Gelir Tablosu Hesapları

269 soru

Soru 181Soru

İşletme, üretimini planladığı yeni bir ürünün teknolojik altyapısını geliştirmek amacıyla yürüttüğü araştırma ve geliştirme çalışmaları kapsamında bir mühendislik firmasından 12.00012.000 TL (KDV hariç) tutarında hizmet almış ve bu bedeli ilgili maliyet hesabına kaydetmiştir. İşletme maliyet hesaplarını 7/A7/A seçeneğine göre takip etmektedir.

Buna göre, dönem sonunda söz konusu gider tutarının gelir tablosuna aktarılması aşamasında (yansıtma kaydı) yapılacak işlemle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 630630 Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Araştırma ve geliştirme faaliyetleri ile ilgili harcamalar 7/A seçeneğinde '630 Araştırma ve Geliştirme Giderleri' hesabı borçlandırılarak gelir tablosuna aktarılır.
Araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ilişkin giderler 7/A seçeneğinde önce 750 numaralı hesapta toplanır, dönem sonunda ise 751 yansıtma hesabı alacaklandırılırken 630 Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabı borçlandırılır. Bu işlemle gider gelir tablosuna yansıtılmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Giderin fonksiyonel türünü belirleyin.
Yeni ürün geliştirme çalışmaları 'Araştırma ve Geliştirme Giderleri' (750) kapsamındadır.
İşletmenin mevcut ürünleri iyileştirme veya yeni ürün bulma çabaları bu grupta izlenir.
2
7/A seçeneğine göre başlangıç kaydını belirleyin.
Harcama yapıldığında '750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri' hesabı borçlandırılmıştır.
7/A seçeneğinde giderler gerçekleştikleri anda fonksiyonel kodlarına göre 7 ile başlayan hesaplara kaydedilir.
3
Dönem sonu yansıtma kaydını oluşturun.
630 Araştırma ve Geliştirme Giderleri (Borç) / 751 Araştırma ve Geliştirme Giderleri Yansıtma (Alacak)
Maliyet hesaplarındaki tutarların gelir tablosu (6'lı grup) hesaplarına aktarılması için yansıtma hesapları aracı olarak kullanılır.

Anahtar Kavram

7/A seçeneğinde giderlerin yansıtma hesapları (7x1) kullanılarak ilgili sonuç hesaplarına (63x) aktarılması mekanizması.

İpuçları

1
7/A seçeneğinde giderler dönem sonunda 6'lı gruptaki sonuç hesaplarına aktarılırken mutlaka bir yansıtma hesabı kullanılır.
2
Araştırma ve Geliştirme Giderleri (750) için kullanılan yansıtma hesabı 751'dir ve bu hesap alacaklandırılırken borçlandırılan hesap 6'lı gruptan uygun sonuç hesabı olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Pazarlama ve Genel Yönetim giderlerinin yansıtma hesaplarını ve bunlara karşılık gelen 6'lı grup sonuç hesaplarını tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 182Soru

İşletme, hammadde alımını finanse etmek amacıyla bir bankadan 1010 ay vadeli kredi kullanmıştır. Bu krediyle ilgili olarak dönem sonunda ortaya çıkan faiz giderlerinin kaydedilmesi gereken gelir tablosu hesabı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri

Cevap

İşletmenin kullandığı kredinin vadesi bir yıldan kısa olduğu için faiz giderleri 660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri hesabına kaydedilmelidir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, işletmenin faaliyetlerini sürdürmek amacıyla kullandığı ve vadesi bir yıla kadar olan kısa vadeli yabancı kaynaklarla (banka kredileri vb.) ilgili faiz, kur farkı ve benzeri giderler 660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri hesabında izlenir. Soruda vadenin 1010 ay olduğu belirtildiğinden bu hesap doğru tercihtir.

Adım Adım Çözüm

1
Kredi vadesini analiz etme
Vade 1010 aydır.
Muhasebede kısa ve uzun vade ayrımı 11 yıl (1212 ay) kriterine göre yapılır.
2
Hesap grubunu belirleme
Kısa vadeli borçlanma gideri sınıfına girer.
1010 aylık vade 11 yılın altında olduğu için işlem kısa vadeli kabul edilir.
3
Gelir tablosu hesabını seçme
660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri hesabı borçlandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre kısa vadeli yabancı kaynaklarla ilgili giderler bu hesapta toplanır.

Anahtar Kavram

Kısa Vadeli Finansman Giderlerinin Sınıflandırılması

İpuçları

1
Kredinin vadesinin 1212 aydan uzun mu yoksa kısa mı olduğuna dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Vadesi 1515 ay olan bir kredi için dönem sonu kur farkı değerlemesinin hangi hesapta yapılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 183Soru

İşletme, genel yönetim faaliyetleri kapsamında bir hukuk bürosundan danışmanlık hizmeti almış ve 20.00020.000 TL (KDV hariç) tutarındaki hizmet bedelini banka aracılığıyla ödeyerek ilgili gider hesabına kaydetmiştir. İşletme maliyet hesaplarını 7/A7/A seçeneğine göre takip etmektedir. Buna göre, dönem sonunda söz konusu giderin gelir tablosuna aktarılmasını sağlayan yansıtma kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 632632 Genel Yönetim Giderleri / Alacak: 771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma Hesabı

Cevap

Dönem sonunda genel yönetim giderlerinin gelir tablosuna aktarılması için 632 Genel Yönetim Giderleri hesabı borçlandırılırken, 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma hesabı alacaklandırılmalıdır.
İşletme 7/A seçeneğini kullandığında, dönem boyunca 770 Genel Yönetim Giderleri hesabında biriken tutarlar, dönem sonunda 771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma hesabı alacaklandırılarak 632 Genel Yönetim Giderleri hesabına devredilir. Bu işlem sonucunda gider unsuru gelir tablosuna yansıtılmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Giderin fonksiyonel yerini belirleyin.
Hukuki danışmanlık genel yönetim faaliyeti olduğu için 770770 Genel Yönetim Giderleri hesabı kullanılır.
İşletmenin yönetim organizasyonu ile ilgili giderler bu hesapta izlenir.
2
Dönem sonu yansıtma mekanizmasını uygulayın.
7/A7/A seçeneğinde 770770 hesabı doğrudan kapatılmaz, yerine 771771 yansıtma hesabı kullanılır.
Maliyet hesaplarının gelir tablosuyla bağlantısı yansıtma hesapları üzerinden kurulur.
3
Gelir tablosu aktarım kaydını oluşturun.
632632 Genel Yönetim Giderleri (Borç) / 771771 Genel Yönetim Giderleri Yansıtma (Alacak).
Giderler gelir tablosunda borç karakterli çalışır, yansıtma hesabı ise ilgili maliyet hesabını dengelemek için alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

7/A Seçeneğinde Yansıtma Hesaplarının Kullanımı

Daha Fazla Pratik

7/A ve 7/B seçenekleri arasındaki farkları ve yansıtma hesaplarının kapanış sırasını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 184Soru

İşletmenin deposunda meydana gelen ani bir su baskını sonucunda hasar gören ticari malları için sigorta şirketinden 40.00040.000 TL nakit tazminat tahsil edilmiştir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu işlemin muhasebe kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

Sigorta şirketinden alınan tazminat tutarı, işletmenin olağan faaliyetleri dışında gerçekleşen bir gelir olduğu için 'Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabında alacak taraflı kaydedilmelidir.
Sigorta tazminatları, işletmenin faaliyetlerinin normal bir sonucu olmayıp, beklenmedik ve arızi (tesadüfi) olaylar neticesinde ortaya çıkar. Bu nedenle, Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu tür gelirler '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabının alacağında muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin niteliğini belirle
Alınan tazminat, süreklilik arz etmeyen (arızi) ve işletmenin normal faaliyet döngüsü dışındaki bir olaydan (su baskını) kaynaklanmaktadır.
Muhasebenin tam açıklama ve ihtiyatlılık kavramları gereği, gelirlerin niteliklerine göre doğru hesap gruplarında (Olağan/Olağandışı) sınıflandırılması gerekir.
2
Doğru hesabı seç
Bu tür arızi gelirler için Tekdüzen Hesap Planı'nda '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabı öngörülmüştür.
67 grubu hesaplar, işletmenin olağandışı durumlarından doğan gelirlerin kaydedildiği bölümdür.
3
Yevmiye kaydını düşün
Kasa/Bankalar hesabı borçlu, 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı alacaklı kaydedilir.
Gelir hesaplarındaki artışlar her zaman alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gelir ve Karlar (Arızi Gelirler)

İpuçları

1
Gelirin süreklilik arz edip etmediğine odaklanın.
2
Sigorta tazminatı beklenen bir gelir midir yoksa olağanüstü bir durumun sonucu mudur?

Daha Fazla Pratik

Maddi duran varlıkların (örneğin bir kamyonun) satışından doğan karların hangi hesapta izlendiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 185Soru

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir ticaret işletmesinin dönem sonu itibarıyla '153 Ticari Mallar' hesabı verileri ve yapılan fiziki sayım sonuçları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem / Hesap KalemiTutarı
Dönem Başı Ticari Mallar80.00080.000 TL
Dönem İçi Alışlar450.000450.000 TL
Alış Nakliye Giderleri15.00015.000 TL
Alış İadeleri20.00020.000 TL
Alış İskontoları10.00010.000 TL
Satış İadeleri25.00025.000 TL
Dönem Sonu Mal Sayımı120.000120.000 TL

Buna göre, işletmenin dönem sonu envanter kayıtları sonucunda '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabı borç tarafına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 395.000395.000

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) 395.000395.000 TL olarak hesaplanır.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti, aralıklı envanter sisteminde dönem sonu yapılan envanter kaydıyla belirlenir. Bu hesaplamada dönem başı stok (80.00080.000 TL) ile net alışlar (450.000+15.00020.00010.000=435.000450.000 + 15.000 - 20.000 - 10.000 = 435.000 TL) toplanarak satışa hazır mallar maliyetine (515.000515.000 TL) ulaşılır. Bu tutardan dönem sonu stok tutarı (120.000120.000 TL) düşüldüğünde elde edilen 395.000395.000 TL, satılan malların maliyetini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Net Alış Tutarı Hesaplanır
450.000+15.00020.00010.000=435.000450.000 + 15.000 - 20.000 - 10.000 = 435.000 TL
Alış nakliye giderleri maliyete eklenir; alış iadeleri ve iskontoları ise maliyetten düşülür.
2
Satışa Hazır Mallar Maliyeti Hesaplanır
80.000+435.000=515.00080.000 + 435.000 = 515.000 TL
Dönem başı stok ile dönem içi net alışların toplamı, işletmenin satabileceği toplam mal mevcudunu verir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplanır
515.000120.000=395.000515.000 - 120.000 = 395.000 TL
Satışa hazır malların maliyetinden dönem sonu mevcut stok çıkarıldığında satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken alış nakliye giderleri maliyet unsuru olarak dikkate alınmalı, satış iadeleri ise maliyetle değil hasılatla ilişkilendirilmelidir.

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yönteminde satış anında yapılan maliyet kaydı ile aralıklı envanterdeki dönem sonu kaydını karşılaştıran bir soru çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 186Soru

Aralıklı envanter yöntemini kullanan bir işletmenin genel geçici mizanında 153153 Ticari Mallar hesabının borç toplamı 320.000320.000 TL, alacak toplamı ise 40.00040.000 TL'dir. Dönem sonu yapılan fiziki sayım sonucunda stok değerinin 60.00060.000 TL olduğu belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken Satılan Ticari Mallar Maliyeti kaydında borçlandırılacak hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti - 220.000220.000 TL

Cevap

621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabının 220.000220.000 TL tutarında borçlandırılmasıdır.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti, aralıklı envanter yönteminde 'Dönem Başı Stok + Dönem İçi Net Alışlar - Dönem Sonu Stok' formülü ile bulunur. Mizandaki 153153 Ticari Mallar hesabının borç kalanı olan 280.000280.000 TL (320.00040.000320.000 - 40.000), işletmenin satışa sunabileceği toplam mal değerini ifade eder. Bu değerden depoda kalan 60.00060.000 TL'lik stok çıkarıldığında, dönem içinde satılan malların maliyeti olan 220.000220.000 TL'ye ulaşılır. Muhasebe kaydında ise 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı borçlandırılırken, 153 Ticari Mallar hesabı alacaklandırılarak stoklardan düşülür.

Adım Adım Çözüm

1
153 Ticari Mallar hesabının dönem sonu kalanını (bakiyesini) hesapla.
320.00040.000=280.000320.000 - 40.000 = 280.000 TL
Aralıklı envanterde maliyet kaydı öncesi hesabın borç kalanı, dönem başı mal mevcudu ile dönem içi net alışların toplamını verir.
2
Hesaplanan bakiyeden dönem sonu mal mevcudu (stok) tutarını çıkararak Satılan Ticari Mallar Maliyeti'ni (STMM) bul.
280.00060.000=220.000280.000 - 60.000 = 220.000 TL
Satılan malların maliyeti, satışa hazır toplam mallardan (bakiye) elde kalan malların (stok) çıkarılmasıyla bulunur.
3
Maliyet kaydını yevmiye defterine işle.
621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti (Borç) 220.000220.000 TL / 153 Ticari Mallar (Alacak) 220.000220.000 TL
Maliyet bir gider unsuru olarak Gelir Tablosu'nda (6'lı grup) borç tarafında izlenirken, ilgili stok hesabından çıkış yapılır.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanterde STMM Hesaplaması

İpuçları

1
Mizandaki borç ve alacak toplamları arasındaki fark, işletmenin elindeki toplam mal varlığını (Dönem Başı + Alışlar - İadeler) gösterir.
2
Maliyet tutarına ulaşmak için önce 153 hesabının bakiyesini bulmalı, ardından fiziki sayımla belirlenen dönem sonu stoğunu bu bakiyeden çıkarmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Satış iadeleri ve satış iskontolarının 'Satışların Maliyeti' hesabı yerine 'Satış İndirimleri' grubunda izlendiğini unutmayın; maliyet kaydı sadece stok çıkışıyla ilgilidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 187Soru

İşletme, %20\%20 KDV hariç 400.000400.000 TL tutarında ticari malı veresiye olarak satmış ve ilgili kaydı gerçekleştirmiştir. Satıştan bir hafta sonra alıcı, malların %25\%25'lik kısmını kalite standartlarına uymadığı gerekçesiyle iade etmiş ve işletme bu iadeyi kabul etmiştir. İade işleminin ardından işletme, alıcının borcunu vadesinden önce ödemesi durumunda kalan borç tutarı üzerinden %4\%4 oranında kasa iskontosu uygulanacağını bildirmiştir. Alıcı, kalan borcunun tamamını banka aracılığıyla ödeyerek iskontodan yararlanmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapacağı tahsilat kaydında "611 Satış İskontoları" hesabına borç kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12.00012.000 TL

Cevap

İşletmenin yapacağı tahsilat kaydında 611 Satış İskontoları hesabına borç kaydedilecek tutar 12.00012.000 TL'dir.
Satış sonrası gerçekleşen iadeler, orijinal satış tutarını azaltır. İskonto, bu iadeden sonra kalan ve fiilen ödemeye konu olan 300.000300.000 TL'lik matrah üzerinden hesaplanmalıdır. 300.000300.000 TL'nin %4\%4'ü olan 12.00012.000 TL, 611 Satış İskontoları hesabına kaydedilmesi gereken tutardır.

Adım Adım Çözüm

1
Satıştan iade edilen tutarın hesaplanması
400.000×0,25=100.000400.000 \times 0,25 = 100.000 TL
Malların %25\%25'i iade edildiği için bu tutar 610 Satıştan İadeler hesabına borç kaydedilir.
2
İskontoya esas olan kalan net satış tutarının belirlenmesi
400.000100.000=300.000400.000 - 100.000 = 300.000 TL
Kasa iskontosu, iadeden sonra kalan gerçek borç (matrah) üzerinden hesaplanır.
3
Kasa iskontosu tutarının hesaplanması
300.000×0,04=12.000300.000 \times 0,04 = 12.000 TL
Kalan net tutar üzerinden %4\%4 oranında iskonto uygulanmıştır.

Anahtar Kavram

Kasa iskontoları (nakit iskontosu), vadesinden önce yapılan ödemeler için tanınan bir indirimdir ve Tekdüzen Hesap Planı'nda '611 Satış İskontoları' hesabında takip edilir.

İpuçları

1
İskonto hesaplamadan önce mal iadesinin kalan borç üzerindeki etkisini düşünün.
2
Kasa iskontosu, alıcının işletmeye olan net ana para borcu (KDV hariç matrah) üzerinden hesaplanır.
3
Önce 400.000400.000 TL'lik satışın %25\%25'ini düşerek net matrahı bulun, ardından bu tutara %4\%4 uygulayın.

Daha Fazla Pratik

İskonto kaydı yapıldığında, hesaplanan iskonto tutarı kadar '391 Hesaplanan KDV' hesabının borçlandırılarak KDV düzeltmesi yapılması gerektiğini unutmayın.

Alternatif Yöntem

Toplam satış indirimini (57.50057.500 TL gibi) bulup içinden iadeyi ayırmak yerine, doğrudan işlem sırasını (Satış -> İade -> Kalan Tutar -> İskonto) takip etmek her zaman daha güvenlidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 188Soru

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu envanter ve kapanış çalışmaları sonucunda, gelir tablosu hesaplarının tamamı kapatılmış ve 692692 Dönem Net Karı veya Zararı hesabının 320.000320.000 TL alacak kalanı verdiği tespit edilmiştir. Bu tutarın bilanço hesaplarına aktarılması için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 692692 Dönem Net Karı veya Zararı hesabı 320.000320.000 TL borçlu, 590590 Dönem Net Karı hesabı 320.000320.000 TL alacaklı

Cevap

Dönem net kârının devri için 692 Dönem Net Karı veya Zararı hesabı borçlandırılırken, 590 Dönem Net Karı hesabı alacaklandırılır.
Doğru yevmiye kaydı, kâr durumunu yansıtan 692 Dönem Net Karı veya Zararı hesabının alacak bakiyesinin borçlandırılarak kapatılmasını ve bu tutarın öz kaynaklarda bir artış olarak 590 Dönem Net Karı hesabının alacağına kaydedilmesini içerir.

Adım Adım Çözüm

1
Hesap Kalanının Analizi
692692 hesabı 320.000320.000 TL alacak kalanı vermektedir.
Alacak kalanı, işletmenin vergi sonrası net kâr elde ettiğini gösterir.
2
Sonuç Hesabının Kapatılması
692692 hesabı 320.000320.000 TL borçlandırılır.
Gelir tablosu hesapları geçici hesaplardır; dönem sonunda ters kayıtla kapatılmaları gerekir.
3
Bilanço Hesabına Aktarım
590590 hesabı 320.000320.000 TL alacaklandırılır.
Net kâr, bilançonun öz kaynaklar grubunda yer alan 590 hesabında izlenir ve bu hesap bir pasif hesap olduğu için artışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Dönem net kârının gelir tablosu hesaplarından bilanço hesaplarına (öz kaynaklara) devri süreci.

İpuçları

1
Gelir tablosu hesaplarının sonucunun bilançoya devri için hangi net sonuç hesabının kullanıldığını hatırlayın.
2
692692 hesabı alacak kalanı veriyorsa bu bir kârdır. Kârın öz kaynakları artıran etkisi hangi tarafa kaydedilir?

Daha Fazla Pratik

Dönem net zararının oluşması durumunda yapılacak devir kaydını ve 591 hesabının karakterini inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 189Soru

Bir işletmenin 20262026 yılı faaliyet dönemine ilişkin bazı mali işlemleri ve gelir kalemleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem / Gelir KalemiTutar (TL)
Yurtiçi müşterilere yapılan mal teslimleri (KDV hariç)1.200.0001.200.000
Yurtdışındaki alıcılara ihraç edilen mallar850.000850.000
İhracat kaydıyla yapılan satışlar nedeniyle alınan teşvikler60.00060.000
SGK %5 işveren hissesi prim desteğinden sağlanan fayda25.00025.000
Dönem sonu itibarıyla hesaplanan reeskont faiz gelirleri15.00015.000
Müşteriler tarafından kalite düşüklüğü nedeniyle iade edilen mallar40.00040.000

Bu verilere göre, işletmenin ilgili döneme ait Gelir Tablosu'ndaki "Brüt Satışlar" toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2.135.0002.135.000

Cevap

İşletmenin Brüt Satışlar toplamı 2.135.0002.135.000 TL'dir.
Brüt Satışlar toplamı, Tekdüzen Hesap Planı'na göre 600 Yurtiçi Satışlar (1.200.0001.200.000 TL), 601 Yurtdışı Satışlar (850.000850.000 TL) ve 602 Diğer Gelirler (60.00060.000 TL ihracat teşviki + 25.00025.000 TL SGK desteği = 85.00085.000 TL) hesaplarının toplamından oluşur. Bu üç kalemin toplamı 2.135.0002.135.000 TL'dir. 602 hesabı, işletmenin ana faaliyetiyle ilgili olan ancak doğrudan mal bedeli olmayan sübvansiyon ve teşviklerin kaydedildiği, Brüt Satışlar grubunun bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
600 Yurtiçi Satışlar hesabına kaydedilecek tutarı belirle.
1.200.0001.200.000 TL
Yurtiçi müşterilere yapılan mal teslimleri işletmenin ana faaliyet konusudur.
2
601 Yurtdışı Satışlar hesabına kaydedilecek tutarı belirle.
850.000850.000 TL
İhraç edilen mallar yurtdışı satışlar kapsamında değerlendirilir.
3
602 Diğer Gelirler hesabına kaydedilecek tutarları belirle.
60.000+25.000=85.00060.000 + 25.000 = 85.000 TL
İhracat teşvikleri ve SGK prim desteği gibi satışlarla doğrudan ilgili yan gelirler 602 hesabında izlenir.
4
Brüt Satışlar formülünü uygula.
1.200.000+850.000+85.000=2.135.0001.200.000 + 850.000 + 85.000 = 2.135.000 TL
Brüt Satışlar = 600 + 601 + 602 hesaplarının toplamıdır.
5
İlgisiz kalemleri ele.
40.000 TL (İade) ve 15.000 TL (Faiz) elendi.
Satış iadeleri 610 nolu hesapta izlenerek net satışlara geçişte kullanılır. Reeskont faiz gelirleri ise 642 nolu Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Brüt Satışlar hesap grubu; işletmenin ana faaliyetleri çerçevesinde satılan mal veya hizmetler karşılığında alınan veya tahakkuk eden toplam değerleri (600, 601) ve bu satışlarla ilgili teşvik, sübvansiyon, fiyat farkı gibi yan gelirleri (602) kapsar.

İpuçları

1
Brüt Satışlar 600, 601 ve 602 nolu hesapların toplamından oluşur.
2
İhracat teşvikleri ve SGK prim destekleri doğrudan 602 Diğer Gelirler hesabına kaydedilir.
3
Reeskont faiz gelirleri 64 grubuna, satış iadeleri ise 61 grubuna aittir ve brüt satış toplamına dahil edilmezler.

Daha Fazla Pratik

Brüt satışlardan net satışlara geçişte hangi indirim kalemlerinin (610, 611, 612) kullanıldığını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 190Soru

İşletmenin 20262026 yılı faaliyet dönemi içerisinde gerçekleştirdiği bazı işlemler ve tespitleri şu şekildedir:

Noİşlem / Tespit Açıklaması
I20242024 yılında ödenmesi gereken ancak unutulduğu anlaşılan 5.0005.000 TL tutarındaki emlak vergisi, gecikme zammı ile birlikte toplam 6.5006.500 TL olarak nakden ödenmiştir.
IIİşletme deposunda gerçekleşen hırsızlık sonucu 8.0008.000 TL maliyet bedelli ticari mal çalınmış; sigorta şirketi, sözleşme şartlarının ihlali gerekçesiyle tazminat talebini reddetmiştir.
III20252025 yılı sonunda ayrılması gereken ancak sehven ayrılmayan 3.0003.000 TL tutarındaki kıdem tazminatı karşılığı, hatanın fark edilmesi üzerine 20262026 yılında kayıtlara alınmıştır.
IVDönem sonunda kasadaki yabancı paraların değerlemesi sonucunda 2.5002.500 TL tutarında olumsuz kur farkı (kur farkı zararı) oluşmuştur.

Buna göre, söz konusu işlemlerin sonucunda işletmenin 20262026 yılı Gelir Tablosu'nda "Olağandışı Gider ve Zararlar" (6868) grubunda raporlanacak toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 17.50017.500

Cevap

İşletmenin 2026 yılı Gelir Tablosu'nda Olağandışı Gider ve Zararlar grubunda raporlanacak toplam tutar 17.50017.500 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, işletmenin önceki dönemlerine ait olan vergi ve tazminat giderleri ile cari dönemdeki hırsızlık zararının toplamından oluşmaktadır. Bu kalemlerin tamamı Gelir Tablosu'nda 68 kodlu 'Olağandışı Gider ve Zararlar' grubunda (sırasıyla 681 ve 689 nolu hesaplarda) raporlanırken; kur farkı zararı gibi rutin finansal işlemler 65 kodlu 'Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar' grubunda yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
I. işlemin sınıflandırılması
6.5006.500 TL, 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabı.
Geçmiş yıllara (2024) ait olan ancak bu dönemde ortaya çıkan/ödenen giderler bu hesapta izlenir.
2
II. işlemin sınıflandırılması
8.0008.000 TL, 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı.
Hırsızlık gibi olağandışı olaylardan kaynaklanan ve sigorta tarafından karşılanmayan zararlar bu hesapta izlenir.
3
III. işlemin sınıflandırılması
3.0003.000 TL, 681 Önceki Dönem Gider ve Zararları hesabı.
Önceki dönemde (2025) ayrılması unutulan karşılıkların cari dönemde (2026) kayda alınması önceki dönem gideri niteliğindedir.
4
IV. işlemin sınıflandırılması
2.5002.500 TL, 656 Kambiyo Zararları hesabı.
Kur farkı zararları işletmenin süreklilik arz eden mali faaliyetleri kapsamında 'Olağan Gider ve Zarar' grubunda (65) yer alır.
5
68 grubunun toplamının hesaplanması
6.500+8.000+3.000=17.5006.500 + 8.000 + 3.000 = 17.500 TL.
Yalnızca 68 grubuna (Olağandışı) dahil olan hesapların tutarları toplanır.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gider ve Zararlar (68 Grubu) ve Olağan Gider Ayrımı
Soru 191Soru

İşletmenin dönem sonu genel geçici mizan verileri ve yapılan envanter çalışmaları sonucunda aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir:

Hesap / BilgiTutar (TL)
153153 Ticari Mallar Hesabı (Borç Kalanı)380.000380.000
Kaydedilmeyen Alış İskontosu20.00020.000
Dönem Sonu Mal Mevcudu (Fiziki Sayım)90.00090.000

Bu verilere göre, işletmenin '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 270.000270.000

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti 270.000270.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, işletmenin başlangıçtaki stok bakiyesinden (380.000380.000 TL) henüz kayıtlara geçmemiş olan maliyet düşürücü unsuru (20.00020.000 TL) indirdikten sonra elde edilen net tutardan (360.000360.000 TL), fiziksel sayım sonucu tespit edilen dönem sonu stok mevcudunun (90.00090.000 TL) çıkarılmasıyla hesaplanır. Bu işlem sonucunda satılan malların fiili maliyeti 270.000270.000 TL olarak kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kayıtlara alınmayan alış iskontosunun etkisini hesapla
380.00020.000=360.000380.000 - 20.000 = 360.000 TL
Aralıklı envanter yönteminde mizan bakiyesi (Dönem Başı Stok + Alışlar) toplamını gösterir; kaydedilmeyen iskontolar bu bakiyeyi netleştirmek için düşülmelidir.
2
Dönem sonu mal mevcudunu satışa hazır malların maliyetinden düş
360.00090.000=270.000360.000 - 90.000 = 270.000 TL
Satılan malların maliyetini bulmak için, eldeki toplam net stok maliyetinden satılmayıp ambarda kalan (dönem sonu) stok tutarı çıkarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Aralıklı envanter yönteminde STMM hesaplanırken alış iskontoları ve alış iadeleri maliyetten indirilir.

İpuçları

1
Aralıklı envanterde maliyet, dönem sonunda yapılan fiziki sayım verilerine göre hesaplanır.
2
Unutulan alış iskontosu kaydı, aslında '153 Ticari Mallar' hesabının maliyetini azaltan bir işlemdir.
3
STMM = (Dönem Başı Stok + Alışlar + Alış Giderleri - İade ve İskontolar) - Dönem Sonu Stok formülünü uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yönteminde maliyetin satış anında nasıl kaydedildiğini ve 621 nolu hesabın çalışma prensibini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 192Soru

İşletme, 20242024 hesap dönemine ilişkin olarak ihtirazi kayıtla ödediği ve 20252025 yılında dava konusu yaptığı 75.00075.000 TL tutarındaki kurumlar vergisinin, 20262026 yılında sonuçlanan mahkeme kararı neticesinde haksız tahsil edildiği gerekçesiyle işletmeye iadesine karar verildiğini öğrenmiştir. İade edilen tutar aynı gün işletmenin vadesiz ticari mevduat hesabına yatırılmıştır.

Buna göre, işletmenin bu vergi iadesi için yapacağı muhasebe kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı 75.00075.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Vergi iadesi geçmiş bir döneme ait bir gelirin cari dönemde gerçekleşmesi niteliğinde olduğundan '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabı alacaklandırılmalıdır.
Vergi iadesi işlemi, 20242024 yılına ait bir verginin mahkeme kararıyla 20262026 yılında geri alınması işlemidir. Bu durum, geçmiş bir döneme ait maliyet/gider kaleminin iptali veya gelire dönüşmesi anlamına gelir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, cari dönemden önceki dönemlere ait olan ve bu dönemlerin mali tablolarına yansıtılmayan gelir ve karlar '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında izlenmelidir. Bu nedenle, 671 nolu hesabın alacaklandırılması doğru işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin döneminin ve niteliğinin belirlenmesi
İade alınan vergi 20242024 yılına (22 yıl öncesine) aittir.
Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği her dönemin gelir ve gideri kendi döneminde izlenmelidir; ancak geçmişe ait bir gelirin sonradan ortaya çıkması durumunda uygun hesap seçilmelidir.
2
Hesap grubu seçimi
Olağandışı Gelir ve Karlar (67) grubu seçilir.
Vergi iadesi, işletmenin ana faaliyeti veya yan faaliyetlerinden düzenli olarak elde ettiği 'olağan' bir gelir değildir.
3
Spesifik hesabın belirlenmesi
671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, cari dönemden önceki dönemlere ait olan ve hata, unutulma veya sonradan kesinleşme nedeniyle cari dönem mali tablolarına yansıtılan gelirler 671 nolu hesapta izlenir.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
102 Bankalar hesabı borçlu (75.00075.000 TL), 671 Önceki Dönem Gelir ve Karları hesabı alacaklı (75.00075.000 TL).
Varlık artışı borç, gelir artışı alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gelir ve Karlarının Muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Geçmiş dönem giderlerinin keşfedilmesi durumunda hangi hesabın borçlandırılacağını araştırınız (681 nolu hesap).
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 193Soru

İşletmenin 20212021 yılında ticari mal satın aldığı bir tedarikçisine olan 18.00018.000 TL tutarındaki borcu, 20262026 yılı sonu itibarıyla yasal zamanaşımı süresine uğramıştır. İşletme yönetimi, bu borcun artık ödenmeyeceğinin kesinleşmesi üzerine kayıtlardan çıkarılmasına karar vermiştir.

Buna göre, söz konusu borcun kayıtlardan çıkarılması sırasında yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar

Cevap

Zamanaşımına uğrayan borçların kayıtlardan çıkarılması işleminde 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı alacaklandırılır.
Zamanaşımına uğrayan borçlar, işletmenin normal faaliyet döngüsü dışında kalan ve süreklilik arz etmeyen bir gelir unsurudur. Tekdüzen Hesap Planı açıklamalarına göre, bu tür işlemlerden doğan gelirler '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabının alacağında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun niteliğini ve gerçekleşen olayı analiz etme
Borcun ödenme yükümlülüğünün yasal zamanaşımı nedeniyle sona ermesi
Zamanaşımı, borcun talep edilebilirliğini ortadan kaldıran yasal bir durumdur.
2
Gelir türünü sınıflandırma
Olağandışı ve arızi nitelikte bir gelir artışı
Borcun silinmesi işletmenin süreklilik arz eden bir faaliyeti değildir.
3
Hesap planına göre ilgili hesabı belirleme
679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar hesabı
THP ve Vergi Usul Kanunu uyarınca zamanaşımına uğrayan borçlar o yılın olağandışı geliri sayılır.

Anahtar Kavram

Zamanaşımına Uğrayan Borçların Muhasebeleştirilmesi
Soru 194Soru

İşletmenin 150.000150.000 TL tutarındaki senetli ticari alacağı vadesinde ödenmemiş ve yapılan yasal takiplere rağmen tahsil edilememiştir. Alacağın 60.00060.000 TL'lik kısmı için gayrimenkul rehni (teminat) bulunmaktadır. İşletme, dönem sonunda ihtiyatlılık kavramı gereği ayırabileceği maksimum tutarda karşılık ayırmıştır. Bir sonraki dönemde, rehinli gayrimenkul icra yoluyla 35.00035.000 TL'ye satılmış, borçludan nakit olarak 5.0005.000 TL daha tahsil edilmiş ve geri kalan kısmın tahsil imkanının kalmadığı hukuksal olarak kesinleşmiştir.

Bu bilgilere göre, alacağın tasfiyesine ilişkin yapılacak günlük defter kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Alacağın tasfiyesi sırasında, gerçekleşen net zarar ile önceden ayrılmış olan karşılık arasındaki fark '659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar' hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletme ilk yılın sonunda sadece teminatsız kısım olan 90.00090.000 TL için karşılık ayırmıştır. İkinci yıl gerçekleşen tahsilat 40.00040.000 TL'de kaldığı için alacağın 110.000110.000 TL'lik kısmı batmıştır. Daha önce gider yazılan 90.00090.000 TL bu zararı karşılamaya yetmediğinden, aradaki 20.00020.000 TL fark cari dönemin bir gideri olarak 'Diğer Olağan Gider ve Zararlar' hesabına kaydedilerek alacak hesabı kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılık ayrılacak tutarın (Karşılık Matrahı) hesaplanması
150.00060.000=90.000150.000 - 60.000 = 90.000 TL
İhtiyatlılık kavramı ve Tekdüzen Hesap Planı gereği, şüpheli alacakların sadece teminatsız kısmı için karşılık ayrılabilir.
2
Dönem sonunda ayrılan karşılık kaydının tespiti
654 Karşılık Giderleri: 90.00090.000 (B) / 129 Şüpheli Tic. Alac. Karşılığı: 90.00090.000 (A)
İlk yılın sonunda yapılan bu kayıtla alacağın riskli kısmı giderleştirilmiştir.
3
İkinci yıldaki toplam tahsilatın ve gerçekleşen zararın hesaplanması
Tahsilat: 35.000+5.000=40.00035.000 + 5.000 = 40.000 TL; Zarar: 150.00040.000=110.000150.000 - 40.000 = 110.000 TL
Alacağın ana parası ile yapılan toplam tahsilat arasındaki fark, işletmenin bu alacaktan ettiği nihai zarardır.
4
Ayrılan karşılık ile gerçekleşen zarar arasındaki farkın belirlenmesi
110.00090.000=20.000110.000 - 90.000 = 20.000 TL (Ek gider)
Önceki dönemde 90.00090.000 TL gider yazılmıştı, ancak gerçekleşen zarar 110.000110.000 TL olduğu için kalan 20.00020.000 TL cari dönemde gider yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Şüpheli alacak tasfiyesinde yetersiz kalan karşılık tutarının Diğer Olağan Gider ve Zararlar hesabında izlenmesi.
Soru 195Soru

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sırasında aşağıdaki bilgiler tespit edilmiştir:

* Geçen yıl 50.00050.000 TL tutarının tamamı için karşılık ayrılmış olan bir ticari alacağın 35.00035.000 TL'si nakden tahsil edilmiş, kalan kısmın tahsilinden vazgeçilmiştir.
* Bankadaki vadeli mevduat hesabına dönem sonunda 12.00012.000 TL faiz tahakkuk ettiği belirlenmiştir.
* İşletmenin elindeki yabancı paraların değerlemesi sonucunda 15.00015.000 TL olumlu kur farkı oluşmuştur.
* Üretim artığı hurdaların nakit olarak satışından 4.0004.000 TL gelir elde edilmiştir.
* Kayıtlı değeri 20.00020.000 TL olan bir demirbaşın 30.00030.000 TL bedelle peşin satılması sonucu kâr elde edilmiştir.

Buna göre, işletmenin bu işlemler sonucunda "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" hesap grubunda raporlayacağı toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 66.00066.000 TL

Cevap

İşletmenin Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar (64) grubunda raporlayacağı toplam tutar 66.00066.000 TL'dir.
Doğru cevap olan tutar; şüpheli ticari alacağın tahsil edilen kısmı (35.00035.000 TL - 644), dönem sonu faiz tahakkuku (12.00012.000 TL - 642), kambiyo kârı (15.00015.000 TL - 646) ve hurda satış gelirinin (4.0004.000 TL - 649) toplamından oluşmaktadır. Bu dört kalem de Tekdüzen Hesap Planı'na göre 64 grubunda yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Şüpheli alacak tahsilatını analiz etme
35.00035.000 TL gelir (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar)
Geçmiş dönemde gider yazılan karşılığın tahsil edilen kısmı, tahakkuk esası gereği bu dönemin geliri sayılır.
2
Faiz tahakkukunu analiz etme
12.00012.000 TL gelir (642 Faiz Gelirleri)
Dönemsellik kavramı uyarınca, nakit tahsilat beklenmeksizin döneme ait faiz geliri kaydedilmelidir.
3
Kur farkı gelirini analiz etme
15.00015.000 TL gelir (646 Kambiyo Karları)
Yabancı paraların değerlemesi sonucu ortaya çıkan olumlu farklar bu grupta raporlanır.
4
Hurda satışını analiz etme
4.0004.000 TL gelir (649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar)
Ana faaliyet dışındaki üretim artıklarının satışından elde edilen kârlar bu hesapta izlenir.
5
Demirbaş satışını analiz etme
10.00010.000 TL kâr (679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar)
Duran varlık satış kârları "Olağan" değil, "Olağandışı" gelir olarak kabul edilir (64 grubu değil, 67 grubu).
6
İlgili tutarları toplama
35.000+12.000+15.000+4.000=66.00035.000 + 12.000 + 15.000 + 4.000 = 66.000 TL
Sadece 64 grubuna ait olan gelirler toplanarak sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar hesap grubunun kapsamı ve Olağandışı Gelirlerden farkı.

İpuçları

1
Gelir tablosu hesaplarında 64 grubu 'olağan', 67 grubu 'olağandışı' gelirleri temsil eder.
2
Demirbaş (Maddi Duran Varlık) satışından doğan kârın hangi grupta izlendiğini hatırlayın.
3
Şüpheli alacakların tahsil edilen kısmı '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına alacak kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, bu sefer 'Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar (65)' grubunu hesaplamayı deneyin.

Alternatif Yöntem

İşlemleri tek tek yevmiye maddesi olarak düşünün; alacak tarafında 64 ile başlayan bir hesap varsa toplama dahil edin, 67 ile başlıyorsa hariç tutun.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 196Soru

XYZ Üretim İşletmesi'nin 20262026 yılı faaliyet döneminde gerçekleştirdiği bazı mali işlemler ve elde ettiği gelir kalemleri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem / Gelir KalemiTutar (TL)
%20\%20 KDV hariç kredili yurtiçi mal satışı600.000600.000
Yurtdışı müşterilere yapılan mal satışı400.000400.000
Tahakkuk eden SGK işveren hissesi teşviki40.00040.000
Satışlarla ilgili alıcılara yansıtılan fiyat farkı geliri10.00010.000
Dönem içinde gerçekleşen satış iadeleri30.00030.000
Müşterilere uygulanan satış iskontoları20.00020.000

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki Brüt Satışlar toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.050.000

Cevap

İşletmenin Brüt Satışlar toplamı 1.050.000 TL'dir.
Doğru cevap olan 1.050.000 TL; 600 Yurtiçi Satışlar (600.000 TL), 601 Yurtdışı Satışlar (400.000 TL) ve 602 Diğer Gelirler (40.000 TL teşvik + 10.000 TL fiyat farkı) hesaplarının toplamıdır. Brüt satışlar hesaplanırken satış iadeleri ve iskontoları dikkate alınmaz; bu kalemler Net Satışlar hesaplanırken Brüt Satışlar toplamından düşülür.

Adım Adım Çözüm

1
Yurtiçi satış tutarının belirlenmesi
600.000600.000 TL
600 Yurtiçi Satışlar hesabı kapsamında izlenir.
2
Yurtdışı satış tutarının belirlenmesi
400.000400.000 TL
601 Yurtdışı Satışlar hesabı kapsamında izlenir.
3
Diğer satış gelirlerinin belirlenmesi
40.000+10.000=50.00040.000 + 10.000 = 50.000 TL
SGK teşvikleri ve fiyat farkları gibi yan gelirler 602 Diğer Gelirler hesabında izlenir.
4
Toplam Brüt Satış tutarının hesaplanması
600.000+400.000+50.000=1.050.000600.000 + 400.000 + 50.000 = 1.050.000 TL
60 Brüt Satışlar grubu 600, 601 ve 602 nolu hesapların toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Brüt Satışlar, işletmenin esas faaliyetleri çerçevesinde satılan mal veya hizmetler karşılığında alınan veya tahakkuk eden toplam değerleri ifade eder ve satış iadeleri, iskontoları veya KDV tutarlarını içermez.

Daha Fazla Pratik

Satış iadeleri ve iskontolarının muhasebeleştirilmesinde kullanılan 61 nolu grubun Net Satışlar üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 197Soru

ABC İşletmesi'nin 20262026 yılı hesap dönemine ilişkin bazı mali verileri ve gerçekleşen işlemleri aşağıda sunulmuştur:

İşlem / Veri DetayıTutar (TL)
Yurtiçi ticari mal satışları (%\%%20 KDV hariç)750.000750.000
Yurtdışı ticari mal satışları500.000500.000
İşletmenin ana faaliyet konusu olan hizmet satışları (%\%%20 KDV hariç)150.000150.000
Faydalanılan SGK işveren hissesi prim teşviki45.00045.000
Müşterilere fatura edilen vade farkı gelirleri (%\%%20 KDV hariç)15.00015.000
Dönem içinde gerçekleşen satış iadeleri30.00030.000
Satışlar üzerinden hesaplanan toplam KDV183.000183.000

Buna göre, işletmenin ilgili dönem gelir tablosunda yer alacak "Brüt Satışlar" toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.460.0001.460.000

Cevap

İşletmenin gelir tablosunda yer alacak Brüt Satışlar toplamı 1.460.0001.460.000 TL'dir.
Brüt satışlar toplamı hesaplanırken 600 Yurtiçi Satışlar (900.000900.000), 601 Yurtdışı Satışlar (500.000500.000) ve 602 Diğer Gelirler (60.00060.000) kalemlerinin tamamı toplanır. İşletmenin ana faaliyet konusu olan hizmet satışları da tıpkı mal satışları gibi 600 nolu hesapta, yan gelir niteliğindeki teşvik ve vade farkları ise 602 nolu hesapta yer aldığı için toplam tutar 1.460.0001.460.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
600 Yurtiçi Satışlar hesabına kaydedilecek tutarları belirlemek
750.000+150.000=900.000750.000 + 150.000 = 900.000 TL
Hem mal satışları hem de işletmenin ana faaliyeti olan hizmet satışları bu hesapta izlenir.
2
601 Yurtdışı Satışlar hesabına kaydedilecek tutarı belirlemek
500.000500.000 TL
Yurtdışına yapılan satışlar ayrı bir hesapta takip edilir.
3
602 Diğer Gelirler hesabına kaydedilecek yan gelirleri belirlemek
45.000+15.000=60.00045.000 + 15.000 = 60.000 TL
SGK teşvikleri ve satışla ilgili vade farkları/fiyat farkları bu hesapta muhasebeleştirilir.
4
Brüt Satışlar grubunu (60) toplamını hesaplamak
900.000+500.000+60.000=1.460.000900.000 + 500.000 + 60.000 = 1.460.000 TL
Gelir tablosu formatına göre Brüt Satışlar bu üç hesabın toplamıdır. Satış iadeleri (610) Brüt Satışlar içerisinde değil, 'Satış İndirimleri' grubunda yer alır.

Anahtar Kavram

Brüt Satışlar, işletmenin ana faaliyetleri çerçevesinde gerçekleştirdiği mal ve hizmet satışlarının toplam bedelini ifade eder ve 600, 601, 602 kodlu hesaplardan oluşur.

Daha Fazla Pratik

Brüt satışlardan sonra gelen Satış İndirimleri grubunu ve Net Satışlar'ın nasıl hesaplandığını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 198Soru

Bir işletmenin dönem sonu envanter ve kapanış işlemleri sırasında tüm gelir ve gider hesapları "690 Dönem Karı veya Zararı" hesabına devredilmiştir. Bu aşamada hesabın alacak kalanı 1.000.0001.000.000 TL olarak belirlenmiştir. İşletmenin bu döneme ait kanunen kabul edilmeyen giderleri 100.000100.000 TL, vergi dışı gelirleri (istisnalar) ise 60.00060.000 TL'dir. Kurumlar vergisi oranının %25\%25 olduğu varsayıldığında, dönem net karının ilgili bilanço hesabına devredilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 692 Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı (Borç) 740.000740.000 / 590 Dönem Net Karı Hesabı (Alacak) 740.000740.000

Cevap

Dönem net karının bilançoya devri için 692 Dönem Net Karı veya Zararı hesabının 740.000740.000 TL borçlandırılıp, 590 Dönem Net Karı hesabının 740.000740.000 TL alacaklandırıldığı kayıt yapılmalıdır.
İşletmenin ticari karı 1.000.0001.000.000 TL olsa da, vergi ödemesi gereken mali kar (matrah) 1.000.000+100.00060.000=1.040.0001.000.000 + 100.000 - 60.000 = 1.040 .000 TL'dir. Bu tutar üzerinden %25\%25 oranında (260.000260.000 TL) vergi hesaplanır. İşletmenin net karı ise ticari kardan bu verginin düşülmesiyle 1.000.000260.000=740.0001.000.000 - 260.000 = 740.000 TL olarak bulunur. Bu net kar tutarı, 692 nolu hesabın borcuna yazılarak kapatılırken, 590 nolu bilanço hesabının alacağına aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Mali Karın (Vergi Matrahı) hesaplanması
Mali Kar = Ticari Kar (1.000.0001.000.000) + KKEG (100.000100.000) - İstisnalar (60.00060.000) = 1.040.0001.040 .000 TL
Vergi, ticari kar üzerinden değil, yasal düzenlemeler sonrası ulaşılan mali kar üzerinden hesaplanır.
2
Vergi karşılığının (691) hesaplanması
1.040.000×%25=260.0001.040 .000 \times \%25 = 260.000 TL
Kurumlar vergisi karşılığı, hesaplanan vergi matrahı üzerinden oran uygulanarak bulunur.
3
Dönem Net Karının (692) hesaplanması
Dönem Net Karı = Ticari Kar (1.000.0001.000.000) - Vergi Karşılığı (260.000260.000) = 740.000740.000 TL
Dönem net karı, ticari kardan vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin düşülmesiyle elde edilir.
4
Bilanço devir kaydının yapılması
692 (Borç) 740.000740.000 / 590 (Alacak) 740.000740.000
692 nolu hesap geçici bir hesap olduğu için dönem sonunda kapatılarak tutar 590 nolu özkaynak hesabına devredilir.

Anahtar Kavram

Dönem Net Karının Hesaplanması ve Bilanço Devri
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 199Soru

İşletme, 31.12.202531.12.2025 tarihinde bilançosunda yer alan 200.000200.000 TL tutarındaki alacak senetleri için 16.00016.000 TL reeskont hesaplamış ve dönem sonunda gerekli muhasebe kaydını yapmıştır. İşletme, 01.01.202601.01 .2026 tarihinde bu reeskont tutarı için iptal (açılış) kaydı düzenlemiştir. Buna göre, 01.01.202601.01 .2026 tarihinde yapılan bu kaydın işletmenin 20262026 yılı gelir tablosu üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 16.00016.000 TL tutarındaki tutar '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabının alacağına kaydedilerek dönem kârını artırır.

Cevap

16.00016.000 TL tutarındaki tutarın '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabının alacağına kaydedilerek dönem kârını artıracağı ifadesi doğrudur.
Doğru cevap, reeskont tutarının '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabına kaydedilerek dönem kârını artıracağını belirtmektedir. Muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı uyarınca, alacak senetleri için ayrılan reeskont tutarı izleyen faaliyet döneminin ilk gününde iptal edilerek ilgili dönemin olağan gelirleri arasına dahil edilir. Bu durum, 2026 yılı gelir tablosunda 'Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar' bölümünde artış meydana getirir.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönem sonunda yapılan kaydı hatırla
31.12.2025 tarihinde '657 Reeskont Faiz Giderleri (B) / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (A)' kaydı yapılmıştır.
Alacak senetlerinin öz değeri ile bilançoda görünmesi için gider kaydı yapılır.
2
Yeni dönemin başındaki (01.01) iptal kaydını kurgula
01.01.2026 tarihinde '122 Alacak Senetleri Reeskontu (B) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (A)' kaydı yapılır.
Tahakkuk esası gereği geçen dönem gider yazılan tutar, yeni dönemin başında gelire dönüştürülür.
3
Gelir tablosu etkisini analiz et
647 hesabı alacak çalıştığı için dönem kârı 16.00016.000 TL artar.
647 hesabı bir gelir tablosu hesabıdır ve alacak kaydı geliri temsil eder.

Anahtar Kavram

Alacak Senetleri Reeskontunun İptal Mantığı

Daha Fazla Pratik

Borç senetleri reeskontunun iptal kaydını ve bu işlemin 657 Reeskont Faiz Giderleri hesabı üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 200Soru

Bir işletmenin 20252025 yılı dönem sonu envanter ve kapanış çalışmaları sonucunda "690 Dönem Karı veya Zararı" hesabının toplamları şu şekildedir:

Hesap KalemiTutar
690 Dönem Karı veya Zararı (Alacak Toplamı)1.200.0001.200.000 TL
690 Dönem Karı veya Zararı (Borç Toplamı)850.000850.000 TL

İşletmenin o yıla ait kanunen kabul edilmeyen giderlerinin (KKEG) toplamı 50.00050.000 TL'dir. Kurumlar vergisi oranının %25\%25 olduğu varsayıldığında, işletmenin dönem net kârının öz kaynaklar grubundaki ilgili hesaba devri için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 692 Dönem Net Karı veya Zararı (Borç) 250.000 / 590 Dönem Net Karı (Alacak) 250.000

Cevap

Dönem net kârının devri için "692 Dönem Net Karı veya Zararı" hesabı 250.000250.000 TL borçlandırılmalı, "590 Dönem Net Karı" hesabı 250.000250.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Dönem sonu işlemlerinde öncelikle ticari kâr bulunur (350.000350.000 TL). Ardından vergi matrahına ulaşmak için KKEG eklenir (400.000400.000 TL) ve vergi hesaplanır (100.000100.000 TL). Ticari kârdan vergi düşüldüğünde kalan 250.000250.000 TL, dönem net kârıdır. Bu tutar, 692 nolu hesabın borcuna ve 590 nolu bilanço hesabının alacağına kaydedilerek devredilir.

Adım Adım Çözüm

1
Ticari kârın (690 hesabı bakiyesi) hesaplanması
1.200.000850.000=350.0001.200.000 - 850.000 = 350.000 TL (Alacak kalanı)
690 hesabının alacak ve borç farkı işletmenin vergi öncesi ticari kârını verir.
2
Mali kârın (Vergi matrahı) hesaplanması
350.000+50.000=400.000350.000 + 50.000 = 400.000 TL
Kanunen kabul edilmeyen giderler (KKEG), vergi hesaplanırken ticari kâra ilave edilir.
3
Dönem kârı vergi karşılığının (691) hesaplanması
400.000×0,25=100.000400.000 \times 0,25 = 100.000 TL
Mali kâr üzerinden yasal vergi oranı uygulanarak ödenecek vergi karşılığı bulunur.
4
Dönem net kârının (692) bulunması
350.000100.000=250.000350.000 - 100.000 = 250.000 TL
Ticari kârdan vergi karşılığı düşüldüğünde işletmenin net kârına ulaşılır.
5
Dönem net kârının bilançoya (öz kaynaklara) devri
692 (Borç) 250.000250.000 / 590 (Alacak) 250.000250.000
Sonuç hesapları kapatılarak net sonuç bilanço hesabı olan 590 nolu hesaba aktarılır.

Anahtar Kavram

Dönem net kârının hesaplanmasında vergi matrahına ulaşmak için KKEG ilavesi yapılması ve net sonucun 692'den 590'a aktarılması.

İpuçları

1
Önce 690 hesabının bakiyesini (ticari kârı) bulun.
2
Vergi hesaplarken KKEG tutarını kâra eklemeniz gerektiğini, ancak verginin ticari kârdan düşülerek net kâra ulaşıldığını unutmayın.
3
Mali kâr 400.000400.000 TL'dir. Bunun üzerinden hesaplanan %25\%25 vergi düşüldükten sonra kalan tutar 250.000250.000 TL olup 692'den 590'a aktarılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Dönem Net Zararı' durumu için, 690 borç bakiyesi vererek çözmeyi deneyin.
Tahmini Süre:2m 30s
ÖncekiSayfa 10 / 14Sonraki
Gelir Tablosu Hesapları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 10 | Examkin