Examkin

Yabancı Kaynaklar

299 soru

Soru 161Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde ihracat işlemlerinin finansmanı amacıyla bir bankadan 20.00020.000 USD tutarında, 66 ay vadeli ve dönem sonunda anapara ile faizi birlikte ödenmek üzere kredi kullanmıştır. İşlemle ilgili bilgiler aşağıdaki gibidir:

Tarihİşlem / DurumKur (11 USD)
01.11.202501.11.2025Kredi Kullanım Tarihi3232 TL
31.12.202531.12.2025Dönem Sonu Değerleme Tarihi3535 TL

Bu bilgilere göre, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılması gereken kur değerleme kaydı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 Finansman Giderleri hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Kur artışı nedeniyle oluşan 60.000 TL tutarındaki finansman yükü, 780 Finansman Giderleri hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Döviz cinsinden alınan banka kredileri, dönem sonlarında (31.12) güncel kur üzerinden değerlemeye tabi tutulur. Eğer kur artmışsa, işletmenin ödeyeceği TL tutarı da artmış demektir. Bu artış bir finansman maliyeti olarak kabul edilir ve 780 Finansman Giderleri hesabına borç yazılırken, 300 Banka Kredileri hesabı alacaklandırılarak borç bakiyesi güncellenir.

Adım Adım Çözüm

1
Kredi kullanım tarihindeki TL karşılığını hesapla.
20.000 USD×32 TL=640.000 TL20.000 \text{ USD} \times 32 \text{ TL} = 640.000 \text{ TL}
Başlangıçtaki borç yükünün ulusal para cinsinden değerini bulmak gerekir.
2
Dönem sonu değerleme tarihindeki TL karşılığını hesapla.
20.000 USD×35 TL=700.000 TL20.000 \text{ USD} \times 35 \text{ TL} = 700.000 \text{ TL}
Dönem sonu itibarıyla işletmenin sahip olduğu gerçek borç yükünü tespit etmek gerekir.
3
Kur farkı tutarını ve niteliğini belirle.
700.000−640.000=60.000 TL700.000 - 640.000 = 60.000 \text{ TL} (Artış)
Borç tutarındaki artış işletme için bir gider/maliyet unsurudur.
4
Muhasebe kaydını oluştur.
Borç: 780 Finansman Giderleri 60.00060.000, Alacak: 300 Banka Kredileri 60.00060.000
Mali borçlara ilişkin kur farkları dönemsellik esası gereği finansman gideri olarak muhasebeleştirilir.

Anahtar Kavram

Dövizli Mali Borçların Dönem Sonu Değerlemesi

İpuçları

1
Borçlu olduğunuz bir para biriminin değeri artarsa, bu sizin için iyi mi olur yoksa kötü mü?
2
Banka kredileri mali bir borçtur; bu borcun yönetimiyle ilgili giderler hangi ana grupta izlenir?
3
Dönem sonundaki borç tutarı 700.000700.000 TL, başlangıçtaki ise 640.000640.000 TL'dir. Aradaki farkı bir gider hesabına yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Kurun düştüğü bir senaryoda (örneğin 32 TL'den 30 TL'ye) hangi hesabın alacaklandırılacağını düşünerek pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 162Soru →

İşletme, Mayıs 20262026 tarihinde teslim edeceği ticari mallar için Mart 20262026 tarihinde müşterisinden banka aracılığıyla %20\%20 KDV dâhil 72.00072.000 TL tutarında bir sipariş avansı almıştır. Bu işleme ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı, 60.00060.000 TL

Cevap

340 Alınan Sipariş Avansları hesabı, 60.00060.000 TL
İşletmenin henüz teslim etmediği bir mal için önceden tahsilat yapması durumunda, bu tutar işletme için bir borç niteliğindedir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre ticari mallar için alınan bu bedeller 340 Alınan Sipariş Avansları hesabının alacak tarafına kaydedilir. İşlemde KDV dâhil tutar verildiği için 72.000/1,2072.000 / 1,20 formülü ile net avans tutarı 60.00060.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
KDV dâhil tutardan matrahın (avans net tutarının) hesaplanması
72.000/1,20=60.00072.000 / 1,20 = 60.000 TL
Yevmiye kaydında ana borç/alacak kalemleri KDV'den arındırılmış net tutarlar üzerinden takip edilir.
2
KDV tutarının belirlenmesi
72.000−60.000=12.00072.000 - 60.000 = 12.000 TL
İşletmenin tahsil ettiği KDV, devlete ödenmek üzere 391 Hesaplanan KDV hesabında izlenir.
3
Hesapların belirlenmesi ve kayıt yönünün tayini
340 Alınan Sipariş Avansları (Alacak) 60.00060.000 TL, 391 Hesaplanan KDV (Alacak) 12.00012.000 TL
Müşteriden alınan avans bir borç (yabancı kaynak) niteliğindedir ve artışlar pasif hesapların alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alınan sipariş avanslarının net tutar üzerinden pasif bir hesapta muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Avansla kapatılan bir satış kaydında 340 hesabının borçlandırılarak nasıl kapatıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 163Soru →

İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde hazırlanan mizanında yer alan borç senetlerinin nominal değerinin, yapılan envanter çalışmaları sonucunda tasarruf değeri ile değerlenmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda hesaplanan 12.00012.000 TL tutarındaki reeskontun dönem sonu muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: / 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-) 12.00012.000 / 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 12.00012.000 /

Cevap

Borç senetlerinin reeskont işlemi sonucunda '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı borçlandırılırken, '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.
Ticari borçların (borç senetlerinin) dönem sonundaki değerlemesi sonucunda hesaplanan reeskont tutarı, işletme için bir vade farkının ertelenmesi niteliğindedir ve gelir olarak kaydedilir. Bu nedenle pasif düzenleyici bir hesap olan ve borç bakiyesi veren '322 Borç Senetleri Reeskontu (-)' hesabı borçlandırılırken, ilgili gelir hesabı olan '647 Reeskont Faiz Gelirleri' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Ticari borç (borç senedi) reeskontu yapılacaktır.
Vadesi ertesi yıla sarkan senetli borçların bilanço tarihindeki gerçek değerine (tasarruf değeri) indirgenmesi gerekir.
2
Kullanılacak hesapları ve işleyişlerini tespit et
322 Borç Senetleri Reeskontu (-) (Pasifi düzenleyici, borç çalışan eksi hesap) ve 647 Reeskont Faiz Gelirleri (Gelir tablosu hesabı, alacak çalışan) kullanılacaktır.
Borç senetlerinin değerinin düşürülmesi, işletme için bir maliyetin azalması (gelir) anlamına gelir.
3
Yevmiye kaydını oluştur
Borç: 322 (12.00012.000 TL), Alacak: 647 (12.00012.000 TL)
İhtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği bu vade farkı geliri dönem sonu itibarıyla muhasebeleştirilir.

Anahtar Kavram

Pasif Düzenleyici Hesapların İşleyişi ve Reeskont Mantığı
Soru 164Soru →

İşletme, yönetim faaliyetlerinde kullandığı bina için Ocak 20262026 döneminde brüt 45.00045.000 TL kira bedeli tahakkuk ettirmiştir. Vergi mevzuatı uyarınca söz konusu kira ödemesi üzerinden %20\%20 oranında gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yapılması gerekmektedir.

Bu bilgilere göre, işletmenin yapacağı yevmiye kaydında "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9.0009.000 TL tutarında alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin yapacağı yevmiye kaydında 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı 9.0009.000 TL tutarında alacaklandırılır.
İşletme kira tahakkuku yaptığında, brüt kira bedeli olan 45.00045.000 TL'nin %20\%20'sini (9.0009.000 TL) mülk sahibine ödemek yerine devlet adına keser. Bu tutar işletme için bir kısa vadeli yabancı kaynaktır ve pasif karakterli "360 Ödenecek Vergi ve Fonlar" hesabının alacak tarafına kaydedilerek takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt kira tutarı üzerinden gelir vergisi tevkifatı (stopaj) hesaplanır.
45.000 TL×0,20=9.000 TL45.000 \text{ TL} \times 0,20 = 9.000 \text{ TL} stopaj tutarı.
Vergi kanunlarına göre kira ödemeleri brüt tutar üzerinden stopaja tabidir.
2
Muhasebe kayıt mantığına göre ilgili vergi yükümlülüğü kaydedilir.
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı 9.0009.000 TL alacaklandırılır.
Ödenecek vergiler bir yabancı kaynaktır (borçtur) ve pasif karakterli hesaplarda artışlar alacak tarafına yazılır.
3
Net kira borcu ve toplam gider kaydedilerek yevmiye kaydı tamamlanır.
770 Genel Yönetim Giderleri borçlu (45.00045.000 TL), 329 Diğer Ticari Borçlar alacaklı (36.00036.000 TL).
Brüt tutar işletme için giderken, stopaj düşüldükten sonra kalan tutar mülk sahibine olan borçtur.

Anahtar Kavram

Tevkifat (Stopaj) ve 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının İşleyişi

İpuçları

1
360 hesabı bir pasif (kaynak) hesabıdır.
2
Kira ödemelerinden kesilen stopaj, işletmenin devlete ödemekle yükümlü olduğu bir vergi borcudur.
3
Brüt tutarın %20\%20'sini hesaplayın ve bu artışı pasif bir hesap olan 360 hesabının alacak tarafına kaydedin.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin bu vergi borcunu bir sonraki ay ödemesi durumunda yapılacak muhasebe kaydını düşününüz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 165Soru →

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde kısa vadeli nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla nominal değeri 180.000180.000 TL olan, 33 ay vadeli finansman bonolarını yıllık %24\%24 faiz oranı üzerinden iskonto ettirerek ihraç etmiştir.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapması gereken dönem sonu ayarlayıcı kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 780 FİNANSMAN GİDERLERİ: 3.6003.600 (Borçlu), 308 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI: 3.6003.600 (Alacaklı)

Cevap

Dönemsellik kavramı uyarınca Aralık ayına düşen 1 aylık faiz giderinin (3.6003.600 TL) 780 Finansman Giderleri hesabına borç, 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı hesabına alacak kaydedildiği seçenek doğrudur.
İşletme bonoları iskonto ettirerek ihraç ettiğinde, nominal değer ile ihraç değeri arasındaki fark olan 10.80010.800 TL faiz yükünü başlangıçta '308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (-)' hesabına borç kaydeder. 31.12.202531.12.2025 tarihinde, bu tutarın sadece Aralık ayına ait olan kısmı (3.6003.600 TL) gerçekleştiği için '780 Finansman Giderleri' hesabına aktarılırken 308 nolu hesap alacaklandırılarak azaltılır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam faiz (iskonto) tutarını hesapla
180.000×0,24×(3/12)=10.800180.000 \times 0,24 \times (3/12) = 10.800 TL
Bononun ihraç edildiği tarihte toplam maliyeti belirlemek için basit faiz formülü uygulanır.
2
Aylık faiz giderini hesapla
10.800/3=3.60010.800 / 3 = 3.600 TL
Dönemsellik ilkesi gereği faiz yükünün her aya eşit dağıtılması gerekir.
3
Dönem sonu için geçen süreyi belirle
01.12.2025 - 31.12.2025 = 1 Ay
Sadece raporlama dönemine ait olan süre kadar gider kaydı yapılmalıdır.
4
Yevmiye kaydını oluştur
780 Finansman Giderleri (B) 3.6003.600, 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı (A) 3.6003.600
İskontolu ihraçta önceden borç kaydedilen 308 hesabı, giderleştikçe alacaklandırılarak kapatılır.

Anahtar Kavram

İskontolu Menkul Kıymet İhracında Faiz Tahakkuku

İpuçları

1
Önce 3 aylık toplam faiz tutarını nominal değer ve faiz oranı üzerinden hesaplayın.
2
İhraç tarihi 1 Aralık olduğu için yıl sonuna kadar sadece 1 ay geçtiğini unutmayın.
3
İskontolu ihraçta faiz gideri kaydedilirken '308 Menkul Kıymetler İhraç Farkı' hesabı alacaklandırılarak azaltılır.

Daha Fazla Pratik

Vade sonunda bononun anapara ödemesi ve 308 hesabının tamamen kapanış kaydını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 166Soru →

İşletme, Nisan 20262026 döneminde genel yönetim bölümünde çalışan personeline ilişkin şu bilgileri tespit etmiştir:

KalemOran / Tutar
Brüt Ücret Toplamı120.000120.000 TL
Sosyal Güvenlik İşçi Payı (İşsizlik Dahil)%15\%15
Sosyal Güvenlik İşveren Payı (İşsizlik Dahil)%22,5\%22,5
Gelir Vergisi Kesintisi18.00018.000 TL
Damga Vergisi Kesintisi910910 TL

Bu bilgilere göre, ücret tahakkukuna ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri" hesabına alacak kaydedilecek tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 45.00045.000

Cevap

45.000 TL tutarındaki seçenek doğrudur.
Ücret tahakkuk kaydında Sosyal Güvenlik Kurumu'na ödenecek tutarlar (361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri) iki ana bileşenden oluşur: Brüt ücretten kesilen işçi payları ve işletmenin katlandığı işveren payları. Hesaplamada 120.000×%15=18.000120.000 \times \%15 = 18.000 TL işçi payı ile 120.000×%22,5=27.000120.000 \times \%22,5 = 27.000 TL işveren payı toplanarak 45.00045.000 TL sonucuna ulaşılır. Bu tutar ilgili hesabın alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal Güvenlik İşçi Payı hesaplanır.
120.000×0,15=18.000120.000 \times 0,15 = 18.000 TL
Brüt ücret üzerinden işçiden kesilecek olan yasal pay belirlenir.
2
Sosyal Güvenlik İşveren Payı hesaplanır.
120.000×0,225=27.000120.000 \times 0,225 = 27.000 TL
İşletmenin brüt ücret dışında ek maliyet olarak üstlendiği işveren payı belirlenir.
3
Toplam Sosyal Güvenlik Yükümlülüğü bulunur.
18.000+27.000=45.00018.000 + 27.000 = 45.000 TL
361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri hesabı, hem işçi hem de işveren paylarının alacak tarafına kaydedilmesiyle oluşur.

Anahtar Kavram

Ücret tahakkukunda Sosyal Güvenlik Kesintileri (361) hem işçi hem de işveren paylarını kapsar.
Soru 167Soru →

İşletmenin geçmiş dönemlerde almış olduğu uzun vadeli banka kredilerinin, bilanço tarihi itibarıyla vadesi bir yılın altına düşen anapara taksitleri ve bu taksitlere ilişkin faizleri aşağıdaki hesaplardan hangisinde izlenmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri

Cevap

Uzun vadeli kredilerin bir yılın altına düşen kısımları 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabında izlenir.
Doğru cevap olan hesap, uzun vadeli (400 grubundaki) kredilerin dönem sonlarında vadesi bir yılın altına inen anapara taksitlerini ve bunlara bağlı faizleri takip etmek için tasarlanmış bir kısa vadeli yabancı kaynak hesabıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun vadesini analiz et
Vade başlangıçta bir yıldan uzun (400) ancak bilanço tarihinde bir yılın altına düşmüş.
Muhasebenin dönemsellik kavramı ve bilanço ilkeleri gereği borçlar vadelerine göre sınıflandırılmalıdır.
2
Tekdüzen Hesap Planı'ndaki ilgili hesabı belirle
303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri hesabı seçilir.
Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısımlarının takibi için özel olarak bu hesap tanımlanmıştır.
3
Aktarım kaydını düşün
400 Banka Kredileri hesabı borçlandırılırken, 303 nolu hesap alacaklandırılır.
Borcun niteliği değişmese de vadesi değiştiği için kaynak hesapları arasında aktarım yapılır.

Anahtar Kavram

Kısa Vadeye Düşen Borçların Sınıflandırılması
Tahmini Süre:45s
Soru 168Soru →

İşletme, satıcı (M) firmasından 15.00015.000 TL tutarındaki ticari malı %20\%20 KDV hariç olarak veresiye (senetsiz) satın almıştır. Mal alımı sırasında hesaplanan KDV tutarı nakit olarak ödenmiş, mal bedeli için ise satıcıya borçlanılmıştır. Bu işlemin muhasebeleştirilmesine ilişkin yevmiye kaydında '320 Satıcılar' hesabı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15.00015.000 TL tutarında alacaklandırılır.

Cevap

İşletmenin senetsiz ticari borcu olan 15.00015.000 TL, pasif karakterli bir hesap olan '320 Satıcılar' hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Veresiye mal alımında işletmenin satıcıya olan senetsiz borcu artmaktadır. '320 Satıcılar' hesabı bir pasif (kaynak) hesabıdır ve kaynak hesaplarındaki artışlar hesabın alacak tarafına kaydedilir. KDV tutarı peşin ödendiği için satıcıya olan borç sadece malın çıplak bedeli olan 15.00015.000 TL'dir.

Adım Adım Çözüm

1
KDV tutarının hesaplanması
15.000×0,20=3.00015.000 \times 0,20 = 3.000 TL KDV.
Mal alım işlemindeki vergi yükümlülüğünü belirlemek için.
2
Ödeme ve borçlanma tutarlarının ayrıştırılması
3.0003.000 TL peşin ödenen KDV, 15.00015.000 TL ise veresiye (senetsiz) borç.
Hangi tutarın hangi hesaba kaydedileceğini netleştirmek için.
3
Pasif hesap işleyiş kuralının uygulanması
320 Satıcılar hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılır.
Ticari borçlardaki artışlar pasif hesapların (320) alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Pasif Karakterli Hesapların İşleyişi (320 Satıcılar)
Tahmini Süre:45s
Soru 169Soru →

İşletme, bir önceki ay personelin ücretinden kestiği 15.00015.000 TL tutarındaki gelir vergisini banka aracılığıyla vergi dairesine ödemiştir. Bu ödeme işlemine ilişkin yapılacak günlük defter kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı borçlu, 102 Bankalar hesabı alacaklı

Cevap

Vergi ödemesi yapıldığında, pasif karakterli '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabı azalış gösterdiği için borçlandırılırken, aktif karakterli '102 Bankalar' hesabı azalış gösterdiği için alacaklandırılır.
İşletmenin personelden kestiği vergiler emanet niteliğindedir ve '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabında izlenir. Bu borç ödendiğinde, ilgili pasif hesap borçlandırılarak kapatılır ve ödeme bankadan yapıldığı için '102 Bankalar' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Daha önce personelden kesilen (tahakkuk eden) bir vergi borcunun ödenmesi.
Ödeme işlemi mevcut bir yükümlülüğü sona erdirir.
2
İlgili hesapları ve işleyiş yönlerini tespit et
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (Pasif Hesap) azalır -> Borç. 102 Bankalar (Aktif Hesap) azalır -> Alacak.
Pasif hesaplardaki azalışlar borç tarafına, aktif hesaplardaki azalışlar alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının İşleyişi

Daha Fazla Pratik

Sosyal güvenlik primlerinin (SGK) ödenmesi durumunda hangi hesabın borçlandırılacağını düşününüz.
Tahmini Süre:45s
Soru 170Soru →

İşletme, daha önce müşterisinden %20\%20 KDV dâhil mal teslimatı için banka aracılığıyla 30.00030.000 TL sipariş avansı almıştır. Söz konusu mallar, maliyeti 35.00035.000 TL ve satış fiyatı 50.00050.000 TL + %20\%20 KDV bedelle müşteriye teslim edilmiş; alınan avans mahsup edildikten sonra kalan tutar banka aracılığıyla tahsil edilmiştir. Bu bilgilere göre, malın teslimine ilişkin yapılması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 30.00030.000 (Borç), 102 BANKALAR 30.00030.000 (Borç) / 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 50.00050.000 (Alacak), 391 HESAPLANAN KDV 10.00010.000 (Alacak)

Cevap

Malın teslimine ilişkin doğru yevmiye kaydı; 340 Alınan Sipariş Avansları ve 102 Bankalar hesaplarının borçlandırılması, 600 Yurtiçi Satışlar ve 391 Hesaplanan KDV hesaplarının ise alacaklandırılması şeklinde olan seçenektir.
Doğru yanıt olan seçenekte, işletmenin malı teslim etmesiyle birlikte daha önce bir borç (yükümlülük) olarak kaydettiği '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabı kapatılmak üzere borçlandırılmıştır. Toplam fatura tutarı olan 60.00060.000 TL'nin ( 50.00050.000 TL Satış + 10.00010.000 TL KDV) avanstan kalan kısmı olan 30.00030.000 TL banka aracılığıyla tahsil edildiği için '102 Bankalar' hesabı da borçlandırılmıştır. Alacak tarafında ise net satış geliri '600 Yurtiçi Satışlar' ve KDV tutarı '391 Hesaplanan KDV' hesaplarında gösterilerek işlem dengelenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam fatura tutarının hesaplanması
Fatura Tutarı = Satış Fiyatı + KDV = 50.000+(50.000×0,20)=60.00050.000 + (50.000 \times 0,20) = 60.000 TL
Müşteriye kesilecek olan faturanın toplam yükümlülüğünü belirlemek gerekir.
2
Alınan avansın mahsup edilmesi
Mahsup Edilecek Avans = 30.00030.000 TL
Daha önce alınan ve 340 hesabında izlenen avans, malın teslimi ile birlikte borç kaydedilerek kapatılmalıdır.
3
Kalan tahsilat tutarının hesaplanması
Bankaya Yatacak Tutar = Toplam Fatura - Alınan Avans = 60.000−30.000=30.00060.000 - 30.000 = 30.000 TL
Müşterinin avans dışındaki bakiye borcunu banka aracılığıyla ödediği belirtilmiştir.
4
Yevmiye kaydının oluşturulması
Borç tarafına 340 (30.00030.000) ve 102 (30.00030.000); Alacak tarafına 600 (50.00050.000) ve 391 (10.00010.000) yazılır.
Tekdüzen Hesap Planı standartlarına göre satış gelirinin tahakkuku ve avansın kapatılması kuralları uygulanır.

Anahtar Kavram

Alınan sipariş avanslarının mahsubu ve satış gelirinin muhasebeleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, alınan avansın döviz cinsinden olduğu ve mal teslim tarihinde kur farkı oluştuğu senaryoyu çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 171Soru →

İşletme, 31.12.202531.12.2025 tarihinde yaptığı envanter çalışmaları sonucunda, takip eden faaliyet dönemi (bir yıl) içinde emekli olması beklenen personeline ödenecek kıdem tazminatları için karşılık ayırmıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 372372 Kıdem Tazminatı Karşılığı

Cevap

İşletmenin bir yıl içinde ödemeyi öngördüğü kıdem tazminatları için '372 Kıdem Tazminatı Karşılığı' hesabı alacaklandırılmalıdır.
Kıdem tazminatı karşılıkları, personelin emeklilik veya işten ayrılma gibi durumlarda alacağı tazminatların dönemsellik ilkesi gereği bugünden giderleştirilmesi işlemidir. İşletme takip eden bir yıl içinde bu ödemeyi yapmayı öngördüğü için, kısa vadeli borç ve gider karşılıkları grubu içinde yer alan '372 Kıdem Tazminatı Karşılığı' hesabını alacaklandırarak pasif bir yükümlülük oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Yükümlülüğün niteliğini belirlemek
Kıdem tazminatı bir 'borç ve gider karşılığı' niteliğindedir.
Gelecekte gerçekleşmesi beklenen ancak tutarı veya zamanı kesin olmayan yükümlülükler karşılık olarak kaydedilir.
2
Vade analizi yapmak
Sorudaki 'takip eden faaliyet dönemi' ifadesi vadenin 11 yılın altında (kısa vadeli) olduğunu gösterir.
Tekdüzen Hesap Planı'nda kısa vadeli yabancı kaynaklar 33 ile başlayan hesap gruplarında izlenir.
3
Hesap seçimi yapmak
Kısa vadeli kıdem tazminatı karşılığı için 372372 kodlu hesap kullanılır.
3737 Borç ve Gider Karşılıkları grubunda yer alan 372372 hesabı, bu amaç için ayrılmış özel hesaptır.

Anahtar Kavram

Kısa Vadeli Borç ve Gider Karşılıkları
Tahmini Süre:45s
Soru 172Soru →

İşletme, 01.12.202501.12.2025 tarihinde satıcı (B) firmasından 5.0005.000 USD tutarında ticari malı veresiye (senetsiz) olarak satın almıştır. İşlem tarihindeki kur 11 USD = 32,0032,00 TL’dir. İşletme, dönem sonuna kadar bu borcuna ilişkin herhangi bir ödeme yapmamıştır. 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılan değerleme çalışmalarında kurun 11 USD = 34,5034,50 TL olduğu belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin dönem sonunda yapması gereken kur farkı kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 656 Kambiyo Zararları hesabı 12.50012.500 TL borçlandırılır.

Cevap

Dönem sonu değerleme kaydında 656 Kambiyo Zararları hesabı 12.50012.500 TL borçlandırılmalıdır.
Dönem sonunda kur 32,0032,00 TL'den 34,5034,50 TL'ye çıktığında işletmenin 5.0005.000 USD olan borcu TL bazında 12.50012.500 TL artmıştır. Bu durum işletme için bir kambiyo zararıdır. Tekdüzen Hesap Planı uyarınca bu zarar '656 Kambiyo Zararları' hesabının borcuna, borçtaki artış ise '320 Satıcılar' hesabının alacağına kaydedilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlem tarihindeki (ilk kayıt) borç tutarının TL karşılığını hesapla.
5.000 USD×32,00 TL/USD=160.000 TL5.000 \text{ USD} \times 32,00 \text{ TL/USD} = 160.000 \text{ TL}
Borcun başlangıçtaki defter değerini belirlemek için.
2
Dönem sonundaki (güncel) borç tutarının TL karşılığını hesapla.
5.000 USD×34,50 TL/USD=172.500 TL5.000 \text{ USD} \times 34,50 \text{ TL/USD} = 172.500 \text{ TL}
Envanter tarihindeki güncel borç yükümlülüğünü belirlemek için.
3
Aradaki kur farkını ve yönünü tespit et.
172.500−160.000=12.500 TL172.500 - 160.000 = 12.500 \text{ TL} (Artış)
Değerleme sonucu ortaya çıkan farkın tutarını belirlemek için.
4
Farkın muhasebe mantığına göre analizini yap.
Borç artışı = Zarar (Gider). Pasif hesap (320) artışı = Alacak.
Yabancı kaynaklardaki (borçlardaki) kur artışları işletme için bir maliyet/zarar unsurudur.

Anahtar Kavram

Yabancı paralı ticari borçların dönem sonu değerlemesinde kur artışı olması durumunda, borç tutarı artar ve bu artış Kambiyo Zararları hesabında izlenir.
Soru 173Soru →

İşletme, satıcı (Z) firmasına olan 40.00040.000 TL tutarındaki senetsiz borcunu kapatmak amacıyla bir ödeme planı yapmıştır. Bu kapsamda borcun 15.00015.000 TL'lik kısmı nakit olarak ödenmiş, kalan ana borç tutarı için ise 1.0001.000 TL vade farkı (faiz) kabul edilerek 26.00026.000 TL nominal değerli bir bono düzenlenip satıcıya teslim edilmiştir. Buna göre, bu işlemin muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Satıcılar hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Satıcılar hesabının borçlandırılması ifadesi doğrudur; çünkü senetsiz borcun kapatılması işlemi pasif bir hesabın azalışını temsil eder ve orijinal ana borç tutarı olan 40.00040.000 TL üzerinden borç kaydı yapılır.
Doğru ifadeye göre, işletmenin satıcıya olan senetsiz borcu sona erdiği için 'Satıcılar' hesabı orijinal ana borç tutarı olan 40.00040.000 TL kadar borçlandırılır. Muhasebe mantığında bir yükümlülüğün azalması, ilgili pasif hesabın borç tarafına kayıt yapılmasıyla sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapatılacak olan senetsiz borç tutarını belirleme
320320 Satıcılar hesabı 40.00040.000 TL borçlandırılır.
İşletmenin satıcıya olan mevcut senetsiz yükümlülüğü sona ermektedir.
2
Yapılan nakit ödemeyi kaydetme
100100 Kasa hesabı 15.00015.000 TL alacaklandırılır.
Varlık hesabındaki azalış alacak tarafına kaydedilir.
3
Kabul edilen vade farkını (faiz) giderleştirme
780780 Finansman Giderleri hesabı 1.0001.000 TL borçlandırılır.
Borcun ertelenmesi karşılığında katlanılan maliyet bir dönem gideridir.
4
Düzenlenen yeni senedin kaydını yapma
321321 Borç Senetleri hesabı 26.00026.000 TL alacaklandırılır.
Yeni bir senetli borç doğduğu için pasif hesapta artış meydana gelir (25.00025.000 TL kalan ana borç + 1.0001.000 TL vade farkı).

Anahtar Kavram

Ticari borçların nitelik değiştirmesi ve vade farkı muhasebeleştirmesi

İpuçları

1
İşletmenin pasif karakterli borç hesaplarındaki azalışların hangi tarafa kaydedildiğini hatırlayın.
2
Senetsiz bir borcun senetli hale gelmesi durumunda, eski borç hesabı kapatılırken yeni borç hesabı açılır.
3
Bu işlemde 'Satıcılar' hesabı ana borç tutarı kadar azalırken, 'Borç Senetleri' hesabı vade farkı dahil edilmiş nominal değer üzerinden artacaktır.

Daha Fazla Pratik

Borç senetlerinin dönem sonunda tasarruf değerine (reeskont) indirgenmesi işlemlerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 174Soru →

İşletme, Şubat 20262026 döneminde bir hukuk bürosundan danışmanlık hizmeti almış ve brüt 30.00030.000 TL tutarında serbest meslek makbuzu karşılığında ödeme yapmıştır. İşlemle ilgili detaylar aşağıda verilmiştir:

KalemTutar / Oran
Brüt Hizmet Bedeli30.00030.000 TL
Gelir Vergisi Stopaj Oranı%20\%20
Damga Vergisi225225 TL

Net tutar işletmenin banka hesabından ödenmiş olup vergi kesintileri ilgili dönemde vergi dairesine ödenmek üzere kaydedilmiştir. Buna göre, söz konusu işlemin günlük defter kaydında '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 6.2256.225 TL alacaklı

Cevap

6.2256.225 TL tutarındaki toplam vergi yükümlülüğü '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabının alacak tarafına kaydedilmelidir.
Doğru cevap olan 6.2256.225 TL alacak kaydı, işletmenin brüt hizmet bedeli üzerinden kestiği gelir vergisi (6.0006.000 TL) ve ödemesi gereken damga vergisinin (225225 TL) toplamını yansıtmaktadır. Bu tutar devlete olan bir yükümlülük olduğu için pasif karakterli '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabının alacak tarafında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Gelir vergisi stopajını hesapla
30.000×%20=6.00030.000 \times \%20 = 6.000 TL
Serbest meslek ödemelerinde brüt tutar üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapılır.
2
Toplam ödenecek vergiyi belirle
6.0006.000 (Stopaj) + 225225 (Damga Vergisi) = 6.2256.225 TL
İşletmenin vergi dairesine ödemekle yükümlü olduğu tüm vergi ve fonlar 360 hesabında toplanır.
3
Muhasebe kaydının yönünü belirle
Alacak (Pasif hesap artışı)
360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabı pasif karakterli bir hesaptır ve yükümlülük artışları hesabın alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Vergi Tevkifatı ve Pasif Hesap İşleyişi

İpuçları

1
360 hesabı bir borç (kaynak) hesabıdır.
2
Brüt bedelden yapılan kesintiler ve eklenen vergilerin toplamını düşünün.
3
Gelir vergisi stopajı ve damga vergisini toplayarak alacak tarafına kaydedin.

Daha Fazla Pratik

Vergi kesintilerinin bankadan ödenmesi durumunda yapılacak kaydı gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 175Soru →

İşletme, faaliyetlerini finanse etmek amacıyla 01.10.202601.10.2026 tarihinde ana ortağından 150.000150.000 TL nakit borç almıştır. İşletmenin 31.12.202631.12.2026 tarihinde yaptığı envanter çalışmaları sonucunda, bu borca ilişkin 15.00015.000 TL tutarında faiz tahakkuku hesaplanmış ancak ödemesi henüz yapılmamıştır.

Buna göre, dönem sonunda yapılması gereken faiz tahakkuk kaydında alacaklandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 337 Diğer Borç Taksit ve Faizleri

Cevap

Dönem sonunda yapılması gereken faiz tahakkuk kaydında alacaklandırılması gereken hesap '337 Diğer Borç Taksit ve Faizleri' hesabıdır.
İşletmenin ortaklarından aldığı borçlar '331 Ortaklara Borçlar' hesabında takip edilir. Bu borçlar için dönem sonlarında hesaplanan (tahakkuk eden) ancak vadesi gelmediği için ödenmeyen faizler, Tekdüzen Hesap Planı açıklamaları uyarınca '337 Diğer Borç Taksit ve Faizleri' hesabının alacağına kaydedilmelidir. Bu hesap, 'Diğer Borçlar' grubundaki yükümlülüklerin faizlerini ve vadesi bir yılın altına inen taksitlerini izlemek için tasarlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Borcun niteliğini belirleme
Borç ortağa aittir ve '33 Diğer Borçlar' grubunda yer alır.
Ortaklardan alınan borçlar ticari bir işlemden kaynaklanmadığı sürece bu grupta izlenmelidir.
2
Giderin mahiyetini ve dönemsellik ilkesini uygulama
15.00015.000 TL tutarındaki faiz 2026 yılına ait bir finansman gideridir (780780 Finansman Giderleri).
Dönemsellik ilkesi gereği, ödeme yapılmasa bile ilgili dönemin gideri kaydedilmelidir.
3
Tahakkuk hesabını belirleme
'337 Diğer Borç Taksit ve Faizleri' hesabı alacaklandırılır.
Tekdüzen Hesap Planı'na göre, 33 grubundaki borçlara ilişkin tahakkuk eden faizler bu hesapta takip edilir.

Anahtar Kavram

Diğer Borçlar Grubu Tahakkuk İşlemleri

İpuçları

1
Ortağa olan borcun hangi grupta yer aldığını düşünün (32 Ticari Borçlar mı, yoksa 33 Diğer Borçlar mı?).
2
33 grubundaki borçların faiz tahakkukları için bu grubun sonunda yer alan özel bir hesap kullanılmalıdır.
3
Hesap planında 337 nolu hesabın adını ve işleyişini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Aynı borç ortağa değil de personele olsaydı (örneğin personelden alınan borç), tahakkuk kaydında hangi hesaplar değişirdi?

Alternatif Yöntem

Eğer faiz o anda nakit ödenseydi '100 Kasa' alacaklanacaktı; ancak ödenmediği ve ortağa olan bir borç grubuna ait olduğu için 'Diğer Borçlar' grubu içindeki tahakkuk hesabı seçilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 176Soru →

İşletme, 20262026 yılı Ocak ayında teslim etmeyi taahhüt ettiği ticari mallar için 20252025 yılı Aralık ayında müşterisinden 40.00040.000 TL tutarında bir sipariş avansını nakit olarak tahsil etmiştir. 1515 Ocak 20262026 tarihinde, maliyeti 65.00065.000 TL olan söz konusu mallar %20\%20 KDV hariç 100.000100.000 TL bedelle müşteriye sevk edilerek teslim edilmiştir. Teslim anında müşteriye %5\%5 oranında satış iskontosu uygulanmış; avans tutarı mahsup edildikten sonra kalan bakiye için müşteriden bir çek alınmıştır.

Bu bilgilere göre, 1515 Ocak 20262026 tarihindeki mal teslimine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında borçlandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340 Alınan Sipariş Avansları 40.00040.000 TL ve 101 Alınan Çekler 74.00074.000 TL

Cevap

Mal teslim kaydında 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı 40.00040.000 TL ve 101 Alınan Çekler hesabı 74.00074.000 TL borçlandırılmalıdır.
İşletme malı teslim ettiğinde, daha önce pasif karakterli olarak alacak kaydettiği sipariş avansını borçlandırarak kapatmalıdır. İşlemde net satış bedeli 95.00095.000 TL, KDV 19.00019.000 TL olmak üzere toplam alacak 114.000114.000 TL'dir. Mevcut 40.00040.000 TL avans mahsup edildiğinde müşteriden alınacak net tutar 74.00074.000 TL olur ve bu tutar alınan çekler hesabına borç yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Satış iskontosu ve net satış tutarının hesaplanması
İskonto: 100.000×%5=5.000100.000 \times \%5 = 5.000 TL; Net Satış: 100.000−5.000=95.000100.000 - 5.000 = 95.000 TL
KDV ve tahsilat tutarı net satış bedeli üzerinden hesaplanmalıdır.
2
Hesaplanan KDV tutarının belirlenmesi
95.000×%20=19.00095.000 \times \%20 = 19.000 TL
Teslim edilen malın vergi yükümlülüğü net bedel üzerinden doğar.
3
Toplam tahsil edilecek tutarın ve kalan bakiyenin bulunması
Toplam: 95.000+19.000=114.00095.000 + 19.000 = 114.000 TL; Kalan: 114.000−40.000=74.000114.000 - 40.000 = 74.000 TL
Müşteriden alınan avans mahsup edildikten sonra kalan tutar için çek alınmıştır.
4
Yevmiye kaydının borç taraflarının kaydedilmesi
340 (B) 40.00040.000, 101 (B) 74.00074.000, 611 (B) 5.0005.000
Avansın kapatılması, çek girişi ve iskontonun izlenmesi için bu hesaplar borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Alınan sipariş avanslarının mal teslimi sırasında hasılat ve KDV ile mahsup edilerek kapatılması.

İpuçları

1
Öncelikle mal teslim anındaki net satış bedelini ve bunun üzerinden hesaplanacak KDV'yi bulun.
2
Daha önce alınan avansın tutarını toplam borçtan (Satış + KDV) düşerek müşteriden o an ne kadar tahsilat yapılacağını hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Avansın döviz cinsinden alınması durumunda dönem sonu kur değerlemesi işlemlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 177Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla nominal değeri 900.000900.000 TL olan 66 ay vadeli finansman bonolarını yıllık %40\%40 iskonto oranı ile ihraç etmiştir. İskonto hesaplamasında iç iskonto yöntemi esas alınacaktır.

Buna göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli bilançosunda yer alacak "308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları (-)" hesabının tutarı ve bononun "Net Değeri" aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları: 100.000100.000 TL; Bononun Net Değeri: 800.000800.000 TL

Cevap

31.12.2025 bilançosunda 308 Menkul Kıymetler İhraç Farkları hesabı 100.000 TL bakiye verir ve bononun net değeri 800.000 TL olarak görünür.
Doğru cevap seçeneği, iç iskonto yöntemiyle hesaplanan 150.000150.000 TL'lik toplam farkın, 22 aylık (50.00050.000 TL) itfa payı düşüldükten sonra kalan 100.000100.000 TL'lik bakiyesini ve bu bakiyenin nominal değerden düşülmesiyle elde edilen 800.000800.000 TL'lik net değeri içermektedir. Bu işlem hem dönemsellik kavramına hem de bilançonun sunum ilkelerine tam uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Finansman bonosunun peşin (ihraç) değerini iç iskonto yöntemiyle hesaplayınız.
Pes\cinDeg˘er=900.000/(1+(0,40×6/12))=900.000/1,20=750.000Peşin Değer = 900.000 / (1 + (0,40 \times 6/12)) = 900.000 / 1,20 = 750.000 TL
İç iskonto formülü (P=S/(1+r⋅t)P = S / (1 + r \cdot t)) kullanılarak bononun bugünkü değeri bulunur.
2
Toplam ihraç farkını (faiz yükünü) belirleyiniz.
900.000−750.000=150.000900.000 - 750.000 = 150.000 TL
Nominal değer ile peşin değer arasındaki fark, vadedeki toplam faiz gideridir ve başlangıçta 308 hesabına borç kaydedilir.
3
31.12.2025 tarihine kadar geçen süreye (Kasım ve Aralık - 2 ay) isabet eden itfa tutarını hesaplayınız.
150.000×(2/6)=50.000150.000 \times (2 / 6) = 50.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği, 6 aylık toplam faiz yükünün 2 aylık kısmı 2025 yılına gider olarak yazılmalı ve 308 hesabından düşülmelidir.
4
308 hesabının kalan bakiyesini ve bononun bilançodaki net değerini hesaplayınız.
308 Bakiyesi: 150.000−50.000=100.000150.000 - 50.000 = 100.000 TL; Net Değer: 900.000−100.000=800.000900.000 - 100.000 = 800.000 TL
Menkul kıymetler bilançoda nominal değerlerinden itfa edilmemiş ihraç farkları düşülerek net değerleri ile gösterilir.

Anahtar Kavram

İç İskonto Yöntemi ve Menkul Kıymet İhraç Farklarının İtfası

İpuçları

1
İskonto hesaplamasında nominal değer üzerinden değil, peşin değer üzerinden işlem yapılan iç iskonto yöntemini kullanmayı unutmayın.
2
01.11.2025 ile 31.12.2025 arasında tam olarak 2 ay geçtiğini ve bu sürenin 6 aylık toplam vadeye oranlanması gerektiğini dikkate alın.
3
308 hesabı aktif karakterli bir düzenleyici hesap olsa da pasifte (borçlar grubunda) eksi değerle yer alır; net değer hesaplanırken nominalden düşülür.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu 'Çıkarılmış Tahviller' (405) ve 'Tahvil İhraç Farkları' (408) hesapları için uzun vadeli perspektifle çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 178Soru →

İşletme, 01.11.202501.11.2025 tarihinde üretim faaliyetlerinde kullanmak amacıyla bağlı ortaklığından 1.800.0001.800.000 TL + %20\%20 KDV tutarında bir makine satın almıştır. KDV tutarı peşin ödenmiş, makine bedeli ise yıllık %12\%12 basit faiz uygulanmak suretiyle 33 eşit taksitte (her yılın 11 Kasım tarihinde) ödenecektir. İşletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapacağı dönem sonu işlemlerinde, bu borç yükümlülüğü ile ilgili olarak vadesi bir yılın altına düşen anapara ve faiz tutarlarının izlendiği hesapta raporlanması gereken toplam tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 636.000

Cevap

Dönem sonunda kısa vadeye düşen anapara ve faiz tutarı 636.000 TL olarak hesaplanmalıdır.
Doğru cevap, vadesi bir yılın altına düşen anapara taksiti olan 600.000 TL ile 01.11.2025 - 31.12.2025 tarihleri arasındaki 2 aylık işlemiş faiz tutarı olan 36.000 TL'nin toplamı olan 636.000 TL'dir. Tekdüzen Hesap Planı'na göre, ticari nitelikli olmayan borçların (makine alımı gibi) vadesi bir yılın altına düşen anapara taksitleri ve işlemiş faizleri '337 Diğer Borç Taksit ve Faizleri' hesabında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Kısa vadeye düşen anapara taksitini hesaplayınız.
1.800.000/3=600.0001.800.000 / 3 = 600.000 TL
Borç 3 eşit taksitte ödeneceğinden, ilk bir yıl içinde ödenecek olan kısım kısa vadeli borç niteliğindedir.
2
Dönem sonuna kadar (01.11 - 31.12) gerçekleşen faiz tahakkukunu hesaplayınız.
1.800.000×0,12×(2/12)=36.0001.800.000 \times 0,12 \times (2 / 12) = 36.000 TL
Dönemsellik kavramı gereği, ödeme henüz yapılmasa da cari döneme ait 2 aylık faiz giderinin kaydedilmesi gerekir.
3
Vadesi bir yılın altına düşen anapara ve faizleri içeren ilgili hesap bakiyesini belirleyiniz.
600.000+36.000=636.000600.000 + 36.000 = 636.000 TL
Tekdüzen Hesap Planı'na göre 337 nolu hesap, diğer borçlar grubundaki hesapların vadesi bir yılın altına inen hem anapara hem de faiz kısımlarını kapsar.

Anahtar Kavram

Diğer Borçların Kısa Vadeye Aktarımı ve Faiz Tahakkuku (337 nolu hesap kullanımı)

İpuçları

1
Makine alımı ticari bir mal alımı olmadığı için borç 'Diğer Borçlar' grubunda izlenmelidir.
2
31 Aralık tarihinde, önümüzdeki 12 ay içinde ödenecek anapara taksitini ve o güne kadar işlemiş faizi hesaplamanız gerekir.
3
1 Kasım - 31 Aralık arası tam 2 aydır; faiz oranını yıllık değil, bu 2 aylık süre için uygulayın ve anapara taksitine ekleyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi '303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri ve Faizleri' hesabı ile banka kredileri üzerinden yaparak aradaki farkı analiz ediniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 179Soru →

İşletmenin 20252025 yılı dönem sonu verileri şu şekildedir:

UnsurTutar (TL)
Ticari Kâr640.000640.000
Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler60.00060.000
Vergiye Tabi Olmayan Gelirler (İstisnalar)20.00020.000

Kurumlar vergisi oranının %25\%25 olduğu ve işletmenin yıl içinde peşin ödediği herhangi bir vergi bulunmadığı varsayıldığında; 31.12.202531.12.2025 tarihinde yapılması gereken vergi karşılığı kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 691691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabı 170.000170.000 TL borçlandırılır.

Cevap

691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabının 170.000 TL borçlandırılması doğrudur.
Kurumlar vergisi, işletmenin ticari kârı üzerinden değil, vergi kanunlarına göre hesaplanan mali kâr (matrah) üzerinden hesaplanır. Örnekte matrah 680.000680.000 TL olarak bulunmuş ve %25\%25 vergi oranıyla 170.000170.000 TL karşılık tutarına ulaşılmıştır. Bu tutar, dönem kârından indirilecek bir yükümlülük olduğu için '691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları' hesabının borcuna, gelecekte ödenecek bir borç karşılığı olduğu için de '370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları' hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi matrahının (mali kârın) belirlenmesi
640.000 (Ticari Kaˆr)+60.000 (KKEG)−20.000 (I˙stisna)=680.000640.000 \text{ (Ticari Kâr)} + 60.000 \text{ (KKEG)} - 20.000 \text{ (İstisna)} = 680.000 TL
Vergi hesaplanırken kanunen gider kabul edilmeyen unsurlar ticari kâra eklenir, vergiden muaf gelirler ise düşülür.
2
Vergi karşılığı tutarının hesaplanması
680.000×%25=170.000680.000 \times \%25 = 170.000 TL
Mali kâr üzerinden yasal kurumlar vergisi oranı uygulanarak dönem yükümlülüğü bulunur.
3
Muhasebe kaydının yapılması
691 (Borç) 170.000 / 370 (Alacak) 170.000
Ayrılan karşılık dönem kârını azalttığı için 691 borçlandırılır, pasif karakterli bir borç karşılığı olduğu için 370 alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Ticari kârdan mali kâra geçiş ve kurumlar vergisi karşılığının muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Vergi hesaplamasında 'Ticari Kâr + KKEG - İstisnalar' formülünü kullanarak matrahı bulun.
2
Bulduğunuz matraha vergi oranını uygulayın ve bu tutarı borç karşılığı olarak pasif bir hesapta (370) alacaklandırın.
3
Borçlandırılacak hesap bir gider hesabı değil, dönem kârını düzenleyen 691 nolu hesaptır.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin yıl içinde ödediği peşin vergiler (geçici vergi) olsaydı, dönem sonunda 371 nolu hesabın nasıl kullanılacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 180Soru →

İşletme, 20262026 yılı Eylül ayında teslim etmeyi taahhüt ettiği ticari mallar için Temmuz 20262026 tarihinde müşterisinden %20\%20 KDV hariç 80.00080.000 TL tutarında bir sipariş avansını banka aracılığıyla tahsil etmiştir. KDV tutarı da avansla birlikte banka hesabına yatırılmıştır. Bu işleme ilişkin yapılacak yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 340 Alınan Sipariş Avansları hesabı 80.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Doğru ifade, 340 Alınan Sipariş Avansları hesabının 80.000 TL tutarında alacaklandırılmasıdır.
İşletme bir müşterisinden gelecekte teslim edeceği mallar için avans aldığında, bu tutar işletme için bir yükümlülük (borç) teşkil eder. Tekdüzen Hesap Planı'na göre bu tür kısa vadeli avanslar '340 Alınan Sipariş Avansları' hesabında izlenir. Pasif karakterli hesaplarda artışlar alacak tarafa kaydedildiğinden, avans tutarı olan 80.000 TL bu hesabın alacağına yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Müşteriden mal tesliminden önce nakit girişi sağlanmıştır, bu bir 'Alınan Sipariş Avansı'dır.
Henüz gerçekleşmemiş bir satış için alınan bedeller borç (yabancı kaynak) olarak izlenmelidir.
2
KDV tutarını hesapla
80.000×0,20=16.00080.000 \times 0,20 = 16.000 TL KDV hesaplanmıştır.
Avans ödemeleri KDV'ye tabidir ve tahsilat anında KDV'nin de muhasebeleştirilmesi gerekir.
3
Yevmiye kaydını oluştur
102 Bankalar (Borç) 96.000 TL, 340 Alınan Sipariş Avansları (Alacak) 80.000 TL, 391 Hesaplanan KDV (Alacak) 16.000 TL.
Varlık artışı borca, borç (kaynak) ve KDV yükümlülüğü artışı alacağa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Alınan sipariş avansları, mal teslimi gerçekleşene kadar işletme için bir borçtur ve pasif karakterli bir hesapta izlenir.

İpuçları

1
Müşteriden alınan para işletme için bir varlık artışı mıdır yoksa bir yükümlülük müdür?
2
Mal henüz teslim edilmediğine göre 'Satış' hesabı kullanılamaz. Bu durumda tahsil edilen tutar hangi pasif kodlu hesapta bekletilmelidir?
3
Hesap planında 3'lü grup kısa vadeli yabancı kaynakları temsil eder. Alınan avansın kodunu hatırlayın: 340.

Daha Fazla Pratik

Avansla alınan mallar teslim edildiğinde yapılacak mahsup kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 9 / 15Sonraki
Yabancı Kaynaklar Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 9 | Examkin