Gelir Tablosu Hesapları

269 soru

Soru 201Soru

İşletme, %20\%20 Katma Değer Vergisi (KDV) hariç 500.000500.000 TL tutarında ticari malı veresiye (kredili) olarak satmış ve ilgili kaydı yapmıştır. Satıştan bir hafta sonra alıcı, malların 100.000100.000 TL'lik kısmını (KDV hariç) kalite standartlarına uygun olmadığı gerekçesiyle iade etmiştir. İşletme bu iadeyi kabul ederek alıcının borcundan düşmüştür. Ayrıca işletme, alıcının kalan borcunu vadesinden önce ödemesi durumunda, kalan ana para tutarı üzerinden %5\%5 oranında nakit iskontosu (kasa iskontosu) uygulanacağını belirtmiştir. Alıcı, kalan borcunun tamamını iskontodan yararlanarak banka yoluyla ödemiştir.

Buna göre, işletmenin yaptığı iskonto kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 611 Satış İskontoları hesabı, 20.00020.000 TL

Cevap

İskonto kaydında 611 Satış İskontoları hesabı 20.00020.000 TL tutarında borçlandırılmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, işletmenin iade sonrası kalan 400.000400.000 TL'lik ana para alacağı üzerinden %5\%5 oranında hesapladığı 20.00020.000 TL'lik iskontoyu doğru hesap ve doğru tutarla borçlandırmaktadır. Bu işlemde 611 Satış İskontoları hesabı borçlandırılırken, buna tekabül eden 4.0004.000 TL tutarındaki KDV ise 191 İndirilecek KDV hesabına kaydedilerek alıcının toplam borcu olan 480.000480.000 TL'den 24.00024.000 TL (20.000+4.00020.000 + 4.000) düşülmüş olur.

Adım Adım Çözüm

1
İade sonrası kalan ana para borcunu hesapla
500.000500.000 TL (İlk Satış) - 100.000100.000 TL (İade) = 400.000400.000 TL
İskonto, alıcının işletmeye olan güncel ana para borcu üzerinden hesaplanır.
2
İskonto tutarını hesapla
400.000400.000 TL ×%5=20.000\times \%5 = 20.000 TL
Belirlenen %5\%5 nakit iskontosu oranı kalan tutara uygulanır.
3
İskontoya ait KDV tutarını hesapla
20.00020.000 TL ×%20=4.000\times \%20 = 4.000 TL
İskonto işlemi bir fiyat düzeltmesi olduğu için Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca KDV'nin de düzeltilmesi gerekir.
4
Yevmiye kaydını oluştur
611 Satış İskontoları (B): 20.00020.000 TL, 191 İndirilecek KDV (B): 4.0004.000 TL, 120 Alıcılar (A): 24.00024.000 TL
Satış iskontoları gelir tablosunda satışları azaltan bir hesap olduğu için borç taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

Satış iskontoları (611), satış yapıldıktan sonra ortaya çıkan nakit iskontoları veya kalite sorunları nedeniyle yapılan indirimlerin izlendiği, gelir tablosunda satış indirimleri grubunda yer alan pasif karakterli (borç kalanlı) bir hesaptır.

İpuçları

1
İskonto hesaplanmadan önce alıcının üzerinde kalan ana para borcunu (iade sonrası) tespit etmelisiniz.
2
Nakit iskontoları (kasa iskontoları) için Tekdüzen Hesap Planı'nda hangi spesifik hesabın kullanıldığını hatırlayın.
3
İskonto tutarını hesaplarken KDV'yi dışarıda tutarak sadece ana para üzerinden işlem yapın ve doğru kodu (611) seçin.

Daha Fazla Pratik

Satış iskontolarının dönem sonundaki kapanış kaydını ve 690 Dönem Karı veya Zararı hesabına devredilme sürecini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 202Soru

Aralıklı envanter yöntemini benimseyen bir ticaret işletmesinin 31.12.2025 tarihli genel geçici mizan verileri ve dönem sonu envanter kayıtları aşağıdaki gibidir:

Hesap / Veri KalemiBorç Toplamı (TL)Alacak Toplamı (TL)
153153 Ticari Mallar398.000398.00010.25010.250
610610 Satıştan İadeler14.50014.500-
611611 Satış İskontoları8.7508.750-
Dönem Sonu Stok (Fiziki Sayım)92.00092.000-

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" kaydı için hesaplanacak tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 295.750295.750 TL

Cevap

İşletmenin Satılan Ticari Mallar Maliyeti 295.750295.750 TL olarak hesaplanmalıdır.
Doğru cevap olan tutar, aralıklı envanter yönteminin temel formülü olan (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok mantığına dayanır. Mizan verilerinde 153 Ticari Mallar hesabının borç toplamı dönem başı mevcudu ve dönem içi brüt alışları içerirken, alacak toplamı alıştan iade ve iskontoları gösterir. Bu iki tutarın farkı olan 387.750387.750 TL'den, fiziki sayım sonucu belirlenen 92.00092.000 TL tutarındaki dönem sonu stok çıkarıldığında 295.750295.750 TL maliyet tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış maliyetini (satılabilir mal maliyeti) belirle.
398.00010.250=387.750398.000 - 10.250 = 387.750 TL
Aralıklı envanter yönteminde 153 nolu hesabın borç toplamı (dönem başı stok + alışlar + alış giderleri) ile alacak toplamı (alış iadeleri + alış iskontoları) arasındaki fark satılabilir malların maliyetini verir.
2
Satılan malların maliyetini hesapla.
387.75092.000=295.750387.750 - 92.000 = 295.750 TL
Satılabilir mal maliyetinden dönem sonu mevcut stok tutarı çıkarıldığında satılan kısmın maliyetine ulaşılır.
3
Satışla ilgili indirim kalemlerini değerlendir.
610610 ve 611611 nolu hesaplar dikkate alınmaz.
Satıştan iadeler ve satış iskontoları brüt satışlardan indirilerek net satışlara ulaşılmasını sağlar; satışların maliyeti (STMM) üzerinde doğrudan bir etkisi yoktur.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanter Yönteminde Satışların Maliyeti Hesaplaması

İpuçları

1
Aralıklı envanter yönteminde STMM tutarı mizan verileri ve fiziki sayım sonucuyla dönem sonunda tek bir kayıtla hesaplanır.
2
Satış iadeleri ve satış iskontoları Gelir Tablosu'nda 'Satış İndirimleri' grubunda yer alır; 'Satışların Maliyeti' grubunu etkilemez.
3
STMM = (153 Borç Toplamı - 153 Alacak Toplamı) - Dönem Sonu Stok formülünü kullanarak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Sürekli Envanter Yöntemi' için çözerek, satış anında maliyet kaydının nasıl değiştiğini analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce 153 Ticari Mallar hesabının mizan kalanını (Net Borç Kalanı) bulun: 398.00010.250=387.750398.000 - 10.250 = 387.750 TL. Ardından bu rakamdan dönem sonu stok mevcudu olan 92.00092.000 TL'yi çıkararak doğrudan STMM tutarına ulaşın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 203Soru

İşletme, 20242024 yılı başında 200.000200.000 TL maliyet bedeli ile satın aldığı bir taşıt için 55 yıl faydalı ömür üzerinden normal amortisman yöntemiyle amortisman ayırmaya karar vermiştir. İşletme, 20242024 ve 20252025 yıllarında amortisman hesaplamalarını yapmış olmasına rağmen, bu tutarların muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığını 20262026 yılı Mart ayında yapılan bir denetim sırasında tespit etmiştir.

Buna göre, 20262026 yılında yapılacak düzeltme kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisi ve hangi tutarla borçlandırılmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 80.00080.000 TL - 681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları

Cevap

80.00080.000 TL tutarındaki geçmiş dönem amortisman giderleri, 20262026 yılında '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Muhasebenin temel kavramlarından dönemsellik gereği, her dönemin gideri kendi döneminde kaydedilmelidir. Ancak bir hata veya unutma sonucu geçmiş yıllara (2024 ve 2025) ait giderler cari dönemde (2026) fark edilirse, bu tutarlar '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabında muhasebeleştirilir. Bu soruda iki yıllık amortisman payı (40.000+40.000=80.00040.000 + 40.000 = 80.000 TL) bu hesaba borç yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık amortisman payının hesaplanması
200.000/5=40.000200.000 / 5 = 40.000 TL
Normal amortisman yöntemine göre maliyet bedeli faydalı ömre bölünür.
2
Kayıtlara alınmayan geçmiş yıl sayısının belirlenmesi
20242024 ve 20252025 yılları (22 yıl)
Hata 2026 yılında tespit edildiği için 2024 ve 2025 yılları 'önceki dönem' kapsamına girer.
3
Toplam düzeltme tutarının hesaplanması
40.000×2=80.00040.000 \times 2 = 80.000 TL
Her iki yıla ait payın toplamı kadar düzeltme yapılmalıdır.
4
Düzeltme hesabının belirlenmesi
681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları
Tekdüzen Hesap Planı'na göre geçmiş dönemlere ait unutulan giderler bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gider ve Zararları (681)

İpuçları

1
Amortismanın kaç yıl boyunca kaydedilmediğini ve yıllık tutarını hesaplayın.
2
Cari yılda (2026) tespit edilen ancak geçmiş yıllara (2024-2025) ait olan giderler için hangi özel sonuç hesabının kullanıldığını hatırlayın.
3
Yıllık amortisman 40.00040.000 TL'dir. Toplam iki yıl için 80.00080.000 TL tutarında düzeltme yapılmalı ve bu tutar 'Önceki Dönem' vurgusu yapan hesaba yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş dönemlerde fazla kaydedilen bir giderin (veya eksik kaydedilen gelirin) cari dönemde tespiti durumunda hangi hesabın kullanılacağını (671) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 204Soru

İşletme, 01.09.202501.09.2025 tarihinde yeni bir depo inşaatını finanse etmek amacıyla bir bankadan 2020 ay vadeli, yıllık %18\%18 basit faizli, 1.200.0001.200.000 TL tutarında kredi kullanmıştır. Kredinin anapara ve faiz ödemesi vade sonunda (01.05.202701.05.2027) tek seferde gerçekleştirilecektir. İşletme 7/A seçeneğini uygulamakta olup borçlanma maliyetlerini dönem sonunda ilgili sonuç hesaplarına aktarmaktadır. Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli gelir tablosunda bu krediyle ilgili olarak raporlanması gereken hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 661 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri hesabı; 72.000 TL

Cevap

661 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri hesabı; 72.000 TL
Kredinin vadesi 20 ay olduğu için borçlanma maliyetleri '661 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri' hesabında izlenir. Dönemsellik ilkesine göre 2025 yılının Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarına ait toplam 72.00072.000 TL'lik faiz tutarı, henüz ödenmemiş olsa dahi tahakkuk esası gereği 2025 yılı gelir tablosuna gider olarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık ve aylık faiz tutarının hesaplanması
Yıllık Faiz: 1.200.000×0,18=216.0001.200.000 \times 0,18 = 216.000 TL; Aylık Faiz: 216.000/12=18.000216.000 / 12 = 18.000 TL
Borçlanma maliyetinin zaman bazlı dağılımını belirlemek için birim dönem faizi hesaplanır.
2
2025 yılına isabet eden sürenin belirlenmesi
4 Ay (Eylül, Ekim, Kasım, Aralık)
Dönemsellik kavramı uyarınca sadece 31.12.202531.12.2025 tarihine kadar olan giderler bu dönemin gelir tablosuna yansıtılır.
3
Cari dönem gider tutarının hesaplanması
18.000×4=72.00018.000 \times 4 = 72.000 TL
4 aylık tahakkuk eden faiz gideri hesaplanır.
4
Vadeye göre hesap sınıflandırması
661 Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (Vade: 20 ay > 12 ay)
Kredinin orijinal vadesi bir yılı aştığı için faiz giderleri uzun vadeli borçlanma giderleri hesabında raporlanır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Borçlanma Maliyetlerinin Sınıflandırılması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 205Soru

Hem üretim hem de ticaret faaliyeti ile eş zamanlı olarak uğraşan bir işletmenin ilgili döneme ait envanter ve maliyet verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Veri KalemiTutar (TL)
Dönem Başı Yarı Mamul Mevcudu45.00045.000
Dönem Sonu Yarı Mamul Mevcudu55.00055.000
Dönem Başı Mamul Mevcudu90.00090.000
Dönem Sonu Mamul Mevcudu70.00070.000
Dönem İçi Toplam Üretim Maliyeti (710+720+730710+720+730)350.000350.000
Satılan Ticari Malların Maliyeti120.000120.000

Buna göre, işletmenin bu döneme ait gelir tablosunda yer alacak "Satışların Maliyeti" kaleminin toplam tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 480.000480.000

Cevap

Satışların maliyeti toplamı 480.000480.000 TL olarak hesaplanır.
İşletmenin toplam satış maliyeti hesaplanırken, önce üretim sürecindeki stok değişimleri (Yarı Mamul ve Mamul) dikkate alınarak Satılan Mamuller Maliyeti (360.000360.000 TL) bulunur. Daha sonra bu tutara hazır olarak alınıp satılan ticari malların maliyeti (120.000120.000 TL) eklenir. Toplamda 480.000480.000 TL tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Üretilen Mamul Maliyetini hesapla
45.000(DBYM)+350.000(U¨retimGid.)55.000(DSYM)=340.00045.000 (DBYM) + 350.000 (Üretim Gid.) - 55.000 (DSYM) = 340.000 TL
Dönem içi üretim maliyetine dönem başı yarı mamul eklenip dönem sonu yarı mamul çıkarılarak tamamlanan mamullerin maliyeti bulunur.
2
Satılan Mamuller Maliyetini (620) hesapla
90.000(DBM)+340.000(U¨retilen)70.000(DSM)=360.00090.000 (DBM) + 340.000 (Üretilen) - 70.000 (DSM) = 360.000 TL
Üretilen mamul maliyetine dönem başı mamul stoku eklenip dönem sonu mamul stoku çıkarılarak satılan kısmın maliyetine ulaşılır.
3
Toplam Satışların Maliyetini bul
360.000(620)+120.000(621)=480.000360.000 (620) + 120.000 (621) = 480.000 TL
Gelir tablosundaki Satışların Maliyeti grubu; Satılan Mamuller Maliyeti (620), Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621) ve varsa Satılan Hizmet Maliyeti (622) kalemlerinin toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Satışların Maliyeti grubu, işletmenin hem üretim hem de ticaret faaliyetlerinden doğan tüm satış maliyetlerinin konsolide edildiği bölümdür.

İpuçları

1
Satışların maliyeti sadece tek bir hesaptan oluşmak zorunda değildir; 620 ve 621 hesaplarını birlikte düşünün.
2
Önce 710, 720 ve 730 nolu hesaplardan 151 (Yarı Mamul) ve 152 (Mamul) hesaplarına geçiş yaparak 620 hesabını hesaplamalısınız.
3
Üretim maliyeti formülü: DBYM + Üretim Giderleri - DSYM = Üretilen Mamul; Satılan Mamul = DBM + Üretilen - DSM.

Daha Fazla Pratik

Stok değer düşüklüğü karşılığı ayrılması durumunda bu işlemin STMM üzerindeki etkisini araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 206Soru

Bir işletmenin 20252025 yılı Aralık ayı sonundaki faaliyetlerine ilişkin veriler aşağıdaki gibidir:

- Aralık ayına ait 15.00015.000 TL tutarındaki elektrik faturası işletmeye ulaşmış ancak henüz ödenmemiştir. Bu giderin %70\%70'i pazarlama, %30\%30'u genel yönetim birimine ilişkindir.
- İşletmenin dönem başında peşin ödediği ve "180180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabında izlediği 24.00024.000 TL tutarındaki bir yıllık kira bedelinin Aralık ayı payı idari ofisler için ayrılmıştır.
- Pazarlama departmanında kullanılan bir hizmet aracı için Aralık ayında 5.0005.000 TL tutarında amortisman hesaplanmıştır.

İşletme maliyet hesaplarını 7/A7/A seçeneğine göre takip ettiğine göre; dönem sonu yansıtma kayıtları sonucunda "631631 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri" ve "632632 Genel Yönetim Giderleri" hesaplarının borç toplamları sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15.50015.500 TL ve 6.5006.500 TL

Cevap

Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri için 15.50015.500 TL ve Genel Yönetim Giderleri için 6.5006.500 TL
Doğru cevap olan seçenekte, elektrik faturası tahakkuk esası gereği dağıtım anahtarına göre paylaştırılmış (10.50010.500 TL Pazarlama, 4.5004.500 TL Genel Yönetim), kira giderinin Aralık ayı payı (2.0002.000 TL) idari kısma eklenmiş ve pazarlama departmanının amortisman gideri (5.0005.000 TL) ilgili hesaba dahil edilmiştir. Sonuçta Pazarlama (10.500+5.000=15.50010.500 + 5.000 = 15.500 TL) ve Genel Yönetim (4.500+2.000=6.5004.500 + 2.000 = 6.500 TL) tutarları elde edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Elektrik faturasının birimlere göre dağıtılması
Pazarlama Payı: 15.000×0,70=10.50015.000 \times 0,70 = 10.500 TL; Genel Yönetim Payı: 15.000×0,30=4.50015.000 \times 0,30 = 4.500 TL
Giderler, tahakkuk esası gereği ödenip ödenmediğine bakılmaksızın ilgili oldukları döneme ve birime kaydedilmelidir.
2
Kira giderinin aylık payının hesaplanması
24.000/12=2.00024.000 / 12 = 2.000 TL (Aralık ayı payı)
Dönemsellik kavramı gereği, peşin ödenen giderlerin sadece ilgili aya ait kısmı sonuç hesaplarına aktarılır.
3
Toplam faaliyet giderlerinin birim bazında belirlenmesi
Pazarlama (760): 10.500+5.000=15.50010.500 + 5.000 = 15.500 TL; Genel Yönetim (770): 4.500+2.000=6.5004.500 + 2.000 = 6.500 TL
Pazarlama birimi için elektrik ve amortisman; genel yönetim için elektrik ve kira giderleri toplanır.
4
Yansıtma hesapları aracılığıyla sonuç hesaplarına aktarım
761631761 \rightarrow 631 (15.50015.500 TL) ve 771632771 \rightarrow 632 (6.5006.500 TL)
7/A seçeneğinde gider hesapları dönem sonunda yansıtma hesapları kullanılarak gelir tablosu hesaplarına devredilir.

Anahtar Kavram

Tahakkuk Esası ve Dönem Sonu Yansıtma İşlemleri

İpuçları

1
Elektrik faturasının henüz ödenmemiş olması, onun Aralık ayı gideri olarak kaydedilmesine engel değildir.
2
"180180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabındaki tutar bir yıllıktır; sadece Aralık ayına düşen payı hesaplayarak Genel Yönetim Giderleri'ne eklemelisiniz.
3
Pazarlama birimi için elektrik payı (15.000×0,7015.000 \times 0,70) ile amortismanı toplayın; Genel Yönetim için ise elektrik payı (15.000×0,3015.000 \times 0,30) ile aylık kira payını (24.000/1224.000 / 12) toplayın.

Daha Fazla Pratik

Farklı yansıtma anahtarları kullanılarak hem üretim hem de faaliyet giderlerinin dağıtıldığı kapsamlı bir dönem sonu sorusu çözülebilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 207Soru

ABCABC İşletmesi'nin 20252025 yılı dönem sonu envanter ve değerleme çalışmaları sonucunda aşağıdaki veriler elde edilmiştir:

* Bankada bulunan 20.00020.000 ABD Doları tutarındaki mevduatın dönem sonu değerlemesi yapılmıştır (Döviz alış kuru: 3131 TL/USD, Dönem sonu kuru: 3333 TL/USD).
* Önceki dönemde tamamına karşılık ayrılan 10.00010.000 TL tutarındaki şüpheli ticari alacağın 7.0007.000 TL'lik kısmı nakden tahsil edilmiştir.
* İşletmenin sahip olduğu bir iştiraki, dönem sonunda 12.00012.000 TL temettü dağıtacağını beyan etmiş ve işletme bu tutar üzerinde alacak hakkı kazanmıştır.
* Kayıtlı değeri 50.00050.000 TL, birikmiş amortismanı 20.00020.000 TL olan bir demirbaş 45.00045.000 TL bedelle peşin satılmıştır.
* İşletmenin dönem başında iptal ettiği "Alacak Senetleri Reeskontu" hesabının tutarı 5.0005.000 TL'dir.

Buna göre, işletmenin 20252025 yılı gelir tablosunda "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" grup toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 64.00064.000

Cevap

İşletmenin Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar grup toplamı 64.00064.000 TL'dir.
Doğru cevap, 64 grubuna ait olan Kambiyo Karları (40.00040.000 TL), Konusu Kalmayan Karşılıklar (7.0007.000 TL), İştiraklerden Temettü Gelirleri (12.00012.000 TL) ve Reeskont Faiz Gelirleri (5.0005.000 TL) kalemlerinin toplamıdır. Bu kalemler işletmenin ana faaliyeti dışındaki ancak süreklilik gösteren (olağan) faaliyetlerinden kaynaklanan gelirlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Kambiyo karının hesaplanması
40.00040.000 TL
Dövizli mevduatın değerlemesinden doğan kur farkı (20.000×(3331)20.000 \times (33 - 31)) '646 Kambiyo Karları' hesabına kaydedilir.
2
Konusu kalmayan karşılığın belirlenmesi
7.0007.000 TL
Karşılık ayrılmış şüpheli alacağın tahsil edilen kısmı (7.0007.000 TL) '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına gelir kaydedilir.
3
İştirak temettü gelirinin belirlenmesi
12.00012.000 TL
Tahakkuk esası gereği, temettü hakkı doğduğunda bu tutar '640 İştiraklerden Temettü Gelirleri' hesabına kaydedilir.
4
Reeskont faiz gelirinin belirlenmesi
5.0005.000 TL
Dönem başında yapılan düzeltme kaydıyla '122 Alacak Senetleri Reeskontu' hesabı kapatılarak '647 Reeskont Faiz Gelirleri'ne aktarılır.
5
Toplamın hesaplanması ve dışlamaların yapılması
64.00064.000 TL
Tüm olağan gelirler toplanır (40.000+7.000+12.000+5.000=64.00040.000 + 7.000 + 12.000 + 5.000 = 64.000). Demirbaş satış karı (15.00015.000 TL) olağandışı olduğu için dahil edilmez.

Anahtar Kavram

64 grubundaki hesapların sınıflandırılması ve olağan/olağandışı gelir ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Karşılık iptalleri ile ilgili '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının, önceki yılın gideriyle olan bağlantısını inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 208Soru

Bir işletmenin dönem sonu envanter ve kapanış işlemleri sırasında "690 Dönem Karı veya Zararı" hesabının toplamları şu şekildedir:

Hesap AdıBorç ToplamıAlacak Toplamı
690 Dönem Karı veya Zararı740.000740.000 TL560.000560.000 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem net zararının bilanço hesaplarına aktarılmasına ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 591 Dönem Net Zararı (-) 180.000180.000 / Alacak: 692 Dönem Net Karı veya Zararı 180.000180.000

Cevap

Dönem net zararının bilanço hesaplarına aktarılması kaydı; borç tarafında '591 Dönem Net Zararı (-)', alacak tarafında ise '692 Dönem Net Karı veya Zararı' hesabının yer aldığı kayıttır.
Verilen bilgilere göre 690 numaralı hesap 180.000180.000 TL borç kalanı vermektedir, bu da dönem zararını ifade eder. Dönem net zararı önce 692 hesabına, oradan da bilanço hesabı olan 591 Dönem Net Zararı (-) hesabına aktarılır. 591 hesabı pasifi düzenleyici aktif karakterli bir hesap olduğu için artışlar borç tarafına, 692 hesabının kapatılması ise alacak tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
690 Dönem Karı veya Zararı hesabının kalanını belirle
740.000560.000=180.000740.000 - 560.000 = 180.000 TL (Borç Kalanı)
Borç toplamının alacak toplamından fazla olması, giderlerin gelirlerden fazla olduğunu ve dönem zararı oluştuğunu gösterir.
2
Zarar tutarını 692 numaralı hesaba devret
Borç: 692 180.000180.000 / Alacak: 690 180.000180.000
690 hesabındaki bakiye, vergiden sonraki net sonucu göstermek üzere 692 hesabına aktarılır (Zarar durumunda vergi karşılığı ayrılmaz).
3
Dönem net zararını bilanço hesabına aktar
Borç: 591 180.000180.000 / Alacak: 692 180.000180.000
Gelir tablosu hesapları kapatılarak net sonuç bilanço grubundaki öz kaynaklar altındaki ilgili hesaba (591) taşınır.

Anahtar Kavram

Gelir tablosu hesaplarının kapatılma sırası ve dönem net sonucunun bilanço hesaplarına (590/591) aktarılması sürecidir.

İpuçları

1
690 hesabının borç ve alacak toplamları arasındaki farkın hangi tarafın lehine olduğuna ve bunun ne anlama geldiğine (kar/zarar) dikkat edin.
2
Zarar durumunda 590 numaralı hesap mı yoksa 591 numaralı hesap mı kullanılmalıdır? Bu hesabın öz kaynaklar içindeki karakterini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kar durumunda 691 Vergi Karşılığı hesabının hesaplanması ve 692 hesabına etkisini içeren bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 209Soru

Aralıklı envanter yöntemini kullanan ve hem üretim hem de ticaret faaliyetiyle uğraşan bir işletmenin dönem sonu envanter verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap / BilgiTutar (TL)
Dönem Başı Ticari Mallar80.00080.000
Ticari Mal Alışları250.000250.000
Alış Nakliye Giderleri10.00010.000
Alış İadeleri15.00015.000
Alış Iskontoları5.0005.000
Dönem Sonu Mal Mevcudu70.00070.000
Satılan Mamuller Maliyeti100.000100.000

Bu verilere göre, işletmenin ilgili döneme ait gelir tablosunda '621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti' hesabında raporlanması gereken tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 250.000250.000

Cevap

İşletmenin gelir tablosunda yer alacak Satılan Ticari Mallar Maliyeti (621) tutarı 250.000250.000 TL'dir.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti, aralıklı envanter yönteminde 'Dönem Başı Stok + Dönem İçi Net Alışlar - Dönem Sonu Stok' formülüyle hesaplanır. Net alışlar hesaplanırken alış gideri olan nakliye maliyete eklenmiş (250.000+10.000250.000 + 10.000), iade ve iskontolar (15.000+5.00015.000 + 5.000) ise düşülerek 240.000240.000 TL net alışa ulaşılmıştır. Bu tutara dönem başı stoğun eklenip dönem sonu stoğun çıkarılmasıyla 250.000250.000 TL sonucuna varılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net alış tutarının hesaplanması
Net Alışlar = 250.000+10.00015.0005.000=240.000250.000 + 10.000 - 15.000 - 5.000 = 240.000 TL
Alış nakliye giderleri maliyete eklenirken, iade ve iskontolar maliyetten düşülmelidir.
2
Satılabilir mal maliyetinin belirlenmesi
Satılabilir Mal Maliyeti = 80.000(DBTM)+240.000(NetAlıs\clar)=320.00080.000 (DBTM) + 240.000 (Net Alışlar) = 320.000 TL
Dönem başı mevcut stok ile dönem içi net girişlerin toplamı satışa hazır malları verir.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) hesaplanması
STMM = 320.00070.000(DSTM)=250.000320.000 - 70.000 (DSTM) = 250.000 TL
Satılabilir mallardan dönem sonunda elde kalan miktar çıkarıldığında satılan kısmın maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Satılan Ticari Mallar Maliyeti (STMM) Hesaplama Mantığı

Daha Fazla Pratik

Sürekli envanter yönteminde satış anında yapılan 621 kaydının dönem sonu sayımıyla nasıl mutabık kılındığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 210Soru

İşletme, dönem içinde yaptığı kasa sayımında 4.0004.000 TL noksanlık tespit etmiş ve bu tutarı "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabına kaydetmiştir. Dönem sonuna kadar yapılan tüm araştırmalara rağmen söz konusu noksanlığın nedeni belirlenememiş ve tutarın dönem giderlerine aktarılarak kapatılmasına karar verilmiştir.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre, bu noksanlığın dönem sonunda kapatılması için yapılması gereken yevmiye kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar

Cevap

Dönem sonuna kadar nedeni bulunamayan kasa noksanlıkları "659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar" hesabına borç kaydedilerek kapatılmalıdır.
Dönem sonu işlemleri sırasında, nedeni araştırılıp bulunamayan kasa noksanlıkları işletmenin normal riskleri kapsamında değerlendirildiği için "659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar" hesabına borç kaydedilerek sonuç hesaplarına devredilir. Bu işlem sonucunda geçici nitelikteki "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabı alacaklandırılarak kapatılmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa noksanlığının mevcut durumunu belirle
Noksanlık tutarı (4.0004.000 TL) halihazırda "197 Sayım ve Tesellüm Noksanları" hesabının borcunda beklemektedir.
Dönem içinde yapılan ilk kayıt; Borç: 197, Alacak: 100 şeklindedir.
2
Noksanlığın giderleştirilme niteliğini tespit et
Neden bulunamadığı için bu tutar bir zarar/gider kalemidir ve THP gereği "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar" grubuna girmektedir.
Muhasebe ilkeleri uyarınca nedeni belirlenemeyen sayım noksanları olağan gider kabul edilir.
3
Dönem sonu kapatış kaydını yap
Borç: 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar (4.0004.000 TL) / Alacak: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları (4.0004.000 TL)
Geçici hesap olan 197'nin bakiyesi sıfırlanırken, tutar sonuç hesaplarına (gelir tablosuna) aktarılır.

Anahtar Kavram

Kasa sayım noksanlıklarının dönem sonunda 659 nolu hesaba aktarılması

İpuçları

1
Noksanlıkların geçici olarak tutulduğu 197 nolu hesabın nasıl kapatılması gerektiğini düşünün.
2
Kasa noksanlıkları genellikle 'olağan' faaliyetlerin bir parçası olarak kabul edilir.
3
THP'de nedeni bulunamayan kasa sayım noksanları için özel olarak 659 numaralı hesap tanımlanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Eğer noksanlığın nedeni bir hırsızlık olayı olsaydı, hangi hesabın kullanılması gerektiğini araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 211Soru

İşletmenin 20262026 yılı hesap dönemine ait kayıtları incelenirken, 20252025 yılında alınmış olan 15.00015.000 TL tutarındaki bir danışmanlık hizmeti faturasının sehven muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Aynı çalışma döneminde işletme deposunda meydana gelen küçük çaplı bir yangın sonucunda, maliyet bedeli 5.0005.000 TL olan ve sigortalanmamış ticari malın tamamen zayi olduğu belirlenmiştir. Bu olayların muhasebe kaydında borçlandırılması gereken hesaplar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları ve 689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar

Cevap

İşletmenin geçmiş döneme ait unutulan faturası için 681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları, cari dönemdeki yangın zayiatı için ise 689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı borçlandırılmalıdır.
Doğru yanıt, her iki işlemin de niteliğine uygun hesapları içermektedir. 20252025 yılına ait unutulan fatura dönemsellik ilkesi gereği 'Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabına, sigortasız ve telafisi mümkün olmayan yangın zayiatı ise 'Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Geçmiş döneme ait işlemin analiz edilmesi
15.00015.000 TL tutarındaki fatura 2025 yılına aittir ancak 2026 yılında fark edilmiştir.
Muhasebenin dönemsellik kavramı gereği, cari döneme ait olmayan ancak bu dönemde ortaya çıkan giderler '681 Önceki Dönem Gider ve Zararları' hesabında izlenir.
2
Cari dönemdeki olağandışı olayın analiz edilmesi
Yangın sonucu 5.0005.000 TL değerinde mal zayi olmuştur.
Yangın, deprem, su baskını gibi arızi ve işletmenin normal faaliyeti dışında gerçekleşen kayıplar '689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar' hesabına kaydedilir.
3
Muhasebe kaydının birleştirilmesi
681 borç 15.00015.000 TL, 689 borç 5.0005.000 TL.
Her iki kalem de işletme için bir gider/zarar niteliği taşıdığından ilgili hesapların borç tarafına kayıt yapılır.

Anahtar Kavram

Olağandışı Gider ve Zararların Sınıflandırılması
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 212Soru

İşletme, idari işlerin yürütülmesi amacıyla kullanılan ofis araçlarının periyodik bakım ve onarımı için 4.5004.500 TL tutarında (KDV ihmal edilmiştir) nakit ödeme yapmıştır. İşletme maliyet hesaplarını 7/A7/A seçeneğine göre takip etmektedir. Buna göre, söz konusu harcamanın dönem içinde kaydedileceği borçlu hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770770 Genel Yönetim Giderleri

Cevap

İdari işlerin yürütülmesi amacıyla yapılan harcamalar 770770 Genel Yönetim Giderleri hesabının borcuna kaydedilmelidir.
İşletmenin idari birimlerinde kullanılan varlıkların bakım ve onarımı, işletmenin genel yönetimiyle ilgili bir faaliyettir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre 7/A7/A seçeneğinde bu tür yönetimsel harcamalar 770770 Genel Yönetim Giderleri hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Giderin niteliğini belirle
Harcama idari işlerin (yönetim) yürütülmesiyle ilgilidir.
Soruda harcamanın idari araçların bakımı için yapıldığı belirtilmiştir.
2
Hesap planına göre uygun maliyet hesabını seç
770770 Genel Yönetim Giderleri hesabı borçlandırılır.
7/A7/A seçeneğinde yönetimle ilgili tüm faaliyet giderleri bu hesapta toplanır.
3
Ödeme yöntemine göre alacaklı hesabı belirle
100100 Kasa hesabı alacaklandırılır.
Ödemenin nakit yapıldığı belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

Faaliyet giderlerinin fonksiyonel ayrımı ve 7/A7/A kayıt düzeni

İpuçları

1
Harcamanın hangi departman (pazarlama, üretim, yönetim) için yapıldığına dikkat edin.
2
7/A7/A seçeneğinde dönem içi kayıtların her zaman 77 ile başlayan maliyet hesaplarına yapıldığını hatırlayın.
3
İdari işler için yapılan periyodik bir gider, doğrudan yönetim fonksiyonu ile ilişkilidir.

Daha Fazla Pratik

Aynı harcama dönem sonunda gelir tablosuna aktarılırken hangi yansıtma hesabının kullanılacağını düşünün.
Tahmini Süre:45s
Soru 213Soru

Gıda sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin ilgili faaliyet dönemine ait mizan verileri ve gerçekleşen bazı işlemleri aşağıda özetlenmiştir:

- Yurtiçi müşterilere yapılan kredili ve peşin mal satışlarının toplamı: 2.400.0002.400.000 TL
- Yurtdışına gerçekleştirilen ihracat bedeli (80.00080.000 USD, satış tarihindeki kur 11 USD = 3333 TL): 2.640.0002.640.000 TL
- Vadeli satışlarda peşin satış fiyatının üzerinde belirlenen ve satış faturasına dahil edilen vade farkı tutarı: 45.00045.000 TL
- Devlet tarafından işletmeye sağlanan ihracat destek primi tahakkuku: 80.00080.000 TL
- İstihdam teşvikleri kapsamında yararlanılan SGK %5 işveren hissesi indirimi tutarı: 40.00040.000 TL
- İşletme mülkiyetindeki ekonomik ömrünü tamamlamış bir kamyonetin satışından elde edilen bedel: 120.000120.000 TL
- Dönem sonu itibarıyla bankadaki vadeli mevduat hesapları için hesaplanan faiz geliri tahakkuku: 20.00020.000 TL
- Müşteriler tarafından kalite standartlarına uygun olmadığı gerekçesiyle iade edilen malların satış bedeli: 150.000150.000 TL
- Peşin ödeme yapan müşterilere satış anında uygulanan nakit iskontosu: 60.00060.000 TL

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki Brüt Satışlar toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5.205.0005.205.000

Cevap

İşletmenin brüt satışlar toplamı 5.205.0005.205.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 5.205.0005.205.000 TL tutarı, işletmenin ana faaliyetleri sonucunda elde ettiği yurtiçi satışlar (2.400.0002.400.000), satış fiyatına dahil edilen vade farkı (45.00045.000), yurtdışı satış bedeli (2.640.0002.640.000), ihracat desteği (80.00080.000) ve SGK teşviğinin (40.00040.000) toplamıdır. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca 600, 601 ve 602 nolu hesapların alacak toplamı işletmenin Brüt Satışlar rakamını verir.

Adım Adım Çözüm

1
600 Yurtiçi Satışlar hesabına kaydedilecek tutarları belirle.
2.400.000+45.000=2.445.0002.400.000 + 45.000 = 2.445.000 TL
Yurtiçi mal satışları ile satış faturasına dahil edilen (satışın bir parçası olan) vade farkları bu hesapta izlenir.
2
601 Yurtdışı Satışlar hesabını hesapla.
80.000 USD×33 TL/USD=2.640.00080.000 \text{ USD} \times 33 \text{ TL/USD} = 2.640.000 TL
İhracat bedelleri, işlemin gerçekleştiği tarihteki kur üzerinden bu hesaba kaydedilir.
3
602 Diğer Gelirler hesabına kaydedilecek teşvikleri belirle.
80.000+40.000=120.00080.000 + 40.000 = 120.000 TL
İhracat destek primleri ve SGK işveren hissesi teşvikleri gibi satışla bağlantılı yan gelirler bu hesapta toplanır.
4
Brüt Satışlar toplamını bulmak için grup hesaplarını topla.
2.445.000(600)+2.640.000(601)+120.000(602)=5.205.0002.445.000 (600) + 2.640.000 (601) + 120.000 (602) = 5.205.000 TL
Brüt Satışlar grubu (60), işletmenin ana faaliyetleri çerçevesinde elde ettiği tüm hasılat kalemlerini kapsar.

Anahtar Kavram

Brüt Satışlar Grubu (60) Kapsamı

İpuçları

1
Brüt Satışlar, Gelir Tablosu'nun en üst kısmında yer alan 60 grubundaki hesapların toplamıdır.
2
İşletmenin ana faaliyeti dışındaki duran varlık satışları ve mevduat faizleri 60 grubunda değil, 64 veya 67 gruplarında izlenir.
3
Unutmayın: Brüt satışlar üzerinden iadeler ve iskontolar henüz düşülmemiş haldir. Ayrıca SGK teşvikleri 602 Diğer Gelirler hesabına kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Net Satışlar ve Satışların Maliyeti arasındaki farkı hesaplayarak Brüt Satış Karına ulaşan soruları çözmek bu kavramları pekiştirecektir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 214Soru

Gökmen İşletmesi'nin 20262026 yılı dönem sonu işlemleri ve bazı faaliyetlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

* İşletme, kayıtlı maliyeti 40.00040.000 TL olan hisse senetlerini 45.00045.000 TL bedelle banka aracılığıyla satmış; banka bu işlem için 500500 TL komisyon kesintisi yapmıştır.
* İşletmenin iştiraki olan firmadan 12.00012.000 TL tutarında temettü geliri elde edileceği 20.12.202620.12.2026 tarihinde tebliğ edilmiş, ancak söz konusu tutar henüz tahsil edilmemiştir.
* 20252025 yılında 80.00080.000 TL tutarındaki şüpheli ticari alacak için %60\%60 oranında ayrılan karşılığa konu olan alacağın 50.00050.000 TL'lik kısmı 20262026 yılında nakden tahsil edilmiş, kalan kısmın ise tahsil imkanının kalmadığı kesinleşmiştir.
* İşletmenin banka hesabındaki 10.00010.000 USD tutarındaki mevduatın alış kuru 32,0032,00 TL, 31.12.202631.12.2026 tarihindeki değerleme kuru ise 33,5033,50 TL'dir.
* 31.12.202531.12.2025 tarihinde hesaplanan alacak senetleri reeskontu 8.0008.000 TL, 31.12.202631.12.2026 tarihinde hesaplanan reeskont tutarı ise 10.00010.000 TL'dir.

Buna göre, Gökmen İşletmesi'nin 20262026 yılı gelir tablosunda yer alacak "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" grup toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 58.00058.000

Cevap

İşletmenin "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar" grup toplamı 58.00058.000 TL'dir.
Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karlar grubu; işletmenin ana faaliyeti dışındaki ancak süreklilik arz eden işlemlerinden doğan gelirleri kapsar. Soruda verilen verilere göre; iştirak temettü geliri (12.00012.000), konusu kalmayan karşılık (18.00018.000), hisse senedi satış karı (5.0005.000), kambiyo karı (15.00015.000) ve önceki yılın reeskont iptali (8.0008.000) bu grupta toplanır. Toplam tutar 58.00058.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Menkul kıymet satış karının hesaplanması (645)
45.00040.000=5.00045.000 - 40.000 = 5.000 TL
Satış bedeli ile maliyet arasındaki fark kar olarak kaydedilir; komisyon gideri (653) ayrıca izlenir.
2
İştiraklerden temettü gelirinin belirlenmesi (640)
12.00012.000 TL
Muhasebenin tahakkuk esası gereği, gelir tahsil edilmese dahi tebliğ edildiği dönemde gelir kaydedilir.
3
Konusu kalmayan karşılık tutarının hesaplanması (644)
18.00018.000 TL
Toplam karşılık 48.00048.000 TL'dir (80.000×0,6080.000 \times 0,60). Alacağın 30.00030.000 TL'si (80.00050.00080.000 - 50.000) değersiz hale geldiği için karşılıktan mahsup edilir; kalan 18.00018.000 TL (48.00030.00048.000 - 30.000) gelir kaydedilir.
4
Kambiyo karının hesaplanması (646)
10.000×(33,5032,00)=15.00010.000 \times (33,50 - 32,00) = 15.000 TL
Dönem sonu değerlemesi sonucunda döviz kuru artışından kaynaklanan olumlu fark gelir yazılır.
5
Reeskont faiz gelirinin belirlenmesi (647)
8.0008.000 TL
Önceki dönem sonunda ayrılan ve bilançoda pasif karakterli yer alan alacak senedi reeskontu, yeni dönemin başında iptal edilerek gelir (647) kaydedilir.
6
Grup toplamının hesaplanması
5.000+12.000+18.000+15.000+8.000=58.0005.000 + 12.000 + 18.000 + 15.000 + 8.000 = 58.000 TL
64 grubuna ait tüm olağan gelir kalemleri toplanarak toplam tutara ulaşılır.

Anahtar Kavram

Gelir tablosundaki 64 grubunun (Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar) brüt esas ve tahakkuk ilkesi çerçevesinde oluşturulması.

İpuçları

1
Grup toplamını bulmak için 640 ile 649 arasındaki tüm gelir hesaplarını belirleyin.
2
Şüpheli alacak tahsilatında, ayrılan karşılık ile kesinleşen zarar arasındaki farkın 'Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabına aktarıldığını unutmayın.
3
Alacak senetleri reeskontunda, açılış kaydındaki iptal işleminin bir gelir (647), kapanış kaydındaki yeni reeskontun ise bir gider (657) olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayırma ve reeskont işlemlerinin dönem sonu ve dönem başı kayıtlarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:4m 0s
Soru 215Soru

İşletmenin 20232023 yılında bir kamu ihalesine katılım sağlamak amacıyla yatırdığı 100.000100.000 TL tutarındaki geçici teminatı (126 Verilen Depozito ve Teminatlar), şartname ihlali iddiasıyla ilgili kurumca irat kaydedilmiş (el konulmuş) ve işletme bu tutarı 20232023 yılı sonunda "Olağandışı Gider ve Zarar" olarak kayıtlardan çıkarmıştır. İşletmenin açtığı iptal davası 20262026 yılında sonuçlanmış; mahkeme el koyma işleminin haksız olduğuna hükmederek 100.000100.000 TL anapara tutarının iadesine ve ayrıca işletmeye 30.00030.000 TL tutarında "Kötüniyet Tazminatı" ödenmesine karar vermiştir. Söz konusu tutarların tamamı 20262026 yılında banka hesabına tahsil edilmiştir.

Buna göre, 20262026 yılında yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "671 Önceki Dönem Gelir ve Karları" hesabına 100.000100.000 TL, "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına 30.00030.000 TL alacak kaydı yapılır.

Cevap

İşletme, geçmiş dönemde (20232023) gider/zarar yazdığı teminat tutarının iadesi için "671 Önceki Dönem Gelir ve Karları" hesabına 100.000100.000 TL, cari dönemde doğan tazminat için ise "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına 30.00030.000 TL alacak kaydı yapmalıdır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, ait oldukları dönemlerden daha sonra saptanan gelir ve karlar '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında izlenir. İşletme 20232023 yılında bu teminatı gider/zarar yazarak ilgili dönemin karını azaltmıştır; bu tutarın 20262026'da iadesi, o dönemdeki azalışın telafisi niteliğindedir. Öte yandan, mahkeme kararıyla doğan 'Kötüniyet Tazminatı' daha önce kayıtlarda yer almayan, cari dönemde hukuken kesinleşmiş olağandışı bir kazanç olduğu için '679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar' hesabına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsil edilen anapara tutarının mahiyetini belirle
100.000100.000 TL tutarındaki anapara iadesi, 20232023 yılında zarar olarak kaydedilmişti.
Geçmiş yıllarda gider/zarar yazılan tutarların cari yılda geri alınması, Tekdüzen Hesap Planı uyarınca 671 kodlu hesabı gerektirir.
2
Tahsil edilen tazminat tutarının mahiyetini belirle
30.00030.000 TL tutarındaki tazminat, davanın sonuçlanmasıyla ortaya çıkan arızi bir kazançtır.
İşletmenin süreklilik arz etmeyen ve olağan faaliyetleri dışındaki tazminat vb. gelirleri 679 kodlu hesapta izlenir.
3
Muhasebe kaydını oluştur
Borçlu hesap: 102 Bankalar (130.000130.000 TL); Alacaklı hesaplar: 671 (100.000100.000 TL) ve 679 (30.00030.000 TL).
Gelir ve karlar alacak taraflı çalışan hesaplardır.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Geliri ile Olağandışı Gelir Ayrımı

İpuçları

1
Bir tutar daha önce gider yazıldıysa, onun geri alınması geçmişin telafisidir.
2
Teminatın kendisi ile davanın getirisi olan ek tazminatı birbirinden ayırın.

Daha Fazla Pratik

Bu işlemin Kurumlar Vergisi Kanunu açısından vergiye tabi olup olmadığını (KKEG düzeltmesi) araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 216Soru

Aralıklı envanter yöntemini benimseyen bir ticaret işletmesinin 31.12.202631.12.2026 tarihli genel geçici mizanında 153153 Ticari Mallar hesabının borç toplamı 940.000940.000 TL, alacak toplamı ise 40.00040.000 TL olarak görülmektedir. İşletmenin dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Tespit Edilen HususlarTutar
Mal alışıyla ilgili nakliye bedeli yanlışlıkla 760760 hesabına kaydedilmiştir12.00012.000 TL
Satıcıdan alınan ve henüz kaydı yapılmamış alış iskontosu8.0008.000 TL
Tanıtım amacıyla bedelsiz dağıtılan (kaydı henüz yapılmamış) ticari mallar5.0005.000 TL
Dönem sonu fiili sayım sonucunda depoda bulunan mal mevcudu115.000115.000 TL

Buna göre, işletmenin bu döneme ait "Satılan Ticari Mallar Maliyeti" (STMM) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 784.000784.000

Cevap

Satılan Ticari Mallar Maliyeti 784.000784.000 TL olarak hesaplanır.
Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesaplanırken, mizandaki veriler üzerinden envanter düzeltmeleri yapılmalıdır. Yanlış kaydedilen nakliye bedeli (12.00012.000 TL) maliyete eklenmeli, henüz kaydedilmemiş iskonto (8.0008.000 TL) ve tanıtım amacıyla stoktan çıkan mallar (5.0005.000 TL) maliyetten düşülmelidir. Bu düzeltmeler sonucu satılabilir mal mevcudu 899.000899.000 TL olur. Bu tutardan dönem sonu stok olan 115.000115.000 TL çıkarıldığında STMM 784.000784.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem içi net alış maliyetini mizan verilerine göre belirle.
940.00040.000=900.000940.000 - 40.000 = 900.000 TL
Mizandaki borç toplamı dönem başı stok ve alışları, alacak toplamı ise iade ve iskontoları ifade eder.
2
Envanterde tespit edilen düzeltmeleri maliyete yansıt.
900.000+12.000(Nakliye)8.000(I˙skonto)=904.000900.000 + 12.000 (Nakliye) - 8.000 (İskonto) = 904.000 TL
Nakliye giderleri stok maliyetine eklenirken, alış iskontoları maliyetten düşülmelidir.
3
Satış dışı nedenlerle stoktan çıkan malları ayır.
904.0005.000=899.000904.000 - 5.000 = 899.000 TL
Tanıtım amaçlı dağıtılan mallar pazarlama gideridir, satılan malın maliyeti (STMM) unsuru değildir.
4
Satılan Ticari Mallar Maliyetini (STMM) hesapla.
899.000115.000=784.000899.000 - 115.000 = 784.000 TL
Aralıklı envanterde STMM = (Dönem Başı Stok + Net Alışlar) - Dönem Sonu Stok formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

Aralıklı Envanterde STMM Hesaplaması ve Stok Maliyet Unsurları

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Sürekli Envanter' yöntemi için çözerek, maliyet kaydının satış anında yapılmasının farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 217Soru

İşletmenin 20262026 yılı hesap dönemi sonunda yapılan incelemeler ve envanter çalışmaları neticesinde aşağıdaki hususlar saptanmıştır:

- 20252025 yılına ait olduğu belirlenen 14.00014.000 TL tutarındaki tahvil faiz giderinin, ilgili dönemde tahakkuk kaydının yapılmadığı ve 20262026 yılında nakden ödendiği tespit edilmiştir.
- İşletmenin kasasında saptanan 6.0006.000 TL'lik sayım noksanlığının nedeni araştırılmasına rağmen bulunamamış ve dönem sonu itibarıyla bu tutarın zarar hesaplarına aktarılmasına karar verilmiştir.
- 20252025 yılında bir eski çalışan tarafından açılan kıdem tazminatı davası için ihtiyatlılık kavramı gereği 20.00020.000 TL tutarında karşılık ayrılmıştır. 20262026 yılında sonuçlanan dava neticesinde mahkeme işletmenin 28.00028.000 TL tazminat ödemesine hükmetmiş ve ödeme gerçekleştirilmiştir.

Buna göre, işletmenin 20262026 yılı gelir tablosunda yer alacak 'Olağandışı Gider ve Zararlar' (6868) hesap grubuna borç kaydedilmesi gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 28.00028.000 TL

Cevap

İşletmenin 20262026 yılında 'Olağandışı Gider ve Zararlar' grubuna borç kaydedeceği toplam tutar 28.00028.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 28.00028.000 TL tutarı; 20252025 yılına ait unutulan faiz gideri için 14.00014.000 TL (681681), nedeni bulunamayan kasa noksanlığı için 6.0006.000 TL (689689) ve tazminat davasında önceden ayrılan karşılığı aşan 8.0008.000 TL (681681) farkın toplamıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Önceki dönemden sarkan tahvil faiz giderini sınıflandır
14.00014.000 TL borç kaydı (681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları)
Dönemsellik kavramı gereği, geçmiş bir döneme ait olup bu dönemde ortaya çıkan giderler olağandışı nitelik taşır.
2
Kasa sayım noksanlığını dönem sonunda kapat
6.0006.000 TL borç kaydı (689689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar)
Noksanlığın nedeni bulunamadığında ve dönem sonu envanterinde zarar yazılmasına karar verildiğinde olağandışı gider olarak kaydedilir.
3
Tazminat davası ödemesinin karşılığı aşan kısmını hesapla
28.00020.000=8.00028.000 - 20.000 = 8.000 TL borç kaydı (681681 Önceki Dönem Gider ve Zararları)
Daha önce ayrılan karşılık davanın asıl giderini (tahakkukunu) temsil eder; fark ise tahmin hatasından kaynaklanan bir önceki dönem gideridir.
4
Toplam tutarı hesapla
14.000+6.000+8.000=28.00014.000 + 6.000 + 8.000 = 28.000 TL
6868 grubuna ait tüm alt hesapların (681681 ve 689689) borç toplamı istenmektedir.

Anahtar Kavram

Olağandışı gider ve zararlar, işletmenin olağan faaliyetleri dışındaki olaylardan (hırsızlık, noksanlık vb.) veya geçmiş dönemlerin hatalarından kaynaklanan kalemleri kapsar.

Daha Fazla Pratik

Karşılık iptalleri durumunda '644 Konusu Kalmayan Karşılıklar' hesabının kullanımını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 218Soru

İşletme, 20242024 yılı Kasım ayında yurt dışındaki bir müşterisine 10.00010.000 USD tutarında danışmanlık hizmeti sunmuş, ancak bu işleme ilişkin herhangi bir tahakkuk kaydı veya fatura düzenlemesi yapılmadığı 20262026 yılında fark edilmiştir. Söz konusu hizmet bedeli 2020 Mart 20262026 tarihinde işletmenin banka hesabına havale edilmiştir.

İşletmenin geçmiş dönemlere ait dövizli alacaklarını dönem sonlarında değerleme prensibine uygun hareket ettiği varsayımıyla, kurlar şu şekildedir:

TarihKur (11 USD)
Hizmet Tarihi (20242024 Kasım)3030 TL
31.12.202431.12.2024 (Yıl Sonu)3232 TL
31.12.202531.12.2025 (Yıl Sonu)3434 TL
20.03.202620.03.2026 (Tahsilat Tarihi)3636 TL

Buna göre, hatanın fark edildiği tahsilat tarihinde (20.03.202620.03 .2026) yapılacak düzeltme ve tahsilat kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabı 340.000340.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Geçmiş dönemlere ait hasılat ve kur farkı değerlemelerinin toplamı olan 340.000340.000 TL tutarı '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabına alacak kaydedilmelidir.
İşletme, 20242024 yılında elde etmesi gereken 300.000300.000 TL hasılatı ve 20242024 ile 20252025 yılları sonunda yapması gereken toplam 40.00040.000 TL'lik değerleme karlarını muhasebeleştirmemiştir. 20262026 yılında bu hata fark edildiğinde, cari dönem öncesine ait olan bu gelir kalemlerinin toplamı (340.000340.000 TL), '671 Önceki Dönem Gelir ve Karları' hesabında izlenmelidir. 20262026 yılına ait olan 20.00020.000 TL'lik kur farkı ise cari dönemin olağan geliri olan '646 Kambiyo Karları' hesabına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
20242024 yılına ait hasılat tutarını hesapla.
10.00010.000 USD ×30\times 30 TL/11 USD = 300.000300.000 TL
Hasılat, hizmetin sunulduğu tarihteki kur üzerinden hesaplanmalıdır.
2
20242024 yılı sonu değerleme farkını hesapla.
10.00010.000 USD ×(3230)=20.000\times (32 - 30) = 20.000 TL
Yabancı paralı alacaklar yıl sonunda cari kur üzerinden değerlenmelidir.
3
20252025 yılı sonu değerleme farkını hesapla.
10.00010.000 USD ×(3432)=20.000\times (34 - 32) = 20.000 TL
20252025 yılında da alacak henüz tahsil edilmediği için dönem sonu değerlemesi yapılmalıdır.
4
Önceki dönemlere ait toplam gelir tutarını belirle.
300.000+20.000+20.000=340.000300.000 + 20.000 + 20.000 = 340.000 TL
Cari dönem (20262026) öncesine ait tüm gelir kalemleri (hasılat + değerleme karları) düzeltme kaydında ilgili hesaba aktarılır.
5
20262026 yılına ait kur farkını hesapla.
10.00010.000 USD ×(3634)=20.000\times (36 - 34) = 20.000 TL
Son değerleme tarihinden tahsilat tarihine kadar olan fark cari dönemin '646 Kambiyo Karları' hesabına yazılır.

Anahtar Kavram

Önceki Dönem Gelir ve Karları (671) hesabının kullanımı ve dönemsellik ilkesi uyarınca geçmiş yıl hatalarının düzeltilmesi.

İpuçları

1
Cari dönem öncesine ait bir gelir tespit edildiğinde, bu gelirin 'Hangi yıllara' ait olduğunu ve 'Hangi kalemlerden' (satış, faiz, kur farkı) oluştuğunu ayrıştırın.
2
20242024 ve 20252025 yıllarının sonunda alacak tahsil edilmemiş olsa bile değerleme yapılması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Geçmiş dönemde hatalı ayrılan karşılıkların cari dönemde fark edilmesi durumunda yapılacak muhasebe kaydı ile bu soruyu kıyaslayın.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 219Soru

Hem üretim hem de ticari faaliyetle uğraşan, aynı zamanda teknik danışmanlık hizmeti sunan bir işletmenin 31.12.202631.12 .2026 tarihli genel geçici mizanından alınan bazı hesap özetleri ve dönem sonu envanter bilgileri aşağıda sunulmuştur:

Hesap AdıBorç Toplamı (TL)Alacak Toplamı (TL)
150150 İlk Madde ve Malzeme310.000310.000-
151151 Yarı Mamuller - Üretim35.00035.000-
152152 Mamuller75.00075.000-
153153 Ticari Mallar545.000545.000-
720720 Direkt İşçilik Giderleri125.000125.000-
730730 Genel Üretim Giderleri110.000110.000-
740740 Hizmet Üretim Maliyeti40.00040.000-
760760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri62.00062.000-

Envanter Bilgileri:
1. Dönem başı stok tutarları hesapların borç toplamları içerisinde yer almaktadır (150=65.000150 = 65.000 TL, 151=35.000151 = 35.000 TL, 152=75.000152 = 75.000 TL, 153=95.000153 = 95.000 TL).
2. Dönem sonu fiziki sayım sonuçları: 150=55.000150 = 55.000 TL, 151=45.000151 = 45.000 TL, 152=65.000152 = 65.000 TL, 153=85.000153 = 85.000 TL saptanmıştır.
3. Ticari malların işletmeye getirilmesi için ödenen 18.00018.000 TL tutarındaki nakliye giderinin yanlışlıkla 760760 nolu hesaba borç kaydedildiği saptanmıştır.
4. Satın alınan ticari mallar için tedarikçiden sağlanan 7.0007.000 TL tutarındaki alış iskontosunun mizan tarihine kadar muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir.
5. 740740 nolu hesaptaki maliyetlerin tamamı tamamlanan ve fatura edilen danışmanlık hizmetlerine aittir.

Bu bilgilere göre, işletmenin ilgili döneme ait toplam Satışların Maliyeti (620 + 621 + 622) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.001.0001.001 .000

Cevap

İşletmenin toplam satış maliyeti 1.001.0001.001 .000 TL'dir.
Toplam satış maliyeti, işletmenin her bir faaliyet kolundan (üretim, ticaret, hizmet) elde ettiği satışların kendi maliyetlerinin toplamıdır. Bu soruda üretimden gelen Satılan Mamuller Maliyeti (490.000490.000 TL), düzeltilmiş Satılan Ticari Mallar Maliyeti (471.000471.000 TL) ve Satılan Hizmet Maliyeti (40.00040.000 TL) toplandığında sonuç 1.001.0001.001 .000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderinin (710) hesaplanması
255.000255.000 TL
150150 nolu hesabın borç toplamından (310.000310.000 TL) dönem sonu stok tutarı (55.00055.000 TL) düşülerek üretime sevk edilen miktar bulunur.
2
Satılan Mamuller Maliyetinin (620) hesaplanması
490.000490.000 TL
Toplam Üretim Maliyeti (710+720+730=490.000710 + 720 + 730 = 490.000 TL) hesaplanır. Biten mamul maliyeti: 490.000+(35.00045.000)=480.000490.000 + (35.000 - 45.000) = 480.000 TL. Satılan mamul maliyeti: 480.000+(75.00065.000)=490.000480.000 + (75.000 - 65.000) = 490.000 TL.
3
Satılan Ticari Mallar Maliyetinin (621) düzeltilmiş hesaplanması
471.000471.000 TL
Ticari malların net borç toplamı düzeltilir: 545.000+18.000(nakliye)7.000(iskonto)=556.000545.000 + 18.000 (nakliye) - 7.000 (iskonto) = 556.000 TL. Maliyet: 556.00085.000(DSS)=471.000556.000 - 85.000 (DSS) = 471.000 TL.
4
Satılan Hizmet Maliyetinin (622) belirlenmesi
40.00040.000 TL
740740 nolu hesapta toplanan maliyetlerin tamamı hizmet tamamlandığı için 622622 nolu hesaba aktarılır.
5
Toplam Satışların Maliyetinin hesaplanması
1.001.0001.001 .000 TL
620+621+622=490.000+471.000+40.000=1.001.000620 + 621 + 622 = 490.000 + 471.000 + 40.000 = 1.001 .000 TL.

Anahtar Kavram

Karma faaliyetli işletmelerde Satışların Maliyeti tablosu; satılan mamul, ticari mal ve hizmet maliyetlerinin toplamından oluşur.

İpuçları

1
Satışların maliyetini hesaplarken 620620, 621621 ve 622622 nolu hesapların toplamını bulmanız gerektiğini unutmayın.
2
Ticari mallar maliyeti için 153153 hesabın borç toplamını önce nakliye ve iskonto ile düzeltin, ardından dönem sonu stoğu düşün.
3
Üretim maliyetini hesaplarken 150150 değişiminden 710710'u bulun, ardından 710+720+730710+720+730 toplamına yarı mamul ve mamul stok farklarını (DBS - DSS) ekleyin.

Daha Fazla Pratik

Stok sayım noksanlarının 'normal' veya 'anormal' olmasına göre maliyet üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 220Soru

İşletmenin işletme sermayesi ihtiyacını karşılamak amacıyla bankadan kullandığı 99 ay vadeli bir kredi için dönem sonunda tahakkuk eden faiz giderleri, Tekdüzen Hesap Planı'na göre aşağıdaki gelir tablosu hesaplarından hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri

Cevap

İşletme sermayesi için kullanılan kısa vadeli (9 ay) kredinin faiz giderleri 'Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri' hesabında izlenir.
Doğru cevap, işletmenin bir yıldan kısa süreli (99 ay) bir finansman kaynağı kullanması nedeniyle katlandığı maliyetlerin, Tekdüzen Hesap Planı'na göre 'Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri' hesabında izlenmesi gerektiğini belirtir.

Adım Adım Çözüm

1
Giderin niteliğini belirlemek
Banka kredisi için ödenen faiz bir finansman gideridir.
Borçlanma yoluyla sağlanan kaynakların maliyeti finansman gideri olarak kabul edilir.
2
Vade süresini kontrol etmek
Kredinin vadesi 99 aydır.
Tekdüzen Hesap Planı'nda bir yılın (12 ay) altındaki süreler kısa vade olarak sınıflandırılır.
3
Uygun gelir tablosu hesabını seçmek
660 Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri hesabı kullanılır.
Finansman giderleri, vade yapılarına göre 660 veya 661 nolu hesaplarda raporlanır.

Anahtar Kavram

Finansman Giderlerinin Vadeye Göre Sınıflandırılması

İpuçları

1
Kredinin vadesinin bir yıldan kısa olup olmadığına dikkat edin.
2
Finansman giderleri gelir tablosunda 66 nolu grupta, vadeye göre iki ana hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Vadesi 18 ay olan bir kredi faizinin hangi hesapta izleneceğini düşünerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 11 / 14Sonraki
Gelir Tablosu Hesapları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 11 | Examkin