Muhasebe Hataları

172 soru

Soru 141Soru

İşletme, aktifinde 240.000240.000 TL maliyet bedeli ve 160.000160.000 TL birikmiş amortismanı ile kayıtlı olan bir taşıtı, %20 KDV hariç 100.000100.000 TL bedelle peşin olarak satmıştır. Yapılan incelemede, bu satış işlemine ilişkin yevmiye kaydının defter-i kebire (büyük deftere) aktarılırken mükerrer (iki kez) kaydedildiği anlaşılmıştır. Buna göre, söz konusu kayıt hatasının mizan ve finansal tablolar üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç ve alacak sütun toplamları gerçekte olması gerekenden 280.000280.000 TL fazla görünür ve mizan denkliği korunduğu için bu hata mizan üzerinden doğrudan saptanamaz.

Cevap

Mizan borç ve alacak sütun toplamları gerçekte olması gerekenden 280.000280.000 TL fazla görünür ve mizan denkliği korunduğu için bu hata mizan üzerinden doğrudan saptanamaz.
Doğru yanıt, mükerrer kaydın yevmiye maddesinin toplam tutarı (280.000280.000 TL) kadar her iki mizan sütununu da artırdığını ve bu eşit artışın mizan denkliğini bozmadığını ifade etmektedir. Mizan denkliği korunduğu için, bu tür hatalar mizan kontrolü sırasında doğrudan fark edilemez; ancak yardımcı defter mutabakatları veya envanter işlemleri sırasında ortaya çıkabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Satış işleminin yevmiye kaydını ve tutarlarını belirleyin.
Borç tarafı: 100 Kasa (120.000120.000 TL) ve 257 Birikmiş Amortismanlar (160.000160.000 TL) toplam 280.000280.000 TL. Alacak tarafı: 254 Taşıtlar (240.000240.000 TL), 391 Hesaplanan KDV (20.00020.000 TL) ve 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar (20.00020.000 TL) toplam 280.000280.000 TL.
Mizana aktarılan yevmiye maddesinin toplam tutarını bulmak için gereklidir.
2
Mükerrer kaydın mizan sütunları üzerindeki etkisini analiz edin.
Mizan borç sütunu toplamı 280.000280.000 TL, alacak sütunu toplamı da 280.000280.000 TL artar.
Mükerrer kayıt, işlemin her iki yanının da tekrar kaydedilmesi demektir.
3
Mizan denkliğini kontrol edin.
Borç ve alacak tarafları eşit miktarda (280.000280.000 TL) arttığı için mizan denkliği (B=AB = A) bozulmaz.
Mizanın en temel denetim işlevi olan borç-alacak eşitliğini test etmek içindir.
4
Hatanın mizan üzerinden saptanabilirliğini değerlendirin.
Mizan denk olduğu için bu hata mizan üzerinden doğrudan saptanamaz (ancak envanter veya kasa sayımı ile fark edilebilir).
Mükerrer kayıtların mizan üzerindeki en önemli karakteristiği, denkliği bozmadıkları için gizli kalmalarıdır.

Anahtar Kavram

Mükerrer kayıtlar mizan borç ve alacak toplamlarını eşit miktarda artırır; dolayısıyla mizan denkliği bozulmaz ve hata mizan üzerinden tespit edilemez.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 142Soru

Bir işletmenin dönem sonu genel geçici mizan hazırlıkları sırasında aşağıdaki iki teknik hata yapıldığı saptanmıştır:

1. "102102 Bankalar" hesabının büyük defter (defter-i kebir) borç toplamı olan 124.500124.500 TL, mizana aktarılırken rakamların yer değiştirmesi sonucu (nakil hatası) 142.500142.500 TL olarak kaydedilmiştir.
2. "320320 Satıcılar" hesabının büyük defter alacak tarafındaki kayıtlar aşağıdaki gibidir:

İşlemAlacak Tutarı
Mal Alımı42.30042.300 TL
Senetli Borç15.70015.700 TL
Kredili Alım28.00028.000 TL

İşletme muhasebecisi, bu hesabın büyük defter alacak toplamını (toplam hatası) yanlışlıkla 76.00076.000 TL olarak hesaplamış ve mizana bu tutarı aktarmıştır.

Başka bir hata yapılmadığı varsayıldığında, düzenlenen genel geçici mizanda borç ve alacak toplamları arasındaki fark ve bu farkın yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç toplamı, alacak toplamından 28.00028.000 TL fazladır.

Cevap

Düzenlenen genel geçici mizanda borç toplamı, alacak toplamından 28.00028.000 TL fazla çıkacaktır.
İşletmenin mizanında iki hata mevcuttur. İlk hata olan Bankalar hesabının borç tutarının 18.00018.000 TL fazla yazılması, mizan borç sütununu gerçekte olması gerekenden 18.00018.000 TL yukarı taşır. İkinci hata olan Satıcılar hesabının alacak tutarının 10.00010.000 TL eksik yazılması (86.00086.000 yerine 76.00076.000), mizan alacak sütununu gerçekte olması gerekenden 10.00010.000 TL aşağı çeker. Sonuç olarak borç tarafındaki şişkinlik ve alacak tarafındaki noksanlık birleşerek mizan dengesini borç lehine 28.00028.000 TL (18.000+10.00018.000 + 10.000) bozar.

Adım Adım Çözüm

1
Bankalar hesabındaki nakil hatasını hesapla
142.500124.500=18.000142.500 - 124.500 = 18.000 TL (Borç fazla)
Gerçek borç toplamından daha yüksek bir tutar mizana aktarıldığı için mizan borç toplamı 18.00018.000 TL şişmiştir.
2
Satıcılar hesabındaki gerçek toplamı bul
42.300+15.700+28.000=86.00042.300 + 15.700 + 28.000 = 86.000 TL
Büyük defterdeki işlemlerin aritmetik toplamı alınarak hatasız tutar belirlenir.
3
Satıcılar hesabındaki toplam hatasını hesapla
86.00076.000=10.00086.000 - 76.000 = 10.000 TL (Alacak eksik)
Gerçek alacak toplamından daha düşük bir tutar mizana aktarıldığı için mizan alacak toplamı 10.00010.000 TL noksan kalmıştır.
4
Mizan üzerindeki net etkiyi analiz et
18.00018.000 (Borç fazlalığı) + 10.00010.000 (Alacak eksikliği) = 28.00028.000 TL
Borç tarafındaki fazlalık ve alacak tarafındaki eksiklik mizan dengesini aynı yönde (borç lehine) bozar, dolayısıyla bu iki fark toplanır.

Anahtar Kavram

Mizanda borç ve alacak eşitliğinin bozulması, nakil ve toplam hatalarının kümülatif etkisi.

İpuçları

1
Her iki hatanın mizan sütunlarını (Borç ve Alacak) ayrı ayrı nasıl etkilediğini belirleyin.
2
Bankalar hesabı aktif karakterlidir ve borç toplamı mizana fazla aktarılmıştır. Satıcılar hesabı pasif karakterlidir ve alacak toplamı eksik hesaplanmıştır.
3
Bir tarafın fazla, karşı tarafın eksik olması durumunda mizan farkı bu iki tutarın toplamı kadar olur.

Daha Fazla Pratik

Mizan farkı tespit edildikten sonra hataların düzeltilmesi için yapılması gereken muhasebe kayıtlarını çalışınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 143Soru

İşletme, genel yönetim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 1.5001.500 TL tutarında kırtasiye malzemesini nakit ödeyerek satın almıştır. Muhasebe görevlisi, bu işlemi yevmiye defterine kaydederken yanlışlıkla '153 Ticari Mallar' hesabını borçlandırmış, '100 Kasa' hesabını ise doğru şekilde alacaklandırmıştır. Buna göre, söz konusu hatanın giderilmesi için yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 Genel Yönetim Giderleri 1.5001.500 (Borçlu) / 153 Ticari Mallar 1.5001.500 (Alacaklı)

Cevap

Düzeltme kaydında, yanlışlıkla borçlandırılan '153 Ticari Mallar' hesabı alacaklandırılarak kapatılmalı ve asıl borçlandırılması gereken '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabı borçlandırılmalıdır.
İşletme bir gider (kırtasiye) yapmış ancak bunu bir varlık (ticari mal) artışı gibi kaydetmiştir. Kasa hesabı doğru alacaklandırıldığı için düzeltme kaydında yer almamalıdır. Hatalı olan '153 Ticari Mallar' hesabı alacaklandırılarak bakiyesi sıfırlanmalı ve asıl işlem olan '770 Genel Yönetim Giderleri' borçlandırılarak kayıtlara alınmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yapılan hatalı kaydı analiz et.
153 Ticari Mallar (Borçlu) 1.5001.500 ve 100 Kasa (Alacaklı) 1.5001.500 kaydı yapılmıştır.
Hangi hesabın yanlış borç/alacak tarafa yazıldığını belirlemek için.
2
Olması gereken doğru kaydı belirle.
770 Genel Yönetim Giderleri (Borçlu) 1.5001.500 ve 100 Kasa (Alacaklı) 1.5001.500 olmalıydı.
Düzeltme ihtiyacını somutlaştırmak için.
3
Düzeltme kaydını oluştur.
Borçlu taraftaki fazlalığı (153) alacaklandırarak yok et, eksik olan borcu (770) kaydet.
Mizan ve defter-i kebir dengesini sağlamak için.

Anahtar Kavram

Hesap İsmi Hatası ve Ters Kayıtla Düzeltme

İpuçları

1
Soruda hangi hesabın doğru, hangi hesabın yanlış kaydedildiğine dikkat edin.
2
Zaten doğru olan hesap (Kasa) düzeltme kaydında tekrar kullanılmamalıdır.
3
Yanlış borçlandırılan bir hesabı kapatmak için o hesabı alacaklandırmanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

Farklı bir gider türünün (örneğin pazarlama gideri) yanlışlıkla demirbaş olarak kaydedildiği bir senaryoyu çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 144Soru

İşletme, büro işlerinde kullanılmak üzere 2.3002.300 TL tutarında kırtasiye malzemesi satın almış ve bedelini nakit olarak ödemiştir. Yevmiye defterine yapılan kayıtta hem "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabının borcuna hem de "100 Kasa" hesabının alacağına 3.2003.200 TL yazıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebe hataları sınıflandırmasında aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meblağ (Rakam) Hatası

Cevap

İşlemin doğru tutarı yerine başka bir tutarla kaydedilmesi "Meblağ (Rakam) Hatası" olarak adlandırılır.
İşletmenin kırtasiye alımı için ödediği tutar 2.3002.300 TL olmasına rağmen, yevmiye kaydında her iki hesaba da 3.2003.200 TL yazılmıştır. Hesap isimleri (Genel Yönetim Giderleri ve Kasa) işlemin niteliğine uygundur ancak tutar yanlış aktarıldığı için bu bir rakam hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin gerçek tutarını belirleyin.
2.3002.300 TL
Belgeye dayalı gerçek işlem hacmini saptamak gerekir.
2
Muhasebe kayıtlarına aktarılan tutarı kontrol edin.
3.2003.200 TL
Kayda geçen rakam ile gerçek rakam arasındaki farkı görmek gerekir.
3
Hata türünü sınıflandırın.
Meblağ (Rakam) Hatası
Hesap isimleri ve kayıt yönleri doğru olmasına rağmen rakamın yanlış yazılması bu kategoriye girer.

Anahtar Kavram

Meblağ hataları, bir işlemin yevmiye defterine veya büyük deftere aktarılırken tutarının belgelerden farklı yazılmasıdır.

İpuçları

1
İşlemdeki hesap isimlerinin doğruluğunu ve tutarın belgelerle uyumunu karşılaştırın.
2
Kayıt yapılmış mı yoksa unutulmuş mu? Eğer yapıldıysa, sadece tutar mı yanlış yoksa hesaplar mı?
3
Bir rakamın (örneğin 2300) yerine başka bir rakamın (3200) yazılması hangi hatadır?

Daha Fazla Pratik

Meblağ hatalarının düzeltilmesi için aradaki farkın nasıl muhasebeleştirileceğini (fazla yazma vs. eksik yazma) çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 145Soru

İşletme, vadesi gelen 12.00012.000 TL tutarındaki bir alacak senedini banka hesabı aracılığıyla tahsil etmiştir. Ancak muhasebe görevlisi bu işlemi yevmiye defterine, vadesi gelen 12.00012.000 TL tutarındaki bir borç senedinin banka hesabından ödendiği şeklinde kaydetmiştir.

Buna göre, söz konusu hatalı kaydın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 BANKALAR 24.00024.000 (Borçlu) / 121 ALACAK SENETLERİ 12.00012.000 (Alacaklı), 321 BORÇ SENETLERİ 12.00012.000 (Alacaklı)

Cevap

Düzeltme kaydında Bankalar hesabı 24.00024.000 TL borçlandırılırken, Alacak Senetleri ve Borç Senetleri hesapları 12.00012.000'er TL alacaklandırılmalıdır.
İşletme banka aracılığıyla tahsilat yaptığı için 102 Bankalar hesabı borçlanmalıydı. Ancak yanlışlıkla alacaklandırıldığı için, hem bu hatayı silmek hem de doğru tahsilatı kaydetmek amacıyla Bankalar hesabı 12.000+12.000=24.00012.000 + 12.000 = 24.000 TL borçlandırılır. Yanlışlıkla borç kaydedilen 321 Borç Senetleri hesabı alacaklandırılarak kapatılır, asıl tahsil edilen 121 Alacak Senetleri hesabı ise alacaklandırılarak kayıtlara dahil edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı ve olması gereken kayıtları analiz etme
Hatalı: 321 Borç S. (B) / 102 Bankalar (A); Olması Gereken: 102 Bankalar (B) / 121 Alacak S. (A)
Hatanın mahiyetini (taraf + hesap hatası) belirlemek için gereklidir.
2
Bankalar hesabındaki taraf hatasını düzeltme
102 Bankalar hesabı 24.00024.000 TL (12.000+12.00012.000 + 12.000) borçlandırılır.
Yanlış alacak kaydını (12.00012.000) iptal etmek ve doğru borç kaydını (12.00012.000) oluşturmak için tutar iki katı alınır.
3
Hatalı kullanılan hesabı kapatma ve doğru hesabı kaydetme
321 Borç Senetleri 12.00012.000 TL alacaklandırılır, 121 Alacak Senetleri 12.00012.000 TL alacaklandırılır.
Yanlışlıkla borçlandırılan borç senedini sıfırlamak ve tahsil edilen alacak senedini kayıtlara almak için.

Anahtar Kavram

Taraf ve hesap hatasının bir arada yapıldığı durumlarda birleşik düzeltme kaydı mantığı
Soru 146Soru

İşletme, nakit olarak ödediği 1.8001.800 TL tutarındaki elektrik faturasına ilişkin muhasebe kaydını yapmayı tamamen unutmuştur. Bu hatanın mizan üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar; ancak her iki toplam da olması gerekenden 1.8001.800 TL eksiktir.

Cevap

Borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkması ancak her iki toplamın da olması gerekenden işlem tutarı kadar eksik kalmasıdır.
Unutma hatası, bir ticari işlemin hem borç hem de alacak tarafının muhasebe sistemine hiç dahil edilmemesidir. Bu durumda, mizanın hem borç toplamı hem de alacak toplamı işlem tutarı kadar (1.8001.800 TL) eksik kalacaktır. Ancak her iki taraftaki eksiklik aynı miktarda olduğu için mizanın borç-alacak eşitliği bozulmayacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Eksik işlemin yevmiye kaydını analiz edin.
Elektrik faturası ödemesi için '770 Genel Yönetim Giderleri' borçlu, '100 Kasa' alacaklı olmalıdır.
Normal şartlarda yapılması gereken kaydı belirlemek, neyin eksik olduğunu anlamayı sağlar.
2
Unutma hatasının mizan toplamlarına etkisini hesaplayın.
Hem borç sütunu hem de alacak sütunu 1.8001.800 TL tutarında bir kayıttan mahrum kalır.
İşlem hiç kaydedilmediği için her iki taraf da aynı miktarda eksik kalır.
3
Mizan denkliğini kontrol edin.
Borc\cToplamı1.800=AlacakToplamı1.800Borç Toplamı - 1.800 = Alacak Toplamı - 1.800 eşitliği korunur.
Her iki taraftan aynı tutar çıkarıldığı için matematiksel denge (denklik) değişmez.

Anahtar Kavram

Unutma hataları, yevmiye maddesinin hem borç hem de alacak tarafının hiç kaydedilmemesi durumudur ve bu hatalar mizan denkliğini bozmaz.

İpuçları

1
Unutma hatasında işlemin hem borç hem alacak tarafı kayıt dışı kalır.
2
Mizanın dengede olması için borç ve alacak taraflarının aynı miktarda etkilenmesi gerekir.
3
Eğer bir işlem hiç kaydedilmezse, mizan dengesi değişmez ancak genel toplamlar olması gerekenden az çıkar.

Daha Fazla Pratik

Mükerrer (tekrar) kayıt hatalarının mizan toplamları üzerindeki etkisini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 147Soru

İşletmenin muhasebe kayıtları üzerinde yapılan incelemede şu iki hata belirlenmiştir:

1. "102102 Bankalar" hesabının borç tarafına 2.4002.400 TL yerine yanlışlıkla 2.8002.800 TL kaydedilmiştir.
2. "320320 Satıcılar" hesabının alacak tarafına 1.1001.100 TL yerine yanlışlıkla 1.5001.500 TL kaydedilmiştir.

Bu hataların genel geçici mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder (mizan denkliği bozulmaz).

Cevap

Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkmaya devam eder çünkü her iki hata da mizan toplamlarını aynı tutarda artırmıştır.
Mizanın borç ve alacak toplamlarının birbirine eşit çıkmaya devam edeceği ifadesi doğrudur. Birinci hata sonucunda mizanın borç tarafı toplamı 400400 TL fazla görünürken, ikinci hata sonucunda alacak tarafı toplamı da 400400 TL fazla görünmektedir. Her iki tarafın toplamı aynı tutarda (400400 TL) arttığı için mizan denkliği korunur. Bu durum literatürde 'Telafi Edici (Denkleştirici) Hata' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesapla
2.8002.400=4002.800 - 2.400 = 400 TL (Borç tarafı fazla yazılmış)
Mizanın borç tarafı toplamı gerçek durumdan 400400 TL daha yüksek görünecektir.
2
İkinci hatanın mizan üzerindeki etkisini hesapla
1.5001.100=4001.500 - 1.100 = 400 TL (Alacak tarafı fazla yazılmış)
Mizanın alacak tarafı toplamı gerçek durumdan 400400 TL daha yüksek görünecektir.
3
Hataların toplam etkisini karşılaştır
Borç Toplamı +400+400 TL = Alacak Toplamı +400+400 TL
Her iki taraf aynı miktarda saptığı için eşitlik (Borc\c=AlacakBorç = Alacak) bozulmaz.

Anahtar Kavram

Telafi Edici Hata: Birbirini miktar olarak dengeleyen ve mizan denkliğini bozmayan hatalardır.

İpuçları

1
Mizanın denk çıkması için borç ve alacak taraflarının toplamlarındaki değişimin aynı olması gerekir.
2
Hataların tutarlarını hesaplayın: İlk hata borç tarafını 400400 TL artırırken, ikinci hata alacak tarafını ne kadar etkiliyor?

Daha Fazla Pratik

Telafi edici hataların bilanço ve gelir tablosu üzerindeki net kar etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 148Soru

Bir işletmenin dönem sonu işlemleri kapsamında genel geçici mizan hazırlıkları yapılırken aşağıdaki iki teknik hata tespit edilmiştir:

1. "120 Alıcılar" hesabının yevmiye defterinde yer alan 24.60024.600 TL tutarındaki borç kaydı, büyük deftere aktarılırken yanlışlıkla ilgili hesabın alacak tarafına kaydedilmiştir.
2. "321 Borç Senetleri" hesabının büyük defter alacak tarafı toplamı hesaplanırken 3.4003.400 TL eksik toplanmıştır.

Bu hatalar sonucunda düzenlenecek olan genel geçici mizan ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan alacak toplamı, borç toplamından 45.80045.800 TL fazladır.

Cevap

Mizan alacak toplamı, borç toplamından 45.80045.800 TL fazladır.
Mizanda borç ve alacak toplamları arasındaki fark, hataların yönüne ve büyüklüğüne bağlıdır. İlk hatada 24.60024.600 TL borca yazılacakken alacağa yazılmıştır; bu durum borç toplamını 24.60024.600 TL eksik, alacak toplamını ise 24.60024.600 TL fazla göstererek alacak lehine 49.20049.200 TL fark yaratır. İkinci hatada alacak tarafı 3.4003.400 TL eksik toplandığı için bu fazlalık azalır (49.2003.400=45.80049.200 - 3.400 = 45.800 TL) ve sonuç olarak alacak toplamı borç toplamından 45.80045.800 TL fazla olur.

Adım Adım Çözüm

1
Taraf hatasının mizan üzerindeki etkisini hesapla
24.600×2=49.20024.600 \times 2 = 49.200 TL alacak tarafı lehine fark
Bir tutar borç yerine alacağa yazıldığında, borç toplamı 24.60024.600 TL eksik, alacak toplamı 24.60024.600 TL fazla çıkar; bu da farkın iki katı olmasına neden olur.
2
Toplam hatasının mizan üzerindeki etkisini belirle
Alacak toplamında 3.4003.400 TL azalma
Büyük defterin alacak tarafının eksik toplanması, doğrudan mizan alacak toplamının da aynı tutarda eksik görünmesine neden olur.
3
İki hatanın net etkisini birleştir
49.20049.200 (Alacak Fazlası) - 3.4003.400 (Alacak Azalışı) = 45.80045.800 TL Alacak Fazlası
İlk hata alacak tarafını borçtan 49.20049.200 TL yukarı taşımış, ikinci hata ise alacak tarafını 3.4003.400 TL aşağı çekmiştir.

Anahtar Kavram

Taraf (yön) hataları mizan dengesini ilgili tutarın iki katı kadar bozar; toplam hataları ise hata tutarı kadar etkiler.

Alternatif Yöntem

Hataları hayali bir mizan üzerinde borç ve alacak sütunlarına (+/-) değerler vererek toplayıp farkı net bir şekilde görebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 149Soru

İşletme, dönem sonunda portföyünde bulunan alacak senetleri için 14.20014.200 TL tutarında reeskont hesaplamıştır. Muhasebe görevlisi, yevmiye kaydı sırasında '122 Alacak Senetleri Reeskontu (-)' hesabını borçlandırmış, '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabını ise alacaklandırmıştır.

Buna göre, söz konusu taraf (yön) hatasının düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 Reeskont Faiz Giderleri 28.40028.400 (Borçlu) / 122 Alacak Senetleri Reeskontu 28.40028.400 (Alacaklı)

Cevap

Düzeltme kaydında '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesabı 28.40028.400 TL borçlandırılmalı, '122 Alacak Senetleri Reeskontu' hesabı ise 28.40028.400 TL alacaklandırılmalıdır.
Doğru çözümde, yanlış tarafa kaydedilen 14.20014.200 TL'lik tutarın etkisini yok etmek için öncelikle karşı tarafa aynı tutar yazılır (bu işlemi sıfırlar). Ardından işlemin gerçekleşmesi gereken asıl tutar da aynı yöne eklendiğinde, toplamda orijinal tutarın iki katı (28.40028.400 TL) kadar bir düzeltme kaydı yapılmış olur. Bu nedenle reeskont gideri doğru olan borç tarafına, reeskont düzenleyici hesabı ise doğru olan alacak tarafına iki katı tutarla kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydını belirleme
657 Reeskont Faiz Giderleri (Borçlu) 14.20014.200 / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (Alacaklı) 14.20014.200
Reeskont faiz gideri borç karakterli bir giderdir, düzenleyici hesap olan reeskont hesabı ise pasif karakterli (alacak taraflı) çalışır.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz etme
122 Alacak Senetleri Reeskontu (Borçlu) 14.20014.200 / 657 Reeskont Faiz Giderleri (Alacaklı) 14.20014.200
Hesap isimleri doğru seçilmiş ancak borç/alacak tarafları tamamen yer değiştirmiştir (Taraf Hatası).
3
Düzeltme tutarını ve yönünü hesaplama
14.200×2=28.40014.200 \times 2 = 28.400 TL
Bir hesabın yanlış tarafına yapılan kaydı hem sıfırlamak hem de olması gereken bakiye düzeyine getirmek için orijinal tutarın iki katı kadar ters kayıt yapılması gerekir.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hatalarının Düzeltilmesi

Alternatif Yöntem

Önce hatalı kaydı tam tersi ile (14.20014.200 TL) iptal edip, ardından yeni bir maddede doğru kaydı (14.20014.200 TL) yaparak iki aşamada da sonuca ulaşılabilir, ancak KPSS'de genellikle tek maddelik birleşik düzeltme kaydı sorulur.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 150Soru

İşletme, dönem sonunda vadesi gelen 25.00025.000 TL tutarındaki bir borç senedini, banka aracılığıyla 5.0005.000 TL faiziyle birlikte ödemiştir. Ancak bu işleme ait yevmiye kaydının yapılması ve büyük defter hesaplarına aktarılması tamamen unutulmuştur.

Buna göre, söz konusu unutma hatasının mizan ve finansal tablolar üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit kalmaya devam eder; ancak her iki toplam da gerçekte olması gerekenden 30.00030.000 TL daha az görünür.

Cevap

Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit kalmaya devam eder; ancak her iki toplam da gerçekte olması gerekenden 30.00030.000 TL daha az görünür.
Doğru seçenek, unutma hatasının temel karakteristiğini açıklamaktadır. Muhasebede bir işlemin tamamen unutulması (yevmiye ve büyük deftere hiç kaydedilmemesi), mizanın hem borç hem de alacak sütunlarına ilgili tutarın (30.00030.000 TL) hiç yansımaması anlamına gelir. Matematiksel olarak eşitliğin her iki tarafından aynı miktar çıkarıldığında denklik bozulmayacağı için mizan 'denk' kalmaya devam eder, ancak toplamlar eksik görünür.

Adım Adım Çözüm

1
Unutulan işlemin muhasebe içeriği analiz edilir.
İşlemde 321 Borç Senetleri (25.00025.000 TL) ve 780 Finansman Giderleri (5.0005.000 TL) borçlandırılmalı, 102 Bankalar (30.00030.000 TL) alacaklandırılmalıdır.
Borç ve faiz ödemesinin toplam etkisi borç tarafında 30.00030.000 TL, alacak tarafında 30.00030.000 TL'dir.
2
Hatanın mizan üzerindeki matematiksel etkisi değerlendirilir.
İşlem tamamen unutulduğu için yevmiye defterine ve büyük deftere hiçbir kayıt girilmemiştir (00 TL giriş).
Çift taraflı kayıt sisteminde hem borç hem alacak tarafları eşit tutarda (30.00030.000 TL) eksik kalmıştır.
3
Mizan denklik ve toplam analizi yapılır.
Mizanın borç ve alacak toplamları eşit çıkar (denklik korunur), ancak her iki toplam da 30.00030.000 TL düşük kalır.
Unutma hataları mizan dengesini bozmayan hatalar sınıfındadır çünkü hatalı kayıt miktarı her iki yönde de sıfırdır.

Anahtar Kavram

Unutma hataları, işlemin hem borç hem de alacak taraflarının tamamen kayıtlara geçirilmemesi nedeniyle mizan denkliğini bozmaz; ancak mizan toplamlarının gerçek değerinden düşük çıkmasına neden olur.
Soru 151Soru

İşletme, vadesi gelen 18.50018.500 TL tutarındaki bir borç senedini bankadaki ticari mevduat hesabından havale göndererek ödemiştir. Muhasebe birimi, bu finansal işlemi yevmiye defterine kaydederken yanlışlıkla 102102 Bankalar hesabını borçlu, 321321 Borç Senetleri hesabını ise alacaklı olarak kaydetmiştir. Buna göre, yapılan bu taraf (yön) hatasının muhasebe usullerine uygun olarak düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 321321 Borç Senetleri hesabı 37.00037.000 TL borçlu, 102102 Bankalar hesabı 37.00037.000 TL alacaklı

Cevap

Düzeltme kaydında 321321 Borç Senetleri hesabı 37.00037.000 TL borçlandırılmalı ve 102102 Bankalar hesabı 37.00037.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Taraf (yön) hatası, bir işlemin hesaplara doğru tutarla ancak tamamen yanlış taraflara kaydedilmesi durumudur. Bu tür bir hatanın tek bir yevmiye maddesiyle düzeltilebilmesi için, asıl işlemde borçlanması gereken hesap, orijinal tutarın iki katı kadar borçlandırılmalı; alacaklanması gereken hesap ise yine iki katı tutarla alacaklandırılmalıdır. Bu soruda, borç senedi ödendiği için normalde 321321 hesabı borçlu, 102102 hesabı alacaklı olmalıdır. Hatalı kayıtta yönler ters olduğu için 37.00037.000 TL tutarındaki düzeltme kaydı doğru sonucu verecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Asıl yapılması gereken kaydı belirle.
321321 Borç Senetleri (Borç) 18.50018.500 / 102102 Bankalar (Alacak) 18.50018.500
Borç senedi ödendiğinde pasif karakterli hesap borçlanarak azalır, aktif karakterli banka hesabı alacaklanarak azalır.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et.
102102 Bankalar (Borç) 18.50018.500 / 321321 Borç Senetleri (Alacak) 18.50018.500
Hesapların yönleri tamamen ters kaydedilmiştir (Taraf hatası).
3
Düzeltme tutarını ve yönünü hesapla.
Tutar: 18.500×2=37.00018.500 \times 2 = 37.000 TL; Yön: 321321 Borç, 102102 Alacak.
Yapılan ters kaydın 18.50018.500 TL'si hatayı sıfırlar, kalan 18.50018.500 TL'si ise asıl işlemi gerçekleştirir.

Anahtar Kavram

Taraf (Yön) Hataları ve Düzeltilmesi

İpuçları

1
Borç senedi ödendiğinde hangi hesabın azalacağını (borçlanacağını) ve bankadaki paranın ne yönde değişeceğini düşünün.
2
Eğer bir tutar borç yerine alacağa yazılmışsa, sadece o tutar kadar ters kayıt yapmak hesabı sıfıra getirir. İşlemi doğru sonuca ulaştırmak için ne yapmalısınız?
3
Taraf hatalarının düzeltme kayıtlarında tutar her zaman orijinal tutarın iki katı (2x2x) olarak yansıtılır.

Daha Fazla Pratik

Kasa noksanlarının veya fazlalarının yanlış hesaba kaydedildiği durumlar için de benzer taraf hatası senaryolarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 152Soru

İşletme bünyesinde gerçekleştirilen genel geçici mizan çalışmaları esnasında aşağıdaki iki teknik hatanın yapıldığı saptanmıştır:

1. Yevmiye defterinde "102102 Bankalar" hesabının borcuna kaydedilen 45.60045.600 TL, büyük deftere aktarılırken yanlışlıkla 54.60054.600 TL olarak kaydedilmiştir.
2. Büyük defterde "321321 Borç Senetleri" hesabının alacak toplamı 82.30082.300 TL olarak hesaplanmış ancak mizana aktarılırken 83.20083.200 TL olarak yazılmıştır.

Bu hatalar sonucunda düzenlenen genel geçici mizanın borç ve alacak toplamları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç toplamı, alacak toplamından 8.1008.100 TL fazladır.

Cevap

Mizan borç toplamı, alacak toplamından 8.1008.100 TL fazladır.
Yapılan birinci hata sonucunda mizan borç sütunu 9.0009.000 TL fazla, ikinci hata sonucunda ise mizan alacak sütunu 900900 TL fazla görünecektir. Bu iki hata birbirinden mahsup edildiğinde borç toplamının alacak toplamından 8.1008.100 TL daha yüksek olduğu görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci hatanın etkisini belirle
54.60045.600=9.00054.600 - 45.600 = 9.000 TL borç fazlası
Yevmiyeden büyük deftere borç tarafa fazla tutar aktarılması mizan borç toplamını artırır.
2
İkinci hatanın etkisini belirle
83.20082.300=90083.200 - 82.300 = 900 TL alacak fazlası
Büyük defterden mizana alacak tarafa fazla tutar aktarılması mizan alacak toplamını artırır.
3
Net mizan farkını hesapla
9.0009.000 (Borç Artışı) - 900900 (Alacak Artışı) = 8.1008.100 TL Borç Fazlası
Zıt yönlü mizan hataları birbirinden mahsup edilerek net fark bulunur.

Anahtar Kavram

Nakil ve Toplam Hatalarının Mizan Dengesi Üzerindeki Etkisi

Daha Fazla Pratik

Mizan dengesini bozmayan 'telafi edici hatalar' ile mizan dengesini bozan 'nakil hataları' arasındaki farkları gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 153Soru

İşletme, bir müşterisinden olan 18.50018.500 TL tutarındaki senetsiz alacağını banka hesabı aracılığıyla tahsil etmiş; ancak bu işleme ait yevmiye kaydı büyük defter hesaplarına sehven iki kez kaydedilmiştir. Bu muhasebe hatasının düzenlenen mizan üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç ve alacak sütun toplamları birbirine eşit çıkar; ancak her iki toplam da olması gerekenden 18.50018.500 TL fazladır.

Cevap

Mizan borç ve alacak sütun toplamlarının birbirine eşit çıkması ancak her iki toplamın da 18.50018.500 TL fazla olması doğrudur.
Mükerrer kayıt hatası, bir yevmiye maddesinin büyük defter hesaplarına birden fazla kez aktarılmasıdır. Bu işlemde hem borçlu hesap hem de alacaklı hesap aynı tutarda fazladan kaydedildiği için mizanın borç ve alacak sütunları arasındaki denge bozulmaz. Ancak, mizan sütun toplamları gerçekte olması gereken tutardan, mükerrer kaydedilen tutar kadar (18.50018.500 TL) daha fazla görünür.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydını belirle.
Borç: 102 Bankalar 18.50018.500, Alacak: 120 Alıcılar 18.50018.500.
Müşteriden banka yoluyla yapılan tahsilatın kaydı budur.
2
Mükerrer kayıt hatasının etkisini analiz et.
Aynı kayıt ikinci kez yapıldığı için hem 102 Bankalar hesabı hem de 120 Alıcılar hesabı 18.50018.500 TL fazladan işlem görmüş olur.
Mükerrer (tekrar) kayıt, bir işlemin bütünüyle iki veya daha fazla kez işlenmesidir.
3
Mizan üzerindeki etkiyi değerlendir.
Mizanın borç ve alacak tarafları eşit miktarda (18.50018.500 TL) arttığı için denklik bozulmaz (Borc\c=AlacakBorç = Alacak); ancak mizan genel toplamları 18.50018.500 TL şişmiş olur.
Çift taraflı kayıt sisteminde hatalı da olsa her iki tarafa eşit tutar girilmesi mizan eşitliğini korur.

Anahtar Kavram

Mükerrer kayıt hataları mizan dengesini bozmaz ancak sütun toplamlarını (borç/alacak) hatalı tutar kadar artırır.

İpuçları

1
Mükerrer kayıt, bir yevmiye maddesinin aynen tekrar edilmesi demektir.
2
Çift taraflı kayıt sisteminde, mizan dengesinin bozulması için borç ve alacak taraflarına girilen tutarların birbirinden farklı olması gerekir.
3
Mükerrer kayıtta hem borç hem de alacak tarafına 18.50018.500 TL girildiği için eşitlik değişmez ama mizan 'şişer'.

Daha Fazla Pratik

Mükerrer kayıt hatasının düzeltilmesi için yapılacak ters kayıt işlemini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 154Soru

İşletme, bir satıcıya olan 18.60018.600 TL tutarındaki borcunu bankadaki mevduat hesabından havale yoluyla ödemiştir. Muhasebe görevlisi yevmiye kaydını yaparken hem borçlu hem de alacaklı tarafa 16.80016.800 TL yazmıştır. Bu meblağ hatasının muhasebe usullerine uygun şekilde düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar Hesabı borçlu 1.8001.800 TL, 102 Bankalar Hesabı alacaklı 1.8001.800 TL

Cevap

Düzeltme işlemi için 320 Satıcılar hesabının borcuna ve 102 Bankalar hesabının alacağına aradaki fark olan 1.8001.800 TL kaydedilmelidir.
İşletme satıcıya olan borcunu ödediğinde '320 Satıcılar' hesabı borçlandırılır, ödeme bankadan yapıldığı için '102 Bankalar' hesabı alacaklandırılır. Kayıtlarda doğru hesaplar kullanılmış ancak rakamlar yer değiştirerek (transpozisyon) eksik yazılmıştır (18.60018.600 yerine 16.80016.800). Bu durumda aradaki fark olan 1.8001.800 TL (18.60016.80018.600 - 16.800) kadar aynı hesaplara ek bir kayıt yapılması hatayı tam olarak düzeltir.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçekleşen işlemin doğru tutarını ve hatalı kaydedilen tutarı belirleyin.
Doğru tutar: 18.60018.600 TL, Kaydedilen tutar: 16.80016.800 TL.
Hatanın türünü (eksik/fazla) belirlemek için kıyaslama gereklidir.
2
Hata miktarını (farkı) hesaplayın.
18.60016.800=1.80018.600 - 16.800 = 1.800 TL.
Düzeltme kaydında kullanılacak meblağın tespiti için.
3
Eksik tutar hatası olduğu için aynı yönde fark kaydı oluşturun.
320 Satıcılar (Borçlu) 1.8001.800 TL, 102 Bankalar (Alacaklı) 1.8001.800 TL.
Meblağ hatası eksik yazım şeklinde gerçekleştiğinde, orijinal kaydı bozmadan fark kadar ilave kayıt yapmak en profesyonel yöntemdir.

Anahtar Kavram

Eksik Meblağ Hatasının Fark Kaydıyla Düzeltilmesi

İpuçları

1
Kayıtlardaki hesap isimleri doğru mu yoksa sadece rakamlar mı yanlış? Önce bunu tespit edin.
2
Eksik bir kayıt mı yapılmış yoksa fazla bir kayıt mı? 18.60018.600 ile 16.80016.800 arasındaki farka odaklanın.
3
Eksik meblağ hatalarında, doğru hesaplara aradaki fark kadar aynı yönde ilave bir kayıt yapmak yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, meblağın gerçek tutardan fazla yazıldığı (örneğin 16.80016.800 yerine 18.60018.600) bir senaryoyu çözerek ters kayıt mantığını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 155Soru

İşletme, daha önce satıcılara verdiği 9.0009.000 TL tutarındaki çekin bankadaki ticari mevduat hesabından ödendiğini belirlemiştir. Muhasebe görevlisi bu işlemi yevmiye defterine yanlışlıkla "102102 Bankalar" hesabı borçlu, "103103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri" hesabı alacaklı olacak şekilde kaydetmiştir. Buna göre, söz konusu hatanın giderilmesi için yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri: 18.00018.000 (Borçlu) / 102 Bankalar: 18.00018.000 (Alacaklı)

Cevap

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabının 18.00018.000 TL borçlandırıldığı ve Bankalar hesabının 18.00018.000 TL alacaklandırıldığı düzeltme kaydı doğrudur.
İşlemde hem hesaplar yanlış yönlere yazılmış (taraf hatası) hem de bankadan para çıkışı olmuştur. Yapılan yanlış kaydı (102102 B / 103103 A) iptal etmek için 9.0009.000 TL ters kayıt yapılması, ardından doğru kaydın (103103 B / 102102 A) girilmesi için bir 9.0009.000 TL daha kayıt yapılması gerekir. Bu iki işlem birleştirildiğinde, hesapların doğru taraflarına 18.00018.000 TL yazılan kayıt elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru ve Yanlış Kaydı Analiz Etme
Doğru Kayıt: 103 (B) 9.0009.000 / 102 (A) 9.0009.000. Yapılan Yanlış Kayıt: 102 (B) 9.0009.000 / 103 (A) 9.0009.000.
Düzeltme kaydının mantığını kurabilmek için mevcut hatanın yönünü ve miktarını belirlemek gerekir.
2
Taraf Hatasını Giderme Yöntemini Belirleme
Hesaplar tam ters yönlere kaydedildiği için (taraf hatası), düzeltme kaydında tutar iki kat (18.00018.000 TL) alınmalıdır.
İlk kat yapılan yanlış kaydı sıfırlamak, ikinci kat ise yapılması gereken doğru kaydı sisteme girmek içindir.
3
Düzeltme Kaydını Oluşturma
103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (B) 18.00018.000 / 102 Bankalar (A) 18.00018.000.
Böylece yanlışlıkla borçlandırılan banka hesabı alacaklandırılarak, alacaklandırılan çek hesabı ise borçlandırılarak hem hata giderilir hem de işlem doğru kaydedilmiş olur.

Anahtar Kavram

Taraf hatası yapıldığında düzeltme kaydı, hesapların doğru yönlerine iki kat tutar yazılarak yapılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir taraf hatasını senetli alacakların tahsilatı üzerinden kurgulayarak pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 156Soru

İşletme, bir satıcıya olan 14.00014.000 TL tutarındaki borcu için çek düzenleyerek vermiştir. Muhasebe görevlisi, bu işlemi yevmiye defterine kaydederken '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabını borçlandırıp, '320 Satıcılar' hesabını alacaklandırmıştır. Yapılan bu taraf (yön) hatasının düzeltilmesi için kaydedilmesi gereken yevmiye maddesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar 28.00028.000 (Borç), 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) 28.00028.000 (Alacak)

Cevap

Düzeltme kaydında '320 Satıcılar' hesabı 28.00028.000 TL borçlandırılmalı ve '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabı 28.00028.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Doğru yevmiye kaydında, bir pasif hesap olan '320 Satıcılar' hesabındaki azalış borç tarafına, aktifi düzenleyici pasif karakterli '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-)' hesabındaki artış ise alacak tarafına yazılmalıdır. Muhasebe görevlisi bu hesapları tam tersi yönlere kaydettiği için (Taraf Hatası), düzeltme kaydında bu hesaplar doğru taraflarına 2×14.000=28.0002 \times 14.000 = 28.000 TL tutarıyla kaydedilmelidir. Bu sayede hem yanlış giriş iptal edilir hem de doğru giriş yapılmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru ve hatalı kaydı karşılaştırarak farkı belirleme
Doğru kayıtta '320 Satıcılar' borçlu, '103 Verilen Çekler' alacaklı olmalıydı. Hatalı kayıtta tam tersi yapılmıştır.
Borç ödemesi hem borçları (320) hem de ödeme araçlarını (103) azaltır.
2
Düzeltme tutarını hesaplama
Düzeltme tutarı = 14.000×2=28.00014.000 \times 2 = 28.000 TL.
Taraf hatasında, yanlış tarafa yazılan tutarı önce sıfırlamak (1×1 \times) sonra doğru kaydı girmek (1×1 \times) için toplam 22 kat tutar gerekir.
3
Düzeltme yevmiye maddesini oluşturma
320 Satıcılar (Borç) 28.00028.000 TL / 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) (Alacak) 28.00028.000 TL.
Hatalı yöne yapılan kaydı ters yöne iki katı tutarla kaydederek denge sağlanır.

Anahtar Kavram

Taraf (yön) hatalarında düzeltme kaydı, ilgili hesapların doğru taraflarına orijinal tutarın iki katı yazılarak yapılır.
Soru 157Soru

Bir işletmenin dönem sonu genel geçici mizan hazırlıkları sırasında aşağıdaki teknik hataların yapıldığı tespit edilmiştir:

1. Yevmiye defterinde 18.40018.400 TL olarak kaydedilen bir nakit tahsilat işlemi, "100 Kasa" hesabının büyük defter borç sayfasına 14.80014.800 TL olarak aktarılmıştır.
2. "321 Borç Senetleri" hesabının büyük defter alacak tarafı toplamı hesaplanırken 2.0002.000 TL eksik toplama yapılmıştır.

Buna göre, söz konusu hatalar sonucunda düzenlenen genel geçici mizanda borç ve alacak toplamları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alacak toplamı borç toplamından 1.6001.600 TL fazladır.

Cevap

Alacak toplamı borç toplamından 1.6001.600 TL fazladır.
Yapılan iki hata da mizan sütunlarını eksik göstermektedir. 100 Kasa hesabındaki hata borç sütununu 3.6003.600 TL eksiltirken, 321 Borç Senetleri hesabındaki hata alacak sütununu 2.0002.000 TL eksiltmektedir. Borç tarafındaki eksiklik (3.6003.600) alacak tarafındaki eksiklikten (2.0002.000) daha büyük olduğu için (3.6002.000=1.6003.600 - 2.000 = 1.600), mizan düzenlendiğinde alacak toplamı borç toplamından 1.6001.600 TL daha fazla görünecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Kasa hesabındaki aktarma hatasının etkisini hesapla
18.40014.800=3.60018.400 - 14.800 = 3.600 TL (Borç eksik)
Yevmiyeden büyük deftere eksik tutar aktarılması, ilgili hesabın mizan borç sütunundaki değerini düşürür.
2
Borç Senetleri hesabındaki toplam hatasının etkisini belirle
2.0002.000 TL (Alacak eksik)
Büyük defter alacak tarafının yanlış toplanması, mizanın alacak sütununa eksik tutar yansımasına neden olur.
3
Mizan sütunları üzerindeki net farkı hesapla
3.6003.600 (Borç eksik) - 2.0002.000 (Alacak eksik) = 1.6001.600 TL (Alacak lehine fark)
Borç tarafındaki eksiklik daha fazla olduğu için alacak toplamı borç toplamından yüksek çıkacaktır.

Anahtar Kavram

Nakil ve toplam hatalarının mizan üzerindeki etkisi, her bir hatanın ilgili sütun toplamını ne kadar ve hangi yönde (azalış/artış) etkilediğinin netleştirilmesiyle bulunur.

İpuçları

1
Her iki hatanın da mizan sütunlarını eksilttiğini fark edin.
2
Borç sütunundaki eksilme ile alacak sütunundaki eksilme arasındaki farkı bulun.
3
Borç tarafı 3.6003.600 TL, alacak tarafı 2.0002.000 TL eksikse; alacak tarafı borçtan ne kadar fazla olur?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, bir hesabın borç tarafına fazla, diğerinin alacak tarafına eksik kayıt yapıldığı senaryo için çözün.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 158Soru

İşletme, vadesi gelen 9.1009.100 TL tutarındaki bir borç senedini banka mevduat hesabı üzerinden ödemiştir. Muhasebe personeli, yevmiye kaydını yaparken tutarı her iki hesap için de 1.9001.900 TL olarak sisteme girmiştir.

Bu muhasebe hatasının düzeltilmesi amacıyla yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 321 Borç Senetleri Hesabı Borçlu 7.2007.200 TL, 102 Bankalar Hesabı Alacaklı 7.2007.200 TL

Cevap

Düzeltme için 321 Borç Senetleri hesabı 7.2007.200 TL borçlandırılmalı ve 102 Bankalar hesabı 7.2007.200 TL alacaklandırılmalıdır.
İşletme 9.1009.100 TL ödeme yapmış ancak kayıtlara 1.9001.900 TL geçmiştir. Bu durum her iki hesabın da 7.2007.200 TL eksik işlem görmesine neden olmuştur. Muhasebe standartlarına göre eksik yazılan meblağ hataları, aradaki farkın (ek kayıt yoluyla) ilgili hesaplara aynı yönde kaydedilmesiyle düzeltilir. Dolayısıyla borç senedi hesabı 7.2007.200 TL daha borçlandırılmalı ve banka hesabı 7.2007.200 TL daha alacaklandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru yevmiye kaydını belirleme
321 Borç Senetleri (B) 9.1009.100 / 102 Bankalar (A) 9.1009.100
Borç senedi ödemesi nakit çıkışı ve borç azalışı gerektirir.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz etme
321 Borç Senetleri (B) 1.9001.900 / 102 Bankalar (A) 1.9001.900
Meblağ hatası her iki tarafa da eksik tutar yazılarak yapılmıştır (simetrik hata).
3
Fark tutarını hesaplama
9.1001.900=7.2009.100 - 1.900 = 7.200 TL
Eksik kalan tutarın tamamlanması için gereken miktar belirlenir.
4
Düzeltme (Tamamlama) kaydını oluşturma
321 Borç Senetleri (B) 7.2007.200 / 102 Bankalar (A) 7.2007.200
Eksik meblağ hatalarında fark kadar aynı yönde ek kayıt (tamamlama kaydı) yapılır.

Anahtar Kavram

Meblağ hatası durumunda, eğer tutar eksik yazılmışsa aradaki fark kadar asıl kayıpla aynı yönde 'tamamlama kaydı' yapılır.

İpuçları

1
Öncelikle işlemin her iki tarafına da eksik mi yoksa fazla mı tutar yazıldığını belirleyin.
2
9.1009.100 TL yerine 1.9001.900 TL yazılması bir eksik kayıt hatasıdır. Eksik kayıtlarda fark kadar aynı yönde ekleme yapılır.
3
Doğru kayıt 'Borç Senetleri (B) / Bankalar (A)' olmalıydı. Fark olan 7.2007.200 TL'yi de bu yönde kaydederek bakiyeyi eşitleyin.

Daha Fazla Pratik

Meblağ hatasının sadece tek bir tarafa (asimetrik) yapılması durumunda mizanın nasıl etkileneceğini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Transpozisyon (rakam kayması) kontrolü: 9.11.9=7.29.1 - 1.9 = 7.2. 7.27.2 rakamı 99'a tam bölündüğü için bu bir rakam yer değiştirme hatasıdır. Bu bilgi hatanın türünü teyit etmenize yardımcı olur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 159Soru

İşletme, satıcılara olan 1.8001.800 TL tutarındaki borcunu bankadaki ticari mevduat hesabı aracılığıyla ödemiştir. Ancak muhasebe görevlisi bu işlemi, alıcılardan 8.1008.100 TL tutarında bir tahsilat yapılmış ve tutar banka hesabına yatırılmış gibi hatalı kaydetmiştir. Buna göre, söz konusu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR: 8.1008.100 (Borçlu), 320 SATICILAR: 1.8001.800 (Borçlu), 102 BANKALAR: 9.9009.900 (Alacaklı)

Cevap

120 Alıcılar hesabının 8.1008.100 TL, 320 Satıcılar hesabının 1.8001.800 TL borçlandırıldığı ve 102 Bankalar hesabının 9.9009.900 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Düzeltme kaydında amaç, hatalı girilen verileri sıfırlamak ve doğru verileri sisteme işlemektir. Bu vakada, muhasebe görevlisi Bankalar hesabını 8.1008.100 TL borçlandırarak (artış) ve Alıcılar hesabını 8.1008.100 TL alacaklandırarak (azalış) hatalı bir işlem yapmıştır. Doğru işlemde ise Satıcılar hesabı 1.8001.800 TL borçlandırılmalı ve Bankalar hesabı 1.8001.800 TL alacaklandırılmalıdır. Düzeltme kaydında; yanlışlıkla alacak tarafına yazılan Alıcılar hesabı 8.1008.100 TL borç tarafına yazılarak kapatılır. Doğru işlem gereği Satıcılar hesabı 1.8001.800 TL borçlandırılır. Bankalar hesabı ise hem yanlış girilen 8.1008.100 TL'lik borç kaydını silmek hem de olması gereken 1.8001.800 TL'lik alacak kaydını girmek için toplamda 9.9009.900 TL (8.100+1.8008.100 + 1.800) alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı (Yapılan) Kaydı Belirle
102 Bankalar (B) 8.1008.100 / 120 Alıcılar (A) 8.1008.100
Soruda belirtilen hatalı tahsilat kaydının etkisini görmek gerekir.
2
Doğru (Yapılması Gereken) Kaydı Belirle
320 Satıcılar (B) 1.8001.800 / 102 Bankalar (A) 1.8001.800
İşletmenin asıl niyetinin ve gerçek işlemin ne olduğunu tespit etmek gerekir.
3
Düzeltme Kaydını Oluştur
120 Alıcılar (B) 8.1008.100, 320 Satıcılar (B) 1.8001.800 ve 102 Bankalar (A) 9.9009.900
Hatalı kaydı iptal etmek ve doğruyu kaydetmek için; yanlış alacaklandırılan 120 hesabı borçlandırılır, doğru borçlandırılması gereken 320 hesabı borçlandırılır ve Bankalar hesabındaki ters yönlü fark giderilerek (8.100+1.800=9.9008.100 + 1.800 = 9.900) alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Hatalı kayıtların düzeltilmesinde, hem yanlış kaydın iptali (ters kayıt mantığı) hem de doğru işlemin kaydedilmesi aynı yevmiye maddesinde birleştirilebilir.

İpuçları

1
Hatalı yapılan kayıtta hangi hesapların hangi yönde (borç/alacak) ve ne kadar tutarla yer aldığını bir kenara not edin.
2
Bir tutar yanlışlıkla 'Borç' yerine 'Alacak' tarafına yazıldıysa, onu düzeltmek için toplamda her iki tutarın toplamı kadar ters kayıt yapılması gerektiğini hatırlayın.
3
Bankalar hesabındaki hatayı düzeltirken: Hatalı borç kaydı (8.1008.100) + Doğru olması gereken alacak kaydı (1.8001.800) = 9.9009.900 TL Alacaklı şeklinde düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda 'meblâğ hatası' ve 'hesap hatası'nın aynı anda yapıldığı senaryoları çözerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 160Soru

İşletme, vadesi gelen 6.2006.200 TL tutarındaki bir alacak senedini nakit olarak tahsil etmiştir. Muhasebe görevlisi bu işlemi yevmiye defterine kaydederken "100 Kasa Hesabı"nın borcuna 6.2006.200 TL, "121 Alacak Senetleri Hesabı"nın alacağına ise 2.6002.600 TL yazmıştır.

Buna göre, yapılan bu hatanın geçici mizan üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan toplamlarında 3.6003.600 TL tutarında borç tarafı fazlalığı oluşur.

Cevap

Mizan toplamlarında 3.600 TL tutarında borç tarafı fazlalığı oluşacağını belirten ifade doğrudur.
Yapılan yevmiye kaydında borç tarafına 6.2006.200 TL, alacak tarafına ise 2.6002.600 TL yazılmıştır. Borç tarafına yazılan tutar, alacak tarafına yazılandan daha büyük olduğu için mizan toplamlarında borç tarafı lehine bir fazlalık oluşacaktır. Aradaki fark 6.2002.600=3.6006.200 - 2.600 = 3.600 TL olduğu için mizan toplamlarında borç tarafı fazlalığı tam olarak bu tutarda gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Kaydedilen borç ve alacak tutarlarını belirlemek.
Borç (Kasa Hesabı): 6.2006.200 TL; Alacak (Alacak Senetleri Hesabı): 2.6002.600 TL.
Hatanın etkisini hesaplamak için yevmiye maddesindeki asimetrik tutarları tespit etmek gerekir.
2
Borç ve alacak tutarları arasındaki farkı hesaplamak.
6.2002.600=3.6006.200 - 2.600 = 3.600 TL.
Mizandaki dengesizlik miktarı, yevmiye kaydındaki taraflar arasındaki meblağ farkına eşittir.
3
Hangi tarafın daha fazla kaydedildiğini tespit etmek.
Borç tarafı (6.2006.200 TL) > Alacak tarafı (2.6002.600 TL).
Dengesizliğin hangi yönde (borç veya alacak) oluşacağını belirlemek için büyük olan taraf seçilir.

Anahtar Kavram

Asimetrik meblağ hataları mizan dengesini bozar ve mizan toplamları arasındaki fark, hatalı kayıttaki borç-alacak farkı kadardır.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 8 / 9Sonraki
Muhasebe Hataları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 8 | Examkin