Yabancı Kaynaklar

299 soru

Soru 21Soru

İşletmenin, ticari faaliyetiyle ilgili olmayan bir işlem sonucunda (örneğin işletmeye nakit kaynak aktarımı) ortaklarına olan kısa vadeli borçlarının izlendiği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 331 Ortaklara Borçlar

Cevap

İşletmenin ticari faaliyeti dışındaki nedenlerle ortaklarına olan kısa vadeli borçları 331 Ortaklara Borçlar hesabında izlenir.
Tekdüzen Hesap Planı'nda '33 Diğer Borçlar' grubu, işletmenin ticari olmayan ve mali borç niteliği taşımayan yükümlülüklerini kapsar. Ortağa olan ve ticari bir mal alımına dayanmayan kısa vadeli borçlar, bu gruptaki '331 Ortaklara Borçlar' hesabında takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun kaynağını belirleyin.
Borç işletme ortağına aittir.
Hesap isminin borçlu olunan kişi/kurumla uyumlu olması gerekir.
2
İşlemin niteliğini analiz edin.
İşlem ticari faaliyet (mal alımı) dışındadır.
Ticari borçlar (320, 321) ile ticari olmayan borçların (33. grup) ayrılması gerekir.
3
Vadeyi kontrol edin.
Vade kısa vadelidir (1 yıla kadar).
Dönen varlıklar ve kısa vadeli kaynaklar 3 ile başlarken, uzun vadeli kaynaklar 4 ile başlar.

Anahtar Kavram

Ticari olmayan borçların sınıflandırılması

İpuçları

1
Borcun kaynağına (ortağa olması) ve vadesine (kısa vadeli) dikkat edin.
2
Kısa vadeli hesaplar 3 ile başlar. Ticari olmayan borçlar 33 grubundadır.

Daha Fazla Pratik

335 Personele Borçlar ve 336 Diğer Çeşitli Borçlar hesaplarının hangi durumlarda kullanıldığını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 22Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihindeki mizan ve envanter bilgileri şöyledir:

KalemTutar (TL)
Personele tahakkuk eden ancak henüz ödenmeyen net ücret120.000120.000
İşletme ortağından alınan 66 ay vadeli senetli borç (nominal)200.000200.000
Ortağa olan senetli borç için hesaplanan reeskont tutarı15.00015.000
Ticari faaliyet dışı nedenlerle üçüncü şahıslara olan borç50.00050.000
Bağlı ortaklıktan alınan 2424 ay vadeli borç300.000300.000

Buna göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda "33 Diğer Borçlar" grubu toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 355.000355.000

Cevap

İşletmenin dönem sonu bilançosunda "33 Diğer Borçlar" grubu toplamı 355.000355.000 TL olmalıdır.
Doğru yanıt olan tutar, kısa vadeli borç niteliğindeki personele borçlar (120.000120.000 TL), ortaklara borçlar (200.000200.000 TL) ve diğer çeşitli borçlar (50.00050.000 TL) toplamından, borçların değerini düzelten reeskont tutarının (15.000-15.000 TL) çıkarılmasıyla elde edilir. Bağlı ortaklığa olan 2424 ay vadeli borç ise uzun vadeli olması nedeniyle bu hesap grubuna dahil edilmemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kısa vadeli (vadesi 1 yıla kadar olan) ticari olmayan borçların tespiti
Personele Borçlar (335): 120.000120.000 TL, Ortaklara Borçlar (331): 200.000200.000 TL, Diğer Çeşitli Borçlar (336): 50.00050.000 TL.
Bu hesaplar, işletmenin ticari faaliyeti dışındaki kısa vadeli yabancı kaynaklarını temsil eden 33 grubunda yer alır.
2
Uzun vadeli borcun ayrıştırılması
Bağlı ortaklıktan alınan 2424 ay vadeli borç (300.000300.000 TL) bu gruba dahil edilmez.
Vadesi bir yılı aşan borçlar "43 Diğer Borçlar" grubunda izlenmelidir.
3
Düzenleyici hesabın etkisinin hesaplanması
Diğer Borç Reeskontu (337): 15.000-15.000 TL.
337 nolu hesap pasifi düzenleyici (aktif karakterli) bir hesap olduğundan grup toplamını azaltır.
4
Grup toplamının bulunması
120.000+200.000+50.00015.000=355.000120.000 + 200.000 + 50.000 - 15.000 = 355.000 TL.
Gruptaki borç hesapları toplamından düzenleyici hesap tutarı çıkarılarak net bilanço değerine ulaşılır.

Anahtar Kavram

33 Diğer Borçlar Grubu ve Düzenleyici Hesapların Bilanço Sunumu

İpuçları

1
Grup kodunun ilk iki hanesi olan '33', bu borçların hem kısa vadeli (3) hem de ticari olmayan (3) nitelikte olması gerektiğini hatırlatır.
2
24 ay vadeli borç, bilançonun 'Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar' kısmında değil, 'Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar' (4. sınıf) kısmında yer alır.
3
337 Diğer Borç Reeskontu hesabı, yanında (-) işareti bulunan pasifi düzenleyici bir hesaptır; bu yüzden grup toplamını hesaplarken bu tutarı çıkarmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Reeskont işlemlerinin sadece senetli borçlar için yapıldığını ve ticari borç reeskontu (322) ile diğer borç reeskontu (337) ayrımını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru

İşletme 15.11.202515.11.2025 tarihinde bir müşterisinden, 20262026 yılının Şubat ayında teslim edilecek ticari mallar için 100.000100.000 TL nakit tahsil etmiş ve bu tutarın tamamını "380 Gelecek Aylara Ait Gelirler" hesabına kaydetmiştir. Ayrıca 01.12.202501.12 .2025 tarihinde, işletme aktifine kayıtlı bir binayı 11 yıllığına kiraya vermiş ve toplam 120.000120.000 TL kira bedelini peşin tahsil ederek bu tutarın tamamını "340 Alınan Sipariş Avansları" hesabına kaydetmiştir.

Buna göre, 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılması gereken düzeltme ve dönem sonu envanter kayıtları sonucunda, işletmenin bilançosunda yer alacak "380 Gelecek Aylara Ait Gelirler" hesabının bakiyesi kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 110.000110.000

Cevap

Düzeltme kayıtları sonrası 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabının bakiyesi 110.000110.000 TL olmalıdır.
İşletme, mal teslimi için aldığı 100.000100.000 TL'yi yanlışlıkla '380 Gelecek Aylara Ait Gelirler' hesabına kaydetmiştir; bu tutar düzeltme kaydıyla 380 hesabından çıkarılmalıdır. Kira geliri için tahsil edilen 120.000120.000 TL ise yanlışlıkla '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabına kaydedilmiştir. 1 yıllık (1212 aylık) kira bedelinin Aralık 2025'e ait olan 10.00010.000 TL'si gelir (649) kaydedilirken, 2026 yılına sarkan 1111 aylık kısım (110.000110.000 TL) '380 Gelecek Aylara Ait Gelirler' hesabına aktarılmalıdır. Sonuç olarak 380 hesabının bakiyesi sadece kira gelirinin gelecek yıla ait kısmını yani 110.000110.000 TL'yi içerecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Mal satışı için alınan sipariş avansının hatalı kaydını düzeltmek.
380 hesabındaki 100.000100.000 TL borçlandırılarak kapatılır ve 340 hesabına alacak kaydedilir.
Mal tesliminden önce alınan paralar 'Alınan Sipariş Avansları' (340) hesabında izlenmelidir, 380 hesabı sadece zaman bazlı gelirler içindir.
2
Peşin tahsil edilen kira gelirinin aylık tutarını hesaplamak.
120.000120.000 TL / 1212 ay = 10.00010.000 TL/ay.
Dönemsellik kavramı gereği her aya düşen pay belirlenmelidir.
3
Kira gelirinin dönemlere göre dağılımını yapmak.
2025 yılı (Aralık) için 10.00010.000 TL gelir; 2026 yılı (Ocak-Kasım) için 110.000110.000 TL gelecek aylara ait gelir.
Bilanço tarihinde vadesi 1 yılın altına düşen gelecek dönem gelirleri 380 hesabında raporlanır.
4
Hatalı kaydedilen kira gelirini düzeltmek ve 380 hesabına aktarmak.
340 hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır; 649 hesabı 10.00010.000 TL ve 380 hesabı 110.000110.000 TL alacaklandırılır.
Yanlış hesaptan (340) çıkarılarak ilgili gelir ve gelecek dönem geliri hesaplarına dağıtım yapılır.

Anahtar Kavram

Hatalı hesap sınıflamasının düzeltilmesi ve dönemsellik esasına göre gelir tahakkukunun ayrıştırılması.

İpuçları

1
380 hesabı sadece süreye bağlı olan ve peşin tahsil edilen gelirlerin (kira, faiz vb.) gelecek döneme ait kısımları içindir.
2
Mal satışı için alınan paraları 340 hesabına, kira için alınanların gelecek yıl payını 380 hesabına aktararak bakiye hesaplayın.
3
120 bin TL'yi 12 aya bölün, 1 ayı bugünün geliri yapın, 11 ayı 380'e yazın. 100 bin TL'lik avansı ise 380'den tamamen silin.

Daha Fazla Pratik

Aynı senaryoda 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler hesabının hangi durumda kullanılacağını ve 381 Gider Tahakkukları ile farkını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 24Soru

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla bir bankadan 10.00010.000 ABD Doları tutarında kredi kullanmıştır. Kredinin alındığı gün döviz kuru 11 USD = 3030 TL’dir. Dönem sonu olan 31.12.202531.12.2025 tarihinde ise döviz kuru 11 USD = 3232 TL olarak gerçekleşmiştir.

Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken değerleme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 FİNANSMAN GİDERLERİ hesabı 20.00020.000 TL borçlu, 300 BANKA KREDİLERİ hesabı 20.00020.000 TL alacaklı

Cevap

Dönem sonunda banka kredilerindeki kur artışından doğan fark, 780 Finansman Giderleri hesabına borç, 300 Banka Kredileri hesabına alacak kaydedilir.
İşletmenin döviz cinsinden olan borcu kurun 3030 TL'den 3232 TL'ye çıkmasıyla birlikte 20.00020.000 TL artmıştır. Pasif karakterli bir hesap olan 300 Banka Kredileri hesabı, bu artışı yansıtmak için alacaklandırılır. Bu artış krediden kaynaklandığı için 780 Finansman Giderleri hesabına borç yazılarak muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kredinin alındığı tarihteki TL karşılığını hesapla
10.000×30=300.00010.000 \times 30 = 300.000 TL
Yabancı paralı işlemler ilk kayıtta o günkü kur üzerinden TL'ye çevrilir.
2
Dönem sonu tarihindeki TL karşılığını hesapla
10.000×32=320.00010.000 \times 32 = 320.000 TL
Yabancı paralı borçlar dönem sonunda güncel kurlar üzerinden değerlenmelidir.
3
Kur farkını tespit et
320.000300.000=20.000320.000 - 300.000 = 20.000 TL artış
Kurun yükselmesi, borcun TL cinsinden yükünü artırmıştır.
4
Muhasebe kaydını oluştur
780 Finansman Giderleri (B) / 300 Banka Kredileri (A)
Mali borçlardaki artış işletme için bir finansman yüküdür.

Anahtar Kavram

Yabancı Paralı Mali Borçların Dönem Sonu Değerlemesi

İpuçları

1
Dövizle borçlandığınızda kur yükselirse borcun TL karşılığı artar mı azalır mı?
2
Banka kredileri pasif bir hesaptır. Artışlar alacak tarafına yazılır.
3
Kur farkı 22 TL'dir. 10.00010.000 dolar için toplam farkı bulup 780 Finansman Giderleri hesabı ile ilişkilendirin.

Daha Fazla Pratik

Kurun düştüğü bir senaryoda yapılacak kambiyo karı kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu envanter çalışmaları sırasında aşağıdaki borç kalemleri tespit edilmiştir:

- İşletme ortağından sağlanan kısa vadeli nakit kaynaklar: 200.000200.000 TL
- Personele ödenmesi gereken tahakkuk etmiş net ücretler: 85.00085.000 TL
- İşletmenin ticari mal alımı yaptığı ana tedarikçisine olan borcu: 120.000120.000 TL
- İşletme faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan demirbaşlar nedeniyle üçüncü şahsa olan borç: 55.00055.000 TL
- Dönem sonunda hesaplanan ancak faturası henüz gelmemiş elektrik gideri (Gider tahakkuku): 20.00020.000 TL

Bu bilgilere göre, işletmenin dönem sonu bilançosunda "Diğer Borçlar" hesap grubunun toplamı kaç TL olarak yer almalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340.000

Cevap

İşletmenin dönem sonu bilançosunda Diğer Borçlar hesap grubunda yer alacak toplam tutar 340.000340.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan 340.000340.000 TL tutarı; işletmenin ortağına olan borcu (331), personeline olan net ücret borcu (335) ve ticari olmayan demirbaş alımı nedeniyle oluşan borcunun (336) toplamıdır. Bu üç kalem de Tekdüzen Hesap Planı'nda '33 Diğer Borçlar' grubu altında sınıflandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Diğer Borçlar (33) hesap grubuna giren kalemleri belirle.
331 Ortaklara Borçlar (200.000200.000 TL), 335 Personele Borçlar (85.00085.000 TL) ve 336 Diğer Çeşitli Borçlar (55.00055.000 TL).
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ticari nitelikli olmayan ve diğer gruplara girmeyen borçlar 33 grubunda izlenir.
2
Diğer hesap gruplarına ait olan kalemleri ayır.
Tedarikçiye olan borç (120.000120.000 TL) '32 Ticari Borçlar' grubundadır. Gider tahakkuku (20.00020.000 TL) ise '38 Gelecek Dönemlere Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları' grubundadır.
Hesapların fonksiyonel sınıflandırması gereği her borç kendi ilgili grubunda raporlanmalıdır.
3
Belirlenen tutarları topla.
200.000+85.000+55.000=340.000200.000 + 85.000 + 55.000 = 340.000 TL.
33 grubunun bilanço toplamını bulmak için ilgili alt hesap bakiyeleri birleştirilir.

Anahtar Kavram

Diğer Borçlar (33) hesap grubu, işletmenin ticari faaliyeti dışındaki işlemlerden kaynaklanan kısa vadeli borçlarını içerir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, 337 Diğer Borç Reeskontu (-) hesabının grubun toplam değerini nasıl azalttığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 26Soru

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde 44 aylık reklam geliri karşılığında 20.00020.000 TL'yi peşin tahsil etmiş ve tamamını "649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar" hesabına kaydetmiştir. Dönemsellik kavramı gereği 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılması gereken düzeltme kaydında borçlandırılması gereken hesap ve tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı, 15.00015.000 TL

Cevap

Düzeltme kaydında 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar hesabı 15.00015.000 TL borçlandırılmalıdır.
İşletme 4 aylık geliri peşin almış ve tamamını gelir yazmıştır. Ancak 31.12.2025 itibarıyla sadece 1 aylık (Aralık) hizmet sunulmuş, kalan 3 aylık (Ocak, Şubat, Mart 2026) hizmet henüz verilmemiştir. Bu nedenle, 2026 yılına ait olan 15.00015.000 TL (5.000×35.000 \times 3), başlangıçta kaydedilen gelir hesabının borcuna yazılarak iptal edilmeli ve pasif bir hesap olan 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler hesabına aktarılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gelir tutarının hesaplanması
20.000 TL/4 ay=5.000 TL/ay20.000 \text{ TL} / 4 \text{ ay} = 5.000 \text{ TL/ay}
Toplam tahsilatın her bir aya düşen payını bulmak için.
2
Dönemlere göre gelir dağılımının belirlenmesi
2025 yılı (1 ay): 5.0005.000 TL; 2026 yılı (3 ay): 15.00015.000 TL
Dönemsellik kavramı uyarınca her dönemin geliri kendi döneminde raporlanmalıdır.
3
Düzeltme tutarının ve kaydının belirlenmesi
Gelir hesabından (649649) 15.00015.000 TL düşülmeli (borç), ertelenen gelir hesabına (380380) aktarılmalıdır (alacak).
İşletme başlangıçta tamamını gelir kaydettiği için hak edilmeyen kısmın gelirlerden arındırılması gerekir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik Kavramı ve Gelir Erteleme

Daha Fazla Pratik

Eğer işletme başlangıçta tüm tutarı gelir yerine 380 hesaba kaydetseydi, dönem sonu kaydının nasıl değişeceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 27Soru

İşletme, faaliyetlerinde kullanmak amacıyla vergi mükellefi olmayan bir şahıstan 500.000500.000 TL değerinde bir taşıt satın almıştır. Taşıt bedelinin 150.000150.000 TL'lik kısmı için işletme çek ciro etmiş, kalan tutar için ise satıcı şahısla 88 ay vadeli bir ödeme planı üzerinde anlaşılmıştır.

Buna göre, işletmenin bu işlem sonucunda doğan borç tutarını aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlemesi muhasebe ilke ve kurallarına en uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 336 Diğer Çeşitli Borçlar

Cevap

İşletmenin ticari faaliyeti dışındaki bir işlemden (duran varlık alımı) doğan ve vadesi bir yılın altında (8 ay) olan bu borç '336 Diğer Çeşitli Borçlar' hesabında izlenmelidir.
İşletmenin ana faaliyet konusu olan mal ve hizmet alımı dışındaki işlemlerden doğan borçlar 'Diğer Borçlar' grubunda izlenir. Soruda belirtilen taşıt alımı ticari bir mal alımı değil, maddi duran varlık alımıdır. Bu borç herhangi bir senede bağlanmadığı ve vadesi 88 ay (bir yıldan kısa) olduğu için '336 Diğer Çeşitli Borçlar' hesabı en uygun hesaptır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle.
Taşıt alımı bir duran varlık edinimidir ve işletmenin ana ticari konusu (mal alım-satımı) dışındadır.
Ticari borçlar (32 grubu) ile ticari olmayan borçların (33 grubu) ayrılması gerekir.
2
Borcun vadesini kontrol et.
Vade 88 aydır, yani bir yılın altındadır.
Kısa vadeli yabancı kaynak (3XX) veya uzun vadeli yabancı kaynak (4XX) ayrımı vadeye göre yapılır.
3
Hesap grubunu seç.
Ticari olmayan, kısa vadeli ve herhangi bir senede bağlanmamış bu borç için '336 Diğer Çeşitli Borçlar' hesabı uygundur.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre ticari olmayan borçlar '33 Diğer Borçlar' grubunda sınıflandırılır.

Anahtar Kavram

Ticari Olmayan Borçların Sınıflandırılması

İpuçları

1
İşletmenin mal alım-satımı dışındaki borçları 'Ticari Borçlar' grubunda mı yoksa 'Diğer Borçlar' grubunda mı izlenir?
2
Borcun vadesi bir yılın altında olduğu için 3xx kodlu bir hesap seçmelisiniz.
3
Duran varlık alımından kaynaklanan ve senede bağlanmamış kısa vadeli borçlar için en spesifik hesap 336'dır.

Daha Fazla Pratik

Ticari borçlar ile diğer borçlar arasındaki farkı pekiştirmek için duran varlık satışından doğan alacakların hangi hesapta izlendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 28Soru

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde kısa vadeli fon ihtiyacını karşılamak amacıyla nominal değeri 200.000200.000 TL olan 99 ay vadeli finansman bonolarını 185.000185.000 TL bedelle ihraç etmiş ve tutar banka hesabına yatırılmıştır.

Bu bilgilere göre, bonoların ihraç edildiği tarihte yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 102 Bankalar Hesabı 185.000185.000 TL ve 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı Hesabı 15.00015.000 TL

Cevap

İşletmenin ihraç ettiği bonolar için banka hesabına 185.000185.000 TL giriş yapılması ve aradaki 15.00015.000 TL'lik farkın 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı hesabına borç kaydedilmesi gerekir.
Kısa vadeli borçlanma araçları (finansman bonoları) ihraç edildiğinde, Tekdüzen Hesap Planı gereği '305 Çıkarılmış Bonolar ve Senetler' hesabı nominal değer üzerinden alacaklandırılır. Bankaya giren tutar '102 Bankalar' hesabına borç yazılırken, aradaki iskonto (fark) tutarı '308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-)' hesabında borçlandırılarak vade süresince itfa edilmek üzere bekletilir.

Adım Adım Çözüm

1
İhraç farkının hesaplanması
200.000200.000 TL (Nominal) - 185.000185.000 TL (İhraç Bedeli) = 15.00015.000 TL
İşletmenin katlandığı ancak vadeye yayılması gereken finansman maliyetini belirlemek için.
2
Hesapların belirlenmesi
Giriş: 102 Bankalar (185.000185.000 TL), Düzenleyici: 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (15.00015.000 TL), Kaynak: 305 Çıkarılmış Bonolar (200.000200.000 TL)
Tekdüzen Hesap Planı kurallarına göre kısa vadeli borçlanma araçlarının nominal değerle takip edilmesi zorunluluğu.
3
Yevmiye kaydının yapılması
102 ve 308 hesaplar borçlu, 305 hesap alacaklı.
Varlık artışları ve pasifi düzenleyici hesaplardaki artışlar borç tarafa kaydedilir.

Anahtar Kavram

İhraç Farkı ve Düzenleyici Hesap Kullanımı

İpuçları

1
Bononun vadesine dikkat ederek ilgili hesap grubunu (30 veya 40) belirleyin.
2
Nominal değer ile satış değeri arasındaki farkın hemen gider yazılıp yazılamayacağını dönemsellik ilkesi çerçevesinde düşünün.

Daha Fazla Pratik

İhraç farkının dönem sonunda '780 Finansman Giderleri' hesabına ne kadarının aktarılacağını hesaplayan bir envanter sorusu çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru

İşletme aleyhine 2025 yılı içinde açılmış olan bir tazminat davası ile ilgili olarak dönem sonunda yapılan hukuki değerlendirmede, davanın büyük bir olasılıkla kaybedileceği ve işletmenin yaklaşık 50.00050.000 TL tazminat ödemek zorunda kalacağı öngörülmüştür. İhtiyatlılık kavramı gereği bu duruma ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 654 KARŞILIK GİDERLERİ 50.000 (B) / 379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 50.000 (A)

Cevap

İşletmenin muhtemel davası için '654 Karşılık Giderleri' borçlu ve '379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları' alacaklı olacak şekilde kayıt yapılmalıdır.
İhtiyatlılık kavramı gereği, işletme aleyhine açılan ve kaybedilme olasılığı yüksek olan davalar için dönem sonunda beklenen tazminat tutarı kadar karşılık ayrılır. Bu işlemde gider niteliği taşıyan '654 Karşılık Giderleri' borçlandırılırken, pasif karakterli bir yükümlülük hesabı olan '379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları' alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yükümlülüğün niteliğini belirle
Dava süreci nedeniyle ortaya çıkan muhtemel bir borç (yükümlülük) söz konusudur.
Muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık kavramı, muhtemel riskler için karşılık ayrılmasını gerektirir.
2
Doğru karşılık hesabını seç
Dava gibi diğer borç ve giderler kapsamında değerlendirilen durumlar için '379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları' hesabı kullanılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre maliyet veya vergi dışındaki diğer yükümlülükler 379 numaralı hesapta izlenir.
3
Gider hesabını belirle
Karşılık ayrılması durumunda '654 Karşılık Giderleri' hesabı borçlandırılır.
Dönem karını ihtiyatlılık gereği azaltmak için ilgili gider hesabı kullanılır.
4
Yevmiye kaydını oluştur
654 (B) 50.000 / 379 (A) 50.000 kaydı tamamlanır.
Varlıklardaki azalış veya kaynaklardaki artış borç/alacak kurallarına göre kaydedilir.

Anahtar Kavram

İhtiyatlılık Kavramı ve Karşılık Ayırma Mantığı

İpuçları

1
Gelecekte olması muhtemel bir zarar veya gider için hangi temel muhasebe kavramı gereği işlem yapılır?
2
Dava gibi maliyet veya vergi dışındaki yükümlülükler '37' grubundaki hangi özel hesapta izlenir?
3
Karşılık ayırırken kullanılan gider hesabı '654 Karşılık Giderleri'dir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan davanın bir sonraki yıl kazanılması veya öngörülen tutardan farklı bir tutarla sonuçlanması durumunda yapılacak iptal/ödeme kayıtlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 30Soru

İşletme, 01.09.202501.09.2025 tarihinde bankadan 600.000600.000 TL tutarında, 33 yıl vadeli ve yıllık %24\%24 faizli bir kredi çekmiştir. Kredi sözleşmesine göre anapara ve faiz ödemeleri her yıl Eylül ayı başında üç eşit taksit halinde ödenecektir. Bu bilgilere göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400 BANKA KREDİLERİ: 200.000 (Borç), 780 FİNANSMAN GİDERLERİ: 48.000 (Borç) / 303 U.V. KREDİLERİN ANA. TAKS. VE FAİZLERİ: 200.000 (Alacak), 381 GİDER TAHAKKUKLARI: 48.000 (Alacak)

Cevap

400 Banka Kredileri ve 780 Finansman Giderleri hesaplarının borçlu, 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri ile 381 Gider Tahakkukları hesaplarının alacaklı olduğu kayıt doğrudur.
Doğru yevmiye kaydında, vadesi bir yılın altına düşen 200.000200.000 TL tutarındaki anapara 400 nolu hesabın borcuna, 303 nolu hesabın alacağına yazılır. Aynı zamanda 4 aylık faiz olan 48.00048.000 TL, 780 nolu gider hesabına borç, henüz ödenmediği için 381 nolu gider tahakkukları hesabına alacak yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısa vadeye düşen anapara taksitini hesaplayın.
600.000/3=200.000600.000 / 3 = 200.000 TL
Kredinin ilk taksiti olan 200.000200.000 TL, bilanço tarihinden itibaren 1 yıl içinde (01.09.202601.09.2026) ödeneceği için kısa vadeli borç niteliği kazanmıştır.
2
Dönem sonuna kadar tahakkuk eden faiz giderini hesaplayın.
600.000×0,24×4/12=48.000600.000 \times 0,24 \times 4/12 = 48.000 TL
Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarını kapsayan 4 aylık süreye ait faiz, dönemsellik kavramı gereği cari yılın gideri olarak kaydedilmelidir.
3
Envanter kaydını (yevmiye kaydını) oluşturun.
400 (Borç), 780 (Borç) / 303 (Alacak), 381 (Alacak)
Anapara taksiti 400'den 303'e aktarılırken, henüz ödenmemiş faiz gideri 780 üzerinden 381 nolu hesaba kaydedilir.

Anahtar Kavram

Vade sınıflaması ve faiz tahakkuku

Daha Fazla Pratik

Kredinin ilk taksit ödemesi yapıldığında 303 ve 381 nolu hesapların nasıl kapatılacağına dair bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 31Soru

İşletmenin 01.11.202501.11.2025 tarihinde kullandığı banka kredisine ilişkin bilgiler aşağıdadır:

Kredi TutarıYıllık Faiz OranıKullanım TarihiVade
800.000800.000 TL%36\%3601.11.202501.11.20251212 Ay

Kredinin anapara ve faiz ödemesi vade sonunda (31.10.202631.10.2026) bir defada yapılacaktır. İşletme, dönem içinde faiz tahakkuklarına ilişkin herhangi bir kayıt yapmamıştır.

Dönemsellik kavramı gereği, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 Finansman Giderleri 48.00048.000 (Borçlu) / 381 Gider Tahakkukları 48.00048.000 (Alacaklı)

Cevap

780 Finansman Giderleri borçlu, 381 Gider Tahakkukları alacaklı olan ve 48.00048.000 TL tutarındaki kayıt doğrudur.
İşletme krediyi Kasım ayında kullanmıştır; dolayısıyla Kasım ve Aralık aylarının faizi olan 48.00048.000 TL (24.000×224.000 \times 2) 2025 yılının gideridir. Ödeme vade sonunda yapılacağı için bu tutar bir borç niteliğindedir ve dönemsellik gereği 381 Gider Tahakkukları hesabına alacak kaydedilerek yükümlülük altına alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Yıllık toplam faiz tutarını hesaplayınız.
800.000×0,36=288.000800.000 \times 0,36 = 288.000 TL
Faiz giderinin temelini belirlemek için yıllık tutar gereklidir.
2
Aylık faiz tutarını hesaplayınız.
288.000/12=24.000288.000 / 12 = 24.000 TL
Döneme isabet eden payı bulmak için aylık bazda hesaplama yapılır.
3
2025 yılına ait olan (tahakkuk eden) ay sayısını belirleyiniz.
Kasım ve Aralık ayları olmak üzere 22 ay.
01.11.202501.11.2025 ile 31.12.202531.12.2025 arasındaki süre cari dönemi ilgilendirir.
4
2025 yılı toplam faiz giderini hesaplayınız.
24.000×2=48.00024.000 \times 2 = 48.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği sadece bu tutar 2025 yılı gelir tablosuna gider olarak yansıtılmalıdır.
5
Muhasebe kaydını oluşturunuz.
780 Finansman Giderleri (B) 48.00048.000 / 381 Gider Tahakkukları (A) 48.00048.000
Gider gerçekleştiği için ilgili gider hesabına, ödeme henüz yapılmadığı için bir pasif hesap olan gider tahakkuklarına kayıt yapılır.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı ve tahakkuk esası uyarınca, cari döneme ait olan ancak belgesi gelmemiş veya ödemesi gelecek dönemde yapılacak olan giderler '381 Gider Tahakkukları' hesabında izlenir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 32Soru

İşletme, 20252025 yılı Aralık ayına ait telefon ve internet kullanım bedelinin 6.5006.500 TL olacağını hesaplamıştır. Bu tutara ait faturanın 20262026 yılı Ocak ayında işletmeye ulaşacağı bilinmektedir. Dönemsellik kavramı uyarınca 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapılması gereken muhasebe kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 381 Gider Tahakkukları

Cevap

Dönemsellik kavramı gereği, faturası henüz gelmemiş ancak cari döneme ait olduğu kesinleşmiş giderler için '381 Gider Tahakkukları' hesabı alacaklandırılır.
Dönemsellik kavramı uyarınca, bir gider hangi döneme aitse o dönemde muhasebeleştirilmelidir. İşletmenin Aralık ayında kullandığı ancak faturası Ocak ayında gelecek olan hizmetler için henüz kesin bir borç (320) oluşmamıştır, ancak bir gider tahakkuku söz konusudur. Bu durumda, gider hesabı borçlandırılırken, pasif bir hesap olan 'Gider Tahakkukları' hesabı alacaklandırılarak dönem içi denge sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Giderin ait olduğu dönemi belirleyin.
Telefon ve internet gideri 20252025 yılının Aralık ayına aittir.
Dönemsellik kavramı uyarınca giderler gerçekleştikleri dönemde kaydedilmelidir.
2
Borcun niteliğini analiz edin.
Fatura henüz gelmediği için borç henüz kesinleşmemiş bir 'tahakkuk' niteliğindedir.
Kesinleşmiş borçlar için Satıcılar hesabı kullanılırken, tahakkuklar için özel hesaplar kullanılır.
3
Uygun pasif hesabı seçin.
Kısa vadeli bir borç tahakkuku olduğu için '381 Gider Tahakkukları' hesabı alacaklandırılır.
Gelecek dönemde ödenecek cari dönem giderleri bu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Tahakkuk Esası ve Dönemsellik Kavramı

İpuçları

1
Giderin hangi yıla/aya ait olduğuna dikkat edin; dönemsellik kavramını hatırlayın.
2
Faturanın henüz gelmemiş olması, borcun 'kesin' değil 'tahakkuk' aşamasında olduğunu gösterir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, banka kredilerinin dönem sonuna sarkan faiz işlemleri için hangi hesabın kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 33Soru

İşletme, satıcı (Z) firmasından 50.00050.000 TL + %20\%20 KDV tutarında ticari malı veresiye (senetsiz) olarak satın almıştır. Malın teslim alınmasından bir süre sonra, bu malların 10.00010.000 TL + %20\%20 KDV'lik kısmının sipariş şartlarına uygun olmadığı tespit edilmiş ve satıcıya iade edilmiştir.

Buna göre, işletmenin yapacağı iade kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır.

Cevap

İade edilen mal bedeli (10.00010.000 TL) ve bu bedele isabet eden KDV (2.0002.000 TL) toplamı olan 12.00012.000 TL kadar '320 Satıcılar' hesabı borçlandırılmalıdır.
Veresiye mal alımında işletme '320 Satıcılar' hesabına alacak kaydı yaparak borçlanır. Alınan malların bir kısmı iade edildiğinde, satıcıya olan bu borç iade edilen tutar (10.00010.000 TL) ve KDV'si (2.0002.000 TL) toplamı kadar azalır. Pasif hesaplardaki azalışlar borç tarafına kaydedildiği için Satıcılar hesabı 12.00012.000 TL borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İade edilen malın toplam bedelini hesapla.
10.000 TL (Mal)+(10.000×%20) KDV=12.000 TL10.000 \text{ TL (Mal)} + (10.000 \times \%20) \text{ KDV} = 12.000 \text{ TL}
İade edilen malın işletmeye olan toplam maliyeti ve satıcıya olan borç yükümlülüğü KDV dahil tutardır.
2
İlgili borç hesabını belirle.
320 Satıcılar Hesabı
Alış işlemi veresiye (senetsiz) gerçekleştiği için borç 320 Satıcılar hesabında takip edilmektedir.
3
Hesabın işleyiş yönünü belirle.
Borç (Sol) tarafına kayıt
Pasif karakterli (kaynak) hesaplarda meydana gelen azalışlar hesabın borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ticari borçlarda iade işleminin borç azalışı olarak muhasebeleştirilmesi.

İpuçları

1
Satıcıya olan borcun azaldığını düşünün. Pasif hesaplar nerede azalır?
2
Veresiye borçlar 320 Satıcılar hesabında izlenir. İade edilen malın KDV'sini hesaplamaya dahil etmeyi unutmayın.
3
İade edilen 10.00010.000 TL'lik malın %20\%20 KDV'si 2.0002.000 TL'dir. Toplam 12.00012.000 TL'lik borç azalışını 320 hesabının borç tarafına yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin vadesinden önce ödenmesi durumunda ortaya çıkan iskonto (reeskont) işlemlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 34Soru

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde nominal değeri 500.000500.000 TL olan, 66 ay vadeli finansman bonolarını yıllık %12\%12 faiz oranı üzerinden iskonto ettirerek ihraç etmiş ve bedelini banka aracılığıyla tahsil etmiştir. İşletme, dönemsellik kavramı gereği 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 FİNANSMAN GİDERLERİ hesabı 10.00010.000 TL borçlu, 308 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKLARI hesabı 10.00010.000 TL alacaklıdır.

Cevap

Dönemsellik esasına göre 2 aylık faiz payı hesaplanarak Finansman Giderleri borçlandırılırken Menkul Kıymetler İhraç Farkları hesabı alacaklandırılır.
İşletme bonoyu iskontolu ihraç ettiğinde, toplam 30.00030.000 TL'lik faiz farkını ihraç tarihinde '308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları (-)' hesabına borç kaydetmiştir. 31 Aralık tarihinde, bu tutarın Kasım ve Aralık aylarına isabet eden 10.00010.000 TL'lik kısmı (30.000/6×230.000 / 6 \times 2) gerçekleşmiş bir gider haline geldiği için '780 Finansman Giderleri' hesabına aktarılır ve 308 nolu hesap alacaklandırılarak mahsup edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam faiz (iskonto) tutarını hesaplayınız.
500.000×0,12×(6/12)=30.000500.000 \times 0,12 \times (6/12) = 30.000 TL.
Bononun nominal değeri ile ihraç bedeli arasındaki toplam farkı bulmak için.
2
2025 yılına isabet eden süreyi belirleyiniz.
1 Kasım - 31 Aralık arası 22 ay.
Dönemsellik kavramı gereği sadece cari yıla ait gideri hesaplamak için.
3
2025 yılına ait faiz giderini hesaplayınız.
30.000/6×2=10.00030.000 / 6 \times 2 = 10.000 TL.
Toplam faiz yükünün aylara göre eşit dağıtılması prensibiyle cari yıl payını bulmak için.
4
Dönem sonu envanter kaydını oluşturunuz.
780 Finansman Giderleri (Borç) 10.00010.000, 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları (Alacak) 10.00010.000.
İhraç sırasında borçlandırılan 308 nolu hesabın giderleştikçe alacaklandırılarak kapatılması ve giderin ilgili döneme kaydedilmesi için.

Anahtar Kavram

İskontolu Bono İhracı ve Dönemsellik Kaydı

İpuçları

1
Bononun 6 aylık toplam faizini hesaplayarak işe başlayın.
2
Bononun ihraç edildiği tarihten yıl sonuna kadar kaç ay geçtiğini belirleyin.
3
İhraç sırasında borçlandırılan '308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları' hesabının dönem sonunda nasıl mahsup edileceğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bononun vadesi dolduğunda (2026 yılında) yapılacak olan anapara ödemesi ve kalan faiz gideri kaydını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Orantı kurarak: 6 ayda 30.00030.000 TL faiz varsa, 2 ayda (yıl sonuna kadar) ne kadar faiz oluşur? (30.000×2/6=10.00030.000 \times 2 / 6 = 10.000 TL).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde idari binası için bir yıllık teknik bakım sözleşmesi imzalamıştır. Sözleşme gereği toplam 48.00048.000 TL tutarındaki hizmet bedeli, hizmet süresinin sonunda (30.09.202630.09.2026 tarihinde) nakden ödenecektir. Dönemsellik kavramı gereği, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 12.000 (B) / 381 GİDER TAHAKKUKLARI 12.000 (A)

Cevap

İlgili dönemde gerçekleşen giderin kaydedilmesi için 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı borçlandırılırken, henüz ödeme yapılmadığı için 381 Gider Tahakkukları hesabı alacaklandırılmalıdır.
Dönemsellik kavramı uyarınca, bir giderin hangi dönemde nakden ödendiğine bakılmaksızın, o giderin ilgili olduğu dönemin sonuç hesaplarına aktarılması gerekir. Ekim, Kasım ve Aralık aylarını kapsayan 3 aylık süre 2025 yılına ait olduğundan, bu döneme düşen 12.00012.000 TL gider kaydedilmeli; ödeme henüz yapılmadığı için de bir borç tahakkuku olan Gider Tahakkukları hesabı kullanılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık gider tutarının hesaplanması
4.0004.000 TL
Toplam 48.00048.000 TL tutarındaki sözleşme 12 ayı kapsadığı için aylık tutar 48.000/12=4.00048.000 / 12 = 4.000 TL olarak bulunur.
2
2025 yılına ait gider süresinin belirlenmesi
3 ay
Sözleşme 01.10.202501.10.2025 tarihinde başladığına göre, 2025 yılına ait aylar Ekim, Kasım ve Aralık olmak üzere toplam 3 aydır.
3
2025 yılı toplam gider tutarının hesaplanması
12.00012.000 TL
Aylık 4.0004.000 TL giderden 3 ay için 4.000×3=12.0004.000 \times 3 = 12.000 TL tutarında gider 2025 yılına aittir.
4
Yevmiye kaydının yapılması
770 (B) / 381 (A)
Henüz nakit ödemesi yapılmayan ancak döneme ait olan giderler 'Gider Tahakkukları' hesabında izlenir.

Anahtar Kavram

Dönemsellik kavramı gereği giderlerin gerçekleştiği dönemde kaydedilmesi ve henüz belgesi gelmemiş veya ödenmemiş giderler için 381 Gider Tahakkukları hesabının kullanılması.

İpuçları

1
Sözleşme tarihinden yıl sonuna kadar kaç ay geçtiğini belirleyerek işe başlayın.
2
Hizmet bedelinin sözleşme sonunda ödenecek olması, yıl sonunda bir 'borç' doğduğunu ancak bunun henüz kesinleşen bir ticari borç olmadığını gösterir.
3
2025 yılına ait olan 3 aylık tutar (12.00012.000 TL), giderleştirilmeli ve karşılığında bir tahakkuk hesabı alacaklandırılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Gelecek Aylara Ait Gelirler' (380) hesabı için peşin tahsil edilen bir kira geliri senaryosu üzerinden çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru

İşletme, satıcı firmaya olan vadesi gelmiş 45.00045.000 TL tutarındaki borç senedini nakit yetersizliği nedeniyle ödeyememiş ve satıcı ile mutabakata vararak bu senedi iptal ettirmiştir. Bunun yerine 3.0003.000 TL gecikme faizi ilave edilerek yeni bir senet düzenlenip satıcıya verilmiştir. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 321 Borç Senetleri hesabı 45.00045.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Eski senedin iptali nedeniyle Borç Senetleri hesabı vadesi dolan tutar (45.00045.000 TL) kadar borçlandırılır.
İşletme vadesi gelen bir borç senedini iptal ettiğinde, o senede bağlı olan hukuki yükümlülüğü sona erer. Muhasebe sistemi içinde bu durum, pasif karakterli olan '321 Borç Senetleri' hesabının borçlandırılmasıyla gösterilir. Yeni düzenlenen senet ise toplam tutar üzerinden aynı hesabın alacağına kaydedilerek yeni bir borç başlatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Eski senedin iptalinin muhasebeleştirilmesi
321 Borç Senetleri hesabı 45.00045.000 TL borçlandırılır.
Vadesi gelen senedin iptal edilmesi işletmenin mevcut borcunu sonlandırır; pasif hesap azalışı borca kaydedilir.
2
Eklenen faiz farkının kaydedilmesi
780 Finansman Giderleri hesabı 3.0003.000 TL borçlandırılır.
Borcun ötelenmesi karşılığında katlanılan maliyet bir finansman gideridir.
3
Yeni senedin düzenlenmesi
321 Borç Senetleri hesabı 48.00048.000 TL alacaklandırılır.
Anapara ve faiz toplamı kadar yeni bir ticari borç yükümlülüğü doğmuştur.

Anahtar Kavram

Borç senedinin yenilenmesi (prolongasyon) işlemi

İpuçları

1
Borç senetleri pasif karakterli bir hesaptır; borcun azalması hangi tarafa kaydedilir?
2
İşlemde eski senet iptal edilmekte, yani mevcut bir borç kapatılmaktadır.
3
Yevmiye kaydında borç tarafında iki hesap bulunmalıdır: İptal edilen senet (45.00045.000 TL) ve finansman gideri (3.0003.000 TL).

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin dönem sonunda değerlenmesi (reeskont) işlemlerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru

İşletme, 01.10.202501.10.2025 tarihinde bir bankadan 300.000300.000 TL tutarında, 33 yıl vadeli ve yıllık %24\%24 faizli bir kredi kullanmıştır. Kredi sözleşmesine göre anapara, her yılın sonunda (01.10.202601.10.2026 tarihinden itibaren) üç eşit taksitte; faiz ise anapara taksitleri ile birlikte bankaya ödenecektir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde yapması gereken envanter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400 BANKA KREDİLERİ: 100.000100.000 / 780 FİNANSMAN GİDERLERİ: 18.00018.000 (Borçlu); 303 U.V. KREDİLERİN ANAPARA TAKSİTLERİ VE FAİZLERİ: 100.000100.000 / 381 GİDER TAHAKKUKLARI: 18.00018.000 (Alacaklı)

Cevap

İşletme, dönem sonunda vadesi 1 yılın altına düşen anapara taksitini (100.000100.000 TL) 400400 nolu hesaptan 303303 nolu hesaba aktarmalı ve gerçekleşen 3 aylık faiz tutarını (18.00018.000 TL) 780780 nolu hesaba borç, 381381 nolu hesaba alacak kaydederek tahakkuk işlemini tamamlamalıdır.
Doğru yanıt, hem vadesi dolmak üzere olan borcun sınıflandırılmasını hem de gerçekleşen faizin doğru döneme kaydedilmesini içerir. Bilanço tarihinde (31.12.202531.12.2025), gelecek bir yıl içinde ödenecek olan 100.000100.000 TL'lik ilk taksit 400400 Banka Kredileri hesabından çıkarılarak 303303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabına aktarılır. Aynı zamanda 01.10.202501.10.2025 ile 31.12.202531.12 .2025 tarihleri arasında geçen 3 ay için hesaplanan 18.00018.000 TL'lik faiz (300.000×0,24×3/12300.000 \times 0,24 \times 3/12), dönemsellik ilkesi uyarınca 780780 Finansman Giderleri hesabına borç ve henüz ödenmediği için 381381 Gider Tahakkukları hesabına alacak kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Vadesi bir yılın altına düşen anapara tutarının hesaplanması
300.000/3=100.000300.000 / 3 = 100.000 TL
Kredi 3 eşit taksitte ödeneceği için her taksit 100.000100.000 TL'dir.
2
2025 yılına ait faiz tutarının hesaplanması
300.000×0,24×(3/12)=18.000300.000 \times 0,24 \times (3/12) = 18.000 TL
Dönemsellik ilkesi gereği Ekim, Kasım ve Aralık aylarını kapsayan 3 aylık faiz gider kaydedilmelidir.
3
Envanter kaydının yapılması
400 (B), 780 (B) / 303 (A), 381 (A)
Kısa vadeye düşen kısım 303303 nolu hesaba aktarılırken, henüz ödenmeyen faiz 381381 nolu hesapta izlenir.

Anahtar Kavram

Vadesi bir yılın altına düşen uzun vadeli kredilerin ve faiz tahakkuklarının dönem sonu işlemleri.

Daha Fazla Pratik

Kredinin ilk taksit ödemesi yapıldığında (01.10.202601.10.2026), 2026 yılına ait 9 aylık faiz ile 2025'ten devreden 3 aylık faiz tahakkukunun nasıl kapatılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 38Soru

İşletmenin vadesi geçtiği halde ödeyemediği 35.00035.000 TL tutarındaki Katma Değer Vergisi borcu için vergi dairesine başvurulmuş ve yapılan incelemeler sonucunda borcun 1212 ay süreyle taksitlendirilmesi konusunda onay alınmıştır.

Buna göre, söz konusu taksitlendirme işleminin muhasebeleştirilmesinde alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler

Cevap

Taksitlendirme işlemi sonucunda vergi borcu '368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler' hesabının alacağına kaydedilir.
İşletmenin vadesi geldiği halde ödeyemediği ve sonrasında taksitlendirilen vergi borçları, '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabından borç kaydıyla çıkarılarak, '368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler' hesabına alacak kaydedilir. Bu hesap, vadesinde ödenemeyen ancak bir ödeme planına bağlanan yükümlülüklerin takibi için kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun niteliğini belirle
Vadesi geçmiş ve taksitlendirilmiş Katma Değer Vergisi borcu.
Vadesinde ödenmeyen vergiler normal 'Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabından çıkarılmalıdır.
2
Vadeyi kontrol et
1212 ay (kısa vadeli).
1 yıla kadar olan yükümlülükler 3'lü hesap grubunda izlenir.
3
Muhasebe kaydını oluştur
360 numaralı hesap borçlandırılır, 368 numaralı hesap alacaklandırılır.
Borç taksitlendirildiği için vadesi geçen borçlar hesabına aktarılmalıdır.

Anahtar Kavram

Vadesi geçen vergi borçlarının taksitlendirilmesi durumunda kısa vadeli yabancı kaynaklar grubundaki 368 numaralı hesaba aktarımı yapılır.

İpuçları

1
Borcun vadesinde ödenmediğini ve taksitlendirildiğini göz önünde bulundurun.
2
Taksitlendirme süresi 1212 ay olduğu için kısa vadeli bir yabancı kaynak hesabı seçmelisiniz.
3
Normal vergi borçları 360'ta izlenirken, vadesi geçen ve taksitlendirilenler 368 numaralı hesaba aktarılır.

Daha Fazla Pratik

Borcun vadesi 24 ay olsaydı hangi hesabın kullanılacağını düşünerek uzun vadeli yabancı kaynaklar konusunu tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 39Soru

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde düzenlenen mizanında "472 Kıdem Tazminatı Karşılığı" hesabının alacak kalanı 500.000500.000 TL'dir. İşletme yönetimi tarafından yapılan envanter çalışmaları sonucunda, bu tutarın 120.000120.000 TL'lik kısmının 20262026 yılı içerisinde emekliye ayrılacak olan personele ödeneceği öngörülmüştür. Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı 120.000120.000 (Borçlu) / 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı 120.000120.000 (Alacaklı)

Cevap

472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabı borçlandırılırken, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabı alacaklandırılır.
İşletmenin mizanında yer alan ve daha önceki yıllarda ayrılmış olan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarından (472), vadesi bir yılın altına düşen (2026 yılı içinde ödenecek olan) tutarın kısa vadeli borç ve gider karşılıkları grubuna (372) aktarılması gerekir. Bu işlem bir 'sınıflandırma' kaydı olup, gelir tablosu hesaplarını etkilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Vade analizinin yapılması
120.000120.000 TL kısa vadeli yükümlülük
Dönem sonunda, izleyen faaliyet dönemi içinde ödenecek olan kıdem tazminatları kısa vadeli yabancı kaynağa dönüşür.
2
Uzun vadeli karşılığın azaltılması
472 hesabı 120.000120.000 TL borçlandırılır
Pasif karakterli bir hesap olan 472 hesabındaki azalış borç tarafa kaydedilir.
3
Kısa vadeli karşılığın oluşturulması
372 hesabı 120.000120.000 TL alacaklandırılır
Yükümlülüğün kısa vadeli gruba (300 grubu) aktarılması için 372 hesabı alacak tarafında artırılır.

Anahtar Kavram

Karşılıkların sınıflandırılması ve vade dönüşümü

İpuçları

1
Mizanda bakiye veren 400'lü hesapların, vadesi bir yılın altına düşen kısımları 300'lü hesaplara aktarılır.
2
Kıdem tazminatı karşılıkları için Tekdüzen Hesap Planı'nda 372 ve 472 numaralı hesaplar kullanılır.
3
Bu bir sınıflandırma kaydıdır, yani hem borç hem de alacak tarafında bilanço hesapları yer almalıdır; gider hesabı kullanılmaz.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılması ile gider tahakkuku arasındaki farkı ve bu hesapların bilançonun hangi grubunda yer aldığını tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 40Soru

İşletme, satıcı (A) firmasına olan 60.00060.000 TL tutarındaki senetsiz (veresiye) borcunu tasfiye etmek amacıyla; portföyünde bulunan 35.00035.000 TL nominal değerli bir alacak senedini ciro ederek devretmiş, kalan tutar için ise yeni bir bono (senet) düzenleyerek satıcıya teslim etmiştir. Bu işleme ait günlük defter (yevmiye) kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Ticari borcun tasfiyesi sırasında 320 Satıcılar hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.
Satıcılar hesabı pasif (kaynak) karakterli bir hesaptır ve ilk kaydı alacak tarafına yapılır. İşletmenin veresiye borcunu ödemesi veya başka bir yolla kapatması durumunda, bu borçtaki azalış hesabın borç tarafına kaydedilerek gösterilir. Sorudaki senetsiz borç tutarı olan 60.00060.000 TL'nin tamamı kapatıldığı için bu tutarın tamamı borçlandırılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapatılacak borcun türünü ve yönünü belirle
320 Satıcılar (60.00060.000 TL) hesabı, borç azaldığı için borçlandırılır.
Pasif karakterli hesaplar borç kaydedilerek azaltılır.
2
Devredilen varlığı (ciro edilen senet) kaydet
121 Alacak Senetleri (35.00035.000 TL) hesabı alacaklandırılır.
Aktif karakterli bir varlık olan senet elden çıktığı (azaldığı) için alacak kaydedilir.
3
Yeni oluşan senetli borcu kaydet
321 Borç Senetleri (25.00025.000 TL) hesabı alacaklandırılır.
İşletme kendi adına senet düzenlediğinde pasif karakterli senetli borç artar, bu da alacak kaydı gerektirir.

Anahtar Kavram

Pasif Karakterli Hesapların İşleyişi ve Ticari Borç Tasfiyesi

İpuçları

1
İşlem sonunda işletmenin 'veresiye' borcu tamamen kapanmaktadır.
2
Ciro edilen bir senet, işletme için bir varlık azalışı (alacak kaydı) anlamına gelir.
3
Yeni düzenlenen senet (bono), işletmenin 321 Borç Senetleri hesabını artırır (alacak kaydı).

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin dönem sonunda reeskonta tabi tutulması işlemini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 15Sonraki
Yabancı Kaynaklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 2 | Examkin