Examkin

Sigorta Şirketleri Muhasebesi

192 soru

Soru 61Soru →

Bir sigorta şirketi, önceki hesap döneminde gerçekleşen ve karşılık ayırdığı 120.000120.000 TL tutarındaki hasar dosyasının kesinleşmesi üzerine tazminat tutarını banka hesabından ödemiştir. Bu ödeme işlemine ait muhasebe kaydında borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 381381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı

Cevap

Daha önce ayrılan karşılıkların ödenmesi durumunda '381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' hesabı borçlandırılmalıdır.
Daha önce karşılık ayrılmış bir hasar ödendiğinde, işletmenin bu hasara ilişkin yükümlülüğü sona erer. Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre, pasif bir hesap olan 'Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' hesabı borçlandırılarak bu yükümlülük kayıtlardan çıkarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Daha önce ayrılmış bir karşılık (muallak hasar) olup olmadığını kontrol et.
Soruda önceki dönemde 120.000120.000 TL karşılık ayrıldığı belirtilmiştir.
Karşılık ayrılmışsa, bu tutar işletme için bir borç hükmündedir ve bilançonun pasifinde yer alır.
2
Ödeme yapıldığında borcun kapanış kaydını yap.
381381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı borçlandırılır.
Pasif karakterli hesaplar borçlandırılarak azaltılır veya kapatılır.
3
Ödeme aracını alacaklandır.
102102 Bankalar hesabı alacaklandırılır.
Aktif karakterli olan banka hesabı, ödeme nedeniyle azaldığı için alacak tarafa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığının Tasfiyesi

İpuçları

1
Karşılık ayrılması, işletmenin bir borç üstlendiği anlamına gelir.
2
Bir borç ödendiğinde, o borcu temsil eden pasif hesap nasıl bir işleme tabi tutulur?

Daha Fazla Pratik

Karşılık tutarından daha fazla bir ödeme yapılması durumunda aradaki farkın hangi hesaba kaydedileceğini araştırınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 62Soru →

Bir sigorta işletmesi, acentesi vasıtasıyla daha önce düzenlediği 24.00024.000 TL brüt prim tutarındaki bir poliçeyi, poliçe vadesi dolmadan iptal (storno) etmiştir. Poliçe tanzim edildiğinde %5\%5 BSMV hesaplanmış ve acenteye brüt prim üzerinden %10\%10 oranında komisyon tahakkuk ettirilmiştir.

Bu poliçenin iptaline ilişkin yapılacak muhasebe kaydında, acenteden geri alınacak komisyon tutarı için "320 Acentelere Borçlar" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2.4002.400 TL Borç

Cevap

Poliçenin iptal edilmesi durumunda, brüt prim (24.00024.000 TL) üzerinden hesaplanan %10\%10 komisyon tutarı olan 2.4002.400 TL, acenteye olan borcu azalttığı için "320 Acentelere Borçlar" hesabına borç kaydedilir.
Doğru yanıt olan 2.4002.400 TL Borç ifadesi, brüt prim tutarı olan 24.00024.000 TL'nin %10\%10 komisyon karşılığıdır. Sigorta muhasebesinde poliçe iptal edildiğinde (storno), acentenin komisyon hakkı da geri alınır. Bu durum sigorta şirketinin acenteye olan borcunu azalttığı için "320 Acentelere Borçlar" hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Acenteye tahakkuk ettirilen komisyon tutarının hesaplanması
24.000×0,10=2.40024.000 \times 0,10 = 2.400 TL
Komisyon, poliçenin brüt prim tutarı üzerinden hesaplanır.
2
İptal (storno) işleminin muhasebe mantığının belirlenmesi
Borç azalması (Borç kaydı)
Poliçe iptal edildiğinde acenteye ödenecek komisyon hakkı ortadan kalkar, bu da işletmenin acenteye olan borcunu azaltır.
3
Doğru hesabın ve kayıt yönünün seçilmesi
320 Acentelere Borçlar hesabı borçlandırılır.
Pasif karakterli borç hesaplarındaki azalışlar borç tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptallerinde (storno), acenteye verilen komisyonun brüt prim üzerinden hesaplanarak ters kayıtla geri alınması.
Tahmini Süre:45s
Soru 63Soru →

Bir sigorta işletmesi, acentesi aracılığıyla 20.00020.000 TL brüt primli ve %5\%5 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'ne (BSMV) tabi olan bir poliçe düzenlemiştir. Bu poliçe üretimi sonucunda, sigorta şirketinin yapacağı muhasebe kaydında "Acenteler" hesabına borç kaydedilecek tutar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 21.00021.000 TL

Cevap

Poliçe üretimi sonucunda acente hesabına borç kaydedilecek toplam tutar 21.00021.000 TL'dir.
Sigorta muhasebesinde acenteler aracılığıyla yapılan üretimlerde, sigorta şirketi poliçe bedelini ve vergileri acenteden alacaklı hale gelir. Brüt prim olan 20.00020.000 TL ile bu tutar üzerinden hesaplanan %5\%5 BSMV (1.0001.000 TL) toplandığında, acente cari hesabına borç kaydedilecek toplam tutar 21.00021.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Poliçe üzerinden hesaplanacak BSMV tutarını belirleyiniz.
20.000×0,05=1.00020.000 \times 0,05 = 1.000 TL
Sigorta primleri üzerinden yasal olarak Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi hesaplanmalıdır.
2
Acentenin toplam borç tutarını (tahsilat sorumluluğunu) hesaplayınız.
20.000+1.000=21.00020.000 + 1.000 = 21.000 TL
Acente, sigortalıdan hem ana primi hem de vergiyi tahsil etmekle yükümlü olduğu için cari hesabına bu iki değerin toplamı borç kaydedilir.

Anahtar Kavram

Acente cari hesaplarında poliçe üretimi kaydı brüt prim ve ek vergiler toplamı üzerinden yapılır.

İpuçları

1
Acentenin borcu, sigortalıdan alacağı toplam tutara eşittir.
2
Brüt primin üzerine Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'ni eklemeyi unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Acente komisyonunun tahakkuk kaydının bu işlemden sonra nasıl yapıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 64Soru →

Bir sigorta işletmesi, (X) acentesi vasıtasıyla %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'ne (BSMV) tabi ve %15\%15 acente komisyonu anlaşması olan 120.000120.000 TL brüt prim tutarında bir poliçe düzenlemiştir. Aynı dönem içerisinde, daha önce düzenlenen 40.00040.000 TL brüt prim tutarındaki bir başka poliçe ise iptal (storno) edilmiştir.

Bu işlemlerin muhasebeleştirilmesi sonucunda, sigorta işletmesinin "120 Acentelerden Alacaklar" hesabının borç bakiyesi kaç TL olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 72.00072.000

Cevap

Poliçe üretimi ve iptal işlemleri sonrasında "120 Acentelerden Alacaklar" hesabının borç bakiyesi 72.00072.000 TL olur.
Doğru cevap olan 72.00072.000 TL seçeneği, poliçe üretimi (120.000120.000 TL prim + %5\%5 BSMV - %15\%15 komisyon = 108.000108.000 TL borç etkisi) ile poliçe iptalinin (40.00040.000 TL prim + %5\%5 BSMV - %15\%15 komisyon = 36.00036.000 TL alacak etkisi) netleştirilmesi sonucu elde edilen tutardır.

Adım Adım Çözüm

1
Poliçe üretim kaydındaki acente borcunu hesapla
Acente Borcu: 120.000+(120.000×0,05)=126.000120.000 + (120.000 \times 0,05) = 126.000 TL
Sigorta şirketi için acente, brüt prim ve BSMV toplamı kadar borçlanır.
2
Üretim üzerinden acente komisyonunu hesapla ve acente hesabından düş
Komisyon: 120.000×0,15=18.000120.000 \times 0,15 = 18.000 TL; Net Borç: 126.000−18.000=108.000126.000 - 18.000 = 108.000 TL
Acente komisyonu, sigorta şirketinin acenteye borcudur ve alacağından mahsup edilir.
3
Poliçe iptal (storno) işleminin acente hesabına etkisini hesapla
İptal Edilen Alacak: 40.000+(40.000×0,05)=42.00040.000 + (40.000 \times 0,05) = 42.000 TL (Alacak kaydı)
Poliçe iptal edildiğinde, iade edilecek toplam tutar acentenin sigorta şirketine olan borcunu azaltır.
4
İptal edilen poliçenin komisyon iadesini hesapla ve acente hesabına borç yaz
Komisyon İadesi: 40.000×0,15=6.00040.000 \times 0,15 = 6.000 TL (Borç kaydı)
Poliçe iptal olduğunda, acenteye önceden verilen komisyon geri alınır, bu da acentenin borcunu artırır.
5
Hesabın nihai borç bakiyesini bul
Bakiye: (126.000+6.000)−(18.000+42.000)=132.000−60.000=72.000(126.000 + 6.000) - (18.000 + 42.000) = 132.000 - 60.000 = 72.000 TL
Borç tarafındaki üretim ve komisyon iadesi toplamından, alacak tarafındaki komisyon tahakkuku ve poliçe iptali toplamı çıkarılır.

Anahtar Kavram

Sigorta muhasebesinde acente cari hesap işlemleri; üretim anında brüt prim ve BSMV'nin borç, komisyonun alacak kaydedilmesi; iptal anında ise bu işlemlerin tersine çevrilmesi esasına dayanır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 65Soru →

Bir sigorta işletmesi, 20242024 yılı Aralık ayında ihbarı yapılan bir hasar dosyası için 150.000150.000 TL tutarında muallak hasar ve tazminat karşılığı ayırmıştır. Söz konusu hasar dosyası 20252025 yılının Mart ayında 165.000165.000 TL tutarında kesinleşmiş ve tazminat tutarı banka kanalıyla ödenmiştir.

Buna göre, 20252025 yılında yapılacak ödeme kaydında borçlandırılacak hesaplar ve tutarları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 381381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı: 150.000150.000 TL, 622622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar: 15.00015.000 TL

Cevap

Borç tarafında 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı 150.000 TL ve 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı 15.000 TL tutarlarıyla yer almalıdır.
Sigorta işletmeleri, dönem sonunda ihbar edilmiş ancak henüz ödenmemiş hasarlar için Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı (381381) ayırır. Bir sonraki dönemde bu hasar kesinleşip ödendiğinde, öncelikle pasifteki karşılık hesabı borçlandırılarak kapatılır. Ödenen tutar (165.000165.000 TL) ile ayrılan karşılık (150.000150.000 TL) arasındaki pozitif fark (15.00015.000 TL), cari dönemin teknik gideri olarak 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılık hesabının kapatılması
381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı 150.000150.000 TL borçlandırılır.
Dönem sonunda ayrılan karşılık, hasar kesinleşip ödeme yapıldığında ters kayıtla kapatılmalıdır.
2
Farkın hesaplanması
165.000−150.000=15.000165.000 - 150.000 = 15.000 TL
Ödenen tutar, ayrılan karşılıktan fazla olduğu için aradaki fark cari dönemin hasar giderini oluşturur.
3
Dönem içi hasar giderinin kaydedilmesi
622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı 15.00015.000 TL borçlandırılır.
Karşılığı aşan hasar ödemeleri doğrudan teknik gider hesabına kaydedilir.
4
Ödemenin tamamlanması
102 Bankalar hesabı 165.000165.000 TL alacaklandırılır.
Ödeme banka aracılığıyla yapıldığı için varlık hesabında azalış kaydedilir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılıklarının Tasfiyesi

Daha Fazla Pratik

Karşılık tutarının ödenen tutardan daha yüksek olduğu durumdaki (gelir kaydedilmesi) muhasebe kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 66Soru →

Aras Sigorta A.Ş., 2025 yılı dönem sonunda yangın branşındaki bir hasar dosyası için 520.000520.000 TL 'Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' ayırmıştır. Şirketin bu branştaki reasürans devir oranı %40\%40 olup, karşılığın reasürör payı da ilgili hesaplarda usulüne uygun takip edilmiştir. 2026 yılı içerisinde söz konusu hasar dosyası 580.000580.000 TL tutarında kesinleşmiş, banka aracılığıyla ödenmiş ve reasürör payı tahakkuk ettirilmiştir. Ayrıca hasarlı emtiadan 25.00025.000 TL sovtaj (hurda) geliri elde edilmiştir.

Bu bilgilere göre, 2026 yılında gerçekleştirilen hasar tasfiyesi ve karşılık iptali işlemlerinin, işletmenin teknik bölüm kâr veya zararı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknik kâr üzerinde 11.00011.000 TL tutarında azaltıcı (gider) bir etki yaratır.

Cevap

İşlemler sonucunda teknik kâr üzerinde 11.00011.000 TL tutarında azaltıcı (gider) bir etki oluşur.
Doğru yanıt olan seçenek, hem 2025 yılından devreden karşılığın net tutarını (312.000312.000 TL) hem de 2026 yılındaki hasar ödemesinin sovtaj ve reasürans sonrası net maliyetini (323.000323.000 TL) doğru analiz ederek aradaki 11.00011.000 TL'lik ek gider yükünü saptamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
2025 yılından devreden net muallak hasar karşılığı tutarını hesaplayınız.
520.000×(1−0,40)=312.000520.000 \times (1 - 0,40) = 312.000 TL
Geçmiş dönemde ayrılan karşılığın net yükünü bulmak için reasürör payı düşülmelidir.
2
2026 yılında gerçekleşen hasarın net maliyetini hesaplayınız.
580.000−(580.000×0,40)−25.000=323.000580.000 - (580.000 \times 0,40) - 25.000 = 323.000 TL
Gerçekleşen hasar maliyetinden hem reasüröre devredilen pay hem de elde edilen sovtaj geliri düşülmelidir.
3
Karşılık iptali ile gerçekleşen hasar maliyeti arasındaki farkı bulunuz.
312.000(GelirEtkisi)−323.000(GiderEtkisi)=−11.000312.000 (Gelir Etkisi) - 323.000 (Gider Etkisi) = -11.000 TL
Önceki dönemde ayrılan karşılık (iptal edildiği için gelir) gerçekleşen maliyetten az olduğu için aradaki fark dönem kârını azaltan bir gider etkisidir.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde hasar tasfiyesi sırasında, ödenen hasar ve reasürör payı ile önceki dönemden devreden muallak hasar karşılığı ve reasürör payının netleştirilerek dönem sonucuna aktarılması esastır.

İpuçları

1
Soruyu çözerken 2025 yılından gelen karşılıkların iptalinin gelir, 2026 ödemelerinin ise gider olduğunu unutmayın.
2
Hem karşılıkların hem de ödemelerin 'net' (reasürör payı ve sovtaj sonrası) tutarları üzerinden bir kıyaslama yapmayı deneyin.
3
Net Karşılık = 520.000×0,60520.000 \times 0,60; Net Ödeme = (580.000×0,60)−25.000(580.000 \times 0,60) - 25.000 formüllerini kullanarak sonuca ulaşabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Farklı reasürans oranları ve rücu gelirleri ekleyerek benzer senaryolar üzerinde çalışmak kavramı pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 67Soru →

Anadolu Sigorta A.Ş., bir acentesi aracılığıyla 20.00020.000 TLTL net prim tutarında bir yangın sigortası poliçesi düzenlemiştir. Poliçe üzerinden %5\%5 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) hesaplanmıştır. Sigorta Şirketleri Tek Düzen Hesap Planı'na göre, bu poliçe üretim işleminin muhasebeleştirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 122 Acenteler Hesabı 21.00021.000 TLTL borçlandırılır; 711 Yazılan Primler Hesabı 20.00020.000 TLTL ve 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 1.0001.000 TLTL alacaklandırılır.

Cevap

122 Acenteler hesabının 21.00021.000 TLTL borçlandırıldığı, 711 Yazılan Primler hesabının 20.00020.000 TLTL ve 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının 1.0001.000 TLTL alacaklandırıldığı ifade doğrudur.
Poliçe üretimi sırasında sigorta şirketi acentesinden toplam prim tutarını alacaklanır. Bu nedenle '122 Acenteler' hesabı brüt tutar olan 21.00021.000 TLTL ile borçlandırılır. Şirketin esas faaliyet geliri olan net prim '711711 Yazılan Primler' hesabına 20.00020.000 TLTL alacak olarak kaydedilirken, sigortalıdan tahsil edilen vergi devlete ödenmek üzere '360360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabında 1.0001.000 TLTL alacak olarak gösterilir.

Adım Adım Çözüm

1
BSMV tutarını hesaplayın.
20.000×0,05=1.00020.000 \times 0,05 = 1.000 TLTL
Sigorta poliçelerinde net prim üzerinden %5\%5 BSMV hesaplanması yasal zorunluluktur.
2
Acenteden tahsil edilecek brüt prim tutarını belirleyin.
20.000+1.000=21.00020.000 + 1.000 = 21.000 TLTL
Acenteler, net prim ve vergiden oluşan brüt tutarı sigortalıdan tahsil etmekle yükümlüdür.
3
Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre yevmiye kaydını oluşturun.
122 (B), 711 (A), 360 (A)
Üretilen poliçeler için acente borçlandırılırken, prim geliri ve ödenecek vergi alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi üretiminde net prim, BSMV ve brüt primin muhasebeleşme mantığı.

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinde prim gelirlerinin genel muhasebedeki 600 nolu hesap yerine hangi hesap grubunda takip edildiğini hatırlayın.
2
BSMV'nin net prim üzerine eklendiğini ve acentenin bu toplam tutardan sorumlu olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Poliçenin aynı dönem içinde iptal edilmesi durumunda yapılacak ters kayıt işlemini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 68Soru →

56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin kullanmak zorunda olduğu "Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı", genel ticari işletmelerin tabi olduğu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (MSUGT) düzenlemelerinden belirli yapısal özellikleriyle ayrılmaktadır.

Buna göre, sigorta şirketlerinin asli faaliyetlerinden doğan teknik gelir ve giderlerinin izlendiği hesap sınıfları ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Asli faaliyetlere ilişkin teknik gelir ve giderler; hayat ve hayat dışı branş ayrımı gözetilerek 7 ve 8 no'lu özel hesap sınıflarında takip edilir ve dönem sonlarında gelir tablosuna aktarılır.

Cevap

Sigorta şirketlerinin asli faaliyetlerine ilişkin teknik gelir ve giderlerin hayat ve hayat dışı branş ayrımıyla 7 ve 8 no'lu hesap sınıflarında takip edilmesi doğru bir uygulamadır.
Sigorta ve reasürans şirketlerinde muhasebe sistemi, faaliyetlerin branş bazında (yangın, nakliyat, kaza, hayat vb.) izlenmesine olanak sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu amaçla, genel muhasebe sistemindeki 7 no'lu maliyet sınıfı ve 8 no'lu sınıf, sigortacılıkta teknik gelir ve giderlerin (primler, hasarlar, komisyonlar, karşılıklar) branş ayrımıyla izlendiği alanlara dönüştürülmüştür. 7 no'lu sınıf Hayat Dışı, 8 no'lu sınıf ise Hayat branşları içindir.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortacılık mevzuatındaki hesap planı yapısını incelemek
Sigorta şirketlerinin genel TDHP'den farklı olarak 7 ve 8 no'lu sınıfları teknik gelir/gider sınıfı olarak kullandığını saptamak.
Sigorta muhasebesinde branş bazlı raporlama yasal bir zorunluluktur.
2
Hesap sınıflarının fonksiyonlarını belirlemek
7 no'lu sınıfın 'Hayat Dışı Teknik Bölüm', 8 no'lu sınıfın ise 'Hayat Teknik Bölüm' (ve Emeklilik) için ayrıldığını belirlemek.
Hangi faaliyetin hangi grupta izleneceğini doğru sınıflandırmak gerekir.
3
Dönem sonu aktarım mekanizmasını kontrol etmek
Bu sınıflardaki teknik sonuçların 6 no'lu Gelir Tablosu grubuna devredilerek nihai kâr/zararın oluştuğunu anlamak.
Tüm ihtisas muhasebelerinde olduğu gibi sonuçlar en nihayetinde standart mali tablolara ulaşmalıdır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nın (TDHP) Branş Bazlı Teknik Sınıflandırma Yapısı

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinin en büyük farkı, ana faaliyet gelirlerini (prim) ve giderlerini (hasar) izlerken branş ayrımı yapmalarıdır.
2
Genel ticari hesap planında 7 no'lu sınıf maliyet hesapları içindir ancak sigortacılıkta burası 'Hayat Dışı Teknik Bölüm' olarak adlandırılır.
3
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda 7 Hayat Dışı, 8 ise Hayat ve Emeklilik teknik gelir/giderlerini temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Sigorta şirketlerinde teknik karşılıkların (kazanılmamış primler karşılığı gibi) hesaplanması ve muhasebeleştirilmesi konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 69Soru →

Anadolu Güvence Sigorta A.Ş., 1414 Ekim 20252025 tarihinde bir yıl süreli ve 73.00073.000 TL brüt prim tutarlı bir yangın sigortası poliçesi düzenlemiştir. Şirketin hesap dönemi takvim yılı olup, teknik karşılıklarını gün esasına (pro-rata) göre hesaplamaktadır. Buna göre, sigorta şirketinin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla ayırması gereken "Kazanılmamış Primler Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 57.200

Cevap

Sigorta şirketinin ayırması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı tutarı 57.200 TL'dir.
Poliçe 1414 Ekim'de başladığı için 20252025 yılında 7979 gün yürürlükte kalmıştır. Bir yıl 365365 gün kabul edildiğinde, riskin 20262026 yılına sarkan kısmı 286286 gündür. Günlük prim 200200 TL (73.000/36573.000 / 365) olduğundan, karşılık tutarı 286×200=57.200286 \times 200 = 57.200 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük prim tutarının hesaplanması
73.000/365=20073.000 / 365 = 200 TL/gün
Gün esasına göre karşılık hesaplamak için poliçenin bir günlük prim maliyeti bulunmalıdır.
2
Cari dönemde (2025) geçen gün sayısının belirlenmesi
Ekim: 1818 gün (31−14+131 - 14 + 1), Kasım: 3030 gün, Aralık: 3131 gün. Toplam = 7979 gün
Poliçe başlangıç tarihinden dönem sonuna kadar olan sürenin tespiti gerekir.
3
Gelecek döneme sarkan (kazanılmamış) gün sayısının hesaplanması
365−79=286365 - 79 = 286 gün
Kazanılmamış primler karşılığı, riskin henüz gerçekleşmediği gelecek döneme ait primlerin ertesi yıla devredilmesi için ayrılır.
4
Toplam karşılık tutarının hesaplanması
286286 gün ×200\times 200 TL/gün =57.200= 57.200 TL
Kalan gün sayısı ile günlük prim tutarının çarpımı karşılık tutarını verir.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), yürürlükteki sigorta sözleşmeleri için tahakkuk etmiş primlerin, gün esasına göre bir sonraki hesap dönemine sarkan kısmını ifade eder.

Daha Fazla Pratik

Muallak hasar karşılıklarının ihbar edilmiş ancak ödenmemiş hasarlar üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 70Soru →

Zümrüt Sigorta A.Ş., bir acentesi aracılığıyla 120.000120.000 TL net prim ve %5\%5 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) içeren bir kasko poliçesi düzenlemiştir. Söz konusu poliçe için acenteye %15\%15 oranında komisyon tahakkuk ettirilmiştir. Sigortalının talebi üzerine bu poliçenin aynı hesap dönemi içerisinde iptal edildiği varsayıldığında, Sigorta Şirketleri Tek Düzen Hesap Planı'na göre yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 YAZILAN PRİMLER: 120.000120.000 (B), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR: 6.0006.000 (B), 122 ACENTELER: 18.00018.000 (B) / 122 ACENTELER: 126.000126.000 (A), 741 KOMİSYON GİDERLERİ: 18.00018.000 (A)

Cevap

Poliçe iptalinde net prim tutarı (120.000120.000 TL) ve BSMV (6.0006.000 TL) borçlandırılarak gelir ve vergi yükümlülüğü azaltılırken; acente komisyonu (18.00018.000 TL) geri alınarak 741 hesabı alacaklandırılır ve toplam brüt tutar (126.000126.000 TL) acente cari hesabından düşülür.
Poliçe iptal edildiğinde, sigorta şirketi daha önce gelir yazdığı net primi (711) ve devlete ödeyeceği vergiyi (360) geri çektiği için bu hesapları borçlandırır. Aynı zamanda acenteye daha önce ödediği/borçlandığı komisyonu (741) geri aldığı için gider hesabını alacaklandırarak azaltır. Acente cari hesabı (122) ise hem brüt prim iadesi kadar alacaklandırılır hem de geri alınan komisyon kadar borçlandırılarak netleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
BSMV tutarını hesapla
120.000×0,05=6.000120.000 \times 0,05 = 6.000 TL
Sigorta poliçelerinde net prim üzerinden hesaplanan vergi yükümlülüğünü belirlemek için.
2
Acente komisyon tutarını hesapla
120.000×0,15=18.000120.000 \times 0,15 = 18.000 TL
Acenteye verilen komisyonun iptal edilen kısmını (iade alınacak tutarı) belirlemek için.
3
İade edilecek brüt tutarı (Acente borç azalışı) hesapla
120.000+6.000=126.000120.000 + 6.000 = 126.000 TL
Acentenin sigorta şirketine olan toplam yükümlülüğünden düşülecek tutarı bulmak için.
4
Poliçe iptal ve komisyon iade kaydını oluştur
711 (B) 120.000120.000, 360 (B) 6.0006.000, 122 (B) 18.00018.000 / 122 (A) 126.000126.000, 741 (A) 18.00018.000
Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na uygun olarak üretim kayıtlarını ters işlemle kapatmak için.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptallerinde, prim gelirleri (711) ve vergiler (360) borçlandırılarak azaltılırken, gider yazılan komisyonlar (741) alacaklandırılarak düzeltilir.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptali dönem sonundan sonra gerçekleşirse 'Kazanılmamış Primler Karşılığı' hesabının nasıl etkileneceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 71Soru →

Bir sigorta işletmesi, 21 Ekim 2025 tarihinde bir yıl (365365 gün) vadeli bir poliçe düzenleyerek 219.000219.000 TL brüt prim tahakkuk ettirmiştir. Şirket, teknik karşılıkların hesaplanmasında yasal olarak zorunlu olan 'gün esası' (pro-rata temporis) yöntemini kullanmaktadır. Buna göre, işletmenin 31.12.2025 tarihi itibarıyla ayırması gereken 'Kazanılmamış Primler Karşılığı' (Brüt) tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 175.800175.800

Cevap

İşletmenin ayırması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı tutarı 175.800175.800 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, poliçenin 21 Ekim 2025'ten 31 Aralık 2025'e kadar geçen 72 günlük kısmının kazanıldığı, kalan 293 günlük kısmın ise kazanılmadığı gerçeğine dayanır. 219.000219.000 TL'lik toplam primin 365 güne bölünmesiyle ulaşılan günlük 600600 TL tutarı, 293 gün ile çarpıldığında 175.800175.800 TL sonucuna ulaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Poliçenin 2025 yılı içerisinde yürürlükte kaldığı gün sayısını belirlemek.
Ekim (1111 gün) + Kasım (3030 gün) + Aralık (3131 gün) = 7272 gün.
Gün esası (pro-rata) yönteminde poliçenin başlangıç tarihinden dönem sonuna kadar geçen süre tam olarak hesaplanmalıdır.
2
2026 yılına sarkan, yani henüz kazanılmamış olan gün sayısını hesaplamak.
365−72=293365 - 72 = 293 gün.
Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), bilançonun pasifinde yer alan bir teknik karşılıktır ve gelecek döneme ait primleri ifade eder.
3
Günlük prim tutarını bulmak ve kazanılmamış gün sayısı ile çarparak karşılık tutarına ulaşmak.
(219.000/365219.000 / 365) ×293=600×293=175.800\times 293 = 600 \times 293 = 175.800 TL.
Toplam primin gün sayısına bölünmesiyle elde edilen günlük birim primin, kazanılmamış günlerle çarpılması net sonucu verir.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), sigorta şirketlerinin dönem sonu işlemlerinde ayırdığı en temel teknik karşılıktır ve bilançonun pasifinde 'Teknik Karşılıklar' başlığı altında raporlanır.

Daha Fazla Pratik

Muallak Hasar Tazminat Karşılığı ve Dengeleme Karşılığı gibi diğer teknik karşılıkların bilanço ve gelir tablosu üzerindeki etkilerini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Toplam primden, cari döneme isabet eden kazanılmış prim tutarının (72×600=43.20072 \times 600 = 43.200 TL) çıkarılmasıyla da (219.000−43.200=175.800219.000 - 43.200 = 175.800 TL) sonuca ulaşılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 72Soru →

(A) Sigorta A.Ş., yangın branşında ürettiği 2.400.0002.400.000 TL tutarındaki brüt primlerin %40\%40’ını, aralarındaki bölüşmeli (kotpar) reasürans anlaşması uyarınca (B) Reasürans Şirketi’ne devretmiştir. Anlaşma şartlarına göre sedan şirket, devrettiği primler üzerinden %20\%20 oranında komisyon geliri elde edecektir. Bu bilgilere göre, (A) Sigorta A.Ş.'nin reasürans devir işlemine ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 REASÜRÖRLERE DEVREDİLEN PRİMLER: 960.000960.000 (BORÇ) / 602 REASÜRÖRLERDEN ALINAN KOMİSYONLAR: 192.000192.000 (ALACAK), 322 REASÜRANS İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR: 768.000768.000 (ALACAK)

Cevap

Reasürörlere devredilen primlerin 711 nolu hesaba borç, alınan komisyonun 602 nolu hesaba alacak ve net farkın 322 nolu borç hesabına alacak kaydedildiği seçenek doğrudur.
Doğru kayıt, sedan şirketin reasüröre devrettiği brüt tutarı (711) maliyet olarak borçlandırırken, bu işlemden doğan komisyon gelirini (602) ve reasüröre karşı oluşan net yükümlülüğünü (322) alacaklandırmasını içerir.

Adım Adım Çözüm

1
Reasüröre devredilen (sedan) prim tutarını hesapla
2.400.000×0,40=960.0002.400.000 \times 0,40 = 960.000 TL
Bölüşmeli anlaşma gereği riskin ve primin %40\%40'ı devredilmektedir.
2
Devredilen prim üzerinden sedan şirketin kazanacağı komisyonu hesapla
960.000×0,20=192.000960.000 \times 0,20 = 192.000 TL
Reasürör, aldığı iş karşılığında sedan şirkete devredilen prim üzerinden komisyon öder.
3
Reasüröre olan net borç tutarını belirle
960.000−192.000=768.000960.000 - 192.000 = 768.000 TL
Şirket borcu olan primden alacağı olan komisyonu mahsup ederek net yükümlülüğünü bulur.
4
Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre hesapları sınıflandır
711 (Borç), 602 (Alacak), 322 (Alacak)
Sedan şirketler için 711 teknik gider (devir), 602 teknik gelir (komisyon) ve 322 bilanço içi borç hesabıdır.

Anahtar Kavram

Sedan şirketlerde reasürans devir kayıtları

İpuçları

1
Sedan şirketin reasüröre devrettiği prim bir gider/maliyet karakterli teknik hesaptır.
2
Komisyon geliri, sadece reasüröre devredilen %40\%40'lık kısım üzerinden hesaplanmalıdır.
3
Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'nda prim devri için 711, komisyon geliri için 602 ve net borç takibi için 322 hesapları kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi 'Hasar Rücusu' (Claim Recovery) durumu için yaparak reasürörden tahsil edilecek hasar payının 122 nolu hesaba nasıl kaydedildiğini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Önce net borcu hesaplamak yerine, brüt devredilen primi borç yazıp, komisyonu alacak yazdıktan sonra yevmiye maddesinin alacak tarafındaki eksik tutarı 322 hesabına yazarak denkleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 73Soru →

Bir sigorta işletmesi ile (G) acentesi arasındaki cari hesap sözleşmesi uyarınca; acente tarafından düzenlenen poliçeler üzerinden %5\%5 oranında BSMV hesaplanmakta ve acenteye brüt prim üzerinden %10\%10 oranında komisyon verilmektedir. (G) acentesinin Mart ayı faaliyetlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

- Mart ayı içerisinde düzenlenen poliçelerin brüt prim toplamı: 150.000150.000 TL
- Mart ayı içerisinde iptal edilen (storno) poliçelerin brüt prim toplamı: 30.00030.000 TL
- Acente tarafından sigorta şirketine gönderilen nakit tutar: 80.00080.000 TL

Buna göre, Mart ayı sonunda sigorta işletmesinin (G) acentesinden olan net alacağı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 34.000

Cevap

Mart ayı sonunda sigorta işletmesinin acenteden olan net alacağı 34.000 TL'dir.
Doğru çözümde, üretim ve iptal işlemlerinin her biri için brüt prim, BSMV ve komisyon dengesi kurulmuştur. Üretim neticesinde acente 142.500142.500 TL borçlanmış, iptaller neticesinde bu borç 28.50028.500 TL azalmıştır. Kalan 114.000114.000 TL borçtan 80.00080.000 TL nakit ödeme yapıldığında net alacak 34.00034.000 TL olarak kesinleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Mart ayı poliçe üretimi kaynaklı net alacağı hesaplayınız.
142.500 TL
Brüt Prim (150.000150.000) + BSMV (150.000×0,05=7.500150.000 \times 0,05 = 7.500) - Komisyon (150.000×0,10=15.000150.000 \times 0,10 = 15.000) = 142.500142.500 TL.
2
Mart ayı poliçe iptalleri (storno) kaynaklı net azalışı hesaplayınız.
28.500 TL
İptal Brüt Prim (30.00030.000) + İptal BSMV (30.000×0,05=1.50030.000 \times 0,05 = 1.500) - Geri Alınan Komisyon (30.000×0,10=3.00030.000 \times 0,10 = 3.000) = 28.50028.500 TL.
3
Ödeme öncesi toplam cari hesap bakiyesini belirleyiniz.
114.000 TL
Üretim Net Alacak (142.500142.500) - İptal Net Alacak (28.50028.500) = 114.000114.000 TL.
4
Acente tarafından yapılan ödemeyi düşerek nihai bakiyeyi bulunuz.
34.000 TL
Toplam Bakıye (114.000114.000) - Gönderilen Nakit (80.00080.000) = 34.00034.000 TL.

Anahtar Kavram

Sigorta acenteleri cari hesabında, acentenin borcu 'Brüt Prim + BSMV' toplamından, acentenin alacağı olan 'Komisyon Gideri' düşülerek netleştirilir.

İpuçları

1
Cari hesabı hesaplarken Brüt Prim ve BSMV'yi acentenin borcuna, Komisyonu ise acentenin alacağına yazmayı unutmayın.
2
Storno (iptal) işlemleri, üretim işlemlerinin tam tersi yönde etki yapar; yani borç bakiyesini azaltır.
3
Net bakiye = (Üretim Neti - İptal Neti) - Ödenen Nakit formülünü kullanabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptallerinde gün esasına (pro-rata) göre kazanılmamış prim karşılığı hesaplamalarını içeren soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 74Soru →

Ardıç Sigorta A.Ş., %12\%12 komisyon oranı ile çalışan bir acentesi aracılığıyla düzenlediği 150.000150.000 TL net prim ve %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) tutarındaki 11 yıllık yangın sigortası poliçesini, sigortalının talebi üzerine 44 ay sonra iptal etmiştir. İptal işlemi gün esasına (pro-rata) göre yapıldığına göre, bu poliçe iptal işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kaydında '711 Yazılan Primler' ve '122 Acenteler' hesaplarının kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 Yazılan Primler hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılırken, 122 Acenteler hesabı 93.00093.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Doğru uygulamada 711 Yazılan Primler hesabı 100.000100.000 TL borçlandırılmalı, 122 Acenteler hesabı ise komisyon mahsubu sonrası 93.00093.000 TL alacaklandırılmalıdır.
Poliçe iptalinde pro-rata esası uygulandığında, 12 aylık sürenin kalan 8 ayı için prim iadesi hesaplanır. 150.000150.000 TL net primin 8/128/12'si olan 100.000100.000 TL, '711 Yazılan Primler' hesabına borç yazılarak gelir azaltılır. Bu primin vergisi (5.0005.000 TL) de borç kaydedilir. Acenteden geri alınacak %12\%12 komisyon (12.00012.000 TL) '521 Aracılık Komisyonları' hesabına alacak kaydedilir. Acentenin hesabına ise prim ve vergi iadesinden komisyonun düşülmesiyle kalan 93.00093.000 TL alacak kaydedilerek işlem tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İade edilecek net prim tutarının hesaplanması
150.000×(8/12)=100.000150.000 \times (8/12) = 100.000 TL
Poliçe 1 yıllık (12 ay) olup 4 ayı kullanılmıştır. Kalan 8 aylık süre için gün esasına göre iade yapılır.
2
İade edilecek BSMV tutarının hesaplanması
100.000×0,05=5.000100.000 \times 0,05 = 5.000 TL
İade edilen net prim üzerinden hesaplanan verginin de ters kayıtla iptal edilmesi gerekir.
3
Acenteden geri alınacak komisyonun hesaplanması
100.000×0,12=12.000100.000 \times 0,12 = 12.000 TL
Acente, prim iadesi nedeniyle hak etmediği kısımdaki komisyonu sigorta şirketine geri verir.
4
Acente cari hesabına kaydedilecek net tutarın bulunması
100.000+5.000−12.000=93.000100.000 + 5.000 - 12.000 = 93.000 TL
Acenteye iade edilecek brüt tutardan (Prim+Vergi) komisyonun mahsup edilmesiyle acente hesabına alacak kaydedilecek rakam bulunur.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçe iptallerinde, prim gelirleri borçlandırılarak azaltılırken, acenteye olan borç/alacak ilişkisi komisyon giderlerinin iadesiyle birlikte mahsup edilerek kaydedilir.

İpuçları

1
İade edilecek prim tutarını bulmak için poliçenin kalan gün/ay sayısını baz alın.
2
Acenteye iade edilecek brüt tutar (Net Prim + BSMV), acenteden geri alınacak komisyon ile netleştirilir.

Daha Fazla Pratik

Poliçe üretim aşamasındaki BSMV ve komisyon tahakkuk kayıtlarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 75Soru →

Sigorta ve reasürans şirketlerinin finansal raporlama süreçlerini yöneten yasal otorite ve bu şirketlerin uymakla yükümlü olduğu muhasebe esasları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigorta şirketleri, muhasebe kayıtlarında yalnızca Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine tabi olup, bu şirketler için tanımlanmış özel bir sektörel hesap planı bulunmamaktadır.

Cevap

Sigorta şirketlerinin özel bir sektörel hesap planına tabi olmadığını ve yalnızca genel mevzuata (TTK/VUK) tabi olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Sigorta ve reasürans şirketleri, finansal raporlama süreçlerinde 56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve SEDDK tarafından yayımlanan 'Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı ve İzahnamesi'ne tabidir. Bu şirketlerin genel ticari işletmelerin kullandığı standart hesap planını kullanmaları veya yalnızca genel vergi mevzuatına tabi olmaları mümkün değildir. Sektörel faaliyetlerin (teknik kâr/zarar) izlenebilmesi için özel hesap sınıfları (77 ve 88) ve özel mali tablo formatları zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal otorite ve temel mevzuatın belirlenmesi
56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve bu kanuna dayanan SEDDK düzenlemeleri temel yasal çerçevedir.
Sektörel uzmanlık gerektiren alanlarda özel kanunlar genel kanunlara göre önceliklidir.
2
Sektörel muhasebe araçlarının varlığının kontrolü
Sigorta şirketleri, genel TDHP yerine 'Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nı kullanmak zorundadır.
Teknik gelir ve giderlerin (Sınıf 77 ve 88) takibi için bu özel yapı gereklidir.
3
Raporlama ve denetim yükümlülüklerinin analizi
Bağımsız denetim, aktüeryal raporlama ve SEDDK formatında mali tablo hazırlama zorunluluğu saptanır.
Sigortacılık faaliyetlerinin kamu yararını ilgilendirmesi nedeniyle denetim yükümlülükleri sıkı tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Muhasebesi Yasal Çerçevesi ve Sektörel Düzenlemeler

İpuçları

1
Sigorta şirketleri gibi finansal sektör kuruluşları genellikle genel muhasebe kurallarının ötesinde sektörel düzenlemelere tabidir.
2
Türkiye'de sigortacılık sektörünün özel bir hesap planı ve mali tablo formatı olup olmadığını düşünün.
3
Sigortacılık hesap planında yer alan 77 ve 88 numaralı hesap sınıfları, genel TDHP'den temel bir sapma gösterir.

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'ndaki 7. ve 8. hesap sınıflarının işleyişini inceleyerek teknik kârın nasıl hesaplandığını çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 76Soru →

Bir hayat dışı sigorta şirketinin 2025 yılı dönem sonu itibarıyla teknik hesaplarına ilişkin verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

KalemTutar (TL)
Yazılan Brüt Primler2.400.0002.400.000
Reasüröre Devredilen Primler600.000600.000
Dönem Başı Brüt Kazanılmamış Primler Karşılığı800.000800.000
Dönem Sonu Brüt Kazanılmamış Primler Karşılığı1.000.0001.000.000
Dönem Başı Reasürör Payı Kazanılmamış Primler Karşılığı200.000200.000
Dönem Sonu Reasürör Payı Kazanılmamış Primler Karşılığı240.000240.000
Gerçekleşen Net Hasarlar (Tüm karşılık değişimleri dahil)1.100.0001.100.000
Sigorta Faaliyet Giderleri (Teknik)250.000250.000

Bu verilere göre, sigorta şirketinin 2025 yılı 'Teknik Bölüm Dengesi' (Net Teknik Kar/Zarar) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 290.000290.000

Cevap

290.000290.000 TL tutarındaki teknik kar
Doğru yanıt olan tutar, net kazanılan primlerin (1.640.0001.640.000 TL) doğru tespit edilip, bu tutardan gerçekleşen net hasarlar (1.100.0001.100.000 TL) ve teknik faaliyet giderlerinin (250.000250.000 TL) düşülmesiyle elde edilir. Net kazanılan prim hesaplanırken brüt KPK artışından (200.000200.000 TL), reasürör payındaki artışın (40.00040.000 TL) mahsup edilmesi kritik adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Net Yazılan Prim tutarının hesaplanması
2.400.000−600.000=1.800.0002.400.000 - 600.000 = 1.800.000 TL
Sigorta şirketinin kendi üzerinde tuttuğu risk payını bulmak için devredilen primler brüt primden düşülür.
2
Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) net değişiminin hesaplanması
(1.000.000−800.000)−(240.000−200.000)=200.000−40.000=160.000(1.000.000 - 800.000) - (240.000 - 200.000) = 200.000 - 40.000 = 160.000 TL
Net kazanılan primi bulmak için brüt karşılık artışından reasürör payı artışı düşülerek net yükümlülük artışı belirlenir.
3
Net Kazanılan Prim tutarının hesaplanması
1.800.000−160.000=1.640.0001.800.000 - 160.000 = 1.640.000 TL
Yazılan primlerden, gelecek döneme sarkan (henüz kazanılmamış) net kısım çıkarılarak döneme ait net gelir bulunur.
4
Teknik Bölüm Dengesi'nin hesaplanması
1.640.000−1.100.000−250.000=290.0001.640.000 - 1.100.000 - 250.000 = 290.000 TL
Net kazanılan primden gerçekleşen net hasarlar ve faaliyet giderleri çıkarılarak teknik kar/zarar tespit edilir.

Anahtar Kavram

Sigorta teknik karşılıklarının (KPK) net kazanılan prim üzerindeki düzeltici etkisi ve teknik kar analizi.

İpuçları

1
Teknik karı bulmak için önce 'Net Kazanılan Prim' tutarına ulaşmalısınız.
2
Net Kazanılan Prim = (Brüt Yazılan Prim - Reasürör Payı) - (Net Dönem Sonu KPK - Net Dönem Başı KPK) formülünü kullanın.

Daha Fazla Pratik

Farklı branşlarda (hayat vs. hayat dışı) teknik karşılıkların finansal tablolardaki sunum farklarını inceleyin.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 77Soru →

Bir sigorta işletmesi, (M) acentesi aracılığıyla 10.00010.000 TL brüt prim tutarında bir konut sigortası poliçesi düzenlemiştir. Bu işlemde %5\%5 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) hesaplanmış ve acenteye %15\%15 oranında komisyon verilmesi kararlaştırılmıştır. Sigorta şirketi, poliçe üretimlerini acente ile olan cari hesabında netleştirme esasına göre takip etmektedir. Buna göre, bu poliçe üretimi sonucunda sigorta şirketinin acente cari hesabına borç kaydedilmesi gereken net tutar kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9.0009.000

Cevap

İlgili poliçe üretimi sonucunda acente cari hesabına borç kaydedilecek net tutar 9.0009.000 TL'dir.
Poliçe üretimi sırasında sigorta şirketi, sigortalıdan tahsil edilecek olan 'Brüt Prim' ve 'BSMV' toplamı kadar acenteyi borçlandırır (10.50010.500 TL). Ancak acentenin hak kazandığı 'Komisyon' tutarı sigorta şirketi için bir borç (gider) niteliğinde olduğundan, bu tutar acentenin cari borç bakiyesinden düşülür (1.5001.500 TL). Sonuç olarak acente cari hesabı 10.000+500−1.500=9.00010.000 + 500 - 1.500 = 9.000 TL net borç kaydı ile güncellenir.

Adım Adım Çözüm

1
BSMV tutarını hesapla
10.000×%5=50010.000 \times \%5 = 500 TL
Sigorta primleri üzerinden yasal olarak hesaplanan vergi tutarını belirlemek için.
2
Acente komisyon tutarını hesapla
10.000×%15=1.50010.000 \times \%15 = 1.500 TL
Acenteye aracılık hizmeti karşılığında ödenecek bedeli belirlemek için.
3
Acente cari hesabına kaydedilecek net tutarı (borç) hesapla
10.00010.000 (Brüt Prim) + 500500 (BSMV) - 1.5001.500 (Komisyon) = 9.0009.000 TL
Sigorta şirketinin acenteden alacağı; sigortalıdan tahsil edilecek toplam tutardan acente komisyonunun mahsup edilmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde acente cari hesapları; poliçe üretimi sırasında acentenin borçlandığı prim ve vergi tutarlarından, acentenin hak kazandığı komisyon giderinin düşülmesiyle (netleştirme) çalışır.

İpuçları

1
Acente, sigorta şirketi adına tahsilat yaptığı için prim ve vergi toplamı kadar borçlanır.
2
Acentenin kazandığı komisyon, sigorta şirketinin acenteye olan borcudur; bu yüzden acentenin prim borcundan düşülür.
3
Formül: Brüt Prim + BSMV - Acente Komisyonu = Net Cari Borç.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi poliçe iptali (storno) durumu için yaparak kayıtların nasıl tersine döndüğünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 78Soru →

Bir sigorta şirketi, 20242024 yılı dönem sonunda yangın branşına ait bir hasar dosyası için 800.000800.000 TL 'Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' ayırmıştır. Söz konusu poliçedeki reasürans devir oranı %30\%30'dur. 20252025 yılı içerisinde bu hasar dosyası kesinleşmiş ve aşağıdaki işlemler gerçekleşmiştir:

- Sigortalıya 950.000950.000 TL tazminat ödemesi yapılmıştır.
- Hasarlı malın satışı (sovtaj) yoluyla 120.000120.000 TL gelir elde edilmiştir.
- Reasürör payları ve sovtajın reasüröre ait kısmı da dikkate alınarak tüm muhasebe kayıtları tamamlanmıştır.

Buna göre, 20252025 yılı sonunda bu hasar dosyası ile ilgili olarak sigorta şirketinin gelir tablosunda yer alan 'Net Hasar ve Tazminat Gideri' üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 21.00021.000 TL (Artış)

Cevap

Net hasar ve tazminat gideri üzerindeki etki 21.00021.000 TL tutarında bir artıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, sigorta şirketinin reasürans devir oranını (%30\%30) hem dönem başı muallak hasar karşılığına, hem ödenen tazminata hem de elde edilen sovtaj gelirine doğru bir şekilde uygulayarak net hasar maliyetini 21.00021.000 TL olarak hesaplamıştır. İşlem özeti: Net Hasar = (Net Ödeme - Net Sovtaj) - Net Karşılık Tasfiyesi →(665.000−84.000)−560.000=21.000\rightarrow (665.000 - 84.000) - 560.000 = 21.000 TL.

Adım Adım Çözüm

1
20242024 yılından devreden net muallak hasar karşılığını hesaplayınız.
800.000×(1−0,30)=560.000800.000 \times (1 - 0,30) = 560.000 TL
Sigorta şirketi hasarın sadece kendi üzerinde kalan (net) kısmından sorumludur.
2
20252025 yılında yapılan net tazminat ödemesini hesaplayınız.
950.000×(1−0,30)=665.000950.000 \times (1 - 0,30) = 665.000 TL
Ödenen hasarın %30\%30'u reasürörden tahsil edileceği için şirketin net yükü %70\%70'dir.
3
20252025 yılında elde edilen net sovtaj gelirini hesaplayınız.
120.000×(1−0,30)=84.000120.000 \times (1 - 0,30) = 84.000 TL
Sovtaj geliri hasar maliyetini azaltan bir unsurdur ve reasürör payı oranında reasüröre de aittir.
4
20252025 yılı net hasar ve tazminat gideri etkisini formülize ediniz.
(665.000−84.000)−560.000=21.000(665.000 - 84.000) - 560.000 = 21.000 TL
Dönem net hasar gideri = (Net Ödenen Hasar - Net Sovtaj/Rücu) - Dönem Başı Net Muallak Karşılığı.

Anahtar Kavram

Sigortacılıkta Net Hasar Maliyeti Hesaplaması

İpuçları

1
Sigorta şirketinin net yükünü bulmak için tüm brüt rakamları (karşılık, ödeme, sovtaj) reasürans payı düşüldükten sonraki net halleriyle işleme sokun.
2
Sovtaj geliri hasar maliyetini azaltan bir unsurdur. Şirketin reasüröre devrettiği risk oranında sovtaj gelirini de reasürörle paylaşacağını unutmayın.
3
Formül: [(Tazminat−Sovtaj)×0,70]−[Muallak Kars¸ılıg˘ı×0,70][(\text{Tazminat} - \text{Sovtaj}) \times 0,70] - [\text{Muallak Karşılığı} \times 0,70] şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrıldığı yıl ile ödeme yapıldığı yıl arasındaki reasürans anlaşma oranlarının farklı olması durumunda hesaplamanın nasıl değişeceğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Tüm işlemi brüt üzerinden yapıp en son reasürans payını düşebilirsiniz: (950.000−120.000−800.000)=30.000(950.000 - 120.000 - 800.000) = 30.000 TL brüt fark. Şirketin üzerinde kalan pay %70\%70 olduğu için 30.000×0,70=21.00030.000 \times 0,70 = 21.000 TL net etki bulunur.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 79Soru →

Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin muhasebe ve finansal raporlama süreçleri, genel ticari işletmelerden farklı olarak özel bir yasal çerçeveye ve hiyerarşik bir standart yapısına tabidir. 56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulu (SEDDK) tarafından yayımlanan düzenlemeler ışığında; bu şirketlerin muhasebe sistemlerinin kurgulanması, standart uygulaması ve teknik sonuçların raporlanmasına ilişkin aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortacılık muhasebe sistemi, SEDDK tarafından yayımlanan özel düzenlemelerin (Yönetmelik, Tebliğ vb.) öncelikli olarak uygulanması, bu düzenlemelerde hüküm bulunmayan durumlarda ise TMS/TFRS standartlarının esas alınması ilkesine dayanır; teknik faaliyet sonuçları ise genel hesaplardan ayrıştırılarak 7 ve 8 no'lu hesap sınıfları üzerinden "Teknik Bölüm Dengesi" mantığıyla raporlanır.

Cevap

Sigortacılık muhasebesinde SEDDK düzenlemeleri birincil, TMS/TFRS ikincil kaynaktır; teknik sonuçlar ise 7 ve 8 no'lu hesap sınıfları üzerinden Teknik Bölüm Dengesi ile raporlanır.
Doğru ifade, sigorta şirketlerinin raporlama standartlarında SEDDK düzenlemelerinin TMS/TFRS'ye göre öncelikli olduğunu ve teknik faaliyetlerin genel işletme faaliyetlerinden ayrıştırılması için 7. (Gider) ve 8. (Gelir) hesap sınıflarının kullanılarak "Teknik Bölüm Dengesi" (Technical Balance) oluşturulduğunu tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal çerçeve ve otoritenin belirlenmesi
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca SEDDK, sigorta şirketlerinin muhasebe standartlarını belirleme yetkisine sahiptir.
Sigortacılık faaliyetlerinin özel risk yapısı nedeniyle genel ticari kurallardan farklı denetim ve raporlama gereksinimleri vardır.
2
Muhasebe standartları hiyerarşisinin analizi
Hiyerarşi: 1. SEDDK Düzenlemeleri (Yönetmelik/Tebliğ), 2. TMS/TFRS Standartları şeklindedir.
Özel kanun ve düzenlemeler (Lex Specialis), genel düzenlemelere göre önceliklidir.
3
Tek Düzen Hesap Planı (STP) yapısının incelenmesi
Sigortacılık STP'de teknik giderler 7. sınıfta, teknik gelirler 8. sınıfta takip edilir.
Teknik faaliyet sonuçlarının (sigortacılık hizmeti) mali faaliyetlerden (yatırım gelirleri vb.) net bir şekilde ayrıştırılması gerekir.
4
Teknik Kar/Zarar (Denge) aktarım sürecinin tespiti
7 ve 8 no'lu sınıflardaki bakiyeler 'Teknik Bölüm Dengesi' (Hayat, Hayat Dışı vb.) oluşturacak şekilde genel gelir tablosuna aktarılır.
Sigorta şirketinin asıl faaliyet başarısının ölçülmesi için branş bazlı teknik denge hesaplaması yasal bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Muhasebesi Mevzuat Hiyerarşisi ve Teknik Hesap Sınıfları (7/8)

İpuçları

1
Sigorta şirketleri genel ticari işletmelerin kullandığı 600'lü gelir hesaplarını teknik faaliyetleri için kullanmazlar.
2
SEDDK düzenlemeleri ile TMS/TFRS arasındaki ilişkiyi 'özel hüküm genel hükmü bozar' prensibiyle değerlendirin.
3
Sigorta muhasebesinde teknik kar/zarar hesabı (7 ve 8 no'lu sınıflar) ile mali kar/zarar hesabı arasındaki geçiş sürecini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Teknik Karşılıkların (Kazanılmamış Primler ve Muallak Hasarlar) hesaplama yöntemleri ve bu karşılıkların vergi matrahına etkisini inceleyin.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 80Soru →

Bir sigorta işletmesi, yangın sigortası branşında meydana gelen bir hasar sonucunda sigortalısına 80.00080.000 TL tazminat ödemesi yapmıştır. Hasar dosyası üzerinde yapılan incelemede, hasarın oluşumunda kusurlu bulunan üçüncü kişiye karşı rücu hakkı doğduğu kesinleşmiş ve gerekli yasal süreç başlatılmıştır. Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) uyarınca, söz konusu rücu alacağının tahakkuk kaydında kullanılması gereken hesap ve bu hesabın dahil olduğu hesap grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 127 Rücu ve Sovtaj Alacakları / Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar

Cevap

Rücu alacakları, Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar grubu altında yer alan 127 Rücu ve Sovtaj Alacakları hesabında izlenir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP), sigorta şirketlerinin ana faaliyetleri kapsamında oluşan alacaklar 12- Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar grubunda izlenir. Bu grup içerisinde, hasar tazminat ödemesi sonrasında rücu hakkı doğan alacaklar için özel olarak belirlenmiş hesap 127- Rücu ve Sovtaj Alacakları hesabıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirleyin
Hasar ödemesi sonrası üçüncü kişiden tahsil edilecek bir alacak (rücu) hakkı doğmuştur.
Sigorta şirketi ödediği tazminat için kusurlu tarafa halefiyet ilkesi gereği rücu eder.
2
Sektörel hesap planı (STDHP) çerçevesini kontrol edin
Sigorta şirketlerinde ana faaliyetten kaynaklanan alacaklar 12 nolu grupta toplanır.
Genel hesap planındaki Ticari Alacaklar yerine, sigortacılıkta bu grup 'Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar' olarak adlandırılır.
3
Spesifik hesap kodunu seçin
127 - Rücu ve Sovtaj Alacakları hesabı borçlandırılır.
Rücu ve sovtaj işlemlerinin takibi için STDHP'de bu amaçla ayrılmış özel bir alt hesap bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda alacak hesaplarının sektörel uzmanlaşması (127 nolu hesap)
ÖncekiSayfa 4 / 10Sonraki