Examkin

Sigorta Şirketleri Muhasebesi

192 soru

Soru 41Soru →

Yıldız Sigorta A.Ş., bir acentesi kanalıyla düzenlediği nakliyat sigortası poliçesini sigortalının talebi üzerine iptal etmiştir. Poliçeye ilişkin bilgiler aşağıdadır:

KalemTutar / Oran
Net Prim80.00080.000 TLTL
BSMV Oranı%5\%5
Acente Komisyon Oranı%15\%15

Buna göre, poliçenin iptal edilmesi ve acenteye tahakkuk ettirilen komisyonun geri alınmasına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 Yazılan Primler hesabı 80.00080.000 TLTL borçlandırılırken, 740 Komisyon Giderleri hesabı 12.00012.000 TLTL alacaklandırılır.

Cevap

Poliçe iptalinde net prim tutarı kadar 711 Yazılan Primler hesabı borçlandırılır, acenteden geri alınan komisyon tutarı (80.000×%15=12.00080.000 \times \%15 = 12.000 TLTL) kadar ise 740 Komisyon Giderleri hesabı alacaklandırılır.
Sigorta şirketlerinde poliçe iptali gerçekleştiğinde, net prim tutarı 711 Yazılan Primler hesabının borcuna yazılarak gelir azaltılır. Acenteye daha önce ödenen veya borçlanılan komisyonun geri alınması durumunda ise 740 Komisyon Giderleri hesabı alacaklandırılarak gider tutarında azalış sağlanır. Bu iki işlem seçenekte doğru birleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
BSMV ve Komisyon tutarlarını hesaplayınız.
BSMV: 80.000×0,05=4.00080.000 \times 0,05 = 4.000 TLTL; Komisyon: 80.000×0,15=12.00080.000 \times 0,15 = 12.000 TLTL.
Kayıtlarda kullanılacak vergi ve acente maliyet unsurlarını belirlemek için gereklidir.
2
Poliçe iptali (prim iadesi) kaydını oluşturunuz.
711 Yazılan Primler (B) 80.00080.000, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (B) 4.0004.000, 122 Acenteler (A) 84.00084.000.
Daha önce tahakkuk eden gelirin ve vergi borcunun sistemden silinmesi gerekir.
3
Komisyon iadesi kaydını oluşturunuz.
122 Acenteler (B) 12.00012.000, 740 Komisyon Giderleri (A) 12.00012.000.
İptal edilen poliçeye ait acente komisyonunun şirkete geri dönmesini kaydetmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçe iptallerinde, üretim sırasında yapılan kayıtların (prim, vergi ve komisyon) ilgili hesaplar üzerinden ters madde ile düzeltilmesi esastır.
Soru 42Soru →

Bir sigorta işletmesi, 20252025 yılı hesap dönemi sonu itibarıyla teknik karşılıklarını hesaplamaktadır. İşletmenin hasar dosyaları ve aktüeryal verilerine ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Hasar KalemiTutar (TL)
İhbar Edilen Dosyalardaki Toplam Tazminat Talebi600.000600.000
Tahmin Edilen Rücu ve Sovtaj Gelirleri50.00050.000
Gerçekleşmiş Ancak İhbar Edilmemiş Hasarlar (IBNR)180.000180.000

Buna göre, işletmenin dönem sonunda ayırması gereken toplam "Muallak Hasar Karşılığı" tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 730.000730.000

Cevap

İşletmenin dönem sonunda ayırması gereken toplam Muallak Hasar Karşılığı tutarı 730.000730.000 TL'dir.
Toplam Muallak Hasar Karşılığı, ihbar edilmiş tazminat taleplerinden beklenen rücu/sovtaj gelirleri düşüldükten sonra kalan tutar (550.000550.000 TL) ile aktüeryal olarak hesaplanan IBNR tutarının (180.000180.000 TL) toplanmasıyla elde edilir (730.000730.000 TL).

Adım Adım Çözüm

1
İhbar edilmiş hasarlar için net karşılık tutarının hesaplanması
600.000−50.000=550.000600.000 - 50.000 = 550.000 TL
Muallak hasar karşılığı hesaplanırken, ihbar edilen dosyalardan beklenen rücu ve sovtaj gelirleri brüt tutardan indirilir.
2
İhbar edilmiş net tutara IBNR tutarının eklenmesi
550.000+180.000=730.000550.000 + 180.000 = 730.000 TL
Muallak hasar karşılığı; hem ihbar edilmiş (net) hem de gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş (IBNR) hasarların toplamını kapsamalıdır.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı; bilanço tarihi itibarıyla gerçekleşmiş ancak ödenmemiş hasarlar (ihbar edilmişler ve IBNR) için ayrılan teknik karşılıktır.

İpuçları

1
Muallak hasar karşılığı sadece bildirilmiş olanları değil, bildirilmemiş riskleri de kapsar.
2
Tahmin edilen geri kazanımların (rücu ve sovtaj) karşılık tutarını azaltıcı bir etkisi olduğunu hatırlayınız.
3
Formül: (İhbar Edilen Hasar - Rücu/Sovtaj) + IBNR şeklinde kurgulanmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrıldıktan sonraki dönemde ödenen hasarlar ile karşılık tutarı arasındaki farkın 'Hasar Gideri' üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 43Soru →

Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin finansal tablolarını oluştururken kullandıkları özel hesap planı yapısı, genel ticari işletmelerin uyguladığı sistemden önemli farklılıklar göstermektedir. Bu doğrultuda, sigorta şirketlerinin ana faaliyet konuları olan poliçe üretimi, hasar ödemeleri ve reasürans işlemleri gibi doğrudan teknik sonuçları etkileyen gelir ve giderlerin izlendiği hesap sınıfları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77 ve 88 nolu hesap sınıfları

Cevap

Sigorta ve reasürans işlemlerinden doğan teknik gelir ve giderler 7 ve 8 nolu hesap sınıflarında izlenir.
Sigortacılık mevzuatı ve ilgili tebliğler uyarınca, sigorta şirketlerinin ana faaliyetlerinden doğan teknik gelir ve giderleri (prim, hasar, komisyon, reasürans payları vb.) 77 (Hayat Dışı Teknik Hesaplar) ve 88 (Hayat ve Emeklilik Teknik Hesaplar) nolu hesap sınıflarında takip edilir. Bu hesaplar dönem sonunda kapatılarak gelir tablosunun ilgili teknik bölümlerine aktarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) yapısını incelemek
STDHP'nin genel işletme muhasebesinden (MSUGT) farklı olarak teknik faaliyetlere özel sınıflar ayırdığı görülür.
Sigortacılık faaliyetlerinin karmaşıklığı ve branş bazlı takibi özel bir hesap sınıflandırması gerektirir.
2
Teknik gelir ve giderlerin sınıflandırılmasını yapmak
Hayat dışı sigorta teknik işlemlerinin 77 nolu sınıfta, hayat ve emeklilik teknik işlemlerinin ise 88 nolu sınıfta toplandığı belirlenir.
Gelir tablosunun teknik bölümünü oluşturacak verilerin branş ayrımına göre doğru tasnif edilmesi gerekir.
3
66 nolu sınıfın sigortacılık muhasebesindeki işlevini saptamak
66 nolu sınıfın sadece 'Teknik Olmayan Bölüm' gelir ve giderleri için kullanıldığı sonucuna varılır.
Ana faaliyet dışı giderlerin (genel yönetim, finansman vb.) teknik sonuçlardan ayrıştırılması sağlanır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda Teknik Hesap Sınıfları

İpuçları

1
Sigorta şirketleri genel ticari işletmelerin kullandığı 600'lü hesapları sadece 'teknik olmayan' faaliyetleri için kullanırlar.
2
Teknik faaliyetler (prim ve hasar gibi) için 7 ve 8 ile başlayan özel sınıflar mevcuttur.
3
Hayat dışı branşlar 7, hayat ve emeklilik branşları ise 8 nolu sınıfta muhasebeleştirilir.

Daha Fazla Pratik

Teknik hesap sınıflarının dönem sonu kapatma kayıtlarını ve gelir tablosuyla ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 44Soru →

Çınar Sigorta A.Ş., bir acentesi aracılığıyla düzenlediği 60.00060.000 TL net prim ve %5\%5 BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) içeren bir nakliyat sigortası poliçesini, sigortalının talebi üzerine iptal etmiştir. Poliçe düzenlenirken acenteye %12\%12 oranında komisyon tahakkuk ettirildiği bilinmektedir. Buna göre, söz konusu poliçe iptal işleminin muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 Yazılan Primler hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Poliçe iptal işleminde gelirlerin iptali için '711 Yazılan Primler' hesabı net prim tutarı olan 60.00060.000 TL kadar borçlandırılır.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı uyarınca, poliçe üretildiğinde alacaklandırılan '711 Yazılan Primler' hesabı, poliçenin iptal edilmesi durumunda net prim tutarı kadar borçlandırılarak ilgili dönem geliri azaltılır. Senaryoda net prim 60.00060.000 TL olduğu için bu tutarın borç kaydedilmesi doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Net prim ve BSMV tutarlarının ayrıştırılması
Net Prim: 60.00060.000 TL, BSMV (%5\%5): 3.0003.000 TL, Brüt Prim: 63.00063.000 TL
Muhasebe kaydında vergi ve gelir hesaplarının ayrı izlenmesi gerekir.
2
Prim iptal kaydının belirlenmesi
711 Yazılan Primler (Borç): 60.00060.000 TL, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (Borç): 3.0003.000 TL
Gelir ve vergi yükümlülüğünün ortadan kalktığını göstermek için ilgili hesaplar borç tarafa yazılır.
3
Acente alacağının azaltılması
122 Acenteler (Alacak): 63.00063.000 TL
Poliçe iptaliyle birlikte acenteden olan toplam alacak brüt tutar kadar azalır.
4
Komisyon iptalinin hesaplanması ve kaydedilmesi
60.000×0,12=7.20060.000 \times 0,12 = 7.200 TL. Kayıt: 122 Acenteler (Borç): 7.2007.200 TL, 713 Komisyon Giderleri (Alacak): 7.2007.200 TL
Poliçe iptal edildiğinde acenteye ödenen/tahakkuk eden gider de iptal edilerek geri alınır.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçe iptallerinde net prim tutarı 711 nolu hesabın borcuna kaydedilerek gelir tablosu etkisizleştirilir.

İpuçları

1
Sigorta muhasebesinde prim gelirleri '711 Yazılan Primler' hesabında izlenir.
2
Poliçe iptal edildiğinde, daha önce gelir ve vergi olarak kaydedilen tüm unsurlar ters kayıtla kapatılır.
3
711 hesabı net prim tutarı kadar borçlandırılırken, 122 Acenteler hesabı brüt tutar kadar alacaklandırılır.

Daha Fazla Pratik

Poliçe üretimi sırasında acente komisyonunun net prim üzerinden mi yoksa brüt prim üzerinden mi hesaplandığını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 45Soru →

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) ile Genel Tek Düzen Hesap Planı (MSUGT) karşılaştırıldığında, hesap sınıflarının içeriği ve kodlaması bakımından önemli farklılıklar olduğu görülmektedir. Buna göre, sigorta şirketlerinde acenteler ve sigortalılardan olan kısa vadeli alacakların izlendiği "Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar" grubu aşağıdaki hesap sınıflarının hangisinde yer alır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 33 No'lu Hesap Sınıfı

Cevap

Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar, Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı uyarınca 33 No'lu Hesap Sınıfı içerisinde izlenmektedir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda, genel ticari muhasebenin aksine hesap sınıfları farklı şekilde organize edilmiştir. Bu planda 33 no'lu hesap sınıfı 'Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar' olarak adlandırılır ve şirketin ana faaliyeti olan poliçe üretiminden kaynaklanan (acenteler, sigortalılar, reasürörler vb.) kısa vadeli alacakların takibi için kullanılır. Genel muhasebede bu sınıfın borçları (yabancı kaynakları) temsil etmesi en önemli çelişki ve ayırt edici noktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sigorta şirketlerine özgü hesap planı yapısının incelenmesi
Sigorta şirketlerinin MSUGT'tan farklı olarak STDHP (Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı) kullandığı tespit edilir.
Sigortacılık faaliyetlerinin teknik doğası gereği varlık ve borç sınıflandırması ticari işletmelerden farklıdır.
2
Hesap sınıfları arasındaki temel farkların karşılaştırılması
Genel muhasebede 33 no'lu sınıf 'Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar' (borçlar) iken, sigorta muhasebesinde bu sınıfın 'Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar' (aktif hesaplar) olduğu belirlenir.
Adayın genel muhasebe bilgisi ile sigorta muhasebesi arasındaki bu kritik farkı ayırt etmesi beklenir.
3
Alacakların alt gruplara göre tasnif edilmesi
Acentelerden ve sigortalılardan olan alacakların 3131 ve 3232 no'lu gruplar altında, yani 33 no'lu ana sınıf içinde yer aldığı teyit edilir.
Soruda sorulan 'Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar' başlığı bu sınıfın genel adıdır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP) hesap sınıfları, genel muhasebeden farklı olarak varlıkları 11 ile 55 arasındaki sınıflarda toplar; ancak 33 ve 44 no'lu sınıflar borçlar yerine alacaklar için ayrılmıştır.

İpuçları

1
Sigorta muhasebesinde alacaklar, genel muhasebede borçların bulunduğu sınıflara kaydırılmıştır.
2
Genel muhasebede 33 ve 44 no'lu sınıflar borçları gösterirken, sigorta muhasebesinde bu sınıflar varlıkları (alacakları) gösterir.

Daha Fazla Pratik

Sigortacılıkta Teknik Gelir (8) ve Teknik Gider (7) sınıflarının dönem sonunda hangi hesaba devredildiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 46Soru →

Aras Sigorta A.Ş.'nin 2025 yılı dönem sonu verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

KalemTutar (TL)
Ödenen Brüt Hasarlar3.500.0003.500.000
Dönem Başı Muallak Hasar Karşılığı (Brüt)800.000800.000
Dönem Sonu Muallak Hasar Karşılığı (Brüt)1.100.0001.100.000
Reasürörlerin Ödenen Hasarlardaki Payı700.000700.000
Dönem Başı Reasürör Payı (Muallak Hasar Karşılığı)160.000160.000
Dönem Sonu Reasürör Payı (Muallak Hasar Karşılığı)220.000220.000

Bu verilere göre, şirketin 2025 yılı Gelir Tablosu'nun teknik bölümünde yer alacak olan "Netleşmiş Hasar Maliyeti" kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.040.0003.040.000 TL

Cevap

Şirketin 2025 yılı netleşmiş hasar maliyeti 3.040.0003.040.000 TL'dir.
Netleşmiş hasar maliyeti hesaplanırken, öncelikle dönemin toplam brüt hasar yükü (Ödenen + Karşılık Artışı) belirlenir. Bu tutar 3.500.000+300.000=3.800.0003.500.000 + 300.000 = 3.800.000 TL'dir. Ardından reasüröre devredilen pay (Ödenen Payı + Karşılık Payı Artışı) olan 700.000+60.000=760.000700.000 + 60.000 = 760.000 TL bu tutardan düşülür. Sonuç olarak şirketin uhdesinde kalan net tutar 3.040.0003.040.000 TL olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt hasar maliyetini hesaplayınız.
3.500.000+(1.100.000−800.000)=3.800.0003.500.000 + (1.100.000 - 800.000) = 3.800.000 TL
Gerçekleşen brüt hasar maliyeti, ödenen hasarlar ile muallak hasar karşılığındaki (dönem sonu - dönem başı) artışın toplamıdır.
2
Reasürör payına düşen toplam hasar maliyetini hesaplayınız.
700.000+(220.000−160.000)=760.000700.000 + (220.000 - 160.000) = 760.000 TL
Reasürörlerin üstlendiği pay, hem ödenen hasarlardaki paylarını hem de muallak hasar karşılığındaki pay değişimini kapsar.
3
Netleşmiş hasar maliyetini bulunuz.
3.800.000−760.000=3.040.0003.800.000 - 760.000 = 3.040.000 TL
Şirketin üzerinde kalan nihai yük, brüt maliyetten reasürör payının çıkarılmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Netleşmiş Hasar Maliyeti = (Brüt Ödenen Hasarlar + ΔBrüt Muallak Hasar Karşılığı) - (Reasürör Payı Ödenen Hasarlar + ΔReasürör Payı Muallak Hasar Karşılığı)

İpuçları

1
Netleşmiş hasar maliyetini bulmak için 'Brüt Hasar Maliyeti - Reasürör Payı' formülünü kullanın.
2
Maliyet hesaplarken dönem sonu karşılığından dönem başı karşılığını çıkararak 'karşılık değişimini' bulmanız ve bunu ödenen tutarlara eklemeniz gerekir.
3
Brüt hasar maliyeti 3.800.0003.800.000 TL, reasürör payı ise 760.000760.000 TL'dir. Bu iki rakam arasındaki fark size cevabı verecektir.

Daha Fazla Pratik

Kazanılmış primlerin hesaplanması sürecinde 'Kazanılmamış Primler Karşılığı' (UPR) değişiminin hasılata etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 47Soru →

56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin muhasebe sistemleri, finansal raporlama esasları ve yasal çerçevelerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigorta ve reasürans şirketleri, finansal tablolarını hazırlarken yalnızca Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (MSUGT) hükümlerini esas alırlar ve Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) ile Türkiye Finansal Raporlama Standartları'nı (TFRS) uygulama yükümlülükleri bulunmamaktadır.

Cevap

Sigorta ve reasürans şirketlerinin yalnızca Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (MSUGT) hükümlerine tabi olduğu ve TMS/TFRS uygulama yükümlülüklerinin bulunmadığını belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketleri, 56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından yapılan düzenlemeler uyarınca finansal tablolarını Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) ile uyumlu olarak hazırlamak zorundadırlar. Sadece Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği (MSUGT) hükümlerine tabi oldukları bilgisi güncel yasal çerçeveyle bağdaşmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal çerçeveyi analiz etme
56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve SEDDK düzenlemeleri incelenir.
Sigorta şirketlerinin hangi muhasebe standartlarına tabi olduğunu belirlemek için temel mevzuata bakılmalıdır.
2
Raporlama standartlarını kontrol etme
Sigorta şirketlerinin finansal tablolarını TMS/TFRS esaslarına göre hazırlamak zorunda olduğu tespit edilir.
Sigortacılık sektörü, genel ticari işletmelerden farklı olarak doğrudan TMS/TFRS rejimine tabidir.
3
Seçeneklerdeki yanıltıcı ifadeyi belirleme
Sadece MSUGT'ye tabi olunduğunu iddia eden şıkkın mevzuatla çeliştiği görülür.
MSUGT genel bir düzenleme olsa da, ihtisas muhasebesi gereği sigorta şirketleri daha kapsamlı olan TMS/TFRS standartlarını uygular.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Finansal Raporlama Standartları ve SEDDK Yetkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 48Soru →

Bir sigorta işletmesi ile acentesi arasındaki cari hesap hareketlerine ilişkin veriler aşağıda sunulmuştur:

İşlem DetayıTutarı / Oranı
Düzenlenen poliçelerin toplam brüt primi300.000300.000 TL
Brüt prim üzerinden hesaplanan BSMV (%5\%5)15.00015.000 TL
Acenteye tanınan komisyon oranı%12\%12
İptal edilen (storno) poliçelerin brüt primi50.00050.000 TL

Acente, dönem sonunda oluşan cari hesap borç bakiyesinin %50\%50'sini banka aracılığıyla işletmeye ödemiştir. Buna göre, yapılan bu ödeme işleminden sonra acentenin cari hesabında kalan borç bakiyesi kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 116.250116.250 TL

Cevap

Acentenin cari hesabında kalan borç bakiyesi 116.250116.250 TL'dir.
Acentenin cari hesabındaki net borç bakiyesi, üretim nedeniyle oluşan borçlar (315.000315.000 TL prim+vergi ve 6.0006.000 TL komisyon iadesi) ile alacaklar (36.00036.000 TL komisyon ve 52.50052.500 TL iptal edilen prim+vergi) arasındaki fark olan 232.500232.500 TL'dir. Bu tutarın %50\%50'si ödendiğinde, hesapta kalan borç bakiyesi 116.250116.250 TL olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Poliçe üretimi nedeniyle acentenin borçlandırılacağı tutarı hesaplayınız.
300.000300.000 (Brüt Prim) + 15.00015.000 (BSMV) = 315.000315.000 TL
Sigorta şirketleri, acente aracılığıyla düzenlenen poliçelerin brüt primini ve vergisini acentenin borcuna kaydeder.
2
Acentenin hak kazandığı komisyon tutarını (alacak) hesaplayınız.
300.000×0,12=36.000300.000 \times 0,12 = 36.000 TL
Komisyon, poliçelerin brüt prim tutarı üzerinden hesaplanarak acentenin alacağına kaydedilir.
3
İptal edilen poliçeler nedeniyle acenteye yapılacak alacak kaydını ve komisyon iadesi nedeniyle yapılacak borç kaydını hesaplayınız.
Alacak kaydı (Prim+BSMV): 50.000+(50.000×0,05)=52.50050.000 + (50.000 \times 0,05) = 52.500 TL; Borç kaydı (Komisyon İadesi): 50.000×0,12=6.00050.000 \times 0,12 = 6.000 TL
Poliçe iptallerinde ilgili prim ve vergi acenteye iade edilir (alacak), ancak bu poliçeler için önceden tahakkuk eden komisyon geri alınır (borç).
4
Ödeme öncesi net borç bakiyesini bulunuz.
Toplam Borç: 315.000+6.000=321.000315.000 + 6.000 = 321.000 TL; Toplam Alacak: 36.000+52.500=88.50036.000 + 52.500 = 88.500 TL; Net Bakiye: 321.000−88.500=232.500321.000 - 88.500 = 232.500 TL
Acenteler hesabının borç ve alacak toplamları arasındaki fark, acentenin şirkete olan net yükümlülüğünü gösterir.
5
Ödeme sonrası kalan bakiyeyi hesaplayınız.
232.500×0,50=116.250232.500 \times 0,50 = 116.250 TL
Borcun yarısı ödendiğinde, hesapta kalan bakiye toplam borcun diğer yarısına eşit olur.

Anahtar Kavram

Sigorta acenteleri cari hesaplarında borç tarafı prim üretimi ve komisyon iadelerini, alacak tarafı ise komisyon haklarını ve poliçe iptallerini temsil eder.

İpuçları

1
Cari hesabı bir T cetveli olarak düşünün; poliçe üretimi acenteyi borçlandırırken, iptaller alacaklandırır.
2
Komisyon oranını sadece brüt prim üzerinden hesaplamayı unutmayın; BSMV matraha dahil edilmez.
3
Unutmayın: Poliçe iptal edildiğinde sadece prim değil, BSMV de iade edilir ve acentenin o poliçeden aldığı komisyon geri istenir.

Daha Fazla Pratik

Acente cari hesabının borç bakiyesi vermesi durumunda sigorta şirketi bilançosunda hangi grupta raporlanacağını araştırınız.

Alternatif Yöntem

Net nakit akışı üzerinden hesaplama yapılabilir: Üretimden Gelen Nakit (315.000315.000) - Komisyon (36.00036.000) - İptal İadesi (52.50052.500) + Komisyon İadesi (6.0006.000) = 232.500232.500. Ödenen yarısı olduğundan kalan da yarısıdır.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 49Soru →

(X) Sigorta A.Ş., yangın sigortası branşında ürettiği poliçeler için bir reasürans şirketi ile %60\%60 oranında kotpar (bölüşmeli) reasürans anlaşması imzalamıştır. Şirket, ilgili dönemde kesinleşen ve poliçe sahiplerine ödenen toplam 500.000500.000 TL tutarındaki hasarın reasürör payına düşen kısmını kayıt altına alacaktır. Buna göre, (X) Sigorta A.Ş.'nin bu işleme ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 122 Reasürans İşlemlerinden Alacaklar 300.000300.000 TL / Alacak: 742 Ödenen Hasarlar (Reasürör Payı) 300.000300.000 TL

Cevap

Borç tarafında '122 Reasürans İşlemlerinden Alacaklar' ve alacak tarafında '742 Ödenen Hasarlar (Reasürör Payı)' hesaplarının 300.000300.000 TL tutarıyla kullanıldığı seçenek doğrudur.
Doğru cevapta yer alan kayıt, sedan şirketin reasürörden olan alacağını sigortacılık hesap planına uygun olarak '122 Reasürans İşlemlerinden Alacaklar' hesabında takip etmesini ve ödenen brüt hasar giderini azaltmak amacıyla '742 Ödenen Hasarlar (Reasürör Payı)' hesabını kullanmasını ifade eder. Hesaplama sonucunda bulunan 300.000300.000 TL (%60\%60), anlaşma oranına tam uyum sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Reasüröre devredilen hasar payının hesaplanması
500.000 TL×0,60=300.000 TL500.000 \text{ TL} \times 0,60 = 300.000 \text{ TL}
Kotpar anlaşması gereği hasarın %60\%60'ı reasürör şirkete aittir.
2
Hesapların belirlenmesi (Sedan şirket perspektifi)
Borç: 122 nolu hesap, Alacak: 742 nolu hesap
Şirket (sedan), reasürörden bu tutarı talep edeceği için alacak hesabı borçlandırılır; brüt hasar giderini netleştirmek için ise reasürör payı hesabı alacaklandırılır.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde reasürans (sedan) işlemleri kapsamında hasar rücusu muhasebesi

İpuçları

1
Sigorta şirketinin ödediği hasarın reasüröre ait olan kısmını bulmak için anlaşma oranını (%60\%60) kullanın.
2
Sedan şirket (riski devreden) açısından reasürörden geri alınacak hasar payı bir 'alacak' oluşturur ve '742 Ödenen Hasarlar (Reasürör Payı)' hesabıyla giderden düşülür.

Daha Fazla Pratik

Reasürör şirketin aynı işlemi kendi defterlerinde nasıl (800 nolu hesap grubuyla) kaydedeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 50Soru →

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) çerçevesinde; sigorta şirketlerinin acentelerine ödediği komisyonlar ile reasürör şirketlere devredilen riskler karşılığında bu şirketlerden alınan (elde edilen) komisyon gelirleri, teknik kâr/zarar hesabına aktarılmadan önce sırasıyla hangi hesap sınıflarında takip edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 88 No'lu Teknik Giderler - 77 No'lu Teknik Gelirler

Cevap

Acentelere ödenen komisyonlar 88 No'lu Teknik Giderler sınıfında, reasürörlerden alınan komisyonlar ise 77 No'lu Teknik Gelirler sınıfında takip edilir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda sigorta faaliyetlerine özgü teknik gelirler (primler, reasürans komisyon gelirleri vb.) 77 No'lu sınıfta, teknik giderler ise (ödenen hasarlar, acente komisyon giderleri vb.) 88 No'lu sınıfta izlenir. Bu nedenle doğru eşleştirme gider için 88, gelir için 77 şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Acentelere ödenen komisyonların niteliğini belirle.
Bu ödemeler sigorta şirketinin ana faaliyetiyle ilgili bir operasyonel maliyet/teknik giderdir.
Poliçe üretimi karşılığında aracılara ödenen bedeller teknik gider niteliğindedir.
2
Reasürörlerden alınan komisyonların niteliğini belirle.
Bu gelirler, riskin devredilmesi karşılığında elde edilen bir teknik gelirdir.
Reasürans işlemleri teknik bölüme ait gelir unsurları üretir.
3
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) sınıflarına göre eşleştirme yap.
Giderler 88 No'lu sınıfa, gelirler 77 No'lu sınıfa kaydedilir.
STDHP'de 77 Teknik Gelirleri, 88 ise Teknik Giderleri temsil eder.

Anahtar Kavram

Sigorta muhasebesinde teknik gelir ve giderlerin genel gelir tablosu hesaplarından (66 No'lu sınıf) ayrı olarak 77 ve 88 No'lu sınıflarda takip edilmesi.

Daha Fazla Pratik

Sigorta şirketlerinde dönem sonunda 77 ve 88 No'lu sınıflardaki bakiyelerin hangi hesaplara devredilerek kapatıldığını inceleyiniz (790790 ve 890890 nolu hesaplar).
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 51Soru →

Sigortacılık muhasebesi mevzuatı ve raporlama standartları uyarınca, Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin hazırlamakla yükümlü oldukları gelir tablosunun yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelir tablosu; hayat dışı teknik bölüm, hayat teknik bölüm ve teknik olmayan bölüm olmak üzere üç ana kısımdan oluşacak şekilde düzenlenir.

Cevap

Sigorta ve reasürans şirketlerinin hazırladığı gelir tablosu; hayat dışı teknik bölüm, hayat teknik bölüm ve teknik olmayan bölüm olmak üzere üç ana kısımdan oluşur.
Sigortacılık mevzuatı gereği, sigorta şirketlerinin finansal tabloları, sigortacılık faaliyetlerinin niteliğine uygun olarak tasarlanmıştır. Gelir tablosu, şirketin yürüttüğü teknik faaliyetlerin sonuçlarını (Hayat ve Hayat Dışı) ve bu teknik faaliyetler dışında kalan yatırım, finansman ve genel yönetim gibi kalemlerin sonuçlarını (Teknik Olmayan Bölüm) ayrı ayrı sunacak şekilde üç bölümlü bir yapıda düzenlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Sigorta sektörü gelir tablosu formatını analiz etme
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (TDHP) uyarınca hazırlanan standart format belirlenir.
Sektöre özgü teknik faaliyetlerin (hayat ve hayat dışı) finansal sonuçlarının ayrı gösterilmesi gereklidir.
2
Teknik ve teknik olmayan bölümlerin ayrımını yapma
Gelir tablosu yapısında 'Hayat Dışı Teknik Bölüm', 'Hayat Teknik Bölüm' ve faaliyet dışı kalemlerin yer aldığı 'Teknik Olmayan Bölüm' ayrımı görülür.
Sigorta şirketinin asli sigortacılık faaliyetlerinden elde ettiği kâr/zarar ile yatırım ve genel yönetim faaliyetlerinden elde ettiği sonuçlar birbirinden ayrıştırılmalıdır.
3
Genel ticari TDHP ile karşılaştırma yapma
Genel ticari işletmelerdeki tek düze yapının aksine, sigorta şirketlerinde çok bölümlü bir yapı mevcuttur.
Sigorta branşlarının performansını şeffaf bir şekilde raporlamak yasal bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Gelir Tablosu Yapısı

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinin faaliyetlerini 'sigortacılık teknik işleri' ve 'diğer işler' olarak ikiye ayırdığını düşünün.
2
Gelir tablosu, sigorta branşlarının (hayat ve hayat dışı) performansını ayrı ayrı göstermelidir.
3
Sigortacılık TDHP uyarınca hazırlanan gelir tablosu; hayat dışı teknik, hayat teknik ve teknik olmayan bölümlerden oluşan hiyerarşik bir yapıya sahiptir.

Daha Fazla Pratik

Sigorta şirketlerinde teknik kârın nasıl hesaplandığını ve teknik bölümlerden teknik olmayan bölüme aktarılan 'yatırım gelirleri' kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 52Soru →

Bir sigorta işletmesine, 20252025 yılı Aralık ayı içerisinde yangın branşındaki bir poliçe için 60.00060.000 TL tutarında hasar ihbarı yapılmıştır. İşletme dönem sonunda bu tutar için "Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı" ayırmıştır. 20262026 yılı Ocak ayında söz konusu hasar için yapılan incelemeler sonucunda tazminat tutarı 65.00065.000 TL olarak kesinleşmiş ve banka aracılığıyla ödenmiştir.

Bu bilgilere göre, 20262026 yılında yapılacak tazminat ödeme kaydında aşağıdaki hesaplardan hangisinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı 60.00060.000 TL borçlandırılır.

Cevap

381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabının 60.00060.000 TL borçlandırılarak kapatılması doğru işlemdir.
Sigorta işletmelerinde, bir önceki dönemde ihbar edilen ancak ödenmeyen hasarlar için ayrılan '381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı', hasar kesinleşip ödendiğinde borçlandırılarak kapatılır. Bu senaryoda ayrılan tutar 60.00060.000 TL olduğu için bu hesap bu tutar üzerinden kapatılmalıdır. Kalan 5.0005.000 TL'lik fark ise cari yılın '622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar' hesabına borç kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılık tutarının belirlenmesi
60.00060.000 TL
Önceki dönem sonunda ayrılan karşılık tutarı, ödeme anında kapatılması gereken borç tutarıdır.
2
Ödeme anındaki farkın hesaplanması
5.0005.000 TL
Kesinleşen tutar (65.00065.000 TL) ile karşılık tutarı (60.00060.000 TL) arasındaki fark cari dönem gideridir.
3
Yevmiye kaydının oluşturulması
Borç: 381 (60.00060.000), Borç: 622 (5.0005.000), Alacak: 102 (65.00065.000)
Karşılık hesabı kapatılır, fark gider yazılır ve nakit çıkışı kaydedilir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılıklarının Tasfiyesi ve Ödeme Muhasebesi

İpuçları

1
Dönem sonunda ayrılan muallak hasar karşılığı hesabı, hasar ödendiğinde ne yapılmalıdır?
2
Ödenen tutar karşılık tutarından fazlaysa, aradaki fark cari dönem gideri olarak kaydedilir.

Daha Fazla Pratik

Muallak hasar karşılığının ayrıldığı döneme ait yevmiye kaydını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 53Soru →

Zirve Sigorta A.Ş., 1 Eylül 2025 tarihinde bir yıl (365365 gün) süreli bir yangın sigortası poliçesi düzenlemiş ve karşılığında 146.000146.000 TL brüt prim tahakkuk ettirmiştir. Şirket, dönem sonu işlemlerinde 'gün esası' (pro-rata temporis) yöntemini uygulamaktadır. Buna göre, şirketin 31.12.2025 tarihi itibarıyla ayırması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı (UPR) tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 97.20097.200 TL

Cevap

Şirketin ayırması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı tutarı 97.20097.200 TL'dir.
Kazanılmamış Primler Karşılığı, yürürlükte bulunan sigorta sözleşmeleri için tahakkuk etmiş primlerin gün esasına göre takip eden döneme sarkan kısmını ifade eder. 1 Eylül 2025 tarihinde başlayan 1 yıllık poliçenin 122 günü 2025 yılında geçmiş, 243 günü ise 2026 yılına sarkmıştır. 146.000146.000 TL tutarındaki toplam primin 365 güne bölünmesiyle elde edilen günlük 400400 TL'lik primin, gelecek döneme ait 243 gün ile çarpılması sonucu 97.20097.200 TL karşılık tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Poliçenin vadesinden 2025 yılı sonuna kadar geçen gün sayısını hesaplayın.
Eylül (30) + Ekim (31) + Kasım (30) + Aralık (31) = 122 gün.
Gün esası yönteminde poliçenin vadesinin kaç gününün cari dönemde kaldığının belirlenmesi gerekir.
2
Poliçenin ertesi yıla (2026) sarkan gün sayısını (kazanılmamış günleri) bulun.
365 - 122 = 243 gün.
Kazanılmamış Primler Karşılığı, poliçenin vadesinin henüz gelmemiş (gelecek döneme ait) günlerine isabet eden primdir.
3
Günlük prim tutarını hesaplayın ve kazanılmamış gün sayısı ile çarpın.
(146.000146.000 / 365365) ×\times 243243 = 400400 ×\times 243243 = 97.20097.200 TL.
Toplam primin gün başına düşen payı bulunarak vadesi gelmemiş günlerle çarpılarak teknik karşılık tutarı hesaplanır.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (UPR) - Gün Esası (Pro-rata) Hesaplaması

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptallerinde prim iadesi ve acente komisyonunun ters kayıt işlemlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 54Soru →

(R) Reasürans A.Ş., (S) Sigorta A.Ş. ile imzalamış olduğu bölüşmeli reasürans anlaşması çerçevesinde, ilgili ayda üretilen 3.200.0003.200.000 TL tutarındaki toplam primin %40\%40’ını devralmıştır. Anlaşma hükümlerine göre reasürör şirket, devraldığı primler üzerinden sedan şirkete %15\%15 oranında komisyon vermeyi taahhüt etmiştir. Sigorta Tek Düzen Hesap Planı esaslarına göre, (R) Reasürans A.Ş.'nin bu işleme ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 122 REASÜRANS İŞL. ALACAKLAR: 1.088.000 (B) / 811 REASÜRÖRLERE VERİLEN KOMİSYONLAR: 192.000 (B) / 800 ALINAN PRİMLER: 1.280.000 (A)

Cevap

Reasürör şirketin devraldığı 1.280.0001.280.000 TL prim gelirini, ödeyeceği 192.000192.000 TL komisyon giderini ve net 1.088.0001.088.000 TL alacağını gösteren yevmiye maddesi doğrudur.
Reasürans işlemlerinde riski devralan (reasürör) şirket, devraldığı prim payını bir teknik gelir hesabı olan '800 Alınan Primler' hesabının alacağına kaydeder. Bu prim karşılığında riski devreden (sedan) şirkete ödeyeceği komisyon ise '811 Reasürörlere Verilen Komisyonlar' hesabının borcuna kaydedilerek teknik giderleştirilir. Aradaki net fark, reasürörün sedan şirketten tahsil edeceği tutarı gösterdiği için '122 Reasürans İşlemlerinden Alacaklar' hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Devralınan prim tutarını hesapla
3.200.000×%40=1.280.0003.200.000 \times \%40 = 1.280.000 TL
Reasürör, anlaşma gereği toplam primin sadece devraldığı kısmından sorumludur ve bu tutarı gelir yazar.
2
Sedan şirkete verilecek komisyon tutarını hesapla
1.280.000×%15=192.0001.280.000 \times \%15 = 192.000 TL
Komisyon, reasüröre devredilen (reasürör tarafından kabul edilen) prim tutarı üzerinden hesaplanır.
3
Şirketler arası mahsup edilecek net alacak tutarını belirle
1.280.000−192.000=1.088.0001.280.000 - 192.000 = 1.088.000 TL
Reasürör, hak ettiği primden ödeyeceği komisyonu düştükten sonra kalan tutarı sedan şirketten talep eder.
4
Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre uygun hesap kodlarını seç ve kaydet
Borç: 122 ve 811 nolu hesaplar; Alacak: 800 nolu hesap
Reasürörler için prim geliri 800, komisyon gideri 811 ve cari hesap takibi 122 nolu hesapta yapılır.

Anahtar Kavram

Reasürör Şirketlerde Prim Kabul ve Komisyon Tahakkuku
Soru 55Soru →

Özdemir Sigorta A.Ş., 2121 Temmuz 20252025 tarihinde bir yıl süreli ve 146.000146.000 TL brüt prim tutarlı bir nakliyat sigortası poliçesi düzenlemiştir. Şirket, söz konusu poliçeden kaynaklanan risklerin %20\%20'sini bir reasürans şirketine devretmiştir (sedan). Sigorta şirketi, 31.12.202531.12.2025 tarihli mali tablolarını hazırlarken bu poliçe için ayırması gereken "Net Kazanılmamış Primler Karşılığı" (KPK) tutarı kaç TL'dir?

(Bir yıl 365365 gün olarak dikkate alınacaktır ve poliçe başlangıç tarihi hesaplamaya dahildir.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 64.32064.320

Cevap

Poliçenin ertesi yıla sarkan 201201 gününe isabet eden net prim tutarı olan 64.32064.320 TL doğru cevaptır.
Net Kazanılmamış Primler Karşılığı hesaplanırken öncelikle brüt primin günlük tutarı (400400 TL) belirlenir. Ardından poliçenin ertesi yıla sarkan süresi (201201 gün) tespit edilerek brüt karşılık (80.40080.400 TL) bulunur. Son aşamada ise bu tutardan %20\%20 oranındaki reasürör payı tenzil edilerek 64.32064.320 TL net karşılık tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük brüt prim tutarını hesaplayınız.
146.000/365=400146.000 / 365 = 400 TL
Kazanılmamış primler karşılığı (KPK) pro-rata (gün esası) yöntemine göre hesaplanır.
2
2025 yılına ait (kazanılan) gün sayısını bulunuz.
Temmuz (1111) + Ağustos (3131) + Eylül (3030) + Ekim (3131) + Kasım (3030) + Aralık (3131) = 164164 gün.
21 Temmuz dahil olmak üzere yıl sonuna kadar geçen süre hesaplanır.
3
2026 yılına sarkan (kazanılmamış) gün sayısını bulunuz.
365−164=201365 - 164 = 201 gün.
Karşılık tutarı, vadesi henüz dolmamış olan günler için ayrılır.
4
Brüt Kazanılmamış Primler Karşılığını hesaplayınız.
400 TL×201 gu¨n=80.400400 \text{ TL} \times 201 \text{ gün} = 80.400 TL.
Ertesi yıla sarkan brüt prim miktarını bulmak için.
5
Reasürör payını düşerek Net KPK tutarına ulaşınız.
80.400×(1−0,20)=64.32080.400 \times (1 - 0,20) = 64.320 TL.
Net karşılık, brüt tutardan reasürans şirketine devredilen payın düşülmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde Kazanılmamış Primler Karşılığı, poliçe brüt primi üzerinden gün esasına (pro-rata) göre hesaplanır ve net tutara ulaşmak için reasürör payı düşülür.

Alternatif Yöntem

Net prim üzerinden doğrudan hesaplama yapılabilir: Net Prim = 146.000×0,80=116.800146.000 \times 0,80 = 116.800 TL. Günlük Net Prim = 116.800/365=320116.800 / 365 = 320 TL. Net KPK = 320×201=64.320320 \times 201 = 64.320 TL.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 56Soru →

Zirve Sigorta A.Ş., 20252025 yılı hesap dönemi sonu itibarıyla hasar dosyalarına ilişkin aşağıdaki verilere ulaşmıştır:

Hasar İşlem DetayıTutar (TL)
Dönem içinde ihbar edilen toplam hasar tutarı850.000850.000
Dönem içinde kesinleşerek ödenen hasarlar500.000500.000
Reddedilen veya takibi bırakılan muallak dosyalar50.00050.000
Reasürör (devredilen) payı oranı%20\%20

Buna göre, şirketin dönem sonu finansal tablolarında raporlaması gereken "Net Muallak Hasar Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 240.000240.000

Cevap

Şirketin raporlaması gereken net muallak hasar karşılığı 240.000240.000 TL'dir.
Doğru cevap olan seçenekte hesaplama iki aşamalıdır: İlk olarak ihbar edilen 850.000850.000 TL'den ödenen 500.000500.000 TL ve reddedilen 50.00050.000 TL çıkarılarak elde tutulan (muallak) brüt hasar yükümlülüğü 300.000300.000 TL olarak bulunur. İkinci aşamada, bu brüt tutarın %20\%20'si olan 60.00060.000 TL reasürör payı tenzil edilerek 240.000240.000 TL net karşılık tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt Muallak Hasar Karşılığının hesaplanması
850.000−500.000−50.000=300.000850.000 - 500.000 - 50.000 = 300.000 TL
Muallak hasar karşılığı, ihbar edilen toplam tutardan ödenen ve reddedilen/kapanan dosyaların çıkarılmasıyla bulunur.
2
Net Muallak Hasar Karşılığının hesaplanması
300.000×(1−0,20)=240.000300.000 \times (1 - 0,20) = 240.000 TL
Teknik karşılıklar net raporlanırken, brüt tutardan reasüröre devredilen pay düşülür.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı (MHK), sigorta şirketlerinin dönem sonunda gerçekleşmiş ancak henüz ödenmemiş hasar yükümlülükleri için ayırdıkları teknik bir karşılıktır. Net tutar bulunurken reasürör payı indirilir.

İpuçları

1
Muallak hasar karşılığı, ihbar edilen ancak henüz kesinleşip ödenmeyen kısımları kapsar.
2
Hesaplama yaparken hem ödenen hasarları hem de artık ödenmeyecek olan reddedilmiş dosyaları toplam ihbardan düşmelisiniz.
3
Brüt Muallak Hasar Karşılığı = İhbar Edilen - (Ödenen + Reddedilen). Sonra bu tutarın %80\%80'ini alarak nete ulaşın.

Daha Fazla Pratik

IBNR (Gerçekleşmiş Fakat İhbar Edilmemiş) hasarların muallak hasar hesaplamasındaki yerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 57Soru →

Bir sigorta işletmesi, daha önce acentesi aracılığıyla düzenlediği 50.00050.000 TL brüt prim tutarındaki bir poliçeyi dönem içinde iptal (storno) etmiştir. Söz konusu poliçe düzenlendiğinde %5\%5 oranında BSMV hesaplanmış ve acenteye %15\%15 oranında komisyon tahakkuk ettirilmiştir.

Buna göre, bu iptal işlemi sonucunda sigorta işletmesinin yapacağı muhasebe kaydında "Acenteler" cari hesabına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 45.00045.000 TL alacak kaydı yapılır.

Cevap

45.00045.000 TL alacak kaydı yapılır.
Doğru cevap, iptal edilen poliçe bedeli ve vergisinin toplamından komisyonun düşülmesiyle bulunan tutardır. Muhasebe mantığına göre, poliçe iptal edildiğinde sigorta şirketinin acenteden olan alacağı (brüt prim + BSMV) tutarında azalır (alacak kaydı). Ancak acentenin daha önce hak kazandığı komisyonu geri vermesi gerektiği için bu tutar acentenin borcuna eklenir (borç kaydı). İki işlem netleştirildiğinde 45.00045.000 TL tutarında net alacak kaydı oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
İptal edilen poliçeye ait BSMV tutarını hesaplayınız.
50.000×%5=2.50050.000 \times \%5 = 2.500 TL
Sigorta primleri üzerinden hesaplanan BSMV, acentenin sigorta şirketine olan borcuna dahil edilir.
2
Acentenin hesabından düşülecek toplam (brüt prim + BSMV) tutarı belirleyiniz.
50.000+2.500=52.50050.000 + 2.500 = 52.500 TL
Poliçe iptal edildiğinde, acentenin bu poliçe nedeniyle daha önce borçlandığı tutarın ters kayıtla kapatılması gerekir.
3
Acentenin iade etmesi gereken komisyon tutarını hesaplayınız.
50.000×%15=7.50050.000 \times \%15 = 7.500 TL
Poliçe iptal edildiğinde, acenteye daha önce verilen veya tahakkuk ettirilen komisyonun geri alınması gerekir.
4
Acenteler hesabındaki net değişimi ve kayıt yönünü belirleyiniz.
52.500 (Alacak)−7.500 (Borc¸)=45.00052.500 \text{ (Alacak)} - 7.500 \text{ (Borç)} = 45.000 TL \text{ (Net Alacak)}
Acenteler hesabı, prim iptali nedeniyle alacaklandırılırken; komisyon iadesi nedeniyle borçlandırılır. Net fark alacak tarafında kalır.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptallerinde (storno), acente cari hesabı prim ve vergi tutarı kadar alacaklandırılırken, acenteden geri alınan komisyon tutarı kadar borçlandırılır.

İpuçları

1
Acenteler hesabı, poliçe düzenlendiğinde (üretim) borç, poliçe iptal edildiğinde (storno) alacak çalışır.
2
İptal edilen brüt prim tutarına BSMV'yi eklemeyi ve bu toplamdan acenteye ait komisyon payını düşmeyi unutmayın.
3
İptal edilen prim ve BSMV toplamı 52.50052.500 TL alacak, iade alınan komisyon 7.5007.500 TL borç kaydıdır. Bu iki tutarı netleştirin.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu, acentenin dönem başı borç bakiyesi olan bir senaryoda dönem sonu kalan bakiyeyi hesaplamak için çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Ayrı ayrı kayıtları düşünmek yerine şu formülü kullanabilirsiniz: Net Alacak=(Bru¨t Prim+BSMV)−(Bru¨t Prim×Komisyon Oranı)\text{Net Alacak} = (\text{Brüt Prim} + \text{BSMV}) - (\text{Brüt Prim} \times \text{Komisyon Oranı}). Bu durumda: (50.000+2.500)−(50.000×0,15)=45.000(50.000 + 2.500) - (50.000 \times 0,15) = 45.000 TL bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 58Soru →

XYZ Sigorta A.Ş., 20252025 yılı dönem sonunda kasko branşında gerçekleşen bir hasar için 400.000400.000 TL tutarında muallak hasar ve tazminat karşılığı ayırmıştır. 20262026 yılının Mart ayında bu hasar dosyası 420.000420.000 TL tutarla kesinleşmiş ve nakden banka yoluyla ödenmiştir.

Buna göre, sigorta işletmesinin 20262026 Mart ayında yapması gereken muallak hasar tasfiyesi ve ödeme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 381381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı 400.000400.000 / Borç: 622622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar 20.00020.000 / Alacak: 102102 Bankalar 420.000420.000

Cevap

Muallak hasar karşılığının kapatılması ve ek ödemenin giderleştirilmesi amacıyla; 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı 400.000400.000 TL borç, 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı 20.00020.000 TL borç ve 102 Bankalar hesabı 420.000420.000 TL alacak şeklinde kaydedilmelidir.
Doğru yanıt, önceki dönemde pasif bir yükümlülük olarak kaydedilen 400.000400.000 TL'lik karşılığın borçlandırılarak tasfiye edildiği, fiili ödeme ile karşılık arasındaki 20.00020.000 TL'lik olumsuz farkın cari dönemin hasar gideri (622) olarak borçlandırıldığı ve toplam ödemenin banka hesabı (102) üzerinden alacaklandırılarak gösterildiği kayıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılık bakiyesinin tespiti
400.000400.000 TL
20252025 yılı sonunda ayrılan tutarın pasif hesaptaki (381) bakiyesi belirlenir.
2
Ödeme farkının hesaplanması
420.000−400.000=20.000420.000 - 400.000 = 20.000 TL
Gerçekleşen ödeme ile ayrılan karşılık arasındaki fark, cari dönemin hasar maliyetini oluşturur.
3
Muhasebe kaydının oluşturulması
Borç: 381 (400k400k), Borç: 622 (20k20k) / Alacak: 102 (420k420k)
Yükümlülük hesabı kapatılırken aktif hesaptan ödeme yapılır ve fark giderleştirilir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Tasfiyesi (Settlement of Outstanding Claims)

Daha Fazla Pratik

Karşılık tutarının ödeme tutarından daha yüksek olduğu durumlarda farkın '622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar' hesabının alacağına (veya muallak hasar iptali hesabına) nasıl yansıtıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 59Soru →

Bir sigorta işletmesi, 20252025 hesap dönemi sonunda ihbarı yapılmış ancak henüz ödenmemiş bir kasko hasarı için 200.000200.000 TL tutarında 'Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' ayırmıştır. Söz konusu hasar dosyası 20262026 yılının Mart ayında 215.000215.000 TL ödenerek kesin olarak sonuçlandırılmıştır. Bu bilgilere göre, ilgili hasar dosyasının 20262026 yılındaki ödeme ve karşılık tasfiyesi işlemleri sonucunda işletmenin teknik kâr veya zararı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15.00015.000 TL tutarında teknik gider (zarar) artışı

Cevap

15.00015.000 TL tutarında teknik gider (zarar) artışı şeklinde gerçekleşir.
Sigorta işletmelerinde muallak hasar karşılığı, hasarın gerçekleştiği ancak henüz ödenmediği dönemde giderleştirilmesi için ayrılır. 20252025 yılında ayrılan 200.000200.000 TL, o yılın gideridir. 20262026 yılında ödeme yapıldığında ise 740740 Ödenen Hasarlar hesabı 215.000215.000 TL borçlandırılırken, 741741 Muallak Hasarlar Karşılığı Değişim hesabı 200.000200.000 TL alacaklandırılır. Bu iki hesabın net bakiyesi olan 15.00015.000 TL, 20262026 yılı teknik kâr/zarar tablosunda ek bir teknik gider olarak yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
20262026 yılında yapılan kesin ödeme tutarını belirle.
215.000215.000 TL (Ödenen Hasar)
Gerçekleşen nakit çıkışını ve teknik gider başlangıcını tespit etmek için.
2
Önceki dönemden devreden ve bu hasar için ayrılmış olan muallak karşılık tutarını mahsup et.
215.000−200.000=15.000215.000 - 200.000 = 15.000 TL
Muallak hasar karşılığı, geçmiş dönemin gideridir; dolayısıyla cari yıl ödemesinden bu kısım düşülmelidir.
3
Aradaki farkın teknik kâr/zarar üzerindeki yönünü belirle.
Ödeme >> Karşılık olduğu için 15.00015.000 TL ek gider.
Tahmin edilen tutarın (karşılık) üzerinde bir ödeme yapılması, cari yılın teknik kârlılığını olumsuz etkiler (tasfiye zararı).

Anahtar Kavram

Hasar Tasfiye Kar/Zararı

İpuçları

1
Muallak hasar karşılığı, geçmişte gider yazılmış bir tutarın 'rezervi' gibidir.
2
Ödeme anında bu rezerv kullanılır. Eğer ödeme rezervden fazlaysa, aradaki fark cari yılın gideridir.

Daha Fazla Pratik

Eğer ödeme 180.000180.000 TL olsaydı teknik kâr/zarar nasıl etkilenirdi?
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 60Soru →

Sigorta Şirketleri Tek Düzen Hesap Planı'na göre, bir sigorta şirketi %12\%12 komisyon oranı ile çalışan bir acentesi kanalıyla daha önce düzenlemiş olduğu yıllık kaza sigortası poliçesini, sigortalının talebi üzerine poliçe süresi dolmadan iptal etmiştir. İptal edilen döneme isabet eden net prim tutarı 80.00080.000 TL ve bu prim üzerinden hesaplanan BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) oranı %5\%5'tir. Şirket, iptal edilen prim tutarına isabet eden acente komisyonunu da geri almıştır.

Buna göre, sigorta şirketinin poliçe iptali ve komisyon iadesine ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 YAZILAN PRİMLER 80.00080.000 (B), 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 4.0004.000 (B), 122 ACENTELER 74.40074.400 (A), 713 KOMİSYON GİDERLERİ 9.6009.600 (A)

Cevap

711 Yazılan Primler ve 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesaplarının borçlandırıldığı, 122 Acenteler ve 713 Komisyon Giderleri hesaplarının alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Poliçe iptal edildiğinde, daha önce gelir olarak kaydedilen tutarların tersi yapılır. Bu doğrultuda, iptal edilen net prim tutarı '711 Yazılan Primler' hesabının borcuna, tahakkuk eden ancak iptal edilen vergi tutarı ise '360 Ödenecek Vergi ve Fonlar' hesabının borcuna kaydedilir. Acenteden geri alınan komisyon tutarı ise '713 Komisyon Giderleri' hesabının alacağına kaydedilerek gider tutarı düzeltilir. Acenteye olan brüt borçtan komisyonun mahsup edilmesiyle kalan net tutar '122 Acenteler' hesabının alacağına kaydedilerek işlem tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İptal edilen net prim üzerinden BSMV tutarını hesaplayınız.
80.000×0,05=4.00080.000 \times 0,05 = 4.000 TL
BSMV, poliçe iptalinde vergi dairesine ödenecek tutardan düşülmek üzere ters kaydedilir.
2
İptal edilen net prim üzerinden acenteden geri alınacak komisyon tutarını hesaplayınız.
80.000×0,12=9.60080.000 \times 0,12 = 9.600 TL
Poliçe iptal edildiğinde acenteye ödenen komisyonun iptal edilen kısma isabet eden tutarı geri alınır.
3
Acente cari hesabındaki (122) net alacak azalışını belirleyiniz.
(80.000+4.000)−9.600=74.400(80.000 + 4.000) - 9.600 = 74.400 TL
Acenteye iade edilecek brüt tutardan, acentenin şirkete iade edeceği komisyon düşülür.
4
Yevmiye kaydını oluşturunuz.
Borç tarafına 711 (80.00080.000) ve 360 (4.0004.000); alacak tarafına 122 (74.40074.400) ve 713 (9.6009.600) yazılır.
Sigorta TDHP kuralları gereği gelir iptali borçta, gider iptali alacakta takip edilir.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde poliçe iptali durumunda prim gelirlerinin (711) ve vergilerin (360) borçlandırılarak, komisyon giderlerinin (713) ise alacaklandırılarak kapatılması.

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinde poliçe iptali yapıldığında, prim geliri sağlayan hesabın borçlandırılması gerektiğini hatırlayın.
2
Acente komisyonu gider olarak kaydedildiği için, bu komisyonun iadesi ilgili gider hesabının (713) alacağına yazılmalıdır.
3
Acenteye iade edilecek net tutar; (İptal Net Prim + BSMV) - İade Alınan Komisyon şeklinde hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Kazanılmamış primler karşılığı (KPK) hesaplaması içeren dönem sonu işlemlerine göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Komisyon iadesi ve prim iptali kayıtlarını iki ayrı yevmiye maddesi olarak düşünüp sonra birleştirebilirsiniz. Birinci maddede 711 ve 360 borçlu, 122 alacaklı (84.00084.000 TL); ikinci maddede 122 borçlu (9.6009.600 TL), 713 alacaklı şeklinde kaydedip netleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
ÖncekiSayfa 3 / 10Sonraki
Sigorta Şirketleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 3 | Examkin