Hesap (İsim) Hataları

20 soru

Soru 1Soru

İşletme, aktifinde kayıtlı olan bir demirbaşın satışı sonucunda ortaya çıkan ve vadesi 1818 ay olan 300.000300.000 TL tutarındaki senetsiz alacağını, muhasebe kayıtlarına aktarırken '120 Alıcılar' hesabının borcuna kaydetmiştir. Bu hata dönem sonu envanter işlemleri sırasında fark edilmiştir.

Buna göre, söz konusu hesap (isim) hatası ve bu hatanın finansal tablolar üzerindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizan borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıksa da, işletmenin net çalışma sermayesi olması gerekenden 300.000300.000 TL fazla hesaplanır.

Cevap

Hesap ismi hatası mizan borç/alacak eşitliğini bozmaz, ancak 18 ay vadeli bir alacağın dönen varlıklar içindeki 120 nolu hesaba kaydedilmesi dönen varlıkları ve dolayısıyla net çalışma sermayesini olduğundan fazla gösterir.
Soruda belirtilen işlemde tutar doğru tarafa (borç) yazıldığı için mizan toplamları arasında bir fark oluşmaz; bu durum hesap ismi hatasının tipik özelliğidir. Ancak vadesi 1818 ay olan ve ticari olmayan bir alacak '226 Diğer Çeşitli Alacaklar' (Duran Varlık) hesabına kaydedilmesi gerekirken, kısa vadeli ve ticari bir hesap olan '120 Alıcılar' (Dönen Varlık) hesabına kaydedilmiştir. Dönen varlıklar grubunun hatalı şekilde artması, Net Çalışma Sermayesinin (Do¨nenVarlıklarKısaVadeliYabancıKaynaklarDönen Varlıklar - Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar) de olduğundan 300.000300.000 TL fazla hesaplanmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini ve süresini belirleyin.
Duran varlık satışı (ticari olmayan) ve 18 ay vade (uzun vadeli).
Doğru hesabın seçilmesi için işlemin hem konusu hem de vadesi kritiktir.
2
Olması gereken (doğru) muhasebe kaydını analiz edin.
'226 Diğer Çeşitli Alacaklar' hesabının borçlandırılması gerekirdi.
12 aydan uzun vadeli ve ticari olmayan alacaklar 226 nolu hesapta izlenir.
3
Yapılan hatalı kaydı ve seçilen hesabı analiz edin.
'120 Alıcılar' hesabı borçlandırılmıştır. Bu hesap 'Dönen Varlıklar / Ticari Alacaklar' grubundadır.
Hatanın hangi bilanço kalemlerini etkilediğini bulmak için hatalı hesabın grubunu bilmek gerekir.
4
Finansal tablolar üzerindeki etkiyi hesaplayın.
Mizan dengesi bozulmaz (tutar doğru tarafa yazılmıştır). Dönen Varlıklar 300.000300.000 TL fazla, Duran Varlıklar 300.000300.000 TL eksik görünür. Net Çalışma Sermayesi (Do¨nenVarlıklarKVYKDönen Varlıklar - KVYK) bu nedenle 300.000300.000 TL fazla çıkar.
Net çalışma sermayesi dönen varlık tutarına doğrudan bağlıdır.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hatası ve Bilanço Sınıflandırması
Soru 2Soru

İşletme, ana faaliyet konusu dışında bir nedenle personeline verdiği 25.00025.000 TL tutarındaki borcu "120 Alıcılar" hesabının borcuna, "100 Kasa" hesabının alacağına kaydederek muhasebeleştirmiştir. Bu durumla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ancak ilgili dönen varlık gruplarının alt toplamları hatalı görünür.

Cevap

Mizanın borç ve alacak toplamları birbirine eşit çıkar ancak ilgili dönen varlık gruplarının alt toplamları hatalı görünür.
İşletmenin personeline verdiği borç ticari bir işlemden kaynaklanmadığı için '135 Personelden Alacaklar' hesabında izlenmelidir. Muhasebecinin bu tutarı '120 Alıcılar' hesabına kaydetmesi bir hesap isim hatasıdır. Hem 120 hem de 135 numaralı hesaplar aktif karakterli olup borç tarafında çalıştıkları için, bu hata mizan toplamlarının eşitliğini bozmaz. Ancak bilançoda 'Ticari Alacaklar' grubunun gerçeğinden fazla, 'Diğer Alacaklar' grubunun ise eksik görünmesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Personel verilen borç 'Ticari Alacak' (120) değil, 'Diğer Alacak' (135) niteliğindedir.
Ana faaliyet konusu dışındaki alacaklar ticari alacaklar grubunda izlenemez.
2
Hatanın türünü belirleme
Tutar ve kayıt yönü doğru, ancak hesap ismi yanlıştır (Hesap İsim Hatası).
Muhasebeci tutarı doğru tarafa (borç) kaydetmiş ancak yanlış başlık kullanmıştır.
3
Mizan üzerindeki etkisini değerlendirme
Mizanın borç ve alacak sütunları toplamı değişmez ve birbirine eşit kalır.
Çift taraflı kayıt sisteminde borç tarafına yazılması gereken tutar miktar olarak doğru girilmiştir.
4
Mali tablolar üzerindeki etkisini değerlendirme
12 Ticari Alacaklar grubu fazla, 13 Diğer Alacaklar grubu eksik görünür.
Hesaplar arası yanlış sınıflandırma bilanço alt gruplarının doğruluğunu bozar.

Anahtar Kavram

Hesap İsim Hataları ve Mizan İlişkisi

İpuçları

1
İşlemin 'ticari' bir alacak olup olmadığını ve kullanılan hesabın bu niteliğe uyup uymadığını düşünün.
2
Bir tutar borç yerine yine borç tarafına (ancak farklı bir hesaba) yazılırsa mizan toplamları bu durumdan etkilenir mi?

Daha Fazla Pratik

Meblağ hatalarının mizan eşitliği üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözerek hata türleri arasındaki farkları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

İşletme, daha önce senetli olarak sattığı bir mala karşılık müşterisinden olan 20.00020.000 TL tutarındaki alacağını nakden tahsil etmiştir. Ancak yapılan muhasebe kaydında, "100 Kasa" hesabı borçlandırılırken yanlışlıkla "120 Alıcılar" hesabı alacaklandırılmıştır. Buna göre, söz konusu hesap ismi hatasının düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 120 ALICILAR hesabının 20.00020.000 TL borçlandırılması, 121 ALACAK SENETLERİ hesabının 20.00020.000 TL alacaklandırılması

Cevap

120 Alıcılar hesabının borçlandırılıp, 121 Alacak Senetleri hesabının alacaklandırıldığı kayıt düzeltmeyi sağlar.
İşletme senetli bir alacağını tahsil ettiğinde '121 Alacak Senetleri' hesabını alacaklandırmalıdır. Ancak '120 Alıcılar' hesabı alacaklandırıldığı için bir hesap ismi hatası yapılmıştır. Bu hatayı düzeltmek için, hatalı olarak alacak tarafına yazılan '120 Alıcılar' hesabı borçlandırılarak bu etki yok edilir ve asıl alacaklandırılması gereken '121 Alacak Senetleri' hesabı alacaklandırılır. '100 Kasa' hesabı doğru borçlandırıldığı için düzeltme kaydında yer almasına gerek yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydı analiz et
Borç: 100 Kasa / Alacak: 120 Alıcılar
Senetli alacak tahsil edilmesine rağmen yanlışlıkla senetsiz alacak (Alıcılar) hesabı kullanılmıştır.
2
Olması gereken kaydı belirle
Borç: 100 Kasa / Alacak: 121 Alacak Senetleri
Senetli alacakların tahsilinde Alacak Senetleri hesabı alacaklandırılmalıdır.
3
Düzeltme kaydını oluştur
Borç: 120 Alıcılar / Alacak: 121 Alacak Senetleri
Doğru olan Kasa kaydına dokunulmaz. Yanlış alacaklandırılan 120 Alıcılar borçlandırılarak sıfırlanır, yerine 121 Alacak Senetleri alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Hesap ismi hatalarında, sadece yanlış kullanılan hesaplar arasında ters kayıt yapılarak düzeltme sağlanır; doğru kaydedilen hesaplara müdahale edilmez.
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru

İşletme, bir satıcıya olan 5.0005.000 TL tutarındaki borcunu banka havalesi ile ödemiştir. Ancak muhasebe kaydı yapılırken "102 Bankalar" hesabı yerine yanlışlıkla "100 Kasa" hesabı alacaklandırılmıştır.

Bu durum, muhasebe hatalarından hangisine bir örnektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hesap (İsim) hatası

Cevap

İşlemde tutar ve kayıt yönü doğru olmasına rağmen sadece hesap ismi yanlış kullanıldığı için bu bir Hesap (İsim) hatasıdır.
Verilen senaryoda işletme ödemeyi bankadan yapmasına rağmen kaydı kasa hesabına yapmıştır. İşlemin tutarı olan 5.0005.000 TL değişmemiş ve azalan varlığın alacaklandırılması kuralı (yön) ihlal edilmemiştir. Sadece kullanılacak hesap ismi yanlış seçildiği için bu durum 'Hesap (İsim) Hatası' kapsamına girer.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin mahiyetini ve taraflarını belirleyin.
Banka kanalıyla borç ödenmiştir. Bu durumda bir varlık hesabı olan 102102 Bankalar hesabının alacaklandırılması gerekir.
Bankadaki paranın azalması aktif karakterli bir hesabın alacaklandırılmasını gerektirir.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz edin.
Kayıtta 102102 Bankalar yerine 100100 Kasa hesabı alacaklandırılmıştır. Tutar (5.0005.000 TL) ve kayıt yönü (Alacak) doğrudur.
Hatanın sadece kullanılan hesabın adında (isim) olduğu tespit edilir.
3
Hata türünü sınıflandırın.
Tutar ve yönün doğru, hesap adının yanlış olduğu bu durum "Hesap (İsim) Hatası" olarak adlandırılır.
Muhasebe literatüründe bu tür teknik hatalar hesap ismi hataları başlığı altında incelenir.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hatası: Tutarların ve tarafların doğruluğu korunarak, işlemin yanlış bir hesap adına kaydedilmesi durumudur.

İpuçları

1
Kayıtta yer alan 5.0005.000 TL tutarının doğru olup olmadığını kontrol edin.
2
Hesabın alacak tarafına kaydedilmiş olmasının (ödemeyi temsil etmesi bakımından) doğru olup olmadığını düşünün.
3
Hata sadece Bankalar hesabı yerine Kasa hesabı yazılmasından kaynaklanıyorsa, bu sadece isimlendirme ile ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Hesap ismi hatalarının mizanda neden bir fark yaratmadığını ve düzeltme kaydının nasıl yapılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru

İşletme, ticari faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 40.00040.000 TL + %20\%20 KDV tutarında bir taşıt satın almış ve bedelini banka üzerinden ödemiştir. Ancak muhasebe kaydı yapılırken borçlu tarafa "254 Taşıtlar" hesabı yerine yanlışlıkla "255 Demirbaşlar" hesabı kaydedilmiştir. Yapılan bu hatalı kayıt aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir ve mizan üzerindeki etkisi nedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu bir hesap (isim) hatasıdır ve mizan toplamlarının birbirine eşit çıkmasını engellemez.

Cevap

İşlemde doğru hesap ismi yerine başka bir hesap isminin kullanılması 'Hesap (İsim) Hatası' olarak adlandırılır ve mizan toplamlarının eşitliğini bozmaz.
Yapılan işlemde doğru hesap olan '254 Taşıtlar' yerine aynı gruptaki '255 Demirbaşlar' hesabının kullanılması bir hesap (isim) hatasıdır. Yevmiye kaydının borç ve alacak taraflarına yazılan rakamlar eşit olduğu sürece, mizan toplamları da birbirine eşit çıkacaktır. Bu nedenle bu hata mizan dengesini bozmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçekleşen işlemin analiz edilmesi
İşletme taşıt almış, yani '254 Taşıtlar' hesabının borçlandırılması gerekmektedir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre taşıt alımları bu hesapta izlenir.
2
Yapılan hatalı kaydın incelenmesi
Borçlu tarafa '255 Demirbaşlar' hesabı yazılmıştır.
Hesabın kodu ve ismi yanlış seçilmiştir ancak kayıt yapılan taraf (borç) doğrudur.
3
Hata türünün belirlenmesi
Bu durum bir 'Hesap (İsim) Hatası'dır.
Tutar ve yön doğru olmasına rağmen hesap ismi yanlıştır.
4
Mizan üzerindeki etkinin değerlendirilmesi
Mizan borç ve alacak toplamları eşit çıkar.
Yevmiye maddesinde borç ve alacak taraflarına yazılan tutarlar (48.00048.000 TL) birbirine eşittir.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hatası

İpuçları

1
Bir hesabın yerine başka bir hesabın kullanılması hangi hata türüne girer?
2
Yevmiye kaydında borç ve alacak sütunlarındaki rakamlar birbirine eşitse mizan dengesi değişir mi?
3
Taşıtlar ve Demirbaşlar hesaplarının her ikisi de varlık (aktif) hesabıdır. Hesap isimleri değişse de toplam borç tutarı değişmemektedir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi '100 Kasa' yerine '102 Bankalar' hesabı kullanarak deneyin ve sonucun değişip değişmediğini gözlemleyin.

Alternatif Yöntem

Hata türlerini 'Mizanı Bozanlar' ve 'Mizanı Bozmayanlar' olarak sınıflandırarak ele alabilirsiniz. Hesap ismi hatası mizanı bozmayan hatalar grubundadır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru

İşletme, aktifinde kayıtlı olan ve boş duran bir binayı kiraya vermiş; 12.00012.000 TL tutarındaki kira bedelini banka hesabı aracılığıyla tahsil etmiştir. Muhasebe elemanı, bankaya giren parayı doğru kaydetmiş ancak alacaklı hesap olarak yanlışlıkla "600 Yurtiçi Satışlar" hesabını kullanmıştır. Bu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 600 Yurtiçi Satışlar Hesabı Borçlu 12.00012.000 TL / 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı Alacaklı 12.00012.000 TL

Cevap

Hatalı olarak alacak kaydedilen 600 Yurtiçi Satışlar hesabı borçlandırılarak kapatılmalı, gerçek gelir kaynağı olan 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı ise alacaklandırılmalıdır.
Düzeltme kayıtlarında temel kural; yanlış kullanılan hesabın ters kayıtla kapatılması ve doğru hesabın ilgili tarafa kaydedilmesidir. Kira geliri tahsilatında banka kaydı doğru olduğundan düzeltme kaydında banka hesabına yer verilmez. Hatalı alacaklandırılan 600 Yurtiçi Satışlar hesabı borçlandırılarak kapatılırken, kira geliri için kullanılması gereken 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı alacaklandırılarak işlem doğru hesaba aktarılmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydın analiz edilmesi
Alacak tarafında 600 Yurtiçi Satışlar hesabı bulunmaktadır.
Kira geliri, işletmenin ana faaliyet konusu (mal satışı) dışındaki bir gelirdir ve 600 hesabında izlenemez.
2
Yanlış hesabın etkisinin sıfırlanması
600 Yurtiçi Satışlar hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır.
Alacaklı çalışan bir gelir hesabını kapatmak veya bakiyesini azaltmak için o hesaba borç kaydı yapılır.
3
Doğru hesabın kayda alınması
649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı 12.00012.000 TL alacaklandırılır.
Bina kira gelirleri gibi sürekliliği olan yan gelirler 649 numaralı hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hatalarının Düzeltilmesi

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu gider hesapları üzerinden (örneğin 770 yerine 760 kullanımı) analiz ederek pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

İşletme, personelin eğitimi ve veri takibi süreçlerinde kullanmak amacıyla 15.00015.000 TL + %20\%20 KDV tutarında bir veri tabanı yönetim yazılımı satın almış ve bedelini banka havalesi ile ödemiştir. Muhasebe kaydı yapılırken, söz konusu yazılım bedeli "255 Demirbaşlar" hesabına borç kaydedilmiştir. Diğer tüm hesapların ve tutarların doğru kaydedildiği varsayıldığında, bu işlemde yapılan muhasebe hatası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hesap (İsim) Hatası

Cevap

İşlemde yapılan hata, doğru tutarın yanlış hesap ismiyle kaydedilmesi nedeniyle 'Hesap (İsim) Hatası'dır.
Satın alınan bilgisayar yazılımı bir 'Maddi Olmayan Duran Varlık' niteliğindedir ve Tekdüzen Hesap Planı'na göre '260 Haklar' veya '267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar' hesabında izlenmelidir. İşletmenin bu tutarı maddi bir duran varlık olan '255 Demirbaşlar' hesabına kaydetmesi, işlemin tutarı ve kayıt yönü doğru olmasına rağmen yanlış hesap isminin seçilmesi nedeniyle bir hesap (isim) hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Satın alınan bilgisayar yazılımı, fiziksel bir varlık değil, maddi olmayan bir duran varlıktır.
Doğru muhasebe hesabını belirlemek için varlığın niteliği tespit edilmelidir.
2
Kullanılması gereken ve kullanılan hesapları karşılaştırma
Yazılım için '260 Haklar' veya '267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar' hesabı kullanılmalıydı; ancak '255 Demirbaşlar' hesabı kullanılmıştır.
Hatanın hangi unsurda (isim, rakam, taraf) olduğunu belirlemek gerekir.
3
Hata türünü sınıflandırma
Tutar (15.00015.000 TL) ve kayıt yönü (borç) doğru, ancak hesap ismi yanlış olduğu için bu bir 'Hesap İsim Hatası'dır.
Tanım gereği, sadece hesap isminin yanlış seçilmesi bu kategoriye girer.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hatası, bir finansal işlemin tutar ve taraf bakımından doğru, ancak isim olarak yanlış bir hesaba kaydedilmesidir.

İpuçları

1
Varlığın niteliğine (maddi/maddi olmayan) ve kullanılan hesabın bu niteliğe uygun olup olmadığına odaklanın.
2
Tutar ve kayıt yönü (borç/alacak) doğru olduğuna göre, hatanın sadece 'etikette' yani hesap adında olduğunu fark edin.

Daha Fazla Pratik

Hesap hatalarının mizan toplamları üzerindeki etkisini ve düzeltme kayıtlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 8Soru

İşletme, üretim faaliyetlerinde hammadde olarak kullanmak üzere 12.00012.000 TL + %20\%20 KDV tutarında malzeme satın almış ve bedelini banka kanalıyla ödemiştir. Yapılan yevmiye kaydında "102 Bankalar" ve "191 İndirilecek KDV" hesapları doğru kullanılmasına rağmen, "150 İlk Madde ve Malzeme" hesabı yerine yanlışlıkla "153 Ticari Mallar" hesabı borçlandırılmıştır. Bu durum, muhasebe hatalarından hangisinin kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hesap (İsim) hatası

Cevap

İşlemde doğru hesap yerine yanlış isimlendirilmiş başka bir hesap kullanıldığı için bu durum 'Hesap (İsim) Hatası' olarak tanımlanır.
Hesap (İsim) hatası doğrudur çünkü bir muhasebe kaydında tutarlar ve kayıt yönleri (borç/alacak) doğru olmasına rağmen, işlemin niteliğine uygun olmayan yanlış bir hesap isminin seçilmesi bu hata türünün temel özelliğidir. Hammadde alımında kullanılması gereken 'İlk Madde ve Malzeme' hesabı yerine 'Ticari Mallar' hesabının kullanılması bu duruma net bir örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçekleşen ticari olayı analiz etme
İşletme hammadde satın almıştır. Tekdüzen Hesap Planı'na göre üretimde kullanılacak bu varlıklar '150 İlk Madde ve Malzeme' hesabında izlenmelidir.
Doğru muhasebe kaydı için öncelikle hangi hesabın borçlandırılması gerektiği belirlenmelidir.
2
Yapılan hatalı kaydı inceleme
Muhasebe görevlisi borçlu tarafa '150 İlk Madde ve Malzeme' yazması gerekirken '153 Ticari Mallar' (satılmak için alınan stoklar) yazmıştır.
Hatanın hangi unsurda (tutar, hesap ismi, yön vb.) olduğunu tespit etmek gerekir.
3
Hata türünü sınıflandırma
Hesapların borç-alacak yönü ve tutarları doğru olup sadece kullanılan hesabın ismi/kodu yanlış olduğu için bu bir 'Hesap (İsim) Hatası'dır.
Muhasebe teorisinde yanlış hesap kullanımı bu başlık altında değerlendirilir.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hataları: Bir işlemin kaydedilmesi sırasında, borçlandırılacak veya alacaklandırılacak hesabın yerine yanlışlıkla başka bir hesabın kullanılmasıdır.

İpuçları

1
Kayıttaki tutarların ve hesapların hangi tarafa (borç/alacak) yazıldığının doğruluğunu kontrol edin.
2
Üretim için alınan hammadde ile satılmak için alınan ticari mal arasındaki hesap farkını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir isim hatası yapıldığında, bu hatanın mizan toplamlarını etkileyip etkilemeyeceğini ve düzeltme kaydının nasıl yapılacağını araştırın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru

İşletme, cari döneme ait 18.50018.500 TL tutarındaki geçici vergi ödemesini banka hesabından gerçekleştirmiştir. Muhasebe personeli bu işlemi, borçlu tarafa "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabını, alacaklı tarafa ise "102 Bankalar" hesabını yazarak muhasebeleştirmiştir.

Bu hatalı kayıt yapıldıktan sonra hazırlanan mizan ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kayıt sırasında yanlış hesap adı kullanılması mizan denkliğini etkilemez; çünkü yevmiye maddesinin her iki tarafındaki tutarlar birbirini dengelemektedir.

Cevap

Kayıt sırasında yanlış hesap adı kullanılması mizan denkliğini etkilemez; çünkü yevmiye maddesinin her iki tarafındaki tutarlar birbirini dengelemektedir.
Doğru yanıt, hesap ismi hatalarının mizan üzerindeki etkisini tam olarak açıklamaktadır. Muhasebe hataları arasında yer alan hesap (isim) hatası, işlemin doğru tarafına ve doğru tutarla kaydedilmesine rağmen sadece kullanılan hesabın adının yanlış seçilmesidir. Mizan, yevmiye kaydındaki borç ve alacak sütunlarının toplamlarının eşitliğini kontrol ettiği için, bir yevmiye maddesinde borç ve alacak tarafları kendi içinde tutarlı (eşit) ise mizan toplamları her zaman denk çıkacaktır. Bu nedenle isim hataları mizan yoluyla değil, ancak belge kontrolü veya envanter işlemleri sırasında tespit edilebilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin olması gereken (doğru) kaydını belirle.
Borçlu: 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar (18.50018.500 TL), Alacaklı: 102 Bankalar (18.50018.500 TL).
Geçici vergi ödemeleri peşin ödenen vergi ve fonlar hesabında izlenmelidir.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et.
Borçlu: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler (18.50018.500 TL), Alacaklı: 102 Bankalar (18.50018.500 TL).
Hesap personeli 193 yerine 180 hesabını kullanarak bir hesap ismi hatası yapmıştır.
3
Hatanın mizan üzerindeki etkisini değerlendir.
Yevmiye kaydında Borç = Alacak (18.500=18.50018.500 = 18.500) olduğu için mizan toplamları denk kalır.
Mizan, yevmiye defterindeki toplam borç ve alacak rakamlarının büyük deftere doğru aktarılıp aktarılmadığını kontrol eder; hesap isminin yanlış olması bu denkliği bozmaz.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hataları ve Mizan Denkliği

İpuçları

1
Mizanın neyi kontrol ettiğini hatırlayın: Yevmiye defterindeki borç ve alacak toplamlarının eşitliğini.
2
Hatalı kayıtta borç tarafına yazılan 18.50018.500 TL ile alacak tarafına yazılan 18.50018.500 TL birbirine eşittir.
3
Eğer bir yevmiye kaydı kendi içinde dengeliyse (borç = alacak), hangi hesabın isminin yazıldığından bağımsız olarak mizan toplamları denk çıkacaktır.

Daha Fazla Pratik

Mizanın tespit edemediği diğer hata türlerini (unutma hatası, telafi edici hata vb.) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

İşletme, gelecekte teslim edeceği ticari mallar için bir müşterisinden 14.00014.000 TL tutarında bir sipariş avansını banka hesabı aracılığıyla tahsil etmiştir. Muhasebe görevlisi, bu işlemi "300 Banka Kredileri" hesabının alacağına kayıt ederek muhasebeleştirmiştir. Bu hatanın giderilmesi için yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 300 BANKA KREDİLERİ hesabı 14.00014.000 TL borçlu, 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI hesabı 14.00014.000 TL alacaklı

Cevap

Düzeltme kaydında, hatalı alacak kaydı yapılan 300 Banka Kredileri hesabı borçlandırılmalı ve asıl alacaklandırılması gereken 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı alacaklandırılmalıdır.
İşletmenin bir müşterisinden mal teslimi amacıyla aldığı avanslar "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabında izlenmelidir. Muhasebe görevlisi bu tutarı yanlışlıkla "300 Banka Kredileri" hesabına kaydettiği için, düzeltme kaydında bu yanlış hesabı (300) borçlandırarak kapatmalı ve tutarı asıl olması gereken hesabın (340) alacağına aktarmalıdır. Bu işlem sonucunda mizan toplamı değişmez ancak hesap bakiyeleri gerçeği yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı yapılan kaydı analiz etme
102 Bankalar (Borç) / 300 Banka Kredileri (Alacak) kaydı yapılmıştır.
Düzeltme yapabilmek için önce hangi hesabın yanlış kaydedildiğini belirlemek gerekir.
2
Yanlış hesabı ters kayıtla kapatma
300 Banka Kredileri hesabı 14.00014.000 TL borçlandırılır.
Hatalı alacak kaydı yapılan pasif karakterli hesabı sıfırlamak için borç kaydı gerekir.
3
Doğru hesabı alacak tarafına kaydetme
340 Alınan Sipariş Avansları hesabı 14.00014.000 TL alacaklandırılır.
Gelecekte mal teslim etmek üzere alınan paralar sipariş avansı niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Muhasebe Hatalarının Düzeltilmesi (Hesap İsim Hataları)

Alternatif Yöntem

Önce hatalı kaydı tamamen ters çevirip (300 Borç / 102 Alacak) ardından doğru kaydı (102 Borç / 340 Alacak) yaparak iki adımda da düzeltme yapılabilir, ancak sınav pratiğinde tek yevmiye maddesiyle yapılan net düzeltme istenir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

İşletme, Ocak 20262026 tarihinde teslim edeceği ticari mallar için Kasım 20252025 tarihinde müşterisinden 40.00040.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki avansı banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Muhasebe personeli, banka hesabına giren tutarın tamamını (KDV dahil) "380 Gelecek Aylara Ait Gelirler" hesabına alacak kaydetmiştir.

Buna göre, söz konusu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler 48.00048.000 / Alacak: 340 Alınan Sipariş Avansları 40.00040.000, 391 Hesaplanan KDV 8.0008.000

Cevap

Hatalı kaydedilen 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabının 48.00048.000 TL borçlandırıldığı, karşılığında 340 Alınan Sipariş Avansları hesabının 40.00040.000 TL ve 391 Hesaplanan KDV hesabının 8.0008.000 TL alacaklandırıldığı kayıt doğrudur.
Doğru çözümde, personelin yaptığı hatalı işlem (380 hesabına yapılan 48.00048.000 TL'lik alacak kaydı) bu hesabın borçlandırılmasıyla tamamen iptal edilmiştir. Ardından, işlemin gerçek mahiyeti olan ticari mal sipariş avansı tutarı (40.00040.000 TL) '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabına ve bu tutar üzerinden hesaplanan KDV (8.0008.000 TL) '391 Hesaplanan KDV' hesabına alacak kaydedilerek kayıtlar aslına uygun hale getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam tahsilat tutarını ve KDV ayrımını hesapla.
Matrah: 40.00040.000 TL, KDV (%20): 8.0008.000 TL, Toplam: 48.00048.000 TL.
Personelin hangi tutar üzerinden hata yaptığını ve doğru tutarları belirlemek için gereklidir.
2
Yapılan hatalı kaydı tespit et.
Alacak: 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler 48.00048.000 TL.
Düzeltme için hangi hesabın ters kayıtla kapatılacağını belirlemek gerekir.
3
Olması gereken doğru hesapları belirle.
Gelecekteki mal teslimi için alınan paralar '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabında, KDV ise '391 Hesaplanan KDV' hesabında izlenmelidir.
Hesap (isim) hatasının tespiti için doğru terminolojiyi belirlemek esastır.
4
Düzeltme yevmiye kaydını oluştur.
Hatalı alacaklanan 380 hesabı Borç: 48.00048.000 yazılarak kapatılır; olması gereken 340 ve 391 hesapları Alacak: 40.00040.000 ve 8.0008.000 şeklinde kaydedilir.
Hatalı kaydı tamamen ortadan kaldırıp işlemin aslına uygun hale getirilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Sipariş avansları (340) ile gelecek aylara ait gelirler (380) arasındaki nitelik farkı ve düzeltme kayıtlarında ters kayıt mantığı.

Daha Fazla Pratik

Hesap hatalarının mizan üzerindeki etkilerini (toplam eşitliği bozup bozmadığını) inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 12Soru

İşletme, bir müşterisinden olan 20.00020.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) alacağını banka hesabı aracılığıyla tahsil etmiştir. Muhasebe personeli, bu işlemi borçlu tarafa '102 Bankalar' hesabını, alacaklı tarafa ise '121 Alacak Senetleri' hesabını yazarak kaydetmiştir. Bu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 121 Alacak Senetleri 20.00020.000 / Alacak: 120 Alıcılar 20.00020.000

Cevap

Hatalı olarak alacaklandırılan 121 Alacak Senetleri hesabının borçlandırılması ve gerçekte alacaklandırılması gereken 120 Alıcılar hesabının alacaklandırılması gerekir.
Yapılan hatalı kayıtta borçlu taraf (102 Bankalar) doğru olduğundan düzeltme kaydında bu hesaba dokunulmaz. Alacaklı tarafa yanlışlıkla yazılan '121 Alacak Senetleri' hesabını iptal etmek için bu hesap borçlandırılmalı, senetsiz alacak tahsilatını temsil eden '120 Alıcılar' hesabı ise alacaklandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yapılan hatalı kaydın analiz edilmesi
Alacaklı tarafa '121 Alacak Senetleri' yazılmış (20.00020.000 TL). Borçlu taraf (102 Bankalar) doğrudur.
Hatanın hangi hesapta ve hangi yönde olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Yanlış hesabın iptal edilmesi
121 Alacak Senetleri hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.
Yanlışlıkla alacak kaydedilen hesabı sıfırlamak için ters kayıt yapılır.
3
Doğru hesabın kaydedilmesi
120 Alıcılar hesabı 20.00020.000 TL alacaklandırılır.
İşlemin (veresiye alacak tahsilatı) gerektirdiği asıl hesap olan Alıcılar hesabına kayıt yapılır.

Anahtar Kavram

Hesap ismi hatalarında, yanlış kullanılan hesap ters kayıtla kapatılırken doğru hesap ilgili tarafa kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde satıcılara olan senetsiz borcun bankadan ödenmesi durumunda yapılan hesap ismi hatalarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru

İşletme, ticari faaliyetlerini finanse etmek amacıyla bir bankadan 50.00050.000 TL tutarında nakit kredi çekmiş ve bu tutar işletmenin banka hesabına aktarılmıştır. Muhasebe görevlisi, bu işlemi yevmiye defterine kaydederken '102 Bankalar' hesabını doğru bir şekilde borçlandırmış; ancak alacak tarafında yanlışlıkla '321 Borç Senetleri' hesabını kullanmıştır. Buna göre, yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 321 Borç Senetleri 50.00050.000 / Alacak: 300 Banka Kredileri 50.00050.000

Cevap

Düzeltme kaydı, hatalı alacaklandırılan '321 Borç Senetleri' hesabının borçlandırılması ve gerçek işlem olan '300 Banka Kredileri' hesabının alacaklandırılması şeklinde olmalıdır.
Doğru düzeltme kaydı, muhasebe sistemindeki hatayı nötralize etmelidir. İşlemde '102 Bankalar' hesabı doğru kaydedildiği için bu hesaba dokunulmaz. Hatalı alacaklandırılan '321 Borç Senetleri' hesabı borç tarafına yazılarak kapatılır ve işlemin asıl muhatabı olan '300 Banka Kredileri' hesabı alacaklandırılarak gerçek yükümlülük durum yansıtılır.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçekleşen işlemin doğru kaydını belirle
Borç: 102 Bankalar 50.00050.000 / Alacak: 300 Banka Kredileri 50.00050.000
Banka kredisi çekilmesi işletmenin yükümlülüğünü artırır (Pasif artışı - Alacak).
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et
Borç: 102 Bankalar 50.00050.000 / Alacak: 321 Borç Senetleri 50.00050.000
Banka borcu yerine senetli ticari borç hesabı kullanılarak hesap ismi hatası yapılmıştır.
3
Düzeltme kaydını oluştur
Borç: 321 Borç Senetleri 50.00050.000 / Alacak: 300 Banka Kredileri 50.00050.000
Hatalı alacak bakiyesi veren 321 hesabı borçlandırılarak sıfırlanır, gerçek borç olan 300 hesabı alacaklandırılarak kayda alınır.

Anahtar Kavram

Düzeltme kayıtlarında amaç, hatalı hesabı ters kayıtla kapatmak ve doğru hesabı olması gereken tarafa kaydetmektir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir durumu, veresiye mal alımının yanlışlıkla senetli borç olarak kaydedilmesi senaryosu üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru

İşletme, geçici yatırım amacıyla portföyünde bulunan ve maliyet değeri 15.00015.000 TL olan hisse senetlerini 18.50018.500 TL bedelle nakit olarak satmıştır. Muhasebe personeli, bu işlem sonucunda oluşan 3.5003.500 TL tutarındaki kârı '600 Yurtiçi Satışlar' hesabının alacağına kaydederek muhasebeleştirmiştir.

Buna göre, yapılan bu işlem aşağıdaki muhasebe hatası türlerinden hangisine bir örnektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hesap (isim) hatası

Cevap

Yapılan hata, doğru tutarın doğru kayıt yönüne (alacak) ancak yanlış bir hesap adı (600 yerine 644) altında kaydedilmesi nedeniyle 'Hesap (isim) hatası' olarak tanımlanır.
Hisse senedi satışından elde edilen kârın '644 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabı yerine '600 Yurtiçi Satışlar' hesabına kaydedilmesi, doğru tutarın doğru tarafa ancak yanlış hesap ismiyle yazılmasına neden olmuştur. KPSS ve genel muhasebe terminolojisinde bu durum 'Hesap (isim) hatası' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Menkul kıymet satış sonucunun belirlenmesi
Satış Bedeli (18.50018.500 TL) - Maliyet Bedeli (15.00015.000 TL) = 3.5003.500 TL Satış Kârı
İşlemden elde edilen kâr miktarını tespit ederek kayda esas tutarı bulmak için.
2
Hesap planına göre doğru hesabın seçilmesi
Hisse senedi satışından doğan kârlar '644 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabında izlenmelidir.
'600 Yurtiçi Satışlar' hesabı sadece ticari malların satış bedelleri için kullanılır; menkul kıymet satış kârları için kullanılamaz.
3
Kaydın doğruluğunun ve hata türünün analizi
Tutar (3.5003.500 TL) ve yön (alacak) doğru olup hesap ismi yanlış seçildiğinden bu bir hesap (isim) hatasıdır.
Muhasebe kayıt ilkelerine göre hatayı sınıflandırmak için.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hataları

İpuçları

1
İşlemde tutarın ve kayıt yönünün doğruluğuna bakınız.
2
Tekdüzen Hesap Planı'nda '600 Yurtiçi Satışlar' hesabı ile '644 Menkul Kıymet Satış Kârları' hesabının kullanım amaçlarını karşılaştırınız.

Daha Fazla Pratik

Menkul kıymet satışından kâr yerine zarar edilseydi ve bu zarar yanlışlıkla '610 Satıştan İadeler' hesabına yazılsaydı hata türü yine aynı mı olurdu?
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

İşletme, kiraladığı bir depo için mülk sahibine 35.00035.000 TL tutarında nakit depozito (güvence bedeli) ödemiştir. Muhasebe görevlisi, bu işlemi yevmiye defterine kaydederken borçlu tarafa "320 Satıcılar" hesabını, alacaklı tarafa ise "100 Kasa" hesabını kaydetmiştir. Buna göre, yapılan bu hata ve hatanın muhasebe tabloları üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hesap (İsim) Hatası yapılmıştır; mizan toplamlarının denkliği bozulmaz ancak bilançonun aktif ve pasif toplamları olması gerekenden daha az görünür.

Cevap

Hesap (İsim) Hatası yapılmıştır; mizan toplamlarının denkliği bozulmaz ancak bilançonun aktif ve pasif toplamları olması gerekenden daha az görünür.
Yapılan işlemde 35.00035.000 TL tutarındaki kayıt, yevmiye defterinin doğru taraflarına (borç ve alacak) yazılmış ancak borçlu tarafta kullanılması gereken '126 Verilen Depozito ve Teminatlar' hesabı yerine '320 Satıcılar' hesabı kullanılmıştır. Bu durum literatürde 'Hesap İsim Hatası' olarak tanımlanır. Borç ve alacak sütunlarına yazılan rakamlar eşit olduğu için mizan toplamları denktir. Ancak, olması gereken kayıtta varlıklar artarken (126), hatalı kayıtta borçlar azaltılmıştır (320). Bu yanlışlık, bilançonun hem aktif (varlıklar) hem de pasif (kaynaklar) toplamının olması gerekenden 35.00035.000 TL daha az görünmesine yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Doğru muhasebe kaydını belirle.
Borç: 126 Verilen Depozito ve Teminatlar 35.00035.000, Alacak: 100 Kasa 35.00035.000
Depozito ödemesi bir varlık artışıdır ve ilgili aktif hesaba borç kaydedilmelidir.
2
Yapılan hatalı kaydı belirle.
Borç: 320 Satıcılar 35.00035.000, Alacak: 100 Kasa 35.00035.000
Soruda belirtilen hatalı işlemde 126 yerine 320 hesabı borçlandırılmıştır.
3
Hata türünü sınıflandır.
Hesap (İsim) Hatası
Tutar doğru (35.00035.000), kayıt tarafları doğru (Borç/Alacak) ancak hesap ismi yanlıştır.
4
Mizan ve Bilanço üzerindeki etkiyi analiz et.
Mizan denk, Bilanço toplamları düşük.
Borç ve alacak toplamları eşit olduğu için mizan denktir. Ancak aktif bir hesap (126) yerine pasif bir hesap (320) borçlandırıldığı için varlık artışı kaydedilmemiş, borç azalışı kaydedilmiştir. Bu durum aktif ve pasif toplamlarını gerçek değerinden düşük gösterir.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hataları ve Mali Tablo Etkileri

İpuçları

1
Mizanın denk çıkması için tek şart, yevmiye kaydındaki toplam borç tutarının toplam alacak tutarına eşit olmasıdır.
2
Bir aktif hesap (126) yerine bir pasif hesabın (320) borçlandırılması, bilançonun her iki tarafını da aynı miktarda etkiler.
3
Depozito ödemesi bir varlık artışıdır. Borçlar tarafındaki bir hesabın borçlandırılması ise borçları azaltır. Bu değişimin bilanço toplamı üzerindeki net etkisini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir isim hatasının gelir ve gider hesapları arasında (örneğin 760 yerine 770 kullanımı) yapılması durumunda bilanço toplamlarının nasıl etkileneceğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Muhasebe temel denklemini (Varlık=Borc\c+O¨zKaynakVarlık = Borç + Öz Kaynak) kullanarak kontrol edebilirsiniz. Doğru kayıtta varlık artıp varlık azaldığı için toplam değişmez. Hatalı kayıtta borç azalıp varlık azaldığı için eşitlik bozulmaz ama toplam tutar azalır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 16Soru

Bir işletme, sermaye katılımı yoluyla stratejik iş birliği kurmak amacıyla başka bir kurumun %40\%40 oranındaki paylarını 300.000300.000 TL bedelle nakit olarak satın almıştır. Muhasebe personeli, bu işlemi sehven '245245 Bağlı Ortaklıklar' hesabının borcuna ve '100100 Kasa' hesabının alacağına kaydederek muhasebeleştirmiştir. Daha sonra yapılan incelemede, ortaklık payı dikkate alındığında işlemin yanlış hesapta izlendiği tespit edilmiştir. Buna göre, söz konusu hatanın giderilmesi amacıyla yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 242242 İŞTİRAKLER hesabı 300.000300.000 TL borçlu, 245245 BAĞLI ORTAKLIKLAR hesabı 300.000300.000 TL alacaklı

Cevap

Düzeltme kaydı; hatalı kaydedilen '245245 Bağlı Ortaklıklar' hesabının alacaklandırılarak kapatılması ve doğru hesap olan '242242 İştirakler' hesabının borçlandırılması şeklinde yapılmalıdır.
İşletmenin edindiği %40\%40'lık pay, Tekdüzen Hesap Planı'na göre '242242 İştirakler' hesabında izlenmesi gereken bir tutardır. Ancak işlem hatalı olarak '245245 Bağlı Ortaklıklar' hesabına kaydedilmiştir. Bu hatayı düzeltmek için, hatalı borç bakiyesi veren '245245 Bağlı Ortaklıklar' hesabı alacaklandırılarak kapatılmalı ve olması gereken '242242 İştirakler' hesabı borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ortaklık oranının hangi hesap kapsamında değerlendirileceğini belirleyin.
%40\%40 oranındaki pay, %20\%20 ile %50\%50 arasında olduğu için '242242 İştirakler' hesabında izlenmelidir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre sermaye payı oranları, mali duran varlık hesabının belirlenmesinde temel ölçüttür.
2
Hatalı yapılmış olan kaydı analiz edin.
İşlem '245245 Bağlı Ortaklıklar' hesabına (%50\%50'den fazla paylar için) borç kaydedilmiştir.
Hatanın türünü ve etkisini anlamak için mevcut hatalı kaydın tespiti gerekir.
3
Hatanın düzeltilmesi için gereken yevmiye kaydını oluşturun.
242242 İştirakler hesabı borçlu, 245245 Bağlı Ortaklıklar hesabı alacaklı (300.000300.000 TL).
Hatalı borç kaydını kapatmak için alacak kaydı yapılırken, doğru hesaba borç kaydı girilmelidir.

Anahtar Kavram

Sermaye payı oranına göre mali duran varlık hesaplarının seçimi ve yanlış hesap kullanımı hatalarının düzeltilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru

İşletme, bir satıcıya olan 12.00012.000 TL tutarındaki borcu için çek keşide ederek ödeme yapmış; ancak muhasebe görevlisi bu işlemi yanlışlıkla "102 Bankalar" hesabının alacağına kaydederek muhasebeleştirmiştir. Buna göre, yapılan hatanın giderilmesi için yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 BANKALAR hesabı borçlu 12.00012.000 TL, 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ hesabı alacaklı 12.00012.000 TL

Cevap

Düzeltme kaydında, hatalı olarak alacaklandırılan '102 Bankalar' hesabı borçlandırılarak kapatılmalı ve asıl alacaklandırılması gereken '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabı alacaklandırılmalıdır.
Düzeltme kaydı, mevcut hatalı kaydı nötralize edip doğru durumu yansıtmalıdır. İşletme çek vererek borç ödediğinde, muhasebeci Satıcılar (B) / Bankalar (A) kaydını yapmıştır. Oysa Satıcılar (B) / Verilen Çekler (A) kaydı yapılmalıydı. Satıcılar hesabı her iki durumda da borçlu olduğu için bir hata yoktur. Alacak tarafındaki Bankalar hesabını iptal etmek için Bankalar hesabı borçlandırılır ve yerine doğru hesap olan Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hatalı kaydın tespit edilmesi
İşletme borç öderken çek kullanmasına rağmen '102 Bankalar' hesabını alacaklandırmıştır (Hatalı: 320 B / 102 A).
Hangi hesabın yanlış kullanıldığını belirlemek düzeltme kaydının temelidir.
2
Hatalı hesabın iptal edilmesi
Alacak tarafında duran '102 Bankalar' hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır.
Yanlış bir kaydı muhasebe sisteminden çıkarmak için o hesabın ters tarafına kayıt yapılır.
3
Doğru hesabın kaydedilmesi
Asıl kullanılması gereken '103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri' hesabı 12.00012.000 TL alacaklandırılır.
İşlemin özüne uygun olan hesap planı gereği çek ödemeleri bu hesapta izlenmelidir.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hatalarında Düzeltme Kaydı Mantığı

Alternatif Yöntem

Alternatif olarak, önce hatalı kayıt tamamen ters kayıtla (102 Bankalar B / 320 Satıcılar A) iptal edilip, ardından doğru kayıt (320 Satıcılar B / 103 Verilen Çekler A) yapılabilir. Ancak bu yöntem yevmiye defterini gereksiz uzattığı için uygulamada sadece hatalı olan hesabın düzeltildiği kısa yöntem tercih edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

İşletme, nominal değeri 1010 TL olan 5.0005.000 adet hisse senedini tanesi 1414 TL'den ihraç etmiş ve bedelini banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Ancak yapılan muhasebe kaydında, nominal değerin üzerinde tahsil edilen tutarın tamamı "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabına alacak kaydedilmiştir.

Bu hatanın düzeltilmesi için yapılması gereken günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 20.00020.000 / Alacak: 520 Hisse Senedi İhraç Primleri 20.00020.000

Cevap

Düzeltme kaydında, hatalı şekilde alacaklandırılan "679 Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar" hesabı borçlandırılarak iptal edilmeli, gerçekte alacaklandırılması gereken "520 Hisse Senedi İhraç Primleri" hesabı ise alacaklandırılmalıdır.
İşletme, emisyon primini hatalı olarak gelir hesabına (679) alacak kaydetmiştir. Bu hatayı düzeltmek için öncelikle 679 hesabı borçlandırılarak bu hatalı gelir kaydı sistemden silinmelidir. Ardından, nominal değerin üzerindeki bu farkın kaydedilmesi gereken asıl hesap olan '520 Hisse Senedi İhraç Primleri' hesabı alacaklandırılmalıdır. Böylece hem gelir tablosu hem de bilanço doğru hale getirilmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
İhraç primi (emisyon primi) tutarını hesapla
20.00020.000 TL
Nominal değerin (1010 TL) üzerindeki satış tutarı (1410=414 - 10 = 4 TL) hisse başına primdir. 5.000×4=20.0005.000 \times 4 = 20.000 TL.
2
Yapılan hatalı kaydı analiz et
679 hesaba 20.00020.000 TL hatalı alacak kaydı
İşletme emisyon primini bir gelir kalemi sanarak gelir tablosu hesabına işlemiştir.
3
Hatalı kaydı iptal et ve doğru hesabı alacaklandır
679 (Borç) / 520 (Alacak)
Hatalı gelir kaydını kapatmak için borç kaydı yapılır, emisyon primleri özkaynaklarda 520 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Hisse Senedi İhraç Primleri (Emisyon Primleri), Tekdüzen Hesap Planı'na göre bir gelir değil, özkaynaklar (Sermaye Yedekleri) grubunda yer alan bilanço hesabıdır.

Daha Fazla Pratik

Emisyon primlerinin sermayeye ilave edilmesi durumunda yapılacak muhasebe kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru

İşletme, ticari mal alımından kaynaklanan 25.00025.000 TL tutarındaki senetsiz borcunu banka hesabı aracılığıyla ödemiştir. Ancak muhasebe görevlisi, bu işlemi yanlışlıkla "321 Borç Senetleri" hesabının borcuna ve "102 Bankalar" hesabının alacağına kaydederek muhasebeleştirmiştir. Bu hesap ismi hatasının giderilmesi için yapılması gereken düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar Hesabı Borçlu 25.00025.000 TL / 321 Borç Senetleri Hesabı Alacaklı 25.00025.000 TL

Cevap

Düzeltme kaydı olarak 320 Satıcılar hesabı borçlandırılmalı ve 321 Borç Senetleri hesabı alacaklandırılmalıdır.
Düzeltme kaydı yapılırken, hatalı olarak borçlandırılan '321 Borç Senetleri' hesabı alacaklandırılarak bu yanlış kayıt iptal edilmeli (kapatılmalı) ve asıl borçlandırılması gereken '320 Satıcılar' hesabı borç tarafına yazılarak işlem doğru hesaba aktarılmalıdır. '102 Bankalar' hesabı hem hatalı kayıtta hem de asıl işlemde alacaklı tarafta olduğu için düzeltme kaydında yer almasına gerek yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Gerçekleşen işlemin analiz edilmesi
Senetsiz borç ödendiği için 320 Satıcılar (Borçlu) ve 102 Bankalar (Alacaklı) kaydı yapılmalıydı.
İşletmenin pasif karakterli borcundaki azalış borç tarafa kaydedilir.
2
Yapılan hatalı kaydın tespiti
321 Borç Senetleri (Borçlu) ve 102 Bankalar (Alacaklı) şeklinde hatalı bir kayıt yapılmıştır.
Muhasebe personeli hesap ismini karıştırarak senetli borç ödenmiş gibi kayıt yapmıştır.
3
Düzeltme stratejisinin belirlenmesi
Doğru olan '102 Bankalar' alacak kaydına dokunulmaz; yanlış borçlandırılan '321' kapatılır ve '320' borçlandırılır.
Hesap ismi hatasında sadece yanlış kullanılan hesap ile doğru kullanılması gereken hesap arasında düzeltme yapılır.

Anahtar Kavram

Hesap İsmi Hatası ve Düzeltme Kayıtları
Soru 20Soru

İşletme, yönetim departmanının faaliyetlerinde kullanmak amacıyla 5.0005.000 TL tutarında kırtasiye malzemesi satın almış ve bedelini nakit olarak ödemiştir. Muhasebe görevlisi, bu işlemi yevmiye defterine kaydederken borçlu tarafa "760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri" hesabını, alacaklı tarafa ise "100 Kasa" hesabını yazmıştır. Bu muhasebe kaydında yapılan hata türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hesap (İsim) Hatası

Cevap

Yapılan hata, doğru hesap olan '770 Genel Yönetim Giderleri' yerine yanlışlıkla '760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabının kullanılması nedeniyle 'Hesap (İsim) Hatası'dır.
Hesap (isim) hatası, bir işlemin yevmiye defterine kaydedilmesi sırasında tutarların ve kayıt yönünün (borç/alacak) doğru olmasına rağmen, işlemin niteliğine uygun olmayan yanlış bir hesap isminin kullanılmasıdır. Soruda yönetim birimi için yapılan harcamanın pazarlama gideri hesabına yazılması bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etme
Yönetim departmanı için kırtasiye alımı bir gider işlemidir.
Doğru hesabın belirlenmesi için harcamanın hangi departmana ait olduğu tespit edilmelidir.
2
Doğru muhasebe hesabını belirleme
Yönetim birimi harcamaları '770 Genel Yönetim Giderleri' hesabında izlenmelidir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre yönetim giderleri bu kodlu hesapta takip edilir.
3
Yapılan kaydı kontrol etme
Muhasebe personeli borçlu tarafa '760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri' hesabını yazmıştır.
Kaydın doğruluğu ile personelin yaptığı işlem kıyaslanır.
4
Hata türünü sınıflandırma
Doğru tutar ve yön ile yanlış hesap ismi kullanılması 'Hesap (İsim) Hatası' olarak tanımlanır.
Meblağ ve yön doğru olup sadece hesap ismi karıştırıldığı için bu sınıfa girer.

Anahtar Kavram

Hesap (İsim) Hatası, bir işlemin tutar ve yön bakımından doğru, ancak isim olarak yanlış bir hesaba kaydedilmesidir.

İpuçları

1
İşlemdeki tutarların (5.0005.000 TL) her iki hesapta da aynı olup olmadığını kontrol edin.
2
Yönetim birimi için yapılan bir harcamanın hangi gider hesabında (760 mı 770 mi) izlenmesi gerektiğini düşünün.
3
Tutar ve yön doğruyken sadece hesap kodu/isminin yanlış seçilmesi hangi hata kategorisine girer?

Daha Fazla Pratik

Hesap isim hatalarının mizan toplamları üzerindeki etkisini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Hesap (İsim) Hataları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe | Examkin