Yabancı Kaynaklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 13

Soru 241Soru →

İşletme, $01.05 .2025$ tarihinde bir bankadan $1.200 .000$ TL tutarında, $30$ ay vadeli kredi kullanmıştır. Kredi geri ödemesi $6$ ayda bir eşit anapara taksitleri ve işlemiş faiz şeklinde yapılacaktır. İlk taksit ödemesi $01.11 .2025$ tarihinde gerçekleştirilmiştir. Krediye uygulanan yıllık basit faiz oranı $\% 20$ ’dir. Buna göre, $31.12 .2025$ tarihli dönem sonu bilançosunda "303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri" hesabının alacak bakiyesi kaç TL olmalıdır?

512.000

480.000

272.000

520.000

32.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $512.000$

Cevap

İşletmenin

31.12.2025

tarihli bilançosunda kısa vadeli borç olarak sınıflandırması gereken tutar

512.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan tutar, işletmenin bilançosunu hazırladığı tarihten itibaren bir yıl içinde ödeyeceği anapara taksitlerinin toplamı ile o güne kadar banka borcu üzerinden birikmiş ancak henüz ödenmemiş faiz yükünü temsil eder. İşletmenin

01.05.2026

ve

01.11 .2026

tarihlerinde yapacağı her biri

240.000

TL olan iki anapara ödemesi kısa vadeye düştüğü için sınıflandırılmalıdır. Ayrıca, son ödemeden (Kasım) dönem sonuna (Aralık sonu) kadar geçen iki ayda biriken faiz tutarı da borcun bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Taksit başına düşen anapara tutarının hesaplanması

1.200 .000 / 5 = 240.000

TL

Kredi 30 ay vadeli olup 6 ayda bir ödemelidir, bu da toplam 5 taksit yapmaktadır.

2

İlk taksit ödemesi sonrası kalan anapara borcunun bulunması

1.200 .000 - 240.000 = 960.000

TL

01.11.2025

tarihinde ilk taksit ödendiği için kalan borç üzerinden işlem yapılmalıdır.

3

Gelecek 12 ay içinde vadesi dolacak anapara taksitlerinin belirlenmesi

240.000 \times 2 = 480.000

TL

31.12 .2025

tarihinden itibaren bir yıl içinde

01.05 .2026

ve

01.11 .2026

tarihlerindeki iki taksit vadesi dolacaktır.

4

Dönem sonuna kadar işlemiş olan faiz tutarının (faiz tahakkuku) hesaplanması

960.000 \times 0,20 \times (2/12) = 32.000

TL

Kasım ve Aralık aylarını kapsayan 2 aylık süre için kalan borç üzerinden faiz hesaplanmalıdır.

5

303 nolu hesabın toplam bakiyesinin hesaplanması

480.000 + 32.000 = 512.000

TL

Tekdüzen Hesap Planı gereği 303 hesabı hem anapara taksitlerini hem de işlemiş faizleri kapsar.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli borçların dönem sonunda kısa vadeli kısımlarının (anapara taksitleri ve işlemiş faizler) sınıflandırılması ve tahakkuk esası.

İpuçları

1

303 hesabı hem anapara taksitlerini hem de işlemiş faiz yükümlülüğünü takip eder.

2

31.12.2025 tarihinden itibaren bir yıl içinde kaç tane taksit ödeme tarihi olduğunu kontrol edin.

3

İlk taksit ödendiğine göre, faiz hesaplamasında kullanacağınız anapara tutarı 960.000 TL olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Yabancı para cinsinden alınan bir kredinin dönem sonu değerlemesi ve sınıflandırılması ile ilgili benzer bir soru çözerek kur farklarının etkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 242Soru →

İşletme, $01.10.2025$ tarihinde idari faaliyetlerinde kullanmak amacıyla bağlı ortağından $480.000$ TL bedelle kredili olarak bir yazılım lisansı satın almıştır. Yapılan anlaşmaya göre anapara ve yıllık $\%15$ basit faiz tutarı $01.12 .2026$ tarihinde tek seferde ödenecektir. İşletme, satın alma tarihinde ilgili borcu "433 Bağlı Ortaklıklara Borçlar" hesabında izlemiştir.

Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

433 BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR: 480.000 (Borç), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ: 18.000 (Borç) / 337 DİĞER BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ: 498.000 (Alacak)

433 BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR: 480.000 (Borç), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ: 24.000 (Borç) / 337 DİĞER BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ: 504.000 (Alacak)

433 BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR: 480.000 (Borç), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ: 18.000 (Borç) / 333 BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR: 498.000 (Alacak)

780 FİNANSMAN GİDERLERİ: 18.000 (Borç) / 381 GİDER TAHAKKUKLARI: 18.000 (Alacak)

320 SATICILAR: 480.000 (Borç), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ: 18.000 (Borç) / 337 DİĞER BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ: 498.000 (Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 433 BAĞLI ORTAKLIKLARA BORÇLAR: 480.000 (Borç), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ: 18.000 (Borç) / 337 DİĞER BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ: 498.000 (Alacak)

Cevap

Dönem sonunda, vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli diğer borcun anaparası (480.000 TL) ve tahakkuk eden 3 aylık faizi (18.000 TL) birleştirilerek '337 Diğer Borç Taksit ve Faizleri' hesabına alacak, ilgili borç ve gider hesaplarına borç kaydedilmelidir.

Doğru kayıt, vadesi bilançonun düzenlendiği tarihten itibaren bir yılın altına düşen anapara borcunu (480.000 TL) 433 nolu hesaptan çıkararak, dönem içinde gerçekleşen ancak henüz ödenmeyen faiz gideriyle (18.000 TL) birlikte 337 Diğer Borç Taksit ve Faizleri hesabına aktarır. Bu işlem hem dönemsellik hem de borçların vadelerine göre sınıflandırılması kuralına uygundur.

Adım Adım Çözüm

1

Borcun başlangıçtaki niteliğini ve süresini belirleyin.

Borç

01.10.2025

'den

01.12.2026

'ya kadar

14

ay vadeli olduğu için başlangıçta '433 Bağlı Ortaklıklara Borçlar' hesabına kaydedilmiştir.

Vadesi

1

yılı aşan ticari olmayan borçlar uzun vadeli yabancı kaynaklarda izlenir.

2

Dönem sonu (

31.12.2025

) itibarıyla tahakkuk eden faizi hesaplayın.

480.000 \times 0,15 \times (3/12) = 18.000

TL (Ekim, Kasım, Aralık ayları için).

Dönemsellik kavramı gereği, cari döneme ait faiz gideri henüz ödenmese bile kaydedilmelidir.

3

Vade analizini yapın ve sınıflandırma kaydını belirleyin.

31.12 .2025

tarihinden ödeme tarihine (

01.12 .2026

) kadar kalan süre

11

aydır.

Kalan süre

1

yılın altına düştüğü için borç kısa vadeli gruba (337 nolu hesap) aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli diğer borçların (43 grubu) vadesi bir yılın altına düştüğünde, anapara taksitleri ve tahakkuk eden faizleri ile birlikte '337 Diğer Borç Taksit ve Faizleri' hesabına aktarılması.

Soru 243Soru →

İşletme, Temmuz $2026$ döneminde pazarlama bölümünde çalışan personeline ilişkin $240.000$ TL brüt ücret tahakkuk ettirmiştir. Dönem içinde yararlanılan teşvikler ve kesintilere ilişkin veriler şu şekildedir:

* SGK İşçi Payı: $\%14$
* İşsizlik Sigortası İşçi Payı: $\%1$
* SGK İşveren Payı: $\%20,5$ (İşletme, $\%5$ puanlık Hazine teşviğinden yararlanmaktadır.)
* İşsizlik Sigortası İşveren Payı: $\%2$
* Gelir Vergisi: $35.000$ TL
* Damga Vergisi: $1.820$ TL

İşletme, ayrıca önceki aydan devreden $3.500$ TL tutarındaki 'Asgari Ücret Desteği'ni bu ayki Sosyal Güvenlik borcundan mahsup ederek kalan tutarı tahakkuk ettirmiştir. Buna göre, söz konusu ücret tahakkuk kaydında '361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri' hesabına alacak kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

78.000

81.500

90.000

74.500

111.320

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $74.500$

Cevap

74.500

TL tutarındaki seçenek doğrudur.

Doğru yanıt olan

74.500

TL, tüm sosyal güvenlik bileşenlerinin doğru hesaplanmasıyla elde edilir. Öncelikle

240.000

TL brüt ücret üzerinden toplam

\%15

oranındaki işçi payları (

36.000

TL) hesaplanır. Ardından,

\%20,5

oranındaki işveren payından

\%5

puanlık indirim düşülerek

\%15,5

net oran elde edilir ve buna

\%2

işveren işsizlik payı eklenerek toplam

\%17,5

üzerinden işveren yükümlülüğü (

42.000

TL) bulunur. Bu iki kalemin toplamı olan

78.000

TL'den, önceki dönemden devreden

3.500

TL asgari ücret desteği mahsup edildiğinde '361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri' hesabının alacak tarafına kaydedilecek tutar

74.500

TL olarak kesinleşir.

Adım Adım Çözüm

1

SGK İşçi paylarının hesaplanması

240.000 \times (0,14 + 0,01) = 36.000

TL

Brüt ücret üzerinden işçi payı (

\%14

) ve işsizlik sigortası işçi payı (

\%1

) hesaplanır.

2

SGK İşveren paylarının teşvik düşülerek hesaplanması

240.000 \times (0,205 - 0,05 + 0,02) = 240.000 \times 0,175 = 42.000

TL

\%20,5

olan işveren payından

\%5

puanlık Hazine teşviği indirilir ve üzerine

\%2

işveren işsizlik payı eklenerek net oran bulunur.

3

Toplam sosyal güvenlik yükümlülüğünün bulunması

36.000 + 42.000 = 78.000

TL

Tahakkuk eden toplam işçi ve işveren sosyal güvenlik kesintileri toplanır.

4

Asgari ücret desteği mahsubunun uygulanması

78.000 - 3.500 = 74.500

TL

Soruda belirtilen asgari ücret desteği, ödenecek borç tutarından indirilir (mahsup edilir).

Anahtar Kavram

Ücret tahakkuklarında sosyal güvenlik kesintilerinin (361) işçi ve işveren payları toplamı üzerinden, varsa teşvik ve mahsuplar düşülerek kaydedilmesi.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 244Soru →

İşletme, $01.12.2025$ tarihinde satıcı firmadan $10.000$ ABD Doları tutarında ticari malı veresiye (senetsiz) satın almıştır ( $1$ USD = $30$ TL). $20.12.2025$ tarihinde bu borcun $4.000$ ABD Doları tutarındaki kısmı için çek ciro edilerek ödeme yapılmış, kalan $6.000$ ABD Doları tutarındaki borç için ise aynı gün $6.000$ ABD Doları nominal değerli, $01.03.2026$ vadeli bir bono (senet) düzenlenip verilmiştir. $20.12 .2025$ tarihinde kur $1$ USD = $32$ TL iken, $31.12 .2025$ tarihinde kur $1$ USD = $34$ TL olarak gerçekleşmiştir.

Dönem sonunda bu senet için $12.000$ TL reeskont hesaplandığına göre, $31.12.2025$ tarihli bilançoda 321 Borç Senetleri hesabının net (bilanço) değeri kaç TL olur?

192.000

204.000

216.000

180.000

168.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 192.000

Cevap

321 Borç Senetleri hesabının bilanço değeri

192.000

TL'dir.

İşletmenin

6.000

ABD Doları tutarındaki senedi, dönem sonunda

1

USD =

34

TL kuru üzerinden değerlendiğinde nominal (brüt) olarak

204.000

TL'ye ulaşır. Tekdüzen Hesap Planı gereği, '321 Borç Senetleri' hesabı bilançoda nominal değeriyle yer alırken, hemen altında '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı indirim şeklinde yer alır. Soruda belirtilen

12.000

TL reeskont tutarı

204.000

TL'den düşüldüğünde, senedin bilanço (net) değeri

192.000

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Senedin düzenlendiği tarihteki (

20.12 .2025

) TL değerini hesaplayın.

6.000 \text{ USD} \times 32 \text{ TL} = 192.000 \text{ TL}

Senet verildiği günkü cari kur üzerinden defterlere kaydedilir.

2

Senedin dönem sonu (

31.12 .2025

) değerlemesini yaparak nominal TL değerini belirleyin.

6.000 \text{ USD} \times 34 \text{ TL} = 204.000 \text{ TL}

Yabancı paralı borçlar dönem sonunda bilanço günündeki kurla değerlenmeli ve aradaki fark (12.000 TL) borç senedinin değerini artırmalıdır.

3

Bilanço (net) değerine ulaşmak için nominal değerden hesaplanan reeskontu düşürün.

204.000 \text{ TL (Nominal)} - 12.000 \text{ TL (Reeskont)} = 192.000 \text{ TL}

Borç Senetleri Reeskontu hesabı, senedin dönem sonundaki tasarruf değerine (peşin değerine) indirgenmesini sağlayan düzenleyici bir hesaptır.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı borç senetlerinin değerlemesi ve reeskont uygulaması sonucunda bilançoda net tasarruf değeriyle gösterilmesi.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 245Soru →

İşletme, yönetim binasının büyük çaplı onarımı için bağlı ortaklığı ile $900.000$ TL + $\%20$ KDV tutarında anlaşmıştır. Onarım tamamlandığında fatura işletmeye ulaşmış, ancak henüz bir ödeme yapılmamıştır. İşletme bu borcun $400.000$ TL'sini $18$ ay vadeli bir senetle, kalan tutarı ise vadesiz (kredili) olarak takip edeceğini belirtmiştir. Ayrıca, işletme ortağı, personelin geçmiş dönemden sarkan $50.000$ TL tutarındaki net maaş borcunu işletme adına kendi şahsi banka hesabından ödeyerek kapatmıştır.

Bu işlemlerin muhasebe kayıtları yapıldıktan sonra, işletmenin bilançosundaki "33 Diğer Borçlar" hesap grubunun toplam alacak bakiyesi kaç TL olur?

730.000

1.130.000

680.000

550.000

780.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 730.000

Cevap

İşletmenin "33 Diğer Borçlar" hesap grubu toplamı

730.000

TL olur.

Doğru cevap, bağlı ortaklığa olan kısa vadeli borç ile ortağa doğan borcun toplamını yansıtmaktadır. İşletme, yönetim binası onarımı (ticari olmayan bir faaliyet) nedeniyle bağlı ortaklığına toplam

1.080.000

TL borçlanmıştır. Bu borcun

400.000

TL'si uzun vadeli (18 ay) olduğu için "433 Bağlı Ortaklıklara Borçlar" hesabına, kalan

680.000

TL'si ise kısa vadeli olduğu için "333 Bağlı Ortaklıklara Borçlar" hesabına kaydedilir. Diğer yandan, personelin

50.000

TL'lik borcunun ortak tarafından ödenmesi, "335 Personele Borçlar" hesabını kapatırken "331 Ortaklara Borçlar" hesabını aynı tutarda artırır. Sonuç olarak 33 grubunda

680.000 + 50.000 = 730.000

TL bakiye oluşur.

Adım Adım Çözüm

1

Onarım borcunun toplam tutarını ve KDV'sini hesapla

900.000 + (900.000 \times 0,20) = 1.080.000

TL

Bağlı ortaklıktan alınan hizmetin toplam maliyeti borç tutarını belirler.

2

Borcu vadelerine göre sınıflandır

400.000

TL (Uzun Vade - 433) ve

680.000

TL (Kısa Vade - 333)

12 aydan uzun vadeli borçlar 43 grubunda, kısa vadeli olanlar 33 grubunda izlenir.

3

Personel borcunun ortak tarafından ödenmesini kaydet

335 Personele Borçlar (Borç)

50.000

/ 331 Ortaklara Borçlar (Alacak)

50.000

İşletmenin personele olan borcu kapanırken, ödemeyi yapan ortağa karşı yeni bir borç doğar. Her iki hesap da 33 grubundadır.

4

33 grubunun toplam alacak bakiyesini hesapla

680.000

(333) +

50.000

(331) =

730.000

TL

Gruptaki alacak kalanlı hesapların toplamı grubun bakiyesini verir.

Anahtar Kavram

Diğer Borçlar grubunun ticari olmayan faaliyetlerden doğan ve 1 yıl içinde ödenecek yükümlülükleri kapsaması.

Daha Fazla Pratik

Bağlı ortaklıklardan alınan ticari mallar için ortaya çıkan borçların '32 Ticari Borçlar' grubunda izlenmesi gerektiğini hatırlayarak sınıflandırma farklarını çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 246Soru →

İşletme, $01.07.2025$ tarihinde bir bankadan $800.000$ TL tutarında, $24$ ay vadeli ve yıllık $\%30$ basit faizli bir kredi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre anapara, $01.07.2026$ ve $01.07 .2027$ tarihlerinde iki eşit taksitte ödenecektir. Faiz ödemeleri ise her yılın sonunda anapara taksitiyle birlikte gerçekleştirilecektir.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

780 Finansman Giderleri 120.000 (Borç), 400 Banka Kredileri 400.000 (Borç) / 381 Gider Tahakkukları 120.000 (Alacak), 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri 400.000 (Alacak)

780 Finansman Giderleri 120.000 (Borç), 400 Banka Kredileri 400.000 (Borç) / 381 Gider Tahakkukları 120.000 (Alacak), 300 Banka Kredileri 400.000 (Alacak)

780 Finansman Giderleri 240.000 (Borç), 400 Banka Kredileri 400.000 (Borç) / 381 Gider Tahakkukları 240.000 (Alacak), 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri 400.000 (Alacak)

381 Gider Tahakkukları 120.000 (Borç), 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri 400.000 (Borç) / 780 Finansman Giderleri 120.000 (Alacak), 400 Banka Kredileri 400.000 (Alacak)

780 Finansman Giderleri 120.000 (Borç) / 381 Gider Tahakkukları 120.000 (Alacak)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 Finansman Giderleri 120.000 (Borç), 400 Banka Kredileri 400.000 (Borç) / 381 Gider Tahakkukları 120.000 (Alacak), 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri 400.000 (Alacak)

Cevap

31.12.2025 tarihinde işletme, hem 6 aylık faiz giderini 780 Finansman Giderleri borcuna ve 381 Gider Tahakkukları alacağına kaydetmeli; hem de ilk taksit olan 400.000 TL'yi 400 Banka Kredileri borcuna ve 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri alacağına kaydederek sınıflandırma yapmalıdır.

İşletme krediyi 01.07.2025 tarihinde aldığı için 31.12.2025 itibarıyla 6 aylık bir süre geçmiştir. Basit faiz formülü (

F = A \times n \times t

) kullanıldığında faiz gideri

800.000 \times 0,30 \times (6/12) = 120.000

TL olarak bulunur. Bu tutar '780 Finansman Giderleri' hesabında giderleşirken, henüz ödenmediği için '381 Gider Tahakkukları' hesabına alacak kaydedilir. Ayrıca,

800.000

TL'lik kredinin ilk taksiti olan

400.000

TL, bir yıl içinde ödenecek hale geldiğinden '400 Banka Kredileri' hesabından çıkarılarak '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabına aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Dönemsellik gereği tahakkuk eden faiz tutarını hesapla.

800.000 \times 0,30 \times (6/12) = 120.000

TL

Kredi 01.07 tarihinde alınmış olup, 31.12 tarihine kadar 6 aylık faiz işletmenin gideri haline gelmiştir.

2

Kısa vadeye düşen anapara taksit tutarını belirle.

800.000 / 2 = 400.000

TL

Kredi 24 ay vadeli olup, ilk taksit 12 ay içinde (01.07.2026) ödeneceği için kısa vadeli yabancı kaynağa dönüşmüştür.

3

Dönem sonu envanter kaydını (birleşik madde olarak) oluştur.

Borç: 780 (120.000) ve 400 (400.000) / Alacak: 381 (120.000) ve 303 (400.000)

Giderin kaydedilmesi ve uzun vadeli borcun kısa vadeliye aktarılması muhasebe ilkeleri gereğidir.

Anahtar Kavram

Vadesi Bir Yılın Altına Düşen Borçların Sınıflandırılması ve Gider Tahakkukları

Daha Fazla Pratik

Kredinin ilk taksiti 01.07.2026 tarihinde ödendiğinde yapılacak yevmiye kaydını düşününüz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 247Soru →

Bir işletmenin $31.12.2025$ tarihli mizanında yer alan bazı hesap bakiyeleri şöyledir:

Hesap Kodu	Hesap Adı	Tutar (TL)
370	Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları	$240.000$
371	Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-)	$180.000$
372	Kıdem Tazminatı Karşılığı	$120.000$
373	Maliyet Giderleri Karşılığı	$30.000$
379	Diğer Borç ve Gider Karşılıkları	$50.000$

Bu verilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihli bilançosunda "Borç ve Gider Karşılıkları" grup toplamı kaç TL olarak raporlanmalıdır?

260.000

620.000

440.000

200.000

60.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $260.000$

Cevap

İşletmenin bilançosunda Borç ve Gider Karşılıkları grup toplamı

260.000

TL olarak raporlanmalıdır.

Bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklar içerisinde yer alan '37. Borç ve Gider Karşılıkları' grubu, işletmenin o yıla ait vergi, kıdem tazminatı ve diğer muhtemel borçları için ayırdığı tutarları kapsar. Bu grupta yer alan 371 numaralı 'Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri (-)' hesabı aktif karakterli bir düzenleyici hesap olduğu için grup toplamını azaltır. Hesaplama:

(240.000 - 180.000) + 120.000 + 30.000 + 50.000 = 260.000

TL şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1

Borç ve Gider Karşılıkları (37) grubuna dahil olan hesapları belirle.

370, 371, 372, 373 ve 379 numaralı hesapların tamamı bu gruptadır.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre 37 ile başlayan hesaplar bu grubu oluşturur.

2

Vergi karşılıklarını kendi içinde netleştir.

240.000 (370) - 180.000 (371) = 60.000

TL

371 numaralı hesap, 370 numaralı hesabın düzenleyicisidir ve eksi değerle raporlanır.

3

Net vergi karşılığına diğer borç ve gider karşılıklarını ekle.

60.000 + 120.000 (372) + 30.000 (373) + 50.000 (379) = 260.000

TL

Grubun net toplamına ulaşmak için tüm unsurlar dahil edilmelidir.

Anahtar Kavram

Borç ve Gider Karşılıkları Grup Toplamı ve Pasif Düzenleyici Hesap İşleyişi

İpuçları

1

"Borç ve Gider Karşılıkları" grubu Tekdüzen Hesap Planı'nda

37

ile başlayan hesapları kapsar.

2

Bilançoda yanında

(-)

işareti bulunan hesapların (pasif düzenleyici), içinde bulundukları grup toplamını nasıl etkileyeceğini düşününüz.

3

371

numaralı hesap,

370

numaralı hesabın bir düzenleyicisidir ve bilançoda bu grup altında indirim kalemi olarak yer alır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayırma işleminin hangi muhasebe temel kavramı gereği yapıldığını tekrar ediniz (İhtiyatlılık).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 248Soru →

İşletme, genel yönetim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla bir gerçek kişiden iş yeri kiralamıştır. Ocak $2026$ dönemi için mülk sahibinin banka hesabına $80.000$ TL net kira ödemesi yapılmıştır. Kira ödemeleri üzerinden yapılan gelir vergisi tevkifatı (stopaj) oranı $\%20$ olup damga vergisi ihmal edilmiştir.

Buna göre, söz konusu kiralama işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kaydında " $360$ Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

20.000

16.000

80.000

100.000

25.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $20.000$

Cevap

Net kira ödemesinden brüt tutara ulaşılarak hesaplanan

20.000

TL tutarındaki stopaj tutarıdır.

Vergi hukukuna ve muhasebe ilkelerine göre kira stopajı brüt kira üzerinden hesaplanır. Brüt kira, Net Kira / (

1

- Stopaj Oranı) formülüyle bulunur. Burada

80.000 / 0,80 = 100.000

TL brüt kira tespit edilir. Bu tutarın

\%20

'si olan

20.000

TL, işletme tarafından vergi dairesine ödenmek üzere borç kaydedilir ve mali niteliği gereği ödenecek vergi ve fonlar hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1

Net ödemeden brüt kira tutarını hesapla.

80.000 / (1 - 0,20) = 100.000

TL

Vergi mevzuatı gereği stopaj, ödenen net tutar üzerinden değil, tahakkuk eden brüt kira tutarı üzerinden hesaplanır.

2

Brüt kira üzerinden gelir vergisi stopajını hesapla.

100.000 \times 0,20 = 20.000

TL

İşletme, mülk sahibi adına vergi dairesine ödemekle yükümlü olduğu tutarı belirlemelidir.

3

Hesaplanan vergi tutarını ilgili hesaba kaydet.

360

Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının alacağına

20.000

TL kaydedilir.

İşletmenin devlete olan kısa vadeli vergi borcu pasif karakterli bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Net ödemeden brüt tutara (Grossing-up) ulaşma ve tevkifat muhasebesi.

İpuçları

1

Soruda verilen ödeme tutarının 'net' mi yoksa 'brüt' mü olduğuna dikkat edin.

2

Brüt kira tutarına ulaşmak için net tutarı

(1 - 0,20)

oranına bölmelisiniz.

3

Hesapladığınız brüt tutar ile net ödeme arasındaki fark, devlete ödenecek olan vergi yükümlülüğüdür.

Daha Fazla Pratik

Kira ödemesinde damga vergisi de dahil edildiğinde toplam vergi yükümlülüğünün nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 249Soru →

İşletmenin yabancı para ile gerçekleştirdiği ticari borç işlemlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Tarih	İşlem Türü	Tutar	Kur ( $1$ ABD Doları)
$01.10.2025$	Veresiye Mal Alımı	$5.000$ ABD Doları	$30$ TL
$15.11.2025$	Banka Aracılığıyla Borç Ödemesi	$2.000$ ABD Doları	$32$ TL
$31.12.2025$	Dönem Sonu Değerlemesi	-	$34$ TL

Verilen bilgilere göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken envanter kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

320 Satıcılar hesabı

12.000

TL alacaklandırılır.

646 Kambiyo Kârları hesabı

12.000

TL alacaklandırılır.

320 Satıcılar hesabı

20.000

TL alacaklandırılır.

656 Kambiyo Zararları hesabı

6.000

TL borçlandırılır.

320 Satıcılar hesabı

12.000

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı $12.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

Dönem sonundaki kur artışından kaynaklanan fark nedeniyle 320 Satıcılar hesabı

12.000

TL alacaklandırılmalıdır.

Dönem sonu itibarıyla işletmenin kalan

3.000

ABD Dolarlık borcu bulunmaktadır. Bu borcun kayıtlı değeri

30

TL kur üzerinden

90.000

TL iken, dönem sonu kuru olan

34

TL üzerinden güncel değeri

102.000

TL'ye yükselmiştir. Aradaki

12.000

TL'lik fark, borcun arttığını gösterir. Pasif karakterli olan 320 Satıcılar hesabındaki artışlar hesabın alacağına kaydedildiğinden, bu hesap

12.000

TL alacaklandırılırken, 656 Kambiyo Zararları hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Kalan borç tutarının ABD Doları cinsinden hesaplanması

3.000

ABD Doları

Başlangıçtaki

5.000

ABD Dolarlık borcun

2.000

ABD Dolarlık kısmı ödenmiş, geriye

3.000

ABD Doları kalmıştır.

2

Kalan borcun defter değerinin (tarihsel maliyet) hesaplanması

90.000

TL

İşlem tarihindeki kur

30

TL olduğu için, kalan borcun kayıtlardaki tutarı

3.000 \times 30 = 90.000

TL'dir.

3

Kalan borcun dönem sonu güncel değerinin hesaplanması

102.000

TL

31.12.2025

tarihindeki kur

34

TL olduğu için, borcun güncel TL karşılığı

3.000 \times 34 = 102.000

TL'dir.

4

Kur farkı tutarının ve yönünün belirlenmesi

12.000

TL (Zarar)

Borcun güncel değeri (

102.000

TL), kayıtlı değerinden (

90.000

TL) daha yüksektir. Borçtaki bu

12.000

TL'lik artış işletme için Kambiyo Zararıdır.

Anahtar Kavram

Yabancı para cinsinden ticari borçlar, dönem sonunda kapatılmamışlarsa dönem sonu kuru üzerinden değerlenirler ve oluşan farklar kambiyo kârı veya zararı olarak kaydedilir.

İpuçları

1

Dönem sonunda sadece işletmenin hala borçlu olduğu döviz tutarını dikkate almalısınız.

2

Kalan borcun TL karşılığını hem işlem tarihindeki kur (

30

TL) hem de dönem sonu kuru (

34

TL) ile hesaplayıp aradaki farkı bulun.

3

Borçtaki artış pasif hesapların işleyiş kuralına göre alacak tarafına kaydedilir ve karşılığında bir gider (zarar) hesabı borçlandırılır.

Daha Fazla Pratik

Borcun tamamının dönem içinde kapandığı bir senaryoda kur farkı kaydının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 250Soru →

İşletme, Mayıs $2026$ döneminde Genel Yönetim bölümünde çalışan personeli için aşağıdaki veriler doğrultusunda ücret tahakkukunu gerçekleştirmiştir:

Kalem	Tutar
Brüt Ücret	$200.000$ TL
SGK İşçi Kesintileri (İşsizlik sigortası dahil)	$30.000$ TL
Gelir Vergisi	$25.000$ TL
Damga Vergisi	$1.500$ TL
SGK İşveren Payları (İşsizlik sigortası dahil)	$41.000$ TL

Bu verilere göre, yapılacak ücret tahakkuku yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı

71.000

TL alacaklandırılır.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

25.000

TL alacaklandırılır.

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı

30.000

TL alacaklandırılır.

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı

26.500

TL borçlandırılır.

770 Genel Yönetim Giderleri hesabı

200.000

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı $71.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı

71.000

TL tutarında alacaklandırılmalıdır.

Ücret tahakkuk kaydı yapılırken '361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri' hesabı, hem işçiden kesilen payı hem de işverenin üstlendiği payı kapsayacak şekilde alacaklandırılır. Verilen soruda işçi kesintileri

30.000

TL ve işveren payları

41.000

TL olduğundan toplam

71.000

TL doğru tutardır.

Adım Adım Çözüm

1

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının hesaplanması

25.000

(GV) +

1.500

(DV) =

26.500

TL

Ücret üzerinden kesilen tüm vergiler ve fonlar 360 nolu hesapta izlenir.

2

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabının hesaplanması

30.000

(İşçi Payı) +

41.000

(İşveren Payı) =

71.000

TL

Sosyal güvenlik kurumuna ödenecek olan hem işçi hem işveren payları 361 nolu hesapta toplanır.

3

Toplam Gider (770) tutarının belirlenmesi

200.000

(Brüt Ücret) +

41.000

(İşveren Payı) =

241.000

TL

İşletmenin katlandığı toplam maliyet, personelin brüt ücreti ile işletmenin ödediği sosyal güvenlik paylarının toplamıdır.

Anahtar Kavram

Ücret tahakkuklarında ödenecek vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerinin ayrıştırılması

Alternatif Yöntem

Net ücret üzerinden sağlamaya gidilebilir: Brüt Ücret - (İşçi SGK + GV + DV) = Net Ücret.

200.000 - (30.000 + 25.000 + 1.500) = 143.500

TL. Bu tutar '335 Personele Borçlar' hesabının alacağına yazılır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 251Soru →

İşletmenin $2025$ yılı sonundaki ticari borç işlemlerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Tarih	İşlem / Veri	Detay
$20.11.2025$	Veresiye Mal Alımı	$10.000$ ABD Doları ( $1$ USD = $30$ TL)
$31.12 .2025$	Dönem Sonu Kuru	$1$ USD = $32$ TL
$31.12 .2025$	Borç Senedi	$124.800$ TL nominal, $30$ gün vade, $\% 48$ faiz

İşletme, dönem sonunda borç senetleri için iç iskonto yöntemine göre reeskont hesaplamaya karar vermiştir. Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihinde yapması gereken envanter kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

320

Satıcılar hesabı

20.000

TL alacaklandırılır.

646

Kambiyo Kârları hesabı

20.000

TL alacaklandırılır.

322

Borç Senetleri Reeskontu hesabı

4.800

TL alacaklandırılır.

657

Reeskont Faiz Giderleri hesabı

4.800

TL borçlandırılır.

321

Borç Senetleri hesabı

4.800

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $320$ Satıcılar hesabı $20.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

Veresiye borcun kur artışından doğan değerlemesi için 320 Satıcılar hesabı 20.000 TL alacaklandırılmalıdır.

Döviz kurlarındaki artış, işletmenin yabancı para birimiyle olan borcunun Türk Lirası cinsinden yükselmesine neden olur. Bu durumda Satıcılar hesabı gibi pasif hesaplar, artışı göstermek üzere alacaklandırılır ve karşılığında Kambiyo Zararları hesabı borçlandırılır. Soru verilerine göre

10.000

USD borç için oluşan

20.000

TL'lik kur farkı artışı nedeniyle Satıcılar hesabının alacaklandırılması tek doğru ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1

Dövizli ticari borcun dönem sonu kur farkını hesaplayın.

10.000 \times (32 - 30) = 20.000

TL

Borçlanma tarihindeki kur ile dönem sonu kuru arasındaki fark, ödenmesi gereken Türk Lirası tutarındaki değişimi belirler.

2

Kur farkının muhasebe karakterini belirleyin.

Kambiyo Zararı (

20.000

TL)

Döviz kuru arttığında işletmenin borcu da arttığı için bu bir zarardır. Kayıt: 656 Kambiyo Zararları (B) / 320 Satıcılar (A).

3

İç iskonto yöntemine göre borç senedi reeskont tutarını hesaplayın.

F = \frac{124.800 \times 30 \times 48}{36.000 + (30 \times 48)} = \frac{179.712 .000}{37.440} = 4.800

TL

Vergi Usul Kanunu uyarınca senetli borçların bilanço günündeki değerine indirgenmesi için iç iskonto formülü kullanılır.

4

Reeskont işleminin muhasebe kaydını belirleyin.

322 Borç Senetleri Reeskontu (B) / 647 Reeskont Faiz Gelirleri (A)

Borç senetlerinin reeskontu işletme için bir faiz geliri niteliğindedir ve düzenleyici hesap borçlandırılarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari borçların dönem sonu değerlemesinde, kur artışları borcu artıran bir zarar; borç senetleri reeskontu ise borcun değerini azaltan bir gelir niteliğindedir.

Daha Fazla Pratik

Borç senetleri reeskontunun izleyen yılın başında nasıl iptal edildiğini ve '647 Reeskont Faiz Gelirleri' ile '657 Reeskont Faiz Giderleri' hesapları arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 252Soru →

Bir işletme, $01.10.2025$ tarihinde bir bankadan $1.500.000$ TL tutarında, $2$ yıl ( $24$ ay) vadeli bir kredi kullanmıştır. Kredi anaparası $6$ ayda bir eşit taksitlerle ( $4$ eşit taksit) geri ödenecektir. Yıllık $\%32$ basit faiz uygulanan kredide faiz ödemeleri taksitlerle birlikte yapılacaktır. Buna göre, işletmenin $31.12 .2025$ tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

381 Gider Tahakkukları hesabı

120.000

TL alacaklandırılır.

300 Banka Kredileri hesabı

750.000

TL alacaklandırılır.

303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı

750.000

TL borçlandırılır.

780 Finansman Giderleri hesabı

480.000

TL borçlandırılır.

303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı

375.000

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 381 Gider Tahakkukları hesabı $120.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

Dönem sonu işlemleri kapsamında, gerçekleşen ancak henüz ödenmeyen 3 aylık faiz tutarı olan

120.000

TL için 381 Gider Tahakkukları hesabı alacaklandırılmalıdır.

Kredi faizinin 3 aylık kısmı (Ekim-Kasım-Aralık) 2025 yılına aittir.

1.500.000

TL üzerinden

\%32

yıllık faizle 3 aylık tutar

120.000

TL olarak hesaplanır. Bu tutar, henüz ödenmediği için 381 Gider Tahakkukları hesabının alacağında izlenir. Aynı zamanda 2026 yılında ödenecek olan 2 anapara taksiti toplamı (

750.000

TL) de 400 hesabından 303 hesabına aktarılmalıdır. Seçeneklerdeki tutar ve hesap eşleşmesi sadece faiz tahakkuku için doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Faiz tahakkukunun hesaplanması

1.500.000 \times 0,32 \times 3/12 = 120.000

TL

Ekim, Kasım ve Aralık aylarını kapsayan 3 aylık sürenin faiz yükünü belirlemek.

2

Faiz giderinin muhasebeleştirilmesi

780 Finansman Giderleri (B)

120.000

/ 381 Gider Tahakkukları (A)

120.000

Dönemsellik kavramı uyarınca cari döneme ait giderin kaydedilmesi.

3

Vadesi 1 yılın altına düşen anapara taksitlerinin tespiti

1.500.000 / 4 = 375.000

TL (her taksit). 2026 yılındaki 2 taksit:

375.000 \times 2 = 750.000

TL.

Bilançoda vade sınıflandırmasının doğru yapılması.

4

Anapara taksit aktarım kaydı

400 Banka Kredileri (B)

750.000

/ 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri... (A)

750.000

Uzun vadeli borcun kısa vadeli kısma aktarılması.

Anahtar Kavram

Mali borçlarda dönemsellik ve vade sınıflandırması

İpuçları

1

Kredinin 2025 yılına ait olan faiz süresini (ay bazında) hesaplayın.

2

Uzun vadeli bir kredinin (400) vadesi bilanço tarihinden itibaren 1 yılın altına düşen anapara taksitlerinin hangi hesaba aktarılması gerektiğini hatırlayın.

3

2025 yılı sonunda 2026 yılı içinde ödenecek olan 2 taksit (Nisan ve Ekim) kısa vadeli borç niteliği kazanır.

Daha Fazla Pratik

Dövizli kredi kullanılması durumunda yıl sonundaki kur değerlemesinin finansman gideri veya kur farkı geliri olarak nasıl kaydedildiğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 253Soru →

İşletmenin Nisan ayı personel bordrosuna ilişkin veriler aşağıdaki gibidir:

- Brüt ücretler: $120.000$ TL
- İşçi SGK payı ( $\%14$ ): $16.800$ TL
- İşçi işsizlik sigortası payı ( $\%1$ ): $1.200$ TL
- Gelir vergisi kesintisi: $20.000$ TL
- Damga vergisi kesintisi: $900$ TL
- İşveren SGK payı ( $\%20,5$ ): $24.600$ TL
- Ay içinde personele verilen avanslar: $5.000$ TL

Buna göre, Nisan ayı ücret tahakkuk kaydında "335 Personele Borçlar" hesabına alacak kaydedilmesi gereken tutar kaç TL'dir?

76.100

81.100

120.000

51.500

144.600

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $76.100$

Cevap

İlgili dönemde personele ödenecek net tutar olan

76.100

TL, "335 Personele Borçlar" hesabının alacağına kaydedilir.

Personelin net alacağı hesaplanırken Brüt Ücretten (

120.000

TL), İşçi SGK Payı (

16.800

TL), İşsizlik Sigortası İşçi Payı (

1.200

TL), Gelir Vergisi (

20.000

TL), Damga Vergisi (

900

TL) ve Personele Verilen Avanslar (

5.000

TL) düşülür. İşveren SGK payı ise işletmenin gideridir, personelin alacağından düşülmez. Sonuç

76.100

TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Yasal kesintileri ve personel avansını toplayınız.

16.800 + 1.200 + 20.000 + 900 + 5.000 = 43.900

TL

Personelin brüt ücretinden kesilecek olan tüm kalemlerin (vergi, sigorta ve ön ödeme) belirlenmesi gerekir.

2

Brüt ücretten toplam kesintileri çıkararak net ödenecek tutarı hesaplayınız.

120.000 - 43.900 = 76.100

TL

335 Personele Borçlar hesabı, personelin net hak edişini gösteren pasif karakterli bir hesaptır.

Anahtar Kavram

Personele Borçlar (335) hesabı, işletmenin personeline olan net ücret, yolluk ve tazminat gibi borçlarının izlendiği hesaptır. Tahakkuk kaydında brüt ücretten tüm yasal kesintiler ve daha önce verilmiş avanslar düşülerek alacak kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Ücret tahakkuk kaydında 360 ve 361 numaralı hesapların alacağına kaydedilecek tutarları hesaplayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 254Soru →

İşletme, $31.12.2025$ tarihinde yaptığı envanter ve değerleme çalışmaları sonucunda, tüm çalışanları için o güne kadar hak kazanılan toplam kıdem tazminatı yükümlülüğünü $600.000$ TL olarak hesaplamıştır. Yapılan analizlere göre bu tutarın $150.000$ TL'lik kısmının gelecek bir yıllık dönemde ( $2026$ yılı içerisinde) emekli olacak personele ödeneceği, kalan kısmının ise daha sonraki yıllarda ödeneceği öngörülmektedir.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ:

600.000

TL (Borçlu) / 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI:

150.000

TL (Alacaklı), 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI:

450.000

TL (Alacaklı)

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ:

600.000

TL (Borçlu) / 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI:

600.000

TL (Alacaklı)

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ:

600.000

TL (Borçlu) / 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI:

600.000

TL (Alacaklı)

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ:

600.000

TL (Borçlu) / 373 MALİYET GİDERLERİ KARŞILIĞI:

600.000

TL (Alacaklı)

770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ:

150.000

TL (Borçlu), 280 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER:

450.000

TL (Borçlu) / 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI:

600.000

TL (Alacaklı)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ: $600.000$ TL (Borçlu) / 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI: $150.000$ TL (Alacaklı), 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI: $450.000$ TL (Alacaklı)

Cevap

İşletmenin yapması gereken kayıt; 770 Genel Yönetim Giderleri hesabına 600.000 TL borç, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabına 150.000 TL alacak ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabına 450.000 TL alacak kaydı yapılmasıdır.

Muhasebe ilkeleri ve Tekdüzen Hesap Planı gereğince, işletmeler gelecekte ödeyecekleri kıdem tazminatları için karşılık ayırırken bu borcun vadesine dikkat etmelidir.

31.12.2025

tarihinde yapılan hesaplamada, gelecek bir yıl içinde (

2026

sonuna kadar) ödenecek kısım kısa vadeli bir yükümlülüktür ve 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabında izlenir. Bir yılı aşan kısım ise uzun vadeli yabancı kaynak niteliğinde olup 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabına kaydedilir. Toplam tutar ise dönemin bir gideri olarak 770 Genel Yönetim Giderleri (veya ilgili diğer gider hesapları) borcuna yazılır.

Adım Adım Çözüm

1

Toplam yükümlülük tutarını belirle.

600.000

TL toplam kıdem tazminatı karşılığı.

İhtiyatlılık kavramı gereği, muhtemel yükümlülükler için karşılık ayrılmalıdır.

2

Vadesel ayrımı hesapla.

Kısa vade (1 yıl altı):

150.000

TL; Uzun vade (1 yıl üstü):

600.000 - 150.000 = 450.000

TL.

Tekdüzen Hesap Planı'nda vadesi 1 yılın altına düşen borç ve karşılıkların kısa vadeli yabancı kaynaklar grubunda raporlanması gerekir.

3

İlgili hesaplara kayıt yap.

Gider hesabı borçlandırılır (

770

), karşılık hesapları (

372

ve

472

) alacaklandırılır.

Kıdem tazminatı bir gider kalemidir ve bilançonun pasifinde karşılık olarak izlenir.

Anahtar Kavram

Karşılık ayırma işlemlerinde vadesel ayrım (Kısa Vade vs. Uzun Vade)

Daha Fazla Pratik

Kıdem tazminatı fiilen ödendiğinde karşılık hesabının nasıl kapatıldığını ve ödemenin karşılığı aşması durumunda hangi hesabın kullanılacağını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 255Soru →

İşletmenin Mart $2026$ dönemi sonundaki vergi ve yasal yükümlülüklerine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Yükümlülük Kalemi	Tutar
Personel Ücretlerinden Kesilen Gelir Vergisi	$40.000$ TL
Personel Ücretlerinden Kesilen Damga Vergisi	$2.000$ TL
Ödenecek Katma Değer Vergisi (KDV)	$8.000$ TL
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) İşçi Payı	$25.000$ TL
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) İşveren Payı	$30.000$ TL
İşsizlik Sigortası Payı (İşçi ve İşveren Toplamı)	$5.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin dönem sonu mizanında " $360$ Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacak kalanı kaç TL olmalıdır?

42.000

TL

50.000

TL

60.000

TL

110.000

TL

40.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $50.000$ TL

Cevap

İşletmenin mizanında izlenmesi gereken vergi ve fonlar toplamı

50.000

TL tutarındaki seçenektir.

Doğru yanıt olan tutar, işletmenin devlete ödemekle yükümlü olduğu Gelir Vergisi (

40.000

TL), Damga Vergisi (

2.000

TL) ve KDV (

8.000

TL) kalemlerinin toplamıdır. Bu üç kalem de nitelikleri gereği '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabının alacağında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1

Hesap kodlarının kapsamını belirlemek

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar ile 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri ayrımı yapılır.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre vergiler 360, SGK ile ilgili kesintiler ise 361 nolu hesapta izlenir.

2

360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabına girecek kalemleri toplamak

40.000

(GV) +

2.000

(DV) +

8.000

(KDV) =

50.000

TL

Vergi yükümlülüklerinin tamamı bu hesapta toplanmalıdır.

3

Kontrol amaçlı 361 nolu hesabı hesaplamak

25.000 + 30.000 + 5.000 = 60.000

TL

SGK ve işsizlik sigortası payları bu hesapta izlenmelidir ve 360 nolu hesabın bakiyesini etkilemez.

Anahtar Kavram

Ödenecek Vergi ve Fonlar (360) ile Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri (361) Ayrımı

İpuçları

1

Soruda sadece '360' kodlu hesap sorulmaktadır; SGK ile ilgili kesintilerin hangi hesapta izlendiğini hatırlayın.

2

Gelir Vergisi, Damga Vergisi ve KDV 'vergi' niteliğindedir; İşçi ve İşveren payları ise 'sosyal güvenlik' niteliğindedir.

3

360 nolu hesap vergi kalemlerini toplarken, 361 nolu hesap SGK primlerini toplar. Bu iki grubu birbirinden ayırarak 360'ın toplamını bulun.

Daha Fazla Pratik

Ücret tahakkuku kaydı yaparak vergi ve SGK kesintilerinin yevmiye maddesindeki yerlerini pratik edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 256Soru →

İşletmenin bir personeline ait $45.000$ TL tutarındaki net ücret borcunun $10.000$ TL'lik kısmı üzerine, personelin şahsi borcu nedeniyle icra dairesi tarafından haciz konulmuştur. İşletme, ilgili tutarı personelin maaşından kesmiş ancak henüz icra dairesine yatırmamıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak muhasebe kaydında, icra dairesine ödenmek üzere ayrılan tutarın izlenmesi gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

336 Diğer Çeşitli Borçlar

335 Personele Borçlar

369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler

329 Diğer Ticari Borçlar

136 Diğer Çeşitli Alacaklar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 336 Diğer Çeşitli Borçlar

Cevap

İcra dairesine ödenmek üzere ayrılan tutar 336 Diğer Çeşitli Borçlar hesabında izlenmelidir.

İşletmeler, personellerinin ücretlerinden yasal bir emir (haciz, icra, nafaka vb.) gereği yaptıkları kesintileri, bu tutarları ilgili kurumlara veya kişilere ödeyene kadar '336 Diğer Çeşitli Borçlar' hesabında takip ederler. Bu hesap, ticari bir nedene dayanmayan ve ortaklar, iştirakler, bağlı ortaklıklar veya personel dışında kalan üçüncü kişilere olan borçların izlendiği hesaptır.

Adım Adım Çözüm

1

Borcun niteliğinin belirlenmesi

Ticari olmayan borç

Personelin şahsi borcu nedeniyle yapılan kesinti, işletmenin ticari faaliyeti ile ilgili değildir.

2

Alacaklı tarafın belirlenmesi

Üçüncü taraf (İcra Dairesi/Alacaklı Şahıs)

Kesilen tutar personele değil, onun alacaklısına ödenmek üzere icra dairesine gönderilecektir.

3

Tekdüzen Hesap Planına göre uygun hesabın seçilmesi

336 Diğer Çeşitli Borçlar

33 grubunda yer alan ve ortaklara, iştiraklere veya personele olan borçlar dışında kalan ticari olmayan borçlar bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Ticari olmayan borçların sınıflandırılması ve 336 Diğer Çeşitli Borçlar hesabının kullanımı.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 257Soru →

İşletme, sermayesinin $\%20$ 'sine sahip olduğu ABC İşletmesi'nden, geçici fon ihtiyacını karşılamak amacıyla $180.000$ TL tutarında nakit borç almıştır. Söz konusu borcun $6$ ay içerisinde geri ödenmesi planlanmaktadır. Bu işlemin muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

332 İştiraklere Borçlar hesabı

180.000

TL alacaklandırılır.

331 Ortaklara Borçlar hesabı

180.000

TL alacaklandırılır.

329 Diğer Ticari Borçlar hesabı

180.000

TL alacaklandırılır.

432 İştiraklere Borçlar hesabı

180.000

TL alacaklandırılır.

332 İştiraklere Borçlar hesabı

180.000

TL borçlandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 332 İştiraklere Borçlar hesabı $180.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin sermaye payının %20 olduğu bir kurumdan aldığı ticari olmayan kısa vadeli borç, 332 İştiraklere Borçlar hesabının alacağına kaydedilmelidir.

İşletmenin sermaye payı

\%10

ile

\%50

arasında olan ABC İşletmesi iştirak kapsamındadır. Ticari bir işleme dayanmayan kısa vadeli borçlanmalar Tekdüzen Hesap Planı uyarınca '332 İştiraklere Borçlar' hesabında izlenir. Borç artışı pasif bir hesapta gerçekleştiği için yevmiye kaydının alacak tarafında yer almalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Sermaye payına göre ilişkinin türünü belirle.

Sermaye payı

\%20

olduğu için bu kurum işletmenin iştirakidir.

Tekdüzen Hesap Planı'na göre

\%10

ile

\%50

arasındaki sermaye payları iştirak ilişkisini ifade eder.

2

Borcun niteliğini ve vadesini tespit et.

Ticari olmayan, nakit kaynaklı ve

6

ay vadeli borç.

Borçlanma mal/hizmet alımına dayanmadığı için 'Diğer Borçlar' grubuna girer; vadesi 1 yılın altında olduğu için kısa vadelidir.

3

Kullanılacak hesabı ve kayıt yönünü belirle.

332 İştiraklere Borçlar hesabı alacaklandırılır.

Pasif karakterli hesaplarda (borçlarda) meydana gelen artışlar daima alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

İştiraklerden Ticari Olmayan Borçlanmalar

İpuçları

1

Borçlanılan kurumun işletme ile olan sermaye bağına (pay oranına) dikkat edin.

2

Borcun ticari bir alımdan mı yoksa nakit bir borçlanmadan mı kaynaklandığını analiz edin.

3

Vadenin bir yıldan kısa (6 ay) olması, hesabın 3 mü yoksa 4 ile mi başlaması gerektiğini belirler.

Daha Fazla Pratik

İştirakin sermaye payı %50'den fazla olsaydı hangi hesabın kullanılacağını araştırın.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 258Soru →

İşletmenin ticari borçlarına ilişkin gerçekleştirdiği senedin yenilenmesi (prolongasyon) işlemine ait veriler aşağıdadır:

İşlem Verisi	Tutar ( $TL$ )
İptal Edilen Eski Borç Senedi	$50.000$
Yeni Senede Eklenen Vade Farkı	$4.000$
Düzenlenen Yeni Borç Senedi	$54.000$

Bu verilere göre, senedin yenilenmesi işlemine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

321

Borç Senetleri hesabı

50.000

TL ve

780

Finansman Giderleri hesabı

4.000

TL borçlandırılır;

321

Borç Senetleri hesabı

54.000

TL alacaklandırılır.

321

Borç Senetleri hesabı

54.000

TL borçlandırılır;

100

Kasa hesabı

50.000

TL ve

780

Finansman Giderleri hesabı

4.000

TL alacaklandırılır.

121

Alacak Senetleri hesabı

54.000

TL borçlandırılır;

321

Borç Senetleri hesabı

50.000

TL ve

642

Faiz Gelirleri hesabı

4.000

TL alacaklandırılır.

321

Borç Senetleri hesabı

50.000

TL alacaklandırılır;

780

Finansman Giderleri hesabı

4.000

TL borçlandırılır;

100

Kasa hesabı

54.000

TL alacaklandırılır.

322

Borç Senetleri Reeskontu hesabı

4.000

TL borçlandırılır;

321

Borç Senetleri hesabı

54.000

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $321$ Borç Senetleri hesabı $50.000$ TL ve $780$ Finansman Giderleri hesabı $4.000$ TL borçlandırılır; $321$ Borç Senetleri hesabı $54.000$ TL alacaklandırılır.

Cevap

Senedin yenilenmesi işleminde eski borç senedi (

50.000

TL) ve tahakkuk eden vade farkı (

4.000

TL) borçlandırılırken, yeni düzenlenen senet tutarı (

54.000

TL) alacaklandırılır.

Senedin yenilenmesi (prolongasyon) işlemi, eski bir borç yükümlülüğünün sona erip yerine faiz ilave edilmiş yeni bir yükümlülüğün gelmesidir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, azalan pasif hesap olan eski borç senedi borçlandırılır (

321

), ortaya çıkan ek finansman maliyeti gider yazılır (

780

) ve toplam tutar kadar yeni bir borç senedi (

321

) alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

Eski borç senedinin kapatılması

321

Borç Senetleri hesabının borcuna

50.000

TL yazılır.

Vadesi gelen ancak ödenemeyip yenilenen senet borcu ortadan kalktığı için pasif hesap borçlandırılarak kapatılır.

2

Vade farkının (faiz) kaydedilmesi

780

Finansman Giderleri hesabının borcuna

4.000

TL yazılır.

Senedin vadesinin uzatılması karşılığında katlanılan ek maliyet işletme için bir finansman gideridir.

3

Yeni senedin kaydedilmesi

321

Borç Senetleri hesabının alacağına

54.000

TL yazılır.

Eski borç ve faiz toplamından oluşan yeni bir ticari borç yükümlülüğü doğduğu için pasif hesap alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Senedin Yenilenmesi (Prolongasyon)

İpuçları

1

Borç senetleri pasif karakterli bir hesaptır. Hesaptaki bir azalış (iptal) borç tarafına, bir artış (yeni senet) alacak tarafına kaydedilir.

2

Senet yenileme sırasında eklenen vade farkı, işletme için bir maliyet unsurudur ve dönem gideri olarak kaydedilmelidir.

3

Yevmiye kaydında borç tarafında toplam

54.000

TL (eski senet + faiz), alacak tarafında ise yeni senedin toplam değeri (

54.000

TL) bulunmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin dönem sonunda reeskonta tabi tutulması durumunda yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 259Soru →

İşletme, $01.11.2025$ tarihinde bankadan yıllık $\%24$ basit faiz oranlı, $6$ ay vadeli $500.000$ TL tutarında bir kredi kullanmıştır. Kredinin anapara ve faiz tutarı vade sonunda bir defada ödenecektir. Muhasebenin dönemsellik kavramı uyarınca işletmenin $31.12.2025$ tarihinde yapması gereken ayarlama kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

780 FİNANSMAN GİDERLERİ

20.000

(Borçlu) / 381 GİDER TAHAKKUKLARI

20.000

(Alacaklı)

780 FİNANSMAN GİDERLERİ

60.000

(Borçlu) / 381 GİDER TAHAKKUKLARI

60.000

(Alacaklı)

181 GELİR TAHAKKUKLARI

20.000

(Borçlu) / 642 FAİZ GELİRLERİ

20.000

(Alacaklı)

780 FİNANSMAN GİDERLERİ

30.000

(Borçlu) / 381 GİDER TAHAKKUKLARI

30.000

(Alacaklı)

780 FİNANSMAN GİDERLERİ

20.000

(Borçlu) / 300 BANKA KREDİLERİ

20.000

(Alacaklı)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 FİNANSMAN GİDERLERİ $20.000$ (Borçlu) / 381 GİDER TAHAKKUKLARI $20.000$ (Alacaklı)

Cevap

Dönem sonu itibarıyla gerçekleşmiş ancak henüz ödenmemiş olan 2 aylık faiz tutarı için '780 Finansman Giderleri' borçlandırılırken '381 Gider Tahakkukları' hesabı alacaklandırılmalıdır.

Kredinin kullanıldığı 1 Kasım'dan yıl sonu olan 31 Aralık'a kadar geçen 2 aylık süreye ait faiz, 2025 yılının finansman gideridir. Bu tutar (

20.000

TL), henüz ödenmediği için 381 Gider Tahakkukları hesabında pasif bir yükümlülük olarak takip edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1

Yıllık toplam faiz tutarını hesapla

500.000 \times 0,24 = 120.000

TL

Yıllık basit faiz oranı üzerinden toplam 1 yıllık maliyet belirlenir.

2

Aylık faiz tutarını hesapla

120.000 / 12 = 10.000

TL

Dönemsel ayrıştırma yapabilmek için bir aylık faiz yükü bulunur.

3

2025 yılına ait (Kasım ve Aralık) faiz tutarını hesapla

10.000 \times 2 = 20.000

TL

01.11.2025 ile 31.12.2025 arasındaki 2 aylık süre 2025 yılının gideridir.

4

Dönem sonu ayarlama kaydını yap

780 (B)

20.000

ve 381 (A)

20.000

Dönemsellik kavramı gereği gerçekleşen gider kaydedilir, ödeme henüz yapılmadığı için pasif karakterli bir tahakkuk hesabı kullanılır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı uyarınca, giderlerin gerçekleştikleri dönemde kaydedilmesi esastır. Gelecek dönemde ödenecek olsa dahi cari döneme ait faiz yükü 'Gider Tahakkukları' hesabında izlenir.

İpuçları

1

Kredinin kullanıldığı tarih ile dönem sonu arasındaki süreyi doğru belirleyin.

2

Dönemsellik kavramı gereği sadece cari yıla (2025) isabet eden faiz payını hesaplayın.

3

Gider gerçekleştiği halde nakit çıkışı vadede olacağı için 381 Gider Tahakkukları hesabını kullanmanız gerektiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Vade sonundaki (

01.05.2026

) ana para ve faiz ödeme kaydını yaparak 381 nolu hesabın nasıl kapatıldığını inceleyin.

Alternatif Yöntem

Önce günlük faizi hesaplayıp (500.000 * 0,24 / 360 = 333,33) ardından 60 gün (Kasım ve Aralık) ile çarparak da yaklaşık aynı sonuca (

20.000

TL) ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 260Soru →

İşletme $01.11.2025$ tarihinde bir bankadan $400.000$ TL tutarında, $2$ yıl ( $24$ ay) vadeli bir kredi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre anapara geri ödemesi her yılın sonunda ( $01.11$ tarihinde) iki eşit taksitle yapılacaktır. Faiz ise yıllık $\%24$ oranında olup anapara ödemeleriyle birlikte ödenecektir.

Buna göre, işletmenin $31.12.2025$ tarihinde vadesi bir yılın altına düşen anapara taksitini kısa vadeli borçlara aktarmak için yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

400 Banka Kredileri (Borç)

200.000

/ 303 U.V. Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri (Alacak)

200.000

303 U.V. Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri (Borç)

200.000

/ 400 Banka Kredileri (Alacak)

200.000

400 Banka Kredileri (Borç)

200.000

/ 300 Banka Kredileri (Alacak)

200.000

780 Finansman Giderleri (Borç)

8.000

/ 381 Gider Tahakkukları (Alacak)

8.000

400 Banka Kredileri (Borç)

400.000

/ 303 U.V. Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri (Alacak)

400.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400 Banka Kredileri (Borç) $200.000$ / 303 U.V. Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri (Alacak) $200.000$

Cevap

400 Banka Kredileri hesabının borçlandırılması ve 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabının alacaklandırılması suretiyle

200.000

TL tutarında aktarım yapılması.

İşletmenin

01.11.2025

tarihinde kullandığı

400.000

TL tutarındaki uzun vadeli kredinin ilk taksiti (

200.000

TL)

01.11 .2026

tarihinde ödenecektir.

31.12 .2025

bilanço tarihi itibarıyla bu ödeme süresi

10

aya (bir yılın altına) düştüğü için '400 Banka Kredileri' hesabından çıkarılarak '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabına aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1

Kredinin taksit yapısını ve tutarını belirleme

400.000

TL toplam kredi,

2

eşit taksit halinde ödeneceği için her bir anapara taksiti

200.000

TL'dir.

Aktarılacak tutarın tespiti için taksit miktarı hesaplanmalıdır.

2

Bilanço tarihi itibarıyla vadeleri kontrol etme

31.12 .2025

tarihinde, ilk taksit (

01.11 .2026

) bir yılın altında bir sürede ödenecektir; ikinci taksit (

01.11 .2027

) ise bir yıldan uzun sürelidir.

Sadece vadesi bir yılın altına düşen anapara borçları kısa vadeli yabancı kaynaklara aktarılır.

3

Muhasebe kaydını gerçekleştirme

400 Banka Kredileri hesabı

200.000

TL borçlandırılır, 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı

200.000

TL alacaklandırılır.

Pasif hesaplar arası aktarımda, azalan kaynak hesabı borçlandırılırken artan kaynak hesabı alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Uzun vadeli borçların dönem sonunda kısa vadeli kısımlarının (303) ayrıştırılması

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda yabancı paralı kredi kullanımı ve kur farkı değerlemesini içeren bir senaryoyu çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Yabancı Kaynaklar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap