Examkin

Yabancı Kaynaklar

299 soru

Soru 221Soru →

İşletme, 01.06.202501.06 .2025 tarihinde bir bankadan 480.000480.000 TL tutarında, 22 yıl vadeli ve yıllık %25\%25 basit faizli bir kredi kullanmıştır. Kredinin anapara ve faiz ödemeleri her yılın sonunda (1212 ayda bir) iki eşit taksit halinde yapılacaktır. Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu envanter kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 381381 Gider Tahakkukları hesabı 70.00070.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

381 Gider Tahakkukları hesabı 70.00070.000 TL alacaklandırılır.
Doğru yanıt olan seçenek, işletmenin 01.06.202501.06 .2025 tarihinde çektiği kredi için yıl sonuna kadar (31.12.202531.12 .2025) işlemiş olan faizi doğru hesaplar. 480.000480.000 TL üzerinden %25\%25 faiz oranıyla 77 aylık faiz 70.00070.000 TL'dir. Bu tutar henüz ödenmediği halde bu dönemin bir gideri olduğu için 780780 Finansman Giderleri borçlandırılırken, karşılığında 381381 Gider Tahakkukları hesabı alacaklandırılır. Bu işlem muhasebenin dönemsellik ve tahakkuk esaslarına tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Faiz hesaplamasının yapılması
Faiz Tutarı = 480.000×%25×(7/12)=70.000480.000 \times \%25 \times (7/12) = 70.000 TL
Haziran başından Aralık sonuna kadar 77 aylık faiz işlemiştir ve dönemsellik ilkesi gereği bu tutar cari yılın gideri olarak kaydedilmelidir.
2
Faiz tahakkuk kaydının belirlenmesi
780 Finansman Giderleri (Borç) 70.00070.000, 381 Gider Tahakkukları (Alacak) 70.00070.000
Ödemesi sonraki yıl yapılacak ancak bu döneme ait olan faiz gideri tahakkuk esasına göre kaydedilir.
3
Uzun vadeli borcun kısa vadeye düşen kısmının hesaplanması
Anapara Taksidi = 480.000/2=240.000480.000 / 2 = 240.000 TL
Gelecek 1212 ay içinde ödenecek olan anapara taksidi bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklar grubuna aktarılmalıdır.
4
Sınıflandırma kaydının belirlenmesi
400 Banka Kredileri (Borç) 240.000240.000, 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri (Alacak) 240.000240.000
Bilançonun gerçeği yansıtması için vadesi bir yılın altına düşen borçlar ilgili aktarma hesabına alınır.

Anahtar Kavram

Dönem sonu envanter işlemlerinde mali borçların faiz tahakkuku ve vadesi bir yılın altına düşen kısımlarının kısa vadeli hesaplara devri.

Daha Fazla Pratik

Kredinin bir sonraki yıl yapılacak ilk taksit ödeme kaydını yaparak 303 ve 381 hesaplarının nasıl kapatıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 222Soru →

İşletme, Ocak 20262026 döneminde pazarlama bölümünde çalışan personeli için brüt 100.000100.000 TL tutarında ücret tahakkuk ettirmiştir. Sosyal güvenlik kesintilerinde işçi payı %14\%14, işveren payı ise %15,5\%15,5 olarak hesaplanmıştır. Gelir vergisi oranı %15\%15, damga vergisi tutarı ise 759759 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre, söz konusu ücret tahakkukuna ilişkin yevmiye kaydında '361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri' hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 29.50029.500 TL alacaklandırılır.

Cevap

İlgili yevmiye kaydında '361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri' hesabı 29.50029.500 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
Ücret tahakkuk kaydında '361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri' hesabı, işletmenin Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan toplam borcunu temsil eder. Bu borç, personelin brüt ücretinden kesilen işçi payı (100.000×0,14=14.000100.000 \times 0,14 = 14.000 TL) ile işletmenin katlandığı işveren payının (100.000×0,155=15.500100.000 \times 0,155 = 15.500 TL) toplamından (29.50029.500 TL) oluşur. Pasif karakterli bir hesap olduğu için, bu yükümlülük artışı hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşçi SGK payını hesaplayınız.
100.000×%14=14.000100.000 \times \%14 = 14.000 TL
Brüt ücret üzerinden işçiden kesilecek sosyal güvenlik primi belirlenir.
2
İşveren SGK payını hesaplayınız.
100.000×%15,5=15.500100.000 \times \%15,5 = 15.500 TL
İşletmenin personel çalıştırması nedeniyle üstlendiği ek maliyet belirlenir.
3
361 nolu hesaba kaydedilecek toplam tutarı bulunuz.
14.000+15.500=29.50014.000 + 15.500 = 29.500 TL
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı, kuruma ödenecek her iki payın toplamını takip eder.
4
Hesabın kayıt yönünü belirleyiniz.
Alacak (Pasif karakterli artış)
İşletme için bir yükümlülük doğduğundan, pasif karakterli hesap alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ücret tahakkuklarında 361 nolu hesap hem işçi hem de işveren SGK primlerinin toplamını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Tahakkuku yapılan bu tutarların bir sonraki ay bankadan ödenmesine ilişkin yevmiye kaydını yaparak hesapların kapanış mantığını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam SGK yükümlülüğünü doğrudan toplam prim oranı üzerinden de hesaplayabilirsiniz: 100.000×(0,14+0,155)=29.500100.000 \times (0,14 + 0,155) = 29.500 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 223Soru →

İşletme, kısa vadeli fon ihtiyacını karşılamak amacıyla nominal değeri 250.000250.000 TL olan, 66 ay vadeli finansman bonolarını 230.000230.000 TL bedelle banka aracılığıyla ihraç etmiştir.

Buna göre, finansman bonolarının ihracı ile ilgili yapılacak muhasebe kaydında borç tarafta yer alacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bankalar 230.000230.000 TL ve Menkul Kıymetler İhraç Farkları 20.00020.000 TL

Cevap

Yapılacak muhasebe kaydının borç tarafında Bankalar hesabı 230.000230.000 TL ve Menkul Kıymetler İhraç Farkları hesabı 20.00020.000 TL olarak yer almalıdır.
İşletme nominal değerin altında bir bedelle finansman bonosu ihraç ettiğinde, elde edilen nakit (230.000230.000 TL) Bankalar hesabına borç kaydedilirken, nominal değer ile ihraç bedeli arasındaki 20.00020.000 TL'lik fark pasifi düzenleyici bir aktif karakterli hesap olan Menkul Kıymetler İhraç Farkları hesabının borcuna kaydedilir. Bu kayıt, borcun bilançoda net değeriyle görünmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Nominal değer ile satış bedeli arasındaki farkı hesapla.
250.000−230.000=20.000250.000 - 230.000 = 20.000 TL
Bu fark, işletmenin vade sonunda ödeyeceği nominal değer ile bugün elde ettiği nakit arasındaki farktır ve ihraç farkını oluşturur.
2
Nakit girişini ilgili hesaba kaydet.
102 Bankalar hesabı borçlandırılır: 230.000230.000 TL
İşletme bonoları 230.000230.000 TL'ye ihraç ettiği için banka hesabında bu tutar kadar artış olur.
3
İhraç farkını pasif düzenleyici bir hesapta izle.
308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları (-) hesabı borçlandırılır: 20.00020.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre kısa vadeli borçlanma araçlarının nominal değerinin altındaki ihraç farkları 308 numaralı hesapta takip edilir.
4
Borç tutarının tamamını (nominal değer) kaydederek yevmiye kaydını tamamla.
305 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler hesabı alacaklandırılır: 250.000250.000 TL
Vade sonunda geri ödenecek olan nominal tutar işletmenin mali borcunu temsil eder.

Anahtar Kavram

İskontolu tahvil/bono ihracında ihraç farklarının (308) muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Bononun nominal değeri ile işletmenin eline geçen nakit arasındaki farka odaklanın.
2
Borçlanma araçları nominal değerinden düşük ihraç edildiğinde, Tekdüzen Hesap Planı'nda hangi düzenleyici hesabın kullanıldığını hatırlayın.
3
305 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler hesabı alacaklı çalışırken, 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları hesabı borçlu çalışır.

Daha Fazla Pratik

İhraçtan sonraki dönem sonunda yapılacak faiz tahakkuk kaydını düşünerek kavramı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 224Soru →

İşletme, Mayıs 20262026 döneminde çalışan personeline ilişkin şu verileri tespit etmiştir:

KalemTutar
Brüt Ücret200.000200.000 TL
SGK İşçi Payı (%14)(\%14)28.00028.000 TL
İşsizlik Sigortası İşçi Payı (%1)(\%1)2.0002.000 TL
SGK İşveren Payı (%15,5)(\%15,5)31.00031.000 TL
İşsizlik Sigortası İşveren Payı (%2)(\%2)4.0004.000 TL
Gelir Vergisi25.50025.500 TL
Damga Vergisi1.5181.518 TL

Bu verilere göre, ücret tahakkuk kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabının alacağına kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 65.00065.000

Cevap

Sosyal güvenlik kesintileri hesabına hem işçi hem de işveren paylarının toplamı olan 65.00065.000 TL kaydedilmelidir.
Ücret tahakkuklarında, işçinin brüt ücretinden kesilen paylar ile işverenin bu ücrete ek olarak ödeyeceği paylar sosyal güvenlik kurumuna olan toplam borcu oluşturur. Bu nedenle 28.00028.000 TL (SGK İşçi), 2.0002.000 TL (İşsizlik İşçi), 31.00031.000 TL (SGK İşveren) ve 4.0004.000 TL (İşsizlik İşveren) tutarlarının tamamı toplanarak 65.00065.000 TL olarak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşçi paylarının toplamını hesapla
28.000+2.000=30.00028.000 + 2.000 = 30.000 TL
Brüt ücretten kesilen SGK ve işsizlik sigortası payları sosyal güvenlik yükümlülüğüdür.
2
İşveren paylarının toplamını hesapla
31.000+4.000=35.00031.000 + 4.000 = 35.000 TL
İşletmenin katlandığı SGK ve işsizlik sigortası payları da sosyal güvenlik yükümlülüğüdür.
3
361 hesabına kaydedilecek toplam tutarı bul
30.000+35.000=65.00030.000 + 35.000 = 65.000 TL
Hesabın alacağına hem işçi hem de işveren payları beraber kaydedilir.

Anahtar Kavram

361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı, hem işçiden kesilen hem de işverence üstlenilen sosyal güvenlik ve işsizlik sigortası primlerinin toplamını kapsar.

Daha Fazla Pratik

Verilen bu verilerle '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabının bakiyesini hesaplayarak vergi ve prim ayrımını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 225Soru →

İşletme, 1515 Kasım 20262026 tarihinde bir müşterisinden, 20272027 yılı Şubat ayında teslim etmek üzere sipariş aldığı özel tasarım mobilyalar için %20\%20 KDV hariç 150.000150.000 TL tutarındaki sipariş bedelinin tamamını banka yoluyla tahsil etmiştir. İşletme, KDV tutarını da tahsilat sırasında almış ve ilgili kaydı yapmıştır.

Bu bilgilere göre, işletmenin 1515 Kasım 20262026 tarihinde yapması gereken yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340340 Alınan Sipariş Avansları: 150.000150.000 TL ve 391391 Hesaplanan KDV: 30.00030.000 TL

Cevap

İşletmenin yapacağı kayıtta 340340 Alınan Sipariş Avansları hesabı 150.000150.000 TL ve 391391 Hesaplanan KDV hesabı 30.00030.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte, mal tesliminden önce alınan bedel ana para tutarı ile '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabına, hesaplanan vergi tutarı ise '391 Hesaplanan KDV' hesabına alacak olarak kaydedilmiştir. Bu kayıt, Tekdüzen Hesap Planı ve muhasebenin temel kavramlarına tam uyum sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tahsilatın niteliğini belirlemek
Henüz teslim edilmemiş bir mal için alınan bedelin 'Sipariş Avansı' olduğu belirlenir.
Müşterilerden gelecekteki mal veya hizmet teslimleri için alınan nakit değerler sipariş avansı olarak kabul edilir.
2
KDV tutarını hesaplamak
150.000×0,20=30.000150.000 \times 0,20 = 30.000 TL KDV hesaplanır.
Yasal düzenlemelere göre sipariş avansları tahsil edildiğinde KDV yükümlülüğü doğmaktadır.
3
Hesapların işleyişine göre yevmiye kaydını oluşturmak
Banka hesabına giriş yapıldığı için 102102 Bankalar borçlandırılır; avans bir borç (kaynak) olduğu için 340340 alacaklandırılır; KDV ise devlete olan borç olarak 391391 hesabında alacaklandırılır.
Pasif karakterli hesaplardaki artışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alınan sipariş avanslarının muhasebeleştirilmesi ve KDV ayrımı

İpuçları

1
Mal teslim edilmeden önce alınan paralar işletme için bir borç niteliğindedir.
2
Sipariş üzerine alınan bedeller için 'Alınan Sipariş Avansları' hesabı kullanılır.
3
KDV tutarı da tahsil edildiğine göre, ana bedel 340, vergi ise 391 hesabının alacağına yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Avansın kapatılması ve mal teslimi anındaki KDV mahsubu işlemlerini de inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 226Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde aktifinde yer alan bir iş makinesini başka bir firmaya 66 aylığına kiralamış ve 120.000120.000 TL tutarındaki kira bedelini peşin tahsil etmiştir. İşletme, tahsilat günü yaptığı muhasebe kaydında tutarın tamamını "649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar" hesabının alacağına kaydetmiştir. Buna göre, dönemsellik kavramı gereği işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar 80.00080.000 / Alacak: 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler 80.00080.000

Cevap

Dönem sonunda yapılması gereken kayıt; 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabının 80.000 TL borçlandırılması ve 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabının 80.000 TL alacaklandırılmasıdır.
İşletme kira gelirinin tamamını tahsilat anında gelir kaydetmiştir. Ancak 6 aylık kiralama süresinin sadece 2 ayı 2025 yılına (Kasım, Aralık), kalan 4 ayı ise 2026 yılına (Ocak-Nisan) aittir. Dönemsellik ilkesi gereği, 2026 yılına ait olan 80.000 TL'lik (20.000×420.000 \times 4) kısmın mevcut gelir hesabından çıkarılıp pasif bir hesap olan 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabına devredilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık kira bedelini hesaplayın.
120.000 TL÷6 ay=20.000 TL/ay120.000 \text{ TL} \div 6 \text{ ay} = 20.000 \text{ TL/ay}
Toplam tutarın aylık dağılımını belirlemek için kullanılır.
2
Dönemlere isabet eden tutarları belirleyin.
2025 yılı için 2 ay (Kasım, Aralık): 40.00040.000 TL; 2026 yılı için 4 ay (Ocak, Şubat, Mart, Nisan): 80.00080.000 TL
Dönemsellik ilkesi uyarınca her yılın gelirinin kendi yılında raporlanması gerekir.
3
Dönem sonu düzeltme kaydını yapın.
Daha önce tamamı (120.000 TL) 649 hesabına alacak kaydedildiği için, 2026'ya ait 80.000 TL bu hesaptan çıkarılarak (borç) 380 hesabına (alacak) aktarılmalıdır.
Gelirin gelecek döneme ait kısmını pasifleştirmek için.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ilkesi gereği, bir döneme ait gelir ve giderlerin o dönemin kar veya zararının hesaplanmasında dikkate alınması; gelecek dönemlere ait tutarların ise ilgili bilanço hesaplarına (180/380 gibi) aktarılması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme tahsilat anında tutarı doğrudan 380 hesabına kaydetseydi, 31.12 tarihinde yapılacak kayıt nasıl olurdu sorusunu inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncelikle döneme ait olan tutarı hesaplayıp (120.000×2/6=40.000120.000 \times 2/6 = 40.000 TL), gelir hesabında kalması gereken bakiyeyi bulabilir ve kalan tutarın (120.000−40.000=80.000120.000 - 40.000 = 80.000 TL) aktarılacağını teyit edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 227Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde satıcı firmadan 4.0004.000 ABD Doları tutarında ticari malı veresiye (senetsiz) satın almıştır (11 USD = 30,0030,00 TL). 01.12.202501.12.2025 tarihinde borcun güncel kurdan (11 USD = 31,5031,50 TL) değeri hesaplanmış ve bu tutarda nominal değerli, 01.03.202601.03.2026 vadeli bir borç senedi düzenlenerek satıcıya verilmiştir. 31.12.202531.12 .2025 tarihinde senetli borçlar için yıllık %30\%30 faiz oranı üzerinden iç iskonto yöntemiyle reeskont ayrılmasına karar verilmiştir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken reeskont kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ Hesabı 6.0006.000 TL (Borçlu) / 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU Hesabı 6.0006.000 TL (Alacaklı)

Cevap

657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ Hesabı 6.0006.000 TL (Borçlu) / 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU Hesabı 6.0006.000 TL (Alacaklı)
Doğru yanıt, vadesine 60 gün kalmış olan 126.000 TL nominal değerli senedin iç iskonto yöntemiyle hesaplanan 6.000 TL reeskont tutarını 657 Reeskont Faiz Giderleri borcuna ve 322 Borç Senetleri Reeskontu alacağına kaydeden kayıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Senedin vadesine kalan gün sayısını hesapla
n=60n = 60 gün
Değerleme günü (31.12.2025) ile vade günü (01.03.2026) arasındaki gün sayısı: Ocak (31) + Şubat (28) + Mart (1) = 60 gündür.
2
İç iskonto formülünü uygulayarak reeskont tutarını bul
Reeskont=6.000Reeskont = 6.000 TL
Reeskont=F−F×360360+(m×n)Reeskont = F - \frac{F \times 360}{360 + (m \times n)} formülüne göre: 126.000−126.000×360360+(0,30×60)=126.000−126.000×360378=126.000−120.000=6.000126.000 - \frac{126.000 \times 360}{360 + (0,30 \times 60)} = 126.000 - \frac{126.000 \times 360}{378} = 126.000 - 120.000 = 6.000 TL.
3
Muhasebe kaydını oluştur
657 (B) / 322 (A)
Pasif karakterli hesaplarda reeskont tutarı işletme için bir giderdir; bu nedenle 657 Reeskont Faiz Giderleri borçlandırılır, pasifi düzenleyici 322 hesabı alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Ticari Borçlar ve Borç Senetleri Reeskontu

İpuçları

1
Reeskont hesaplamasında vadenin 31.12 tarihinden itibaren kalan süreyi kapsadığını unutmayın.
2
İç iskonto yöntemini kullanırken formüldeki paydanın (360 + faiz oranı * gün) olduğunu kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Reeskont ayrılan bu senedin izleyen dönem başındaki (01.01) iptal kaydını yapmayı deneyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 228Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde yurt dışındaki bir bankadan 50.00050.000 ABD Doları tutarında, 11 yıl vadeli ve yıllık %6\%6 basit faizli bir kredi kullanmıştır. Kredinin anaparası ve faizi vade sonunda tek seferde ödenecektir.

Kurlar:
- 01.11.202501.11.2025 tarihinde 11 USD = 3030 TL
- 31.12.202531.12 .2025 tarihinde 11 USD = 3434 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu (envanter) kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 300 Banka Kredileri hesabı 200.000200.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Dönem sonunda döviz kurundaki artıştan kaynaklanan anapara borç artışı (200.000200.000 TL), ilgili borç hesabı olan 300 Banka Kredileri hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Dövizli kredilerde dönem sonunda iki işlem yapılır: 1) Anaparanın güncel kur üzerinden değerlenmesi sonucu ortaya çıkan fark ilgili kredi hesabına (300/400) eklenir. 2) İşlemiş ancak henüz ödenmemiş faiz tutarı güncel kurdan hesaplanarak Gider Tahakkukları (381) hesabına alınır. Bu soruda anapara borcu kur artışı nedeniyle 200.000200.000 TL arttığından, 300 Banka Kredileri hesabı alacaklandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anapara değerleme farkının hesaplanması
200.000200.000 TL
Dönem sonu borç tutarı (50.000×34=1.700.00050.000 \times 34 = 1.700.000 TL) ile kayıtlı değer (50.000×30=1.500.00050.000 \times 30 = 1.500.000 TL) arasındaki fark borç artışıdır.
2
Döneme ait faiz tutarının dolar bazında hesaplanması
500500 USD
Kasım ve Aralık ayları için faiz: 50.000×0,06×(2/12)=50050.000 \times 0,06 \times (2/12) = 500 USD.
3
Faiz tahakkukunun TL karşılığının güncel kurla hesaplanması
17.00017.000 TL
Dönem sonundaki yükümlülük güncel kurdan değerlenir: 500500 USD ×34=17.000\times 34 = 17.000 TL.
4
Muhasebe kaydının oluşturulması
660 (B) 217.000 / 300 (A) 200.000, 381 (A) 17.000
Hem kur farkı hem de faiz gideri finansman gideri olarak kaydedilirken, anapara borcu 300, faiz yükümlülüğü 381 hesabına yansıtılır.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Borçların Dönem Sonu Değerlemesi ve Tahakkuk Esası

İpuçları

1
Döviz kurundaki artışın işletme için bir gider (borç artışı) yaratacağını unutmayın.
2
Anapara değerlemesi için kur farkını (34−3034-30), faiz tahakkuku için ise 2 aylık süreyi hesaplamalısınız.
3
Faiz tahakkukunu hesaplarken 500500 dolarlık faiz tutarını dönem sonu kuru olan 3434 TL ile çarpmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Kur farkının azaldığı (kurun düştüğü) bir senaryoda yapılacak kambiyo karı kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 229Soru →

İşletme, 01.05.202501.05.2025 tarihinde bir bankadan 3636 ay vadeli kredi kullanmıştır. Muhasebe temel kavramlarından "Dönemsellik" ve Tekdüzen Hesap Planı gereği, 31.12.202531.12.2025 tarihinde bu kredinin vadesi 11 yılın altına düşen anapara taksitlerinin izleneceği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri

Cevap

Uzun vadeli bir kredinin bilanço tarihi itibarıyla bir yıl içinde ödenecek olan taksitleri 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabında izlenmelidir.
İşletmenin vadesi bir yıldan uzun olan (400 Banka Kredileri) borçlarının, bilanço tarihi (31.1231.12) itibarıyla önümüzdeki bir yıl içerisinde ödenecek olan taksitleri, kısa vadeli yabancı kaynaklar grubundaki '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabına aktarılarak raporlanır. Bu işlem hem dönemsellik kavramının hem de Tekdüzen Hesap Planı kurallarının bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kredinin başlangıç vadesini ve bilanço tarihindeki kalan süresini belirle.
Kredi 36 ay (uzun vadeli) olarak çekilmiş, ancak bilanço tarihinde (31.12.2025) gelecek yıl ödenecek taksitlerin vadesi 12 ayın altına inmiştir.
Borçların bilançoda kısa veya uzun vadeli olarak sınıflandırılması için 1 yıllık süre sınır kabul edilir.
2
Dönemsellik kavramı gereği sınıflandırma kuralını uygula.
Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli borçların pasifteki yeri değiştirilmelidir.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre mali borçların vadesine göre doğru grupta raporlanması gerekir.
3
İlgili aktarma hesabını seç.
400 Banka Kredileri hesabından çıkarılan tutarlar 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabına alacak kaydedilir.
303 hesabı, uzun vadeli borçların kısa vadeli karakter kazanan kısımları için özel olarak tanımlanmış bir hesaptır.

Anahtar Kavram

Mali Borçların Dönem Sonu Sınıflandırılması

İpuçları

1
Bilançoda borçlar vadesine göre 'Kısa Vadeli' (1 yıla kadar) ve 'Uzun Vadeli' (1 yıldan fazla) olarak ikiye ayrılır.
2
Daha önce uzun vadeli olan bir borcun vadesi zaman geçtikçe kısalır ve bilanço günü geldiğinde bir yılın altına düşebilir.

Daha Fazla Pratik

Bu aktarma işleminin yevmiye kaydında hangi hesabın borçlandırılacağını ve hangi hesabın alacaklandırılacağını çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 230Soru →

İşletmenin çalışanları için ayırdığı ve bilançonun kısa vadeli yabancı kaynaklar bölümünde raporlanan pasif karakterli borç karşılığı hesabı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı

Cevap

İşletmenin personeli için ayırdığı kısa vadeli kıdem tazminatı karşılıkları 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabında izlenir.
Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabı, işletmenin çalışanlarına ileride ödeyeceği muhtemel tazminatlar için ayırdığı tutarların izlendiği, pasif karakterli ve kısa vadeli bir borç karşılığı hesabıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yükümlülüğün niteliğini belirle
Personel kıdem tazminatı hakkı
Karşılık ayırma işlemi bu yükümlülük üzerinden yapılır.
2
Vadeyi kontrol et
Kısa vadeli (bir yılın altında)
Soru kökünde bilançonun kısa vadeli yabancı kaynaklar bölümünde raporlandığı belirtilmiştir.
3
Hesap planındaki karşılığı bul
372 Kıdem Tazminatı Karşılığı
37 Borç ve Gider Karşılıkları grubu altında personel hakları için tanımlanmış hesap budur.

Anahtar Kavram

Borç karşılıkları, gelecekte ortaya çıkması beklenen ancak tutarı veya zamanı kesinleşmemiş borçlar için ayrılır.

İpuçları

1
Borç karşılıkları bilançonun pasif tarafında (3. grup) yer alır.
2
Kısa vadeli yabancı kaynaklarda '37' ile başlayan hesap grubuna bakmalısınız.
3
Personel haklarıyla ilgili olan bu özel karşılık hesabı, Tekdüzen Hesap Planı'nda 372 koduna sahiptir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayırma işleminin borç/alacak kaydını yaparak öğreniminizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 231Soru →

İşletme, Nisan 20262026 döneminde Genel Yönetim bölümünde çalışan personeli için 300.000300.000 TL brüt ücret tahakkuk ettirmiştir. Ücret bordrosuna ve ilgili dönemdeki diğer işlemlere ilişkin veriler şu şekildedir:

KalemTutar / Oran
Brüt Ücret300.000300.000 TL
SGK İşçi Payı ve İşsizlik Sigortası İşçi Payı Toplamı%15\%15
SGK İşveren Payı ve İşsizlik Sigortası İşveren Payı Toplamı%22,5\%22,5
Hazine Teşviki (55105510 S.K. kapsamında işveren payı indirimi)%5\%5
Gelir Vergisi (Yasal istisnalar düşüldükten sonraki tutar)32.00032.000 TL
Damga Vergisi2.278,202.278,20 TL

İşletme, Mayıs 20262026 tarihinde bu yükümlülükleri öderken, ayrıca Mart 20262026 döneminden kalan vadesi geçmiş 12.50012.500 TL tutarındaki Gelir Vergisi borcunu ve buna isabet eden 1.2501.250 TL gecikme zammını da bankadan nakden ödemiştir.

Buna göre, Nisan ayı ücret tahakkuk kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabına yapılacak kayıt ile Mayıs ayındaki ödeme kaydında "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 361 nolu hesaba 97.50097.500 TL alacak; 360 nolu hesaba 46.778,2046.778,20 TL borç.

Cevap

Nisan ayı tahakkukunda 361 nolu hesaba 97.50097.500 TL alacak, Mayıs ayı ödemesinde ise 360 nolu hesaba 46.778,2046.778,20 TL borç kaydı yapılır.
Doğru cevap, 361 nolu hesabın alacağına Nisan ayı toplam prim yükümlülüğünün (teşvik düşülmüş haliyle) kaydedileceğini, 360 nolu hesabın borcuna ise ödenen tüm ana vergi borçlarının toplamının kaydedileceğini ifade etmektedir. Gecikme zammı vergi aslı olmadığı için 360 nolu hesapta yer almaz.

Adım Adım Çözüm

1
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri tutarının hesaplanması.
İşçi Payı: 300.000×0,15=45.000300.000 \times 0,15 = 45.000 TL. İşveren Payı (Brüt): 300.000×0,225=67.500300.000 \times 0,225 = 67.500 TL. Hazine Teşviki: 300.000×0,05=15.000300.000 \times 0,05 = 15.000 TL. Net İşveren Payı: 67.500−15.000=52.50067.500 - 15.000 = 52.500 TL. Toplam 361 (Alacak): 45.000+52.500=97.50045.000 + 52.500 = 97.500 TL.
Teşvik tutarı işverene sağlanan bir indirim olup kurumun ödenecek yükümlülüğünü azaltır.
2
Nisan ayı vergi yükümlülüğünün belirlenmesi.
Gelir Vergisi (32.00032.000 TL) + Damga Vergisi (2.278,202.278,20 TL) = 34.278,2034.278,20 TL.
Personel ücretinden kesilen vergiler 360 nolu hesapta takip edilir.
3
Mayıs ayındaki ödeme sırasında 360 nolu hesaptan düşülecek tutarın tespiti.
Nisan ayı vergileri (34.278,2034.278,20 TL) + Mart ayı eski vergi borcu (12.50012.500 TL) = 46.778,2046.778,20 TL.
360 nolu hesapta takip edilen ana vergi borçları ödeme sırasında hesabın borcuna kaydedilerek kapatılır. Gecikme zammı (1.2501.250 TL) bir gider unsuru olup 689 nolu hesapta izlenir, 360 hesabın bakiyesinde yer almaz.

Anahtar Kavram

Ödenecek vergi ve sosyal güvenlik kesintilerinin tahakkuk ve ödeme süreçlerindeki hesap işleyişi.

Daha Fazla Pratik

Ücret tahakkuk kaydının tamamını (770/760 borçlu, 335, 360, 361 alacaklı) yaparak hesaplar arası dengeyi kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 232Soru →

İşletme, 2020 Mayıs 20262026 tarihinde, Ağustos ayında teslim edeceği büro makineleri için müşterisinden %20\%20 KDV dahil 48.00048.000 TL tutarında bir sipariş avansını banka aracılığıyla tahsil etmiştir. Bu işlemle ilgili yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340 Alınan Sipariş Avansları: 40.00040.000 TL ve 391 Hesaplanan KDV: 8.0008.000 TL

Cevap

İşletmenin alacaklandıracağı hesaplar 340 Alınan Sipariş Avansları (40.00040.000 TL) ve 391 Hesaplanan KDV (8.0008.000 TL) şeklindedir.
İşletme mal tesliminden önce tahsilat yaptığı için bu tutar '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabına alacak kaydedilir. İşlem ticari bir mal teslimine yönelik olduğu için %20\%20 KDV tutarı (8.0008.000 TL) ayrıca hesaplanarak '391 Hesaplanan KDV' hesabının alacağına yazılır. Brüt tutarın bankaya girmesi nedeniyle de 102 Bankalar hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
KDV hariç avans tutarının hesaplanması
48.000/1,20=40.00048.000 / 1,20 = 40.000 TL
İşlem tutarı KDV dahil olarak verildiği için iç yüzde yöntemiyle matrah bulunur.
2
KDV tutarının hesaplanması
48.000−40.000=8.00048.000 - 40.000 = 8.000 TL
Toplam tutardan matrah çıkarılarak ödenecek/hesaplanan vergi miktarı bulunur.
3
Muhasebe hesaplarının belirlenmesi
340 Alınan Sipariş Avansları (Alacaklı), 391 Hesaplanan KDV (Alacaklı)
İşletme henüz malı teslim etmediği için aldığı parayı bir borç (yabancı kaynak) olarak 340 nolu hesapta izlemeli ve tahsil edilen KDV'yi beyan etmek üzere 391 nolu hesaba kaydetmelidir.

Anahtar Kavram

Alınan Sipariş Avansları (340) hesabının işleyişi ve KDV ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Avansın kapatılması sırasında (mal teslimi yapıldığında) yapılacak muhasebe kaydını çalışarak süreci tamamlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 233Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde bir danışmanlık firması ile 66 ay süreli bir "Stratejik Planlama" sözleşmesi imzalamıştır. Aylık hizmet bedeli 30.00030.000 TL ++ %20\%20 KDV olarak belirlenmiş ve toplam tutarın hizmetin sona ereceği 01.05.202601.05.2026 tarihinde tek seferde ödeneceği kararlaştırılmıştır. İşletme muhasebecisi, 31.12.202531.12 .2025 tarihinde ilgili döneme ait gideri tahakkuk ettirirken, KDV tutarını da giderin bir parçası olarak değerlendirmiş ve toplam tutarı "381 Gider Tahakkukları" hesabına alacak kaydetmiştir.

Buna göre, 31.12.202531.12 .2025 tarihinde bu hatayı düzeltmek amacıyla yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 381 Gider Tahakkukları 12.00012.000 / Alacak: 770 Genel Yönetim Giderleri 12.00012.000

Cevap

Düzeltme kaydında "381 Gider Tahakkukları" hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılırken, "770 Genel Yönetim Giderleri" hesabı 12.00012.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Doğru çözüm, muhasebecinin yaptığı fazla kaydı geri almaktır. Muhasebeci 60.00060.000 TL net gider yerine, KDV dahil 72.00072.000 TL kaydetmiştir. Bu durumda hem gider hesabı hem de pasif karakterli tahakkuk hesabı 12.00012.000 TL şişmiştir. Bu hatayı gidermek için tahakkuk hesabı borçlandırılarak azaltılmalı, gider hesabı ise alacaklandırılarak düzeltilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Döneme isabet eden net giderin hesaplanması
30.00030.000 TL ×2\times 2 ay (Kasım, Aralık) =60.000= 60.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği sadece 20252025 yılına ait giderler bu döneme kaydedilmelidir.
2
Yanlışlıkla dahil edilen KDV tutarının hesaplanması
60.00060.000 TL ×%20=12.000\times \%20 = 12.000 TL
Gider tahakkuklarında fatura henüz düzenlenmediği için KDV tutarı tahakkuk hesabına dahil edilmez.
3
Yapılan hatalı kaydın tespiti
Borç: 770 (72.00072.000) / Alacak: 381 (72.00072.000)
Muhasebeci KDV'yi de giderin bir parçası gibi kaydederek her iki hesabı da 12.00012.000 TL fazla göstermiştir.
4
Düzeltme kaydının oluşturulması
Borç: 381 (12.00012.000) / Alacak: 770 (12.00012.000)
Fazla kaydedilen 12.00012.000 TL tutarı ters kayıtla ilgili hesaplardan düşülür.

Anahtar Kavram

Gider Tahakkuklarında KDV ve Dönemsellik Ayrımı

İpuçları

1
Gider tahakkuku işlemlerinde KDV tutarının muhasebeleştirilip muhasebeleştirilmeyeceğini hatırlayın.
2
20252025 yılının sonuna kadar geçen sürenin (22 ay) toplam gider içindeki payını ve buna isabet eden KDV tutarını hesaplayın.
3
Muhasebeci 60.00060.000 TL yerine 72.00072.000 TL kaydetmiştir. Aradaki 12.00012.000 TL'lik fazlalığı nasıl yok edersiniz?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, peşin ödenen giderlerde (180/280) KDV'nin nasıl işleneceği üzerinden çözerek bilginizi pekiştirin.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 234Soru →

İşletme, 01.07.202501.07.2025 tarihinde 33 yıl süreli (3636 ay) bir marka kullanım hakkı (lisans) sözleşmesi imzalamış ve toplam 108.000108.000 TL + %20\%20 KDV tutarındaki bedeli peşin olarak tahsil etmiştir. İşletmenin muhasebe birimi, tahsilat tarihinde KDV hariç tutarın tamamını yanlışlıkla "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabının alacağına kaydetmiştir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken envanter düzeltme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 108.000108.000
Alacak: 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 18.00018.000
Alacak: 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER 36.00036.000
Alacak: 480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER 54.00054.000

Cevap

Düzeltme kaydında yanlış kaydedilen 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı borçlandırılarak kapatılmalı; 2025 yılına ait 18.00018.000 TL gelire, 2026 yılına ait 36.00036.000 TL kısa vadeli ertelenmiş gelire (380) ve kalan 54.00054.000 TL uzun vadeli ertelenmiş gelire (480) alacak kaydedilmelidir.
Doğru kayıt, başlangıçta hatalı şekilde alacaklandırılan 340 numaralı hesabın borçlandırılmasıyla başlar. Toplam 36 aylık sürenin 6 ayı 2025 yılına (18.00018.000 TL) ait olduğundan 649 numaralı gelir hesabına; bilanço gününden itibaren takip eden 12 ayı (36.00036.000 TL) 2026 yılına ait olduğundan 380 numaralı kısa vadeli hesaba; kalan 18 ayı (54.00054.000 TL) ise uzun vadeli olması nedeniyle 480 numaralı hesaba alacak kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gelir tutarının hesaplanması
108.000/36 ay=3.000108.000 / 36 \text{ ay} = 3.000 TL/ay
Toplam bedelin aylara eşit dağıtılması gerekir.
2
2025 yılı (cari dönem) gelir payının hesaplanması
01.07.2025−31.12.2025=6 ay×3.000=18.00001.07.2025 - 31.12.2025 = 6 \text{ ay} \times 3.000 = 18.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği cari yıla ait pay gelir kaydedilmelidir.
3
2026 yılı (izleyen yıl) kısa vadeli payın hesaplanması
12 ay×3.000=36.00012 \text{ ay} \times 3.000 = 36.000 TL
Bilanço tarihinden itibaren 1 yıl içinde gelire dönüşecek tutarlar 380 hesabında izlenir.
4
2027 ve sonrası uzun vadeli payın hesaplanması
36−(6+12)=18 ay×3.000=54.00036 - (6 + 12) = 18 \text{ ay} \times 3.000 = 54.000 TL
Bilanço tarihinden itibaren 1 yılı aşan süreye ait gelirler 480 hesabında izlenir.
5
Düzeltme kaydının oluşturulması
340 (Borç) / 649, 380, 480 (Alacak)
Başlangıçta yapılan hatalı kaydın düzeltilerek tutarların doğru hesaplara dağıtılması gerekir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik ve İhtiyatlılık kavramları gereği gelirlerin vadelerine göre (Kısa Vade: 380, Uzun Vade: 480) ve ait oldukları dönemlere göre muhasebeleştirilmesi.

Daha Fazla Pratik

Ertelenmiş gelirlerin bir sonraki yılın başında kısa vadeye aktarılması (480'den 380'e virman) konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 235Soru →

İşletme, Genel Yönetim bölümünde çalışan personeli için Mart 20262026 döneminde 400.000400.000 TL brüt ücret tahakkuk ettirmiş ve ilgili kayıtları yapmıştır. Ücret bordrosuna ilişkin veriler ve yasal kesinti oranları şu şekildedir:

KalemOran / Tutar
SGK İşçi Payı%14\%14
İşsizlik Sigortası İşçi Payı%1\%1
SGK İşveren Payı%20,5\%20,5
İşsizlik Sigortası İşveren Payı%2\%2
Gelir Vergisi (İstisnalar sonrası ödenecek)42.50042.500 TL
Damga Vergisi (İstisnalar sonrası ödenecek)2.5002.500 TL

İşletme, %5\%5 puanlık SGK işveren hissesi teşvikinden (indiriminden) yararlanmaktadır. İşletme, Nisan 20262026 tarihinde söz konusu tüm vergi ve sigorta borçlarını, daha önce kesinleşmiş olan 50.00050.000 TL tutarındaki "Diğer Çeşitli Alacaklar" (KDV İadesi alacağı) hesabındaki bakiyesi ile mahsup etmiş, kalan tutarı ise banka aracılığıyla ödeyerek kapatmıştır.

Buna göre, Nisan ayında yapılan ödeme kaydında "102 Bankalar" hesabı ile ilgili yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 125.000125.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Banka hesabından yapılacak ödeme tutarı 125.000125.000 TL olmalı ve bu tutar hesabın alacağına kaydedilmelidir.
İşletmenin Mart ayında tahakkuk eden toplam yükümlülüğü; 60.00060.000 TL işçi payı (SGK + İşsizlik), 70.00070.000 TL indirimli işveren payı (SGK + İşsizlik) ve 45.00045.000 TL vergi borcu olmak üzere toplam 175.000175.000 TL'dir. Bu borcun 50.00050.000 TL'lik kısmı mevcut bir alacaktan mahsup edildiğinde, bankadan yapılması gereken nakit çıkışı 125.000125.000 TL olur. Banka hesabındaki azalışlar ise hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri tutarını hesapla.
130.000130.000 TL
İşçi payı: 400.000×(0,14+0,01)=60.000400.000 \times (0,14 + 0,01) = 60.000 TL; İşveren payı (indirimli): 400.000×(0,205−0,05+0,02)=70.000400.000 \times (0,205 - 0,05 + 0,02) = 70.000 TL. Toplam: 60.000+70.000=130.00060.000 + 70.000 = 130.000 TL.
2
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar tutarını hesapla.
45.00045.000 TL
Gelir Vergisi (42.50042.500 TL) + Damga Vergisi (2.5002.500 TL) = 45.00045.000 TL.
3
Kapatılacak toplam borç tutarını belirle.
175.000175.000 TL
360 (45.00045.000) + 361 (130.000130.000) = 175.000175.000 TL.
4
Mahsup sonrası bankadan ödenecek net tutarı hesapla.
125.000125.000 TL
Toplam Borç (175.000175.000) - Mahsup Edilen Alacak (50.00050.000) = 125.000125.000 TL.
5
Banka hesabı kayıt yönünü belirle.
Alacak kaydı
Ödeme işlemi varlık hesabında (102 Bankalar) azalış meydana getirdiği için alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Sosyal güvenlik kesintilerinde işçi/işveren payı ayrımı, %5\%5 puanlık teşvik uygulaması ve vergi borçlarının diğer alacaklarla mahsubu.

Daha Fazla Pratik

Ücret tahakkuk kaydında gider hesaplarına (770/760) yazılacak toplam tutarı ve 'Net Ücret' ödemesini hesaplayan benzer senaryoları inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 236Soru →

İşletmenin 20252025 yılı hesap dönemine ait dönem sonu verileri şu şekildedir:

KalemTutar
Ticari Bilanço Kârı2.450.0002.450.000 TL
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler150.000150.000 TL
Vergiden İstisna Kazançlar100.000100.000 TL
Dönem İçinde Ödenen Geçici Vergiler (193193 No'lu Hesap)400.000400.000 TL
Kurumlar Vergisi Oranı%25\%25

İşletme, Nisan 20262026 tarihinde kurumlar vergisi beyannamesini vermiş; tahakkuk eden verginin %40\%40’ını nakden ödemiş, kalan tutar için ise ilgili mevzuat çerçevesinde tecil (erteleme) talebinde bulunmuştur. Talebin kabul edilmesi üzerine gerekli muhasebe kayıtları yapılmıştır.

Bu bilgilere göre, tecil (erteleme) işleminin kaydedildiği yevmiye maddesinde yapılacak doğru kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 368368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı 135.000135.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Tecil edilen vergi tutarı olan 135.000135.000 TL, 360360 nolu hesaptan çıkarılarak 368368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabına alacak kaydedilir.
Kurumlar vergisi matrahı (mali kâr) hesaplanırken 2.450.000+150.000−100.000=2.500.0002.450.000 + 150.000 - 100.000 = 2.500.000 TL sonucuna ulaşılır. Bu tutarın %25\%25'i olan 625.000625.000 TL brüt vergidir. Dönem içi ödenen 400.000400.000 TL mahsup edildikten sonra net ödenecek vergi 225.000225.000 TL'dir. Bu tutarın tecil edilen %60\%60'lık kısmı (135.000135.000 TL), 360360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabından borç kaydıyla çıkarılarak 368368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler hesabına alacak kaydedilerek aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Mali Kârın hesaplanması
2.500.0002.500.000 TL
Vergi matrahı olan mali kâr; ticari kâra kanunen kabul edilmeyen giderlerin eklenmesi ve istisnaların düşülmesiyle bulunur: 2.450.000+150.000−100.000=2.500.0002.450.000 + 150.000 - 100.000 = 2.500.000 TL.
2
Kurumlar Vergisi Karşılığının hesaplanması
625.000625.000 TL
Mali kâr üzerinden %25\%25 oranında vergi hesaplanır: 2.500.000×0,25=625.0002.500.000 \times 0,25 = 625.000 TL. Bu tutar 370370 nolu hesaba kaydedilir.
3
Ödenecek net verginin (360360) belirlenmesi
225.000225.000 TL
Toplam vergi karşılığından, yıl içinde ödenen geçici vergiler (371371 nolu hesap üzerinden) mahsup edilir: 625.000−400.000=225.000625.000 - 400.000 = 225.000 TL. Bu tutar 360360 nolu hesapta takip edilir.
4
Tecil (Erteleme) tutarının hesaplanması
135.000135.000 TL
Net vergi borcunun %40\%40’ı ödenmiş, kalan %60\%60’ı tecil edilmiştir: 225.000×0,60=135.000225.000 \times 0,60 = 135.000 TL.
5
Tecil kaydının yapılması
360360 (Borç) / 368368 (Alacak)
Ödeme vadesinde ödenmeyip tecil edilen vergiler 360360 nolu hesaptan düşülerek 368368 nolu hesaba aktarılır.

Anahtar Kavram

Kurumlar vergisi tahakkuku ve ertelenen (tecil edilen) vergilerin sınıflandırılması

İpuçları

1
Önce vergi matrahını (mali kâr) bulmak için KKEG'leri ekleyip istisnaları çıkarmayı deneyin.
2
Hesapladığınız vergi karşılığından dönem içinde ödenmiş olan peşin vergileri (geçici vergi) mahsup etmeyi unutmayın.
3
Net vergi borcunun ertelenen kısmı için kullanılacak hesap Tekdüzen Hesap Planı'nda '368' kodlu hesaptır ve bu hesap bir kaynak hesabı olduğundan artışlar alacağa kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Kurumlar vergisi karşılığının (370370) ve peşin ödenen vergilerin (371371) dönem sonu bilançosunda netleştirilme kurallarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 237Soru →

İşletme, 20252025 yılında sattığı mamuller için 11 yıl süreli garanti vermektedir. 20252025 yılı sonunda, satılan mamullerin garanti kapsamında muhtemel onarım giderleri için ihtiyatlılık kavramı gereği 90.00090.000 TL karşılık ayırmıştır. 20262026 yılı içerisinde garanti kapsamında yapılan onarımlar için 50.00050.000 TL tutarında yedek parça (ilk madde ve malzeme) kullanılmış, 25.00025.000 TL tutarında ise dışarıdan servis hizmeti alınarak bedeli bankadan ödenmiştir. 20262026 yılı sonunda garanti süresi dolmuştur. Buna göre, işletmenin 20262026 yılında yapacağı muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20262026 yılında gerçekleşen onarım maliyetleri için 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabı borçlandırılır.

Cevap

Onarım maliyetlerinin gider hesabına borç kaydedilmesi yanlıştır; çünkü bu tutarlar zaten bir önceki yıl karşılık ayrılarak giderleştirilmiştir ve gerçekleştiğinde karşılık hesabından düşülmelidir.
Onarım harcamaları yapıldığında 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabının borçlandırılması yanlıştır. Karşılık ayırma işlemi zaten 20252025 yılında bu gideri (654 veya 760 aracılığıyla) kâr-zarara yansıtmıştır. 20262026 yılında onarım yapıldığında, harcamalar doğrudan 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabının borcuna kaydedilerek bu yükümlülükten düşülmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
20252025 yılı sonunda ayrılan karşılığın belirlenmesi
379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı alacağında 90.00090.000 TL bakiye oluşur.
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel giderler için karşılık ayrılır.
2
20262026 yılında gerçekleşen onarım harcamalarının kaydedilmesi
379 hesabı 50.000+25.000=75.00050.000 + 25.000 = 75.000 TL borçlandırılır.
Gider gerçekleştiğinde, daha önce ayrılan karşılık tutarı bu harcamaları karşılamak için kullanılır (Eşleşme İlkesi).
3
20262026 yılı sonunda artan karşılık tutarının hesaplanması
90.000−75.000=15.00090.000 - 75.000 = 15.000 TL kullanılmayan karşılık kalmıştır.
Gerçekleşen toplam harcama, tahmin edilen karşılık tutarından düşülür.
4
Kullanılmayan karşılığın kapatılması
379 hesabı 15.00015.000 TL borçlandırılıp kapatılır, 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılır.
Garanti süresi dolduğu için artık bu yükümlülük sona ermiştir.

Anahtar Kavram

Karşılıkların Kullanılması ve İptali

İpuçları

1
20252025 yılında ayrılan karşılığın 20262026 yılında nasıl tüketilmesi gerektiğini düşünün.
2
Bir gider için karşılık ayrıldıysa, o gider gerçekleştiğinde tekrar bir 'Gider' (7. grup) hesabı kullanmak mükerrerliğe yol açmaz mı?
3
379 hesabının borç ve alacak toplamlarını karşılaştırarak kullanılmayan bakiyeyi bulun.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan tutarın yetersiz kalması durumunda (örneğin harcama 100.000100.000 TL olsaydı) aradaki farkın hangi hesaba (681 Önceki Dönem Gider ve Zararları) kaydedileceğini araştırınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 238Soru →

İşletme, 01.08.202501.08.2025 tarihinde bir bankadan 1.800.0001.800.000 TL tutarında, 22 yıl vadeli ve yıllık %30\%30 basit faizli bir kredi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre anapara ödemeleri her 66 ayda bir eşit taksitler (450.000450.000 TL) halinde yapılacak, faiz ise tahakkuk eden tutar üzerinden anapara taksitleriyle birlikte ödenecektir. İlk taksit ve faiz ödemesi 01.02.202601.02.2026 tarihinde gerçekleşecektir. Muhasebenin temel kavramlarından "Dönemsellik" ilkesi gereği, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 FİNANSMAN GİDERLERİ 225.000 (B)
400 BANKA KREDİLERİ 900.000 (B)
381 GİDER TAHAKKUKLARI 225.000 (A)
303 UZUN VADELİ KREDİLERİN ANAPARA TAKSİTLERİ VE FAİZLERİ 900.000 (A)

Cevap

Dönem sonu ayarlama kaydında, 2025 yılına ait 225.000225.000 TL faiz giderinin borç kaydedilerek karşılığında gider tahakkuklarının alacaklandırılması; ayrıca uzun vadeli kredinin 2026'da ödenecek 900.000900.000 TL'lik kısmının 400 numaralı hesaptan çıkarılıp 303 numaralı hesaba aktarılması gerekir.
Doğru kayıt, dönemsellik ilkesi gereği 2025 yılına sarkan 5 aylık faiz giderini (225.000225.000 TL) '780 Finansman Giderleri' hesabına borç, henüz ödenmediği için '381 Gider Tahakkukları' hesabına alacak kaydeder. Aynı zamanda ihtiyatlılık ve tam açıklama kavramları gereği, vadesi 2026 yılına düşen iki adet 450.000450.000 TL'lik anapara taksitini (900.000900.000 TL) '400 Banka Kredileri' hesabından borçla çıkarıp '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabına alacak kaydederek sınıflandırır.

Adım Adım Çözüm

1
Faiz giderinin dönemsellik esasına göre hesaplanması
1.800.000×0,30×5/12=225.0001.800.000 \times 0,30 \times 5 / 12 = 225.000 TL
01.08.2025 - 31.12.2025 arası geçen 5 aylık süreye ait faiz yükü 2025 yılının gideridir.
2
Kısa vadeye düşen anapara taksitlerinin belirlenmesi
450.000+450.000=900.000450.000 + 450.000 = 900.000 TL
31.12.2025 tarihinden itibaren 1 yıl içinde (2026 yılı) yapılacak olan iki anapara ödemesi (Şubat ve Ağustos) kısa vadeli borç niteliği kazanmıştır.
3
Yevmiye kaydının oluşturulması
780 (B), 400 (B) / 381 (A), 303 (A)
Giderlerin ve pasif azalışların borç tarafa, pasif artışların alacak tarafa kaydedilmesi kuralı uygulanır.

Anahtar Kavram

Mali Borçlarda Dönem Sonu Sınıflandırma ve Tahakkuk İşlemleri
Soru 239Soru →

İşletme aleyhine 20252025 yılında açılmış olan bir tazminat davasının, avukatların görüşü doğrultusunda 20262026 yılı içerisinde işletme aleyhine sonuçlanacağı ve muhtemelen 40.00040.000 TL ödeme yapılacağı öngörülmektedir. İhtiyatlılık kavramı gereği dönem sonunda ayrılması gereken bu karşılık tutarı aşağıdaki hesapların hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 379379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları

Cevap

İşletme aleyhine açılan ve kaybedilmesi muhtemel görülen tazminat davaları için ayrılan karşılıklar 379379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabında izlenmelidir.
Dava gibi tutarı veya zamanı kesin olmayan ancak gerçekleşmesi yüksek ihtimal dahilinde olan borçlar için ihtiyatlılık kavramı uyarınca 379379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı kullanılır. Bu hesap, pasif karakterli bir borç karşılığı hesabı olarak dönem sonunda alacaklandırılarak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz etme
İşletme aleyhine açılmış bir dava ve muhtemel bir ödeme yükümlülüğü (borç) mevcuttur.
Karşılık ayrılabilmesi için borcun varlığı veya doğma ihtimalinin yüksek olması gerekir.
2
Muhasebe temel kavramını uygulama
İhtiyatlılık kavramı gereği muhtemel gider ve zararlar için karşılık ayrılır.
Dönemsellik ve ihtiyatlılık gereği giderin ilgili dönemde raporlanması gerekir.
3
Hesap seçimi yapma
379379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları hesabı alacaklandırılır.
Dava karşılıkları için Tekdüzen Hesap Planı'nda tanımlanmış özel hesap budur.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık kavramı çerçevesinde muhtemel borçlar için karşılık ayrılması.

İpuçları

1
İşletmenin ödemesi muhtemel olan ancak tutarı henüz netleşmemiş giderler için hangi muhasebe kavramı uygulanır?
2
Dava gibi vadesi ve miktarı kesin olmayan yükümlülükler 3737 grubundaki karşılık hesaplarında izlenir.
3
Tekdüzen Hesap Planı'nda tazminat davası karşılıkları için ayrılmış en genel hesap 'Diğer' ifadesini içeren karşılık hesabıdır.

Daha Fazla Pratik

Kıdem tazminatı karşılıklarının vadesine göre kısa ve uzun vadeli ayrımını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 240Soru →

İşletmenin çalışanlarına olan net maaş, ücret, yolluk ve tazminat gibi tahakkuk etmiş ancak henüz ödenmemiş borçlarının izlendiği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 335335 Personele Borçlar

Cevap

İşletmenin personeline olan ücret ve benzeri borçları Personele Borçlar hesabında izlenir.
Doğru cevap olan Personele Borçlar hesabı, işletmenin personeline olan net ücret, maaş, ikramiye ve tazminat gibi borçlarının takip edildiği spesifik hesaptır. Bu hesap pasif karakterli olup, borç tahakkuk ettiğinde alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun niteliğini belirle.
Borç, işletme çalışanlarına (personeline) olan ücret ve tazminat kalemlerinden oluşmaktadır.
Hesap planında borçlar, borçlu olunan tarafa göre sınıflandırılır.
2
İlgili hesap grubunu tespit et.
Ticari olmayan ve personele yönelik olan bu borçlar 3333 Diğer Borçlar grubunda yer alır.
Personel borçları işletmenin ticari mal alımından kaynaklanmadığı için ticari borç sayılmaz.
3
Doğru hesabı seç.
335335 Personele Borçlar hesabı kullanılmalıdır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre personelin net alacakları bu kodda takip edilir.

Anahtar Kavram

Personele Borçlar Hesabının Tanımı

İpuçları

1
Bu borç kalemleri işletmenin ticari faaliyetlerinden (mal alımı) kaynaklanmadığı için 'Ticari Borçlar' grubunda yer almaz.

Daha Fazla Pratik

Diğer Borçlar grubundaki Ortaklara Borçlar ve İştiraklere Borçlar hesaplarının farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:30s
ÖncekiSayfa 12 / 15Sonraki
Yabancı Kaynaklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 12 | Examkin