin bir ay sonra yapılacağını öğrenmiştir. Bu bilgilere göre, işletmenin temettü tahakkuku aşamasında yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 132 İştiraklerden Alacaklar Borçlu, 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri Alacaklı

Cevap

132 İştiraklerden Alacaklar hesabının borçlandırılması ve 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri hesabının alacaklandırılması gerekir.
İşletme, ortağı olduğu anonim şirketten kâr payı alacağı kesinleştiğinde, parayı henüz tahsil etmemiş olsa bile tahakkuk esası gereği bu geliri kaydetmelidir. %15 pay oranı, yatırımın bir 'İştirak' olduğunu gösterir. Bu nedenle, alacak için '132 İştiraklerden Alacaklar' hesabı borçlandırılırken, gelir için '640 İştiraklerden Temettü Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırımın niteliğini belirlemek.
İşletme %15 paya sahip olduğu için bu bir 'İştirak' yatırımıdır (10%≤x≤50%10\% \leq x \leq 50\%).
Tekdüzen Hesap Planı'na göre sermaye payı bu aralıkta olan ortaklıklar 242 nolu hesapta izlenir.
2
Muhasebe temel kavramını uygulamak.
Tahakkuk esası gereği gelir, tahsilat beklenmeksizin kesinleştiği anda kaydedilir.
Ödeme bir ay sonra yapılacağı için nakit girişi yerine alacak kaydı oluşturulmalıdır.
3
Doğru hesapları seçerek kaydı tamamlamak.
Borçlu hesap: 132 İştiraklerden Alacaklar; Alacaklı hesap: 640 İştiraklerden Temettü Gelirleri.
İştiraklerden doğan kısa vadeli alacaklar 132, elde edilen kâr payı gelirleri ise 640 nolu hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

İştiraklerde Temettü Tahakkuku

İpuçları

1
Sermaye payı oranına bakarak hangi mali duran varlık grubunda olduğunuzu belirleyin.
2
Paranın tahsil edilip edilmediğine dikkat edin; edilmediyse bir alacak hesabı borçlanmalıdır.
3
%10 ile %50 arası paylar için 'İştirak' hesap grubu (132/242/640) kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Bağlı ortaklıklardan elde edilen kâr paylarının muhasebeleştirilmesini ve 133/641 hesaplarının kullanımını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 73Soru →

Bir işletme, ecza deposunda kullanılmak üzere 250.000250.000 TL + %20 KDV bedelle özel bir soğutma sistemi satın almıştır. Söz konusu varlığın edinilmesi sürecinde aşağıdaki harcamalar yapılmıştır:

Harcama KalemiTutar (TL)
Nakliye ve Taşıma Sigortası12.00012.000
Kurulum ve Montaj Giderleri8.0008.000
Genel Yönetim Giderlerinden Tahsis Edilen Pay5.0005.000

Bu verilere göre, ilgili soğutma sisteminin muhasebe kayıtlarına esas alınacak maliyet bedeli kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 270.000270.000

Cevap

Soğutma sisteminin maliyet bedeli 270.000270.000 TL olarak hesaplanır.
Vergi Usul Kanunu ve muhasebe standartlarına göre maddi duran varlıklar maliyet bedeliyle değerlenir. Maliyet bedeline; alış bedeli, gümrük vergileri, nakliye, sigorta, montaj, kurulum ve test çalışmaları gibi varlığı kullanılabilir hale getirmek için yapılan doğrudan harcamalar dahil edilir. Bu senaryoda alış bedeli (250.000250.000), nakliye/sigorta (12.00012.000) ve montaj (8.0008.000) toplamı olan 270.000270.000 TL doğru maliyeti yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın temel alış bedelini belirle.
250.000250.000 TL
Maliyet bedelinin başlangıç noktası çıplak alış tutarıdır.
2
Varlığı kullanılabilir hale getirmek için yapılan doğrudan harcamaları tespit et.
12.00012.000 TL (Nakliye/Sigorta) + 8.0008.000 TL (Montaj) = 20.00020.000 TL
Varlığın üretimde veya faaliyetlerde kullanılabilmesi için katlanılan zorunlu harcamalar maliyete eklenir.
3
Harcama kalemlerinden maliyete dahil edilmeyecek unsurları ayıkla.
KDV (50.00050.000 TL) ve Genel Yönetim Gideri Payı (5.0005.000 TL)
İndirilecek KDV varlığın değerini artırmaz; genel giderler ise varlığın fonksiyonel hale gelmesi için doğrudan gerekli olmayan dönem giderleridir.
4
Toplam maliyeti hesapla.
250.000+20.000=270.000250.000 + 20.000 = 270.000 TL
Zorunlu maliyet bileşenlerinin toplamı varlığın bilanço değerini oluşturur.

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlık Maliyet Bedeli

İpuçları

1
Hangi harcamaların varlığı 'çalışır duruma' getirmek için şart olduğunu düşünün.
2
KDV tutarının işletme için bir maliyet mi yoksa devlete karşı bir alacak (indirim konusu) mı olduğunu değerlendirin.
3
Sadece doğrudan ilişkili harcamaları (Alış + Nakliye + Montaj) toplayıp, dönem gideri olan genel yönetim payını dışarıda bırakın.

Daha Fazla Pratik

Finansman giderlerinin (kredi faizlerinin) maliyete eklenmesi kuralını tekrar edin (ilk yıl sonuna kadar zorunlu, sonrası seçimlik).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 74Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla "221 Alacak Senetleri" hesabında izlediği senetli alacaklarına ilişkin envanter bilgileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Senet NoNominal DeğerVade TarihiHesaplanan Reeskont
S-10160.00060.000 TL15.05.202615.05.20264.5004.500 TL
S-10290.00090.000 TL20.11.202720.11.20278.0008.000 TL

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken sınıflandırma ve reeskont işlemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vadesi bir yılın altına düşen 60.00060.000 TL tutarındaki senet "121 Alacak Senetleri" hesabına aktarılmalı ve bu senet için hesaplanan 4.5004.500 TL reeskont "122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)" hesabında izlenmelidir.

Cevap

Vadesi bilanço tarihinden itibaren bir yılın altına düşen alacak senedi 121 nolu hesaba, buna ait reeskont ise 122 nolu hesaba kaydedilmelidir.
Doğru cevap, 31.12.202531.12.2025 tarihinde vadesine bir yıldan az süre kalan (15.05.202615.05 .2026) senedin '221 Alacak Senetleri' hesabından çıkarılarak '121 Alacak Senetleri' hesabına aktarılmasını ve buna paralel olarak ilgili reeskont tutarının da '122' nolu kısa vadeli düzenleyici hesaba alınmasını ifade eden seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Vade analizi yapılması
S-101 senedinin vadesi (15.05.202615.05.2026), bilanço tarihinden (31.12.202531.12 .2025) itibaren 12 aydan kısadır. S-102 ise uzun vadelidir.
Dönemsellik kavramı uyarınca varlıkların bilançoda vadelerine göre sınıflandırılması gerekir.
2
Sınıflandırma kaydının belirlenmesi
S-101 senedi için: 121 ALACAK SENETLERİ (Borç) / 221 ALACAK SENETLERİ (Alacak) 60.00060.000 TL.
Duran varlıklar grubundaki alacağın dönen varlıklara aktarılması gerekir.
3
Reeskont işleminin ilişkilendirilmesi
Kısa vadeli gruba aktarılan senet için hesaplanan 4.5004.500 TL reeskont, "122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)" hesabına kaydedilir.
Ana hesap hangi gruptaysa, onu düzenleyen eksi karakterli hesap da aynı grupta yer almalıdır.

Anahtar Kavram

Duran Varlıklardan Dönen Varlıklara Aktarım ve Reeskont İlişkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 75Soru →

İşletme, uzun vadeli yatırım amacıyla aktifinde 200.000200.000 TL maliyet bedeli ile izlediği bağlı menkul kıymetlerin borsa değerinin dönem sonu itibarıyla 165.000165.000 TL'ye gerilediğini ve bu değer düşüklüğünün süreklilik arz ettiğini belirlemiştir. Muhasebenin ihtiyatlılık kavramı gereği yapılması gereken yevmiye kaydında borç tarafta yer alacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 Karşılık Giderleri 35.00035.000 TL

Cevap

İşletmenin yapması gereken kayıtta '654 Karşılık Giderleri' hesabı 35.00035.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Varlığın maliyet bedeli (200.000200.000 TL) ile borsa değeri (165.000165.000 TL) arasındaki fark olan 35.00035.000 TL, sürekli bir değer kaybı olduğu için karşılık gideri olarak kabul edilir. Bu tutar '654 Karşılık Giderleri' hesabına borç, varlığın değerini bilançoda netleştirecek olan '241 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı' hesabına ise alacak kaydedilir. Dolayısıyla borçlanan hesap doğru olarak belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Değer düşüklüğü tutarının hesaplanması
200.000−165.000=35.000200.000 - 165.000 = 35.000 TL
İhtiyatlılık kavramı uyarınca, maliyet bedeli ile cari değer (borsa değeri) arasındaki olumsuz fark için karşılık ayrılmalıdır.
2
İlgili hesapların belirlenmesi
Borçlu: 654 Karşılık Giderleri; Alacaklı: 241 Bağlı Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı (-)
Tekdüzen Hesap Planı'na göre mali duran varlıklardaki değer düşüklükleri 654 nolu gider hesabında izlenir.
3
Yevmiye kaydının kurgulanması
654 Karşılık Giderleri (B) 35.00035.000 / 241 Bağlı Menkul Kıy. Değ. Düş. Karş. (-) (A) 35.00035.000
Gider hesapları borç taraftan, aktif düzenleyici hesaplar ise ilk kayıtta alacak taraftan çalışır.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık kavramı gereği, varlıklarda meydana gelen muhtemel değer kayıpları için karşılık ayrılması ve bunun dönem gideri olarak kaydedilmesi gerekir.

İpuçları

1
Değer düşüklüğü tutarını bulmak için maliyet bedeli ile borsa değerini karşılaştırın.
2
Mali duran varlıklardaki değer azalışları 'Karşılık Giderleri' grubunda izlenir.
3
Tekdüzen Hesap Planı'nda mali duran varlıklar için ayrılan karşılıkların borç kaydı 654 nolu hesapta yapılır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu varlığın ileride maliyet bedelinin üzerinde veya altında satılması durumundaki kar/zarar kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 76Soru →

Bir işletme, kayıtlı değeri 120.000120.000 TL olan ve 45.00045.000 TL tutarında birikmiş amortismanı bulunan bir üretim makinesini, 85.00085.000 TL + %20\%20 KDV bedelle peşin olarak satmıştır. Bu satış işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabına 10.00010.000 TL alacak kaydı yapılır.

Cevap

Satış sonucunda oluşan 10.00010.000 TL tutarındaki kâr, 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Satış bedeli (85.00085.000 TL), üretim makinesinin net defter değerinden (75.00075.000 TL) daha yüksek olduğu için işletme 10.00010.000 TL kâr elde etmiştir. Tekdüzen Hesap Planı gereği, duran varlık satışlarından doğan bu kârlar 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Defter Değerini (NDD) hesapla
120.000−45.000=75.000120.000 - 45.000 = 75.000 TL
Varlığın satış tarihindeki güncel muhasebe değerini belirlemek için maliyetten amortisman düşülür.
2
Satış kârı veya zararını belirle
85.000−75.000=10.00085.000 - 75.000 = 10.000 TL (Kâr)
Satış bedeli (85.00085.000), net defter değerinden (75.00075.000) büyük olduğu için kâr oluşmuştur.
3
KDV tutarını hesapla
85.000×0,20=17.00085.000 \times 0,20 = 17.000 TL
KDV, varlığın satış bedeli üzerinden hesaplanmalıdır.
4
Muhasebe kaydını oluştur
Borç: 100 Kasa (102.000102.000), 257 Bir. Amort. (45.00045.000); Alacak: 253 Tesis Mak. Cih. (120.000120.000), 391 Hes. KDV (17.00017.000), 679 Ol.dışı Gelir ve Kar (10.00010.000)
Hesapların kapanış ve artış kurallarına göre yevmiye kaydı tamamlanır.

Anahtar Kavram

Maddi duran varlık satışlarında kâr veya zarar, satış bedeli ile net defter değeri (maliyet - birikmiş amortisman) arasındaki farka göre belirlenir ve ilgili gelir/gider hesabına kaydedilir.

İpuçları

1
Önce makinenin net defter değerini (maliyet bedeli - birikmiş amortisman) bulmalısınız.
2
Satış bedelini net defter değeriyle kıyaslayın; bedel yüksekse kâr, düşükse zarar vardır.
3
KDV her zaman satış faturasındaki bedel üzerinden hesaplanır ve duran varlık satış karları 679 kodlu hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme bu kârı yeni bir makine almak amacıyla kullanacaksa, 'Yenileme Fonu' uygulamasına göre hangi hesaba aktarılacağını araştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 77Soru →

İşletme, 01.09.202501.09.2025 tarihinde aktifinde 350.000350.000 TL maliyetle kayıtlı olan bir makineyi 450.000450.000 TL + %20\%20 KDV bedelle, herhangi bir senet almaksızın (veresiye) satmıştır. Yapılan sözleşmeye göre satış bedeli ve KDV tutarının tamamı 01.11.202701.11 .2027 tarihinde defaten tahsil edilecektir. (Birikmiş amortismanlar ihmal edilecektir.)

Buna göre, işletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 136 Diğer Çeşitli Alacaklar (Borçlu) 540.000540.000 / 236 Diğer Çeşitli Alacaklar (Alacaklı) 540.000540.000

Cevap

136 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabının borçlandırılması ve 236 Diğer Çeşitli Alacaklar hesabının alacaklandırılması suretiyle yapılan aktarım kaydı doğrudur.
Doğru kayıt, vadesi bir yılın altına düşen ve ticari nitelik taşımayan alacağın '236 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabından çıkarılarak '136 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabına aktarılmasını içerir. İşlem bir duran varlık (makine) satışı olduğu için 'Diğer Alacaklar' grubu kullanılmış ve bilanço tarihi (31.12.202631.12.2026) itibarıyla kalan süre 10 ay olduğu için kısa vadeli sınıfa geçilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Alacağın türünü ve toplam tutarını belirleme
450.000×1,20=540.000450.000 \times 1,20 = 540.000 TL (Diğer Alacaklar)
Makine satışı işletmenin ana faaliyet konusu (ticari mal satışı) dışındadır, bu nedenle 'Diğer Alacaklar' grubunda izlenmelidir.
2
İlk kayıt tarihindeki vadeyi analiz etme
01.09.2025−01.11.202701.09.2025 - 01.11.2027 (26 ay) →\rightarrow Uzun Vadeli
Vade 1 yılı aştığı için alacak başlangıçta '236 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabına kaydedilmiştir.
3
Bilanço tarihindeki (31.12.202631.12.2026) kalan vadeyi hesaplama
31.12.2026−01.11.202731.12.2026 - 01.11.2027 (10 ay) →\rightarrow Kısa Vadeli
Dönem sonu itibarıyla vadesine 1 yıldan az süre kalan uzun vadeli alacaklar dönen varlıklara aktarılmalıdır.
4
Aktarım kaydını oluşturma
136 (Borç) / 236 (Alacak)
Duran varlıklar grubundaki azalış alacağa, dönen varlıklar grubundaki artış borca kaydedilir.

Anahtar Kavram

Uzun Vadeli Alacakların Kısa Vadeliye Aktarılması (Sınıflandırma)

İpuçları

1
Satılan varlığın bir 'ticari mal' mı yoksa 'demirbaş/makine' mi olduğuna dikkat edin.
2
31.12.202631.12.2026 tarihi ile 01.11.202701.11.2027 vadesi arasındaki süreyi hesaplayarak 1 yıl kuralını uygulayın.
3
Makine satışı 'Diğer Alacaklar' (13/23 grubu) altında izlenir ve vadesi kısalan tutarlar 236'dan 136'ya aktarılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi '226 Verilen Depozito ve Teminatlar' hesabının kısa vadeye düşmesi durumu için de çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 78Soru →

İşletme, 20242024 yılında yenilenmesi kararlaştırılan bir makineyi satmış ve bu işlemden doğan kârı "549549 Özel Fonlar" hesabında takip etmeye başlamıştır. 20252025 yılı başında ise aynı nitelikteki yeni makineyi satın almıştır. İşleme ait bilgiler şu şekildedir:

BilgiTutar / Değer
Satıştan Doğan Kâr (Fon Tutarı)150.000150.000 TL
Yeni Makine Alış Bedeli (KDV hariç)600.000600.000 TL
Ekonomik Ömür / Amortisman Yöntemi55 Yıl / Normal

Bu verilere göre, 20252025 yılı sonunda yapılması gereken amortisman kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 549549 Özel Fonlar hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Yeni makinenin ilk yıl amortisman tutarı olan 120.000120.000 TL, mevcut yenileme fonundan mahsup edilmek üzere 549 Özel Fonlar hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Vergi Usul Kanunu'na göre, yenilenmesi amacıyla satılan duran varlık kârı fon hesabında tutulur ve yeni alınan varlığın amortismanlarına mahsup edilir. Hesaplanan 120.000120.000 TL tutarındaki amortisman payı, 549 Özel Fonlar hesabının borcuna kaydedilerek fondan düşülür.

Adım Adım Çözüm

1
Yeni makinenin yıllık amortisman tutarını hesapla.
600.000/5=120.000600.000 / 5 = 120.000 TL.
Normal amortisman yönteminde maliyet bedeli ekonomik ömre bölünerek yıllık pay bulunur.
2
Yenileme fonu (549) bakiyesi ile amortisman tutarını karşılaştır.
150.000150.000 TL (Fon) > 120.000120.000 TL (Amortisman).
Fon tutarı, ilk yılın amortismanını karşılamaya yeterlidir.
3
Mahsup kaydını belirle.
Borç: 549 Özel Fonlar (120.000120.000), Alacak: 257 Birikmiş Amortismanlar (120.000120.000).
Vergi Usul Kanunu uyarınca, yenileme fonuna alınan kâr, yeni alınan varlığın amortismanlarının mahsubunda kullanılır.

Anahtar Kavram

Yenileme Fonu Mahsup İşlemi

İpuçları

1
Yeni alınan makinenin yıllık amortisman tutarını hesaplayarak başlayın.
2
Yenileme fonu varsa, amortisman kaydında gider hesapları yerine hangi pasif hesabın borçlandırıldığını hatırlayın.
3
Amortisman kaydı 549 nolu hesabın borcuna, 257 nolu hesabın alacağına yapılır.

Daha Fazla Pratik

Eğer yeni alınan varlığın ömrü sonunda fonda hâlâ bakiye kalırsa, bu tutarın hangi hesaba aktarılacağını araştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 79Soru →

Bir işletme, üretim tesisinde kullanmak üzere yeni bir endüstriyel jeneratör satın almıştır. Söz konusu varlığın edinimi ve kullanıma hazır hale getirilmesi sürecinde gerçekleşen harcamalar şu şekildedir:

Harcama KalemiTutar (TL)
Jeneratör Fatura Bedeli400.000400.000
Katma Değer Vergisi (%20)80.00080.000
Nakliye ve Taşıma Gideri15.00015.000
Nakliye Sigortası5.0005.000
Montaj ve Kurulum Giderleri25.00025.000
Personel Kullanım Eğitimi8.0008.000

Bu bilgilere göre, jeneratörün Tekdüzen Hesap Planı'na göre aktife kaydedilmesi gereken maliyet bedeli kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 445.000445.000

Cevap

Endüstriyel jeneratörün aktife alınması gereken maliyet bedeli 445.000445.000 TL'dir.
Varlık maliyet bedeli hesaplanırken; fatura bedeli üzerine nakliye, sigorta ve montaj gibi varlığın çalışması için gerekli tüm harcamalar eklenmiştir (400.000+15.000+5.000+25.000=445.000400.000 + 15.000 + 5.000 + 25.000 = 445.000). KDV indirilecek bir kalem olduğu için, personel eğitimi ise varlığın kendisinden ziyade personelin yetkinliği ile ilgili bir dönem gideri olduğu için maliyete dahil edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Maliyet unsurlarını belirleyin.
Fatura Bedeli (400.000400.000), Nakliye (15.00015.000), Sigorta (5.0005.000) ve Montaj (25.00025.000)
VUK ve TMS'ye göre bir duran varlığın maliyet bedeli, o varlığın edinilmesi ve kullanıma hazır hale getirilmesi için yapılan tüm zorunlu harcamaları kapsar.
2
Maliyet bedelini hesaplayın.
400.000+15.000+5.000+25.000=445.000400.000 + 15.000 + 5.000 + 25.000 = 445.000 TL
Belirlenen tüm zorunlu harcamalar toplanarak varlığın kayıtlı değeri oluşturulur.
3
Dönem giderlerini ve indirilecek vergileri ayıklayın.
KDV (80.00080.000) ve Personel Eğitimi (8.0008.000)
KDV indirilecek bir vergidir (191 nolu hesap), personel eğitimi ise varlığın fiziksel kurulumuyla değil, işletme faaliyetiyle ilgili bir dönem gideridir (770 nolu hesap).

Anahtar Kavram

Maddi Duran Varlık Maliyet Bedeli Esası
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 80Soru →

İşletme, 01.07.202501.07.2025 tarihinde pazarlama faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 500.000500.000 TL (KDV hariç) maliyet bedeliyle bir kamyonet satın almıştır. Aracın faydalı ömrü 55 yıl olarak belirlenmiş olup işletme normal amortisman yöntemini kullanmaktadır. Buna göre, işletmenin 20252025 yılı sonunda yapması gereken amortisman kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri: 100.000 TL / 257 Birikmiş Amortismanlar: 100.000 TL

Cevap

Pazarlama faaliyetlerinde kullanılan kamyonet için yıllık amortisman tutarı 100.000 TL olarak hesaplanmalı ve 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına borç kaydedilmelidir.
İşletmenin satın aldığı kamyonet ticari bir araçtır. Vergi Usul Kanunu'na göre kıst amortisman uygulaması yalnızca binek otomobiller için geçerli olup, diğer tüm maddi duran varlıklarda olduğu gibi ticari araçlarda da satın alma ayına bakılmaksızın ilk yıl için tam amortisman ayrılır. 500.000500.000 TL maliyet bedeli üzerinden %20\%20 oranında hesaplanan 100.000100.000 TL tutarındaki amortisman payı, aracın pazarlama faaliyetlerinde kullanılması nedeniyle 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Amortisman oranının hesaplanması
Amortisman Oranı = 1/5=1 / 5 = %20 (veya 0,200,20)
VUK'a göre normal amortisman oranı, 1 rakamının faydalı ömre bölünmesiyle bulunur.
2
Kıst amortisman kontrolünün yapılması
Tam yıl amortisman ayrılır.
VUK'a göre kıst amortisman uygulaması sadece 'binek otomobiller' için geçerlidir. Kamyonet, kamyon veya otobüs gibi ticari araçlarda aktife giriş ayına bakılmaksızın tam yıl amortisman ayrılır.
3
Amortisman tutarının hesaplanması
Tutar = 500.000×500.000 \times %20 = 100.000 TL
Maliyet bedeli ile amortisman oranı çarpılarak yıllık amortisman payı bulunur.
4
Muhasebe kaydının yapılması
760 (Borçlu), 257 (Alacaklı)
Araç pazarlama faaliyetlerinde kullanıldığı için ilgili gider 760 hesabında izlenir, biriken paylar ise 257 düzenleyici hesabında toplanır.

Anahtar Kavram

Ticari araçlarda (kamyonet vb.) kıst amortisman uygulanmaz ve tam yıl payı ayrılır.

İpuçları

1
Aracın türüne (kamyonet) dikkat edin; binek otomobiller ile ticari araçların amortisman kuralları farklıdır.
2
Kamyonetlerde satın alınan ayın önemi yoktur, ilk yıl için yıllık amortisman payının tamamı ayrılır.
3
Pazarlama faaliyetleri için kullanılan bir varlığın gideri 760 hesabında izlenir.

Daha Fazla Pratik

Binek otomobil ile kamyonet arasındaki amortisman farkını pekiştirmek için aynı soruyu bir binek otomobil senaryosuyla çözmeyi deneyin.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 4 / 23Sonraki
Duran Varlıklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 4 | Examkin