Examkin

Sigorta Şirketleri Muhasebesi

192 soru

Soru 101Soru →

Hayat dışı sigorta branşında faaliyet gösteren (S) Sigorta A.Ş., akdettiği poliçelerden elde ettiği 500.000500.000 TL tutarındaki brüt primlerin %40\%40’ını, aralarındaki bölüşmeli reasürans anlaşması uyarınca (R) Reasürans A.Ş.’ye devretmiştir. Bu devir işlemi karşılığında sedan şirket, devredilen prim üzerinden %15\%15 oranında reasürans komisyonu elde etmiştir.

Buna göre, (S) Sigorta A.Ş. tarafından yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 REASÜRÖRLERE DEVREDİLEN PRİMLER 200.000 (B) / 712 REASÜRÖRLERDEN ALINAN KOMİSYONLAR 30.000 (A), 322 REASÜRANS İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR 170.000 (A)

Cevap

Sedan şirket olan (S) Sigorta A.Ş., devredilen primleri 711 REASÜRÖRLERE DEVREDİLEN PRİMLER hesabının borcuna, elde edilen komisyonu 712 REASÜRÖRLERDEN ALINAN KOMİSYONLAR hesabının alacağına ve reasüröre olan net borcu 322 REASÜRANS İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR hesabının alacağına kaydetmelidir.
Doğru kayıt, sedan şirketin risk devri nedeniyle katlandığı maliyeti (devredilen prim) 711 nolu hesabın borcuna, bu işlemden sağladığı geliri (komisyon) 712 nolu hesabın alacağına ve aradaki net farkı (reasüröre olan borç) 322 nolu hesabın alacağına yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Devredilen prim tutarını hesapla
500.000×0,40=200.000500.000 \times 0,40 = 200.000 TL
Brüt primin %40'ı reasüröre devredilmektedir.
2
Reasürans komisyon geliri tutarını hesapla
200.000×0,15=30.000200.000 \times 0,15 = 30.000 TL
Komisyon, devredilen prim tutarı üzerinden hesaplanır.
3
Reasüröre olan net borcu (cari hesap bakiyesi) hesapla
200.000−30.000=170.000200.000 - 30.000 = 170.000 TL
Sedan şirket prim borcundan hak ettiği komisyonu mahsup eder.
4
Muhasebe kaydını oluştur
711 (B) 200.000 / 712 (A) 30.000, 322 (A) 170.000
Sigorta Tek Düzen Hesap Planı kuralları gereği teknik gelir/gider kalemleri ilgili hesaplarda izlenir.

Anahtar Kavram

Sedan şirketin reasürans bordro kaydı

Daha Fazla Pratik

Reasürör şirketin aynı verilerle yapması gereken kabul kaydını çalışarak sedan/reasürör farkını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 102Soru →

(T) Sigorta Şirketi, (D) Acentesi aracılığıyla Şubat ayı içerisinde toplam 400.000400.000 TL brüt prim tutarında kasko sigortası poliçesi düzenlemiştir. Yapılan sözleşme gereği poliçeler üzerinden %5\%5 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) hesaplanmakta ve acenteye %10\%10 oranında komisyon verilmektedir. Aynı ay içerisinde, daha önce düzenlenen 80.00080.000 TL brüt prim tutarındaki poliçeler sigortalılar tarafından iptal (storno) edilmiştir. Acente, ay sonunda sigorta şirketine cari hesabına mahsuben 200.000200.000 TL nakit ödeme yapmıştır.

Buna göre, Şubat ayı sonu itibarıyla (D) Acentesi'nin sigorta şirketindeki cari hesabının (Acenteler Hesabı) bakiyesi kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 104.000104.000

Cevap

Şubat ayı sonu itibarıyla acentenin cari hesap bakiyesi 104.000104.000 TL borç bakiyesidir.
Doğru yanıt olan tutar, acentenin şirkete olan tüm yükümlülüklerinin (üretim + iptal edilen komisyon) ve şirketten olan tüm hak edişlerinin (komisyon + iptal edilen poliçe bedeli + ödeme) net farkıdır. Acente Hesabı'nın borç tarafına poliçe üretimi (420.000420.000 TL) ve komisyon iadesi (8.0008.000 TL) yazılırken; alacak tarafına hak edilen komisyon (40.00040.000 TL), storno edilen poliçeler (84.00084.000 TL) ve yapılan ödeme (200.000200.000 TL) yazılır. Aradaki fark 104.000104.000 TL borç bakiyesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Poliçe üretimi ve acente borcunun hesaplanması
400.000+(400.000×0,05)=420.000400.000 + (400.000 \times 0,05) = 420.000 TL
Acente, ürettiği poliçelerin brüt primi ile buna eklenen BSMV toplamı kadar şirkete borçlanır.
2
Acente komisyonunun hesaplanması
400.000×0,10=40.000400.000 \times 0,10 = 40.000 TL
Üretilen poliçeler üzerinden anlaşılan oran kadar komisyon acentenin alacağına kaydedilir.
3
Poliçe iptali (storno) etkisinin hesaplanması
80.000+(80.000×0,05)=84.00080.000 + (80.000 \times 0,05) = 84.000 TL
İptal edilen poliçelerin brüt primi ve BSMV'si kadar tutar acentenin borcundan düşülür (alacak kaydı).
4
İptal edilen poliçelere ait komisyon iadesinin hesaplanması
80.000×0,10=8.00080.000 \times 0,10 = 8.000 TL
Poliçe iptal edildiğinde, bu poliçe için önceden verilen komisyon acenteden geri alınır (borç kaydı).
5
Cari hesap bakiyesinin netleştirilmesi
(420.000+8.000)−(40.000+84.000+200.000)=104.000(420.000 + 8.000) - (40.000 + 84.000 + 200.000) = 104.000 TL
Borç tarafındaki üretim ve komisyon iadesi toplamından; alacak tarafındaki komisyon, iptal ve ödeme toplamı çıkarılır.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde acente cari hesapları; üretim ve komisyon iadeleri ile borçlandırılırken, komisyon hak edişleri, poliçe iptalleri ve nakit ödemeler ile alacaklandırılır.

İpuçları

1
Acente cari hesabında BSMV'nin hem üretimde hem de iptal işleminde dikkate alınması gerektiğini unutmayın.
2
Storno (iptal) işlemlerinde sadece poliçe tutarı değil, bu poliçeye bağlı komisyonun da ters işlem görmesi gerekir.
3
Acenteler hesabı bir aktif hesaptır. Üretim acenteyi borçlandırırken, ödemeler ve hak edilen komisyonlar acenteyi alacaklandırır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu acentenin alacak bakiyesi verdiği bir senaryo (fazla ödeme veya yüksek storno) üzerinden çözerek pratik yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 103Soru →

Güven Sigorta A.Ş., poliçe kapsamında gerçekleşen ve ihbarı yapılan bir hasar dosyası için yaptığı ekspertiz çalışması sonucunda ödenecek tazminat tutarını 150.000150.000 TL olarak tahmin etmiştir. Söz konusu hasar dönem sonu itibarıyla henüz ödenmediği için bu tutar üzerinden muallak hasar ve tazminat karşılığı ayrılmasına karar verilmiştir. Buna göre, yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar

Cevap

Yapılacak muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabıdır.
Sigorta şirketlerinde dönem sonunda ihbarı yapılmış ancak henüz tasfiye edilmemiş hasarlar için 'Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' ayrılır. Bu işlem bir gider tahakkuku niteliğindedir. Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı uyarınca, bu gider 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabının borcuna kaydedilirken, karşılık tutarı 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Gerçekleşmiş ancak ödenmemiş bir hasar için karşılık ayırma (Muallak Hasar) işlemi.
Dönemsellik ilkesi gereği, o döneme ait hasar giderinin henüz ödeme yapılmasa bile kayda alınması gerekir.
2
Hesap planına göre ilgili hesapları seç
Gider tarafı için 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar, yükümlülük tarafı için 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda hasar giderleri ve bunlara ilişkin karşılık değişimleri 622 nolu hesapta izlenir.
3
Yevmiye kaydını oluştur
622 (Borçlu) 150.000150.000 / 381 (Alacaklı) 150.000150.000
Gider hesapları borç taraflı çalışır, karşılık (yükümlülük) hesapları ise alacak taraflı başlar.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı Ayrılması

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinde giderler genellikle 'Teknik Gider' hesaplarında takip edilir.
2
Karşılık ayrılırken bir gider hesabı borçlandırılırken, pasif bir karşılık hesabı alacaklandırılır.
3
Hasar giderlerinin izlendiği temel teknik hesap 622 ile başlar.

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrılan bu hasarın bir sonraki dönemde tahmin edilen tutardan daha yüksek bir bedelle ödenmesi durumunda yapılacak kaydı inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 104Soru →

(A) Sigorta A.Ş., yangın branşında akdettiği poliçelerden elde ettiği 600.000600.000 TL tutarındaki brüt primlerin %20\%20’sini bir reasürans anlaşması çerçevesinde (R) Reasürans A.Ş.'ye devretmiştir. Bu devir işlemi karşılığında (A) Sigorta A.Ş. lehine %15\%15 oranında komisyon tahakkuk etmiştir. Sigorta tek düzen hesap planına göre, sedan şirket konumundaki (A) Sigorta A.Ş.'nin elde ettiği bu komisyon geliri aşağıdaki hesaplardan hangisinin alacağına kaydedilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar

Cevap

Sedan şirketin elde ettiği reasürans komisyon geliri 712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar hesabına kaydedilir.
Sigorta şirketleri (sedan), bir reasürör ile yaptıkları anlaşma uyarınca prim devrettiklerinde, bu işlemle ilişkili genel giderlerini karşılamak amacıyla reasürörden komisyon alırlar. Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre, bu teknik gelir '712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar' hesabının alacağına kaydedilerek muhasebeleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemdeki tarafların pozisyonunu belirleyin.
(A) Sigorta A.Ş. riski devrettiği için 'Sedan', (R) Reasürans A.Ş. riski devraldığı için 'Reasürör' konumundadır.
Sigorta muhasebesinde kullanılacak hesap kodları, şirketin işlemi yapan taraf (devreden veya devralan) olmasına göre değişir.
2
Tahakkuk eden işlemin niteliğini tanımlayın.
Sedan şirket, reasüröre devrettiği primler karşılığında bir 'komisyon geliri' elde etmektedir.
İşlemin gelir mi yoksa gider mi olduğu, hangi hesap grubunun kullanılacağını belirler.
3
Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'ndaki (TDHP) uygun hesap kodunu seçin.
Sedan şirketler için komisyon gelirleri '712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar' hesabında izlenir.
712 nolu hesap, reasürans işlemleri sonucunda sedan lehine doğan gelirlerin kaydedildiği teknik hesaptır.

Anahtar Kavram

Reasürans (Mükerrer Sigorta) İşlemlerinde Sedan Şirket Kayıtları

İpuçları

1
Şirketin 'sedan' (riski devreden) mı yoksa 'reasürör' (riski devralan) mı olduğuna dikkat edin.
2
Sedan şirket için prim devri bir gider, bu devir karşılığı alınan komisyon ise bir gelirdir.
3
Sigorta TDHP'de sedanın gelirleri 712 nolu hesapta izlenirken, reasürörün giderleri 812 nolu hesapta izlenir.

Daha Fazla Pratik

Aynı işlemin reasürör şirket (devralan) tarafındaki yevmiye kaydını ve kullanılan hesap kodlarını (811, 812) inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 105Soru →

Hayat dışı sigorta branşında faaliyet gösteren bir işletmenin 2025 yılı dönem sonu verileri aşağıdaki gibidir:

KalemTutar (TL)
Brüt Yazılan Primler2.500.0002.500.000
Dönem Başı Kazanılmamış Primler Karşılığı400.000400.000
Dönem Sonu Kazanılmamış Primler Karşılığı600.000600.000
Ödenen Hasarlar1.200.0001.200.000
Dönem Başı Muallak Hasarlar Karşılığı450.000450.000
Dönem Sonu Muallak Hasarlar Karşılığı550.000550.000
Faaliyet Giderleri (Teknik)250.000250.000
Diğer Teknik Gelirler50.00050.000

Bu verilere göre, şirketin ilgili hesap dönemi için hazırlayacağı gelir tablosunda yer alacak "Hayat Dışı Teknik Kar/Zarar" tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 800.000800.000

Cevap

Şirketin ilgili dönem için teknik karı 800.000800.000 TL'dir.
Doğru cevap, sigorta muhasebesindeki teknik karşılıklar mantığına dayanmaktadır. Brüt primlerden kazanılmamış primler karşılığındaki net değişim düşülerek 'Kazanılmış Prim' (2.300.0002.300.000 TL), ödenen hasarlara muallak hasar karşılığındaki artış eklenerek 'Gerçekleşen Hasar' (1.300.0001.300.000 TL) bulunur. Bu ikisi arasındaki 1.000.0001.000.000 TL'lik teknik farktan, teknik faaliyet giderleri (250.000250.000 TL) düşülüp diğer teknik gelirler (50.00050.000 TL) eklendiğinde 800.000800.000 TL net teknik kara ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kazanılmış Primlerin hesaplanması
2.300.0002.300.000 TL
Dönemsellik ilkesi gereği, brüt primlerden ertesi yıla sarkan payın (UPR farkı) düşülmesi gerekir: 2.500.000+400.000−600.000=2.300.0002.500.000 + 400.000 - 600.000 = 2.300.000 TL.
2
Gerçekleşen Hasar Maliyetinin hesaplanması
1.300.0001.300.000 TL
Dönem içinde ödenen hasarlara, dönem sonunda henüz ödenmemiş ancak tahakkuk etmiş hasar karşılığı artışı eklenmelidir: 1.200.000+(550.000−450.000)=1.300.0001.200.000 + (550.000 - 450.000) = 1.300.000 TL.
3
Teknik Kar/Zararın hesaplanması
800.000800.000 TL
Teknik Hasılat (Kazanılmış Prim + Diğer Gelirler) ile Teknik Giderler (Gerçekleşen Hasar + Faaliyet Giderleri) arasındaki farktır: 2.300.000−1.300.000−250.000+50.000=800.0002.300.000 - 1.300.000 - 250.000 + 50.000 = 800.000 TL.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Teknik Karşılıklar ve Teknik Kar Hesaplaması

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinde kar hesaplanırken brüt primler değil, kazanılmış primler dikkate alınır.
2
Gerçekleşen hasar maliyeti hesaplanırken, dönem sonu muallak hasar karşılığındaki artışın ödenen hasarlara eklenmesi gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Kazanılmış primlerin hesaplanmasında 'pro-rata' (gün esası) yönteminin detaylarını içeren soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 106Soru →

Güneş Sigorta A.Ş., 11 Temmuz 20252025 tarihinde bir yıl (365365 gün) süreli ve 73.00073.000 TL brüt prim tutarlı bir yangın sigortası poliçesi düzenlemiş ve primin tamamını peşin tahsil etmiştir. Şirketin yasal düzenlemeler gereği gün esasına (pro-rata temporis) göre karşılık ayırdığı bilindiğine göre, 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla bu poliçe için ayrılması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı (UPR) tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 36.20036.200

Cevap

Poliçenin 2026 yılına sarkan 181 günü için ayrılması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı 36.20036.200 TL'dir.
Doğru cevap olan tutar, poliçenin 2025 yılı sonundan sonraki döneme (1 Ocak - 30 Haziran 2026 arası) isabet eden 181 günlük süresinin bedelidir. Günlük 200200 TL olan prim tutarı ile bu süre çarpıldığında tam sonuç elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük brüt prim tutarının hesaplanması
73.000/365=20073.000 / 365 = 200 TL
Gün esasına göre karşılık ayırmak için her bir güne düşen prim miktarının bilinmesi gerekir.
2
2025 yılına ait (kazanılmış) gün sayısının belirlenmesi
31(Tem)+31(Ag˘u)+30(Eyl)+31(Eki)+30(Kas)+31(Ara)=18431 (Tem) + 31 (Ağu) + 30 (Eyl) + 31 (Eki) + 30 (Kas) + 31 (Ara) = 184 gün
Poliçe başlangıcından dönem sonuna kadar geçen süre 2025 yılının geliri olarak kaydedilir.
3
Ertesi yıla sarkan (kazanılmamış) gün sayısının belirlenmesi
365−184=181365 - 184 = 181 gün
Kazanılmamış primler karşılığı, poliçe süresinin dönem sonundan sonrasına tekabül eden günleri için ayrılır.
4
Karşılık tutarının hesaplanması
181 gu¨n×200 TL/gu¨n=36.200181 \text{ gün} \times 200 \text{ TL/gün} = 36.200 TL
Ertesi yıla sarkan gün sayısı ile günlük prim tutarının çarpımı toplam karşılığı verir.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde Kazanılmamış Primler Karşılığı, pro-rata (gün esası) yöntemine göre, poliçenin dönem sonundan sonraya sarkan günlerine düşen prim tutarıdır.

Daha Fazla Pratik

Poliçe başlangıç tarihi 1 Ocak olsaydı dönem sonu karşılığı kaç olurdu sorusunu düşünerek dönemsellik mantığını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 107Soru →

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 18. maddesi ve ilgili düzenlemeler uyarınca, sigorta ve reasürans şirketlerinin muhasebe ve finansal raporlama esasları belirlenmiştir. Bu kapsamda, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından yayımlanan sigortacılık mevzuatı hükümleri ile Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) arasında bir uygulama farklılığı veya çelişki ortaya çıkması durumunda, finansal tabloların hazırlanmasında izlenecek temel kural aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortacılık mevzuatındaki özel düzenlemeler esas alınır; bu mevzuatta hüküm bulunmayan durumlarda ise TMS/TFRS hükümleri tamamlayıcı olarak uygulanır.

Cevap

Sigortacılık mevzuatındaki özel düzenlemeler esas alınır; bu mevzuatta hüküm bulunmayan durumlarda ise TMS/TFRS hükümleri tamamlayıcı olarak uygulanır.
Doğru cevap, sigortacılık mevzuatının bir 'özel hukuk' dalı olması prensibine dayanmaktadır. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve bu kanuna istinaden SEDDK tarafından çıkarılan yönetmelikler, tebliğler ve genelgeler, sigorta şirketleri için öncelikli muhasebe kaynağıdır. Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) ise, sigortacılık mevzuatında açıkça düzenlenmeyen veya boşluk bırakılan alanlarda tamamlayıcı bir çerçeve olarak kullanılır. Bu hiyerarşi, sigortacılık sektörünün risk odaklı yapısı ve teknik karşılıklar gibi kendine has dinamikleri nedeniyle zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun muhasebe düzenine ilişkin 18. maddesini analiz etmek.
Kanun, sigorta şirketlerinin muhasebe sistemlerinin ve finansal tablolarının Kurum (SEDDK) tarafından belirlenen esaslara göre tutulacağını hükme bağlamıştır.
Yasal dayanağın ve yetkili otoritenin belirlenmesi.
2
Mevzuat hiyerarşisindeki 'özel kanun - genel kanun' ilişkisini değerlendirmek.
Sigortacılık mevzuatı 'lex specialis' (özel kanun) niteliğindedir. TMS/TFRS ise genel standartları belirler.
Çelişki durumunda hangi kuralın öncelikli olduğunun tespiti.
3
SEDDK ve Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) arasındaki iş birliği protokollerini ve yönetmelikleri incelemek.
Sigortacılık sektörü için belirlenen 'Teknik Karşılıklar Yönetmeliği' gibi özel kurallar, TMS ile çeliştiğinde öncelikle uygulanır; mevzuatta hüküm yoksa TMS'ye bakılır.
Uygulama hiyerarşisinin netleştirilmesi.

Anahtar Kavram

Özel Kanun Üstünlüğü ve Sigortacılık Muhasebesi Mevzuat Hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

Sigorta şirketlerinde kullanılan 7. ve 8. grup hesapların, genel Tek Düzen Hesap Planı'ndaki (TDHP) maliyet hesaplarından farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 108Soru →

Bir sigorta işletmesi, (Y) acentesi tarafından daha önce düzenlenen 80.00080.000 TL brüt primli ve %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi'ne (BSMV) tabi bir poliçeyi iptal (storno) etmiştir. Poliçe düzenlendiğinde acenteye %10\%10 oranında komisyon tahakkuk ettirilmiştir. Buna göre, bu iptal işlemi sonucunda sigorta işletmesinin "320 Acentelere Borçlar" hesabına yapacağı kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 8.0008.000 TL borç kaydı

Cevap

İptal işlemi sonucunda 320 Acentelere Borçlar hesabına 8.0008.000 TL borç kaydı yapılmalıdır.
Poliçe düzenlendiğinde acenteye ödenecek komisyon 80.000×%10=8.00080.000 \times \%10 = 8.000 TL olarak hesaplanır ve '320 Acentelere Borçlar' hesabının alacağına kaydedilir. Poliçe iptal edildiğinde (storno), bu borç ortadan kalkacağı için hesap 8.0008.000 TL tutarında borçlandırılarak ters kayıtla kapatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Acente komisyon tutarını hesaplayınız.
80.000×0,10=8.00080.000 \times 0,10 = 8.000 TL
Komisyon, poliçenin brüt primi üzerinden acenteye ödenecek bedeli belirler.
2
İptal (storno) durumunda ilgili hesabın çalışma yönünü belirleyiniz.
320 Acentelere Borçlar hesabı borçlandırılır.
Poliçe düzenlendiğinde alacak kaydedilen komisyon borcu, poliçe iptal edildiğinde ters kayıtla (borçlandırılarak) kapatılır.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptallerinde acente komisyonunun ters kayıtla kapatılması.

Daha Fazla Pratik

Poliçe üretimi anında yapılan tam yevmiye maddesini inceleyerek 120 ve 320 hesapların karşılıklı ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 109Soru →

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) ve Sigorta Hesap Planı Açıklamalarına İlişkin Tebliğ hükümleri çerçevesinde, hesapların sınıflandırılması ve işleyiş esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış bir muhasebe uygulamasını ifade etmektedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigorta poliçelerinin iptali durumunda sigortalıya iade edilen prim tutarları, 8. gruptaki 'İptal Edilen Primler' gider hesabına borç kaydedilerek dönem sonuna kadar bu hesapta biriktirilir ve gelir tablosunda 'Teknik Giderler' başlığı altında raporlanır.

Cevap

Sigorta poliçesi iptallerinde iade edilen primlerin teknik gider (8. grup) olarak kaydedilmesi yanlıştır; bu tutarlar teknik gelirlerden (7. grup) indirim olarak muhasebeleştirilir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü sigorta muhasebesinde poliçe iptalleri (iptal edilen primler) bir gider kalemi değildir. Bunlar, teknik gelirlerin izlendiği 7. grup hesaplarının borç tarafına kaydedilerek, o dönemdeki toplam prim üretiminden indirim (gelir düzeltmesi) olarak işlem görür. 8. grupta 'İptal Edilen Primler' adında bir gider hesabı bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
STDHP'nin temel sınıflandırma yapısını analiz etme
7. Sınıf: Teknik Gelirler, 8. Sınıf: Teknik Giderler.
Genel TDHP'den farklı olarak 7. grup gelirler için ayrılmıştır.
2
Prim iptallerinin muhasebe mantığını değerlendirme
İptal edilen primler, gerçekleşmemiş bir gelirin geri alınmasıdır.
Gelir tablosunda teknik gelirler kalemi 'Yazılan Primler - İptaller' şeklinde netleştirilerek gösterilir.
3
Seçeneklerdeki hesap kodlarını ve raporlama kurallarını doğrulama
Fonksiyonel giderler 8. grupta (850 vb.), reasürör payları 126 hesapta, ertelenmiş komisyonlar ise 180 hesapta doğru şekilde tanımlanmıştır.
Yasal mevzuat ve STDHP açıklamaları bu sınıflandırmaları zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda Gelir/Gider Sınıflandırması

Daha Fazla Pratik

Sigortacılıkta kullanılan 126 ve 380 hesapların karşılıklı işleyişini ve rücu/sovtaj gelirlerinin tahakkuk esaslı muhasebeleştirilmesini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 110Soru →

Erguvan Sigorta A.Ş., 31.12.202531.12.2025 tarihli dönem sonu envanter çalışmaları kapsamında teknik karşılıklarını hesaplamak için aşağıdaki verilere ulaşmıştır:

Veri TürüDeğer / Tarih
Yangın Sigortası Poliçesi (1 Yıllık) Başlangıcı14 Ağustos 2025
Yangın Sigortası Brüt Prim Tutarı146.000146.000 TL
Sağlık Sigortası Poliçesi (1 Yıllık) Başlangıcı20 Kasım 2025
Sağlık Sigortası Brüt Prim Tutarı73.00073.000 TL
İhbar Edilmiş Dosyalanmış Hasarlar250.000250.000 TL
Gerçekleşmiş Fakat İhbar Edilmemiş Hasarlar (IBNR)85.00085.000 TL
Tahmini Sovtaj ve Rücu Gelirleri Tenzili30.00030.000 TL

Şirket, Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) hesaplamalarında gün (pro-rata) esasına uymaktadır. Buna göre, Erguvan Sigorta A.Ş.'nin bilanço tarihinde ayırması gereken toplam teknik karşılık (KPK + Muallak Hasar Karşılığı) tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 460.200460.200

Cevap

Şirketin ayırması gereken toplam teknik karşılık tutarı 460.200460.200 TL'dir.
Doğru seçenek olan tutar, her iki poliçenin gün bazlı kazanılmamış kısımlarının toplamı olan 155.200155.200 TL ile, ihbar edilmiş hasarlar ve IBNR toplamından sovtajın düşülmesiyle bulunan 305.000305.000 TL tutarındaki net muallak hasar karşılığının toplanmasıyla elde edilir (155.200+305.000=460.200155.200 + 305.000 = 460.200 TL).

Adım Adım Çözüm

1
Yangın sigortası poliçesi için Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) hesaplanması
90.40090.400 TL
14 Ağustos'ta başlayan poliçenin 2025 yılında geçen gün sayısı: 17 (Ağustos) + 30 (Eylül) + 31 (Ekim) + 30 (Kasım) + 31 (Aralık) = 139 gündür. Kalan (kazanılmamış) gün sayısı: 365 - 139 = 226 gündür. KPK = 146.000×(226/365)=90.400146.000 \times (226 / 365) = 90.400 TL.
2
Sağlık sigortası poliçesi için KPK hesaplanması
64.80064.800 TL
20 Kasım'da başlayan poliçenin 2025 yılında geçen gün sayısı: 10 (Kasım) + 31 (Aralık) = 41 gündür. Kalan (kazanılmamış) gün sayısı: 365 - 41 = 324 gündür. KPK = 73.000×(324/365)=64.80073.000 \times (324 / 365) = 64.800 TL.
3
Toplam KPK tutarının belirlenmesi
155.200155.200 TL
İki poliçenin ertesi yıla sarkan prim kısımlarının toplamı: 90.400+64.800=155.20090.400 + 64.800 = 155.200 TL.
4
Muallak Hasar Karşılığı (MHK) hesaplanması
305.000305.000 TL
MHK = (İhbar Edilen Hasarlar + IBNR) - (Sovtaj ve Rücu Gelirleri). MHK = (250.000+85.000250.000 + 85.000) - 30.000=305.00030.000 = 305.000 TL.
5
Toplam teknik karşılığın bulunması
460.200460.200 TL
Toplam Teknik Karşılık = Toplam KPK + Net MHK = 155.200+305.000=460.200155.200 + 305.000 = 460.200 TL.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde teknik karşılıklar, pro-rata (gün) esasına göre kazanılmamış primleri ve gerçekleşmiş hasarların (ihbarlı veya IBNR) net tutarlarını kapsamalıdır.

Daha Fazla Pratik

Reasürans (sedan) işlemlerinin KPK ve MHK hesaplamalarına etkisini inceleyen karma bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 111Soru →

(M) Sigorta İşletmesi, (A) Acentesi aracılığıyla daha önce düzenlediği ve toplam (brüt) prim tutarı 42.00042.000 TL olan bir poliçeyi, sigortalının talebi üzerine dönem içinde iptal (storno) etmiştir. Poliçe düzenlendiğinde %5\%5 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) hesaplanmış ve acenteye %10\%10 oranında komisyon tahakkuk ettirilmiştir. Bu storno işlemine ilişkin yapılacak muhasebe kaydında, acente komisyonunun iptali için '320 Acentelere Borçlar' hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4.0004.000 TL Borç

Cevap

4.0004.000 TL Borç kaydı yapılmalıdır.
Doğru cevap, brüt primden BSMV düşüldükten sonra kalan 40.00040.000 TL net primin %10\%10 komisyon tutarı olan 4.0004.000 TL'nin, acenteye olan borcun iptali amacıyla 320 nolu hesabın borç tarafına yazılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Net prim tutarının hesaplanması
Net Prim = 40.00040.000 TL
Brüt prim 42.00042.000 TL olup içinde %5\%5 BSMV bulunmaktadır. Formül: NetPrim×(1+0,05)=42.000Net Prim \times (1 + 0,05) = 42.000 buradan NetPrim=42.000/1,05=40.000Net Prim = 42.000 / 1,05 = 40.000 TL bulunur.
2
İptal edilecek acente komisyonunun hesaplanması
Komisyon = 4.0004.000 TL
Sigortacılık mevzuatına göre acente komisyonu net prim üzerinden hesaplanır. 40.000×%10=4.00040.000 \times \%10 = 4.000 TL.
3
Storno kaydında hesap yönünün belirlenmesi
320 Acentelere Borçlar Hesabı: Borç
Poliçe üretiminde acentenin hak ettiği komisyon '320 Acentelere Borçlar' hesabının alacağına kaydedilir. Poliçe iptal edildiğinde (storno) bu yükümlülük ortadan kalktığı için hesap borçlandırılarak kapatılır.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptallerinde (storno), acente komisyonu net prim üzerinden hesaplanır ve daha önce alacaklandırılan '320 Acentelere Borçlar' hesabı borçlandırılarak ters kayıt yapılır.
Soru 112Soru →

Zirve Sigorta A.Ş., 20242024 yılı dönem sonunda bir yangın hasarı için 1.500.0001.500.000 TL brüt muallak hasar ve tazminat karşılığı ayırmıştır. Söz konusu poliçede reasürör payı %40\%40 olup, reasürör hem tazminat ödemelerine hem de sovtaj gelirlerine kendi payı oranında iştirak etmektedir. 20252025 yılı içerisinde bu hasar dosyası 1.800.0001.800.000 TL brüt tazminat ödenerek kapatılmış ve hasarlı emtiadan 150.000150.000 TL sovtaj geliri elde edilmiştir. Buna göre, 20252025 yılında yapılan tasfiye kayıtları sonucunda "622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar" hesabının borç ve alacak kayıtları netleştirildiğinde oluşacak net bakiye kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 90.000

Cevap

Yapılan tüm düzeltme kayıtları sonucunda 622 nolu hesabın borç bakiyesi 90.000 TL olarak gerçekleşir.
Doğru yanıt olan 90.000 TL, sigorta şirketinin 2025 yılındaki net hasar yükünü temsil eder. Şirket 1.800.0001.800.000 TL ödeme yapmış (622 Borç), ancak önceki yıldan devreden 1.500.0001.500.000 TL'lik karşılığı iptal etmiştir (622 Alacak). Böylece brüt ek yük 300.000300.000 TL'dir. Reasürörün bu ek yükteki payı olan 120.000120.000 TL (300.000×%40300.000 \times \%40) şirketin alacağıdır (622 Alacak). Ayrıca 150.000150.000 TL'lik sovtajın şirket payına düşen %60\%60'lık kısmı olan 90.00090.000 TL de gideri azaltan bir unsurdur (622 Alacak). Net bakiye: 300.000−120.000−90.000=90.000300.000 - 120.000 - 90.000 = 90.000 TL borç bakiyesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt hasar farkını hesapla
1.800.000−1.500.000=300.0001.800.000 - 1.500.000 = 300.000 TL
Gerçekleşen ödeme, ayrılan karşılıktan fazla olduğu için aradaki fark ek giderdir.
2
Reasürör payındaki değişimi hesapla
300.000×%40=120.000300.000 \times \%40 = 120.000 TL
Hasar miktarındaki artışın reasüröre düşen kısmı, şirketin net hasar yükünü azaltır.
3
Net sovtaj gelirini hesapla
150.000×(1−%40)=90.000150.000 \times (1 - \%40) = 90.000 TL
Elde edilen sovtajın reasürör payı düşüldükten sonra kalan kısmı şirketin giderini azaltır.
4
Net 622 bakiyesini hesapla
300.000−120.000−90.000=90.000300.000 - 120.000 - 90.000 = 90.000 TL
Brüt ek maliyetten reasürans ve sovtaj avantajları düşülerek net hasar maliyetine ulaşılır.

Anahtar Kavram

Muallak hasar tasfiyesinde brüt hasar maliyetinin reasürans ve sovtaj etkileriyle netleştirilmesi.

Daha Fazla Pratik

Hasarın beklendiğinden daha düşük bir tutarla kapatılması (muallak hasar fazlası) durumunda net teknik karın nasıl etkileneceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 113Soru →

Hayat dışı branşta faaliyet gösteren bir sigorta şirketinin 20252025 yılı dönem sonu verileri aşağıdaki gibidir:

KalemTutar (TL)
20252025 yılında tahakkuk eden toplam net primler (tamamı 11 Eylül 20252025 tarihinde ve 11 yıl süreli düzenlenmiştir)1.460.0001.460.000
Dönem başı (01.01.202501.01.2025) kazanılmamış primler karşılığı (net)400.000400.000
Dönem içinde ödenen hasarlar (brüt)800.000800.000
Ödenen hasarlarda reasürör payı200.000200.000
Dönem sonu (31.12.202531.12 .2025) muallak hasar tazminat karşılığı (brüt)500.000500.000
Dönem sonu muallak hasarlarda reasürör payı%20\%20
Dönem başı muallak hasar tazminat karşılığı (net)300.000300.000
Teknik faaliyet giderleri150.000150.000
Yatırım gelirlerinden teknik bölüme aktarılan kısım100.000100.000
Dönem içinde ayrılan dengeleme karşılığı50.00050.000

Şirket, kazanılmamış primler karşılığını (UPR) gün esasına (pro-rata temporis) göre hesaplamaktadır. Buna göre, işletmenin 20252025 yılı sonu itibarıyla "Hayat Dışı Teknik Bölüm Dengesi" (Teknik Kar/Zarar) kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 88.00088.000 TL (Kar)

Cevap

İşletmenin hayat dışı teknik bölüm dengesi 88.00088.000 TL kâr olarak hesaplanmıştır.
Doğru yanıt olan tutar, teknik gelir tablosu mantığına göre; gün esasıyla hesaplanan 972.000972.000 TL'lik dönem sonu kazanılmamış primler karşılığı sonrası oluşan 888.000888.000 TL'lik net kazanılmış primden, 700.000700.000 TL'lik net gerçekleşen hasar maliyeti, 150.000150.000 TL'lik teknik gider ve 50.00050.000 TL'lik dengeleme karşılığının düşülüp, 100.000100.000 TL'lik aktarılan yatırım gelirinin eklenmesiyle elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem sonu net kazanılmamış primler karşılığının (UPR) gün esasına göre hesaplanması
972.000972.000 TL
11 Eylül'de düzenlenen poliçelerin 20252025 yılında geçen süresi 122122 gündür. Kalan süre: 365−122=243365 - 122 = 243 gün. UPR = 1.460.000×(243/365)=972.0001.460.000 \times (243/365) = 972.000 TL.
2
Net kazanılmış primlerin belirlenmesi
888.000888.000 TL
Net Kazanılmış Prim = Net Yazılan Prim + Dönem Başı UPR - Dönem Sonu UPR = 1.460.000+400.000−972.000=888.0001.460.000 + 400.000 - 972.000 = 888.000 TL.
3
Net gerçekleşen hasarların hesaplanması
700.000700.000 TL
Net Ödenen Hasar = 800.000−200.000=600.000800.000 - 200.000 = 600.000 TL. Dönem Sonu Net Muallak = 500.000×(1−0,20)=400.000500.000 \times (1 - 0,20) = 400.000 TL. Net Gerçekleşen Hasar = Net Ödenen + (Dönem Sonu Net Muallak - Dönem Başı Net Muallak) = 600.000+(400.000−300.000)=700.000600.000 + (400.000 - 300.000) = 700.000 TL.
4
Teknik bölüm dengesinin (kâr/zarar) hesaplanması
88.00088.000 TL
Teknik Kar = Net Kazanılmış Prim - Net Gerçekleşen Hasar - Faaliyet Giderleri - Dengeleme Karşılığı + Yatırım Geliri Aktarımı = 888.000−700.000−150.000−50.000+100.000=88.000888.000 - 700.000 - 150.000 - 50.000 + 100.000 = 88.000 TL.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde teknik kâr, kazanılmış primlerden gerçekleşen hasarların ve teknik giderlerin düşülmesiyle hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Teknik karşılıklar arasındaki 'Dengeleme Karşılığı'nın özkaynaklarda değil, pasifte bir karşılık hesabı olarak takip edildiğini ve teknik bölüme gider yazıldığını unutmayınız.
Tahmini Süre:4m 0s
Soru 114Soru →

Sigortacılık mevzuatı ve Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) çerçevesinde, sigorta şirketlerinin ana faaliyetlerinden kaynaklanan teknik gelir ve teknik giderlerin izlenmesi amacıyla genel muhasebe uygulamalarından (TDHP) farklı olarak ayrılmış olan hesap sınıfları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7 ve 8 nolu hesap sınıfları

Cevap

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı uyarınca teknik gelir ve giderler 7 ve 8 nolu hesap sınıflarında takip edilir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP), sigorta ve reasürans şirketlerinin mali tablolarını sigortacılık tekniğine uygun hazırlayabilmeleri için tasarlanmıştır. Bu plan dahilinde, sigorta branşlarına göre (Hayat ve Hayat Dışı) ayrılmış teknik gelirler 7 nolu hesap sınıfında, bu branşlara ait teknik giderler (hasarlar, karşılıklar vb.) ise 8 nolu hesap sınıfında izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Sigorta şirketlerine özgü hesap planı yapısının incelenmesi
Sigorta şirketlerinin genel ticari işletmelerden farklı bir Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) kullandığı belirlenir.
Sigortacılık faaliyetlerinin teknik doğası gereği gelir ve giderlerin özel sınıflarda tasnifi zorunludur.
2
Teknik gelir ve gider sınıflarının tespiti
STDHP'de 7 nolu sınıfın 'Teknik Gelirler', 8 nolu sınıfın ise 'Teknik Giderler' olarak adlandırıldığı görülür.
Bu sınıflar sigorta şirketlerinin teknik kâr veya zararının hesaplanmasında doğrudan kullanılır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda Teknik Hesap Sınıfları

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda teknik gelir tablosu bölümlerinin 'Hayat' ve 'Hayat Dışı' olarak nasıl ayrıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 115Soru →

Mercan Sigorta A.Ş., 1 Ocak 2026 tarihinde bir acentesi aracılığıyla 1 yıl süreli (360360 gün), 54.00054.000 TL net prim ve %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) içeren bir nakliyat sigortası poliçesi düzenlemiştir. Acente komisyon oranı %10\%10 olarak belirlenmiştir. Sigortalı, poliçenin 90. gününde poliçeyi iptal ettirmiştir.

Gün esasına göre yapılan bu iptal işleminde, sigorta şirketinin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 YAZILAN PRİMLER: 40.50040.500 (B)
360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR: 2.0252.025 (B)
122 ACENTELER: 4.0504.050 (B)
122 ACENTELER: 42.52542.525 (A)
720 ACENTE KOMİSYONLARI: 4.0504.050 (A)

Cevap

İade edilecek net primin 40.50040.500 TL, BSMV'nin 2.0252.025 TL ve acente komisyon iadesinin 4.0504.050 TL olarak hesaplandığı ve 711, 360, 122 ve 720 nolu hesapların Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na uygun şekilde borçlandırılıp alacaklandırıldığı seçenek doğrudur.
Doğru seçenek, poliçenin 270 günlük iade süresine isabet eden net prim (40.50040.500 TL) ve BSMV (2.0252.025 TL) tutarlarını ilgili hesapların borcuna, toplam brüt iadeyi (42.52542.525 TL) ise 122 Acenteler hesabının alacağına kaydetmiştir. Ayrıca, acenteden geri alınacak komisyon tutarı (4.0504.050 TL) için 122 Acenteler hesabı borçlandırılmış ve 720 Acente Komisyonları hesabı alacaklandırılarak gider düzeltmesi yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kalan süre (iade süresi) tespiti
360 gün - 90 gün = 270 gün
Gün esasına göre iade yapılacağı için poliçenin kullanılmayan süresine isabet eden tutarların hesaplanması gerekir.
2
İade edilecek Net Prim hesaplaması
54.000×(270/360)=40.50054.000 \times (270 / 360) = 40.500 TL
Net primin kullanılmayan kısmına isabet eden tutar sigortalıya iade edilecektir.
3
İade edilecek BSMV hesaplaması
40.500×0,05=2.02540.500 \times 0,05 = 2.025 TL
İptal edilen prim üzerinden hesaplanan BSMV'nin vergi dairesinden terkin edilmesi/indirilmesi için borç kaydedilmesi gerekir.
4
Acenteden geri alınacak komisyon hesaplaması
40.500×0,10=4.05040.500 \times 0,10 = 4.050 TL
İptal edilen prim tutarına isabet eden acente komisyonu, acenteden geri alınır.
5
Acenteler hesabına alacak kaydedilecek toplam (brüt) iade tutarı
40.500+2.025=42.52540.500 + 2.025 = 42.525 TL
Sigortalıya iade edilecek toplam tutar acente cari hesabından düşülür (alacaklandırılır).

Anahtar Kavram

Sigorta poliçe iptallerinde, iade edilen prim ve vergi tutarları borçlandırılırken, acenteye olan borç (veya alacak azalması) alacaklandırılır; acente komisyon iadesi ise tam tersi mantıkla kaydedilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 116Soru →

Güneş Sigorta A.Ş., 20252025 yılı dönem sonunda ihbarı yapılmış bir yangın hasarı için 300.000300.000 TL brüt muallak hasar ve tazminat karşılığı ayırmıştır. Bu hasar dosyası için ayrılan karşılığın reasürans (sedan) payı %30\%30’dur. İlgili hasar dosyası 20262026 yılı Mart ayında sigortalıya 280.000280.000 TL brüt ödeme yapılarak kapatılmıştır. 20262026 yılında gerçekleşen ödemenin de %30\%30’u reasürör payıdır.

Buna göre, 20262026 yılında gerçekleşen bu tasfiye işlemlerinin '622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar' hesabının bakiyesi üzerindeki toplam net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 14.00014.000 TL azalış

Cevap

14.000 TL azalış
Doğru cevap, 2026 yılında yapılan işlemlerin gider hesabında net 14.00014.000 TL tutarında bir azalış (alacak etkisi) yaratmasıdır. Bu sonuç; brüt ödeme (280.000280.000 TL borç), reasürörün ödeme payı (84.00084.000 TL alacak), önceki dönem brüt karşılık iptali (300.000300.000 TL alacak) ve önceki dönem reasürör karşılık payı iptali (90.00090.000 TL borç) işlemlerinin netleştirilmesiyle bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Cari dönem brüt ödeme ve reasürör payının kaydedilmesi
622 (Borç): 280.000280.000 TL; 622 (Alacak - Reasürör Payı): 84.00084.000 TL (280.000×%30280.000 \times \%30)
Gerçekleşen hasar ödemesi gider yazılırken, reasüröre devredilen kısım bu giderden düşülür.
2
Önceki dönemden devreden karşılıkların iptal edilmesi
622 (Alacak - Karşılık İptali): 300.000300.000 TL; 622 (Borç - Reasürör Payı İptali): 90.00090.000 TL (300.000×%30300.000 \times \%30)
Hasar ödendiği için daha önce ayrılan tahmini karşılık hesabı ve buna bağlı reasürör varlığı ters kayıtla kapatılır.
3
622 nolu hesap üzerindeki net etkinin hesaplanması
Net Etki = (280.000+90.000)−(84.000+300.000)=370.000−384.000=−14.000(280.000 + 90.000) - (84.000 + 300.000) = 370.000 - 384.000 = -14.000 TL
Alacak tarafındaki kayıtların toplamı borç tarafındakilerden fazla olduğu için hesap bakiyesi azalır.

Anahtar Kavram

Hasar Tasfiyesi ve Reasürans Netleştirmesi

İpuçları

1
Cari dönem giderini bulurken hem yapılan ödemeyi hem de karşılığın iptalini düşünün.
2
622 hesabının borç tarafına brüt ödemeyi ve karşılıktaki reasürör payı iptalini yazın.
3
Net Etki = (Brüt Ödeme - Ödeme Reas. Payı) - (Brüt Karşılık - Karşılık Reas. Payı) formülünü uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Sovtaj (hurda) gelirinin hasar maliyetine etkisini içeren benzer bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 117Soru →

Bir sigorta şirketi, acentesi aracılığıyla düzenlediği 40.00040.000 TL net primli bir yangın poliçesini, %5\%5 oranında Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) ile birlikte muhasebeleştirecektir. Sigorta Şirketleri Tek Düzen Hesap Planı'na göre, bu üretim işlemine ilişkin yapılacak yevmiye kaydında "711 Yazılan Primler" hesabının kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 40.00040.000 TL tutarında alacaklandırılır.

Cevap

Poliçe üretimi sırasında net prim tutarı olan 40.00040.000 TL, 711 Yazılan Primler hesabının alacağına kaydedilmelidir.
Sigorta şirketlerinde düzenlenen poliçelerin net prim tutarı, şirketin teknik gelirini temsil eder ve bu tutar '711 Yazılan Primler' hesabının alacağına kaydedilir. BSMV gibi vergiler ise bu tutara dahil edilmeden ilgili borç/yükümlülük hesaplarında takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net prim tutarını tespit et.
Net prim 40.00040.000 TL'dir.
Gelir kaydı net prim üzerinden yapılır; vergiler (BSMV) şirketin geliri değil, devlete ödenecek yükümlülüktür.
2
Sigortacılık hesap planına göre ilgili gelir hesabını ve çalışma yönünü belirle.
711 Yazılan Primler hesabı alacaklandırılır.
Sigorta şirketlerinde prim üretimi teknik bir gelirdir ve gelir hesapları ilk kayıt anında alacak taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde poliçe üretim kaydı (Prim Tahakkuku)

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptali durumunda aynı tutarların hangi tarafa kaydedileceğini düşünerek ters kayıt mantığını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 118Soru →

Bir sigorta işletmesine 2025 yılı Aralık ayı içerisinde bir hasar ihbarı gelmiş ve ekspertiz çalışmaları sonucunda ödenecek tazminat tutarı 50.00050.000 TL olarak tahmin edilmiştir. Dönem sonu itibarıyla henüz ödemesi gerçekleştirilmeyen bu hasar dosyası için sigorta şirketinin yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 622 ÖDENEN HASAR VE TAZMİNATLAR 50.00050.000 (Borçlu) / 381 MUALLAK HASAR VE TAZMİNAT KARŞILIĞI 50.00050.000 (Alacaklı)

Cevap

İhbarı yapılmış ancak henüz ödenmemiş hasarlar için 622 nolu hesaba borç, 381 nolu hesaba alacak kaydı yapılır.
Doğru seçenek, hasar giderinin döneme yansıtılması için 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabını borçlandırırken, henüz ödenmeyen bu yükümlülüğü 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabında alacaklandırarak gösteren kayıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Hasar durumunun analiz edilmesi
Hasar ihbarı alınmış (50.00050.000 TL) ancak dönem sonunda henüz ödenmemiştir.
Dönemsellik kavramı gereği gerçekleşen ancak ödenmeyen hasarların ilgili döneme gider yazılması gerekir.
2
Uygun hesapların seçilmesi
Gider için 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar, karşılık için 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı seçilir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'na göre muallak hasarlar bu kodlarda takip edilir.
3
Yevmiye kaydının oluşturulması
622 hesabı borçlandırılır, 381 hesabı alacaklandırılır.
Gider hesapları borç taraflı, borç/karşılık hesapları alacak taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı Ayrılması
Tahmini Süre:45s
Soru 119Soru →

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili muhasebe düzenlemeleri çerçevesinde; sigorta şirketlerinin üstlendikleri risklerden kaynaklanan yükümlülüklerini karşılamak üzere ayırmak zorunda oldukları 'Teknik Karşılıklar'ın genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknik karşılıklar; tahakkuk esası ve ihtiyatlılık kavramları uyarınca, sigorta şirketlerinin henüz vadesi dolmamış poliçeleri ve gerçekleşmiş ancak henüz ödenmemiş hasarları için ayırmak zorunda oldukları pasif kalemlerdir.

Cevap

Teknik karşılıklar; tahakkuk esası ve ihtiyatlılık kavramları uyarınca, sigorta şirketlerinin henüz vadesi dolmamış poliçeleri ve gerçekleşmiş ancak henüz ödenmemiş hasarları için ayırmak zorunda oldukları pasif kalemlerdir.
Doğru cevap, teknik karşılıkların sigorta sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerin tam ve zamanında karşılanması amacıyla tahakkuk esası ve ihtiyatlılık kavramları gereğince ayrılan pasif (yükümlülük) kalemleri olduğunu ifade eden seçenektir. Bu karşılıklar (Kazanılmamış Primler Karşılığı, Muallak Hasar Karşılığı vb.), sigorta şirketinin bilançosunda sigortalılara olan borçlarını temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağı belirleme
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca teknik karşılık ayırmak zorunludur.
Sigorta şirketlerinin finansal sağlamlığını korumak ve sigortalı haklarını güvence altına almak.
2
Muhasebe temel kavramlarını uygulama
Tahakkuk esası ve ihtiyatlılık kavramları gereği karşılık ayrılmalıdır.
Henüz vadesi dolmamış primlerin gelecek döneme isabet eden kısımları (KPK) ve ihbar edilmiş ama ödenmemiş hasarlar (MHK) dönem gideri olarak tanınmalıdır.
3
Bilanço sınıflandırmasını yapma
Teknik karşılıklar bilançonun pasif (yükümlülükler) kısmında yer alır.
Bu tutarlar şirketin sigortalılara olan borçlarını temsil eder, özkaynak unsuru değildir.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Muhasebesinde Teknik Karşılıkların Niteliği
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 120Soru →

Sigorta Şirketleri Tek Düzen Hesap Planı'na göre, poliçe üretim ve iptal süreçlerindeki muhasebe kayıtları sigortacılık mevzuatına özgü hesap kodları üzerinden yürütülür. Bir sigorta işletmesi, %10\%10 acente komisyonu ile daha önce düzenlemiş olduğu 240.000240.000 TL net primli ve %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) içeren bir poliçeyi sigortalının talebi üzerine iptal etmiştir.

Buna göre, söz konusu poliçenin iptal edilmesine ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 Yazılan Primler hesabı 240.000240.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Poliçe iptal işleminde gelir unsurunu azaltmak amacıyla 711 Yazılan Primler hesabı net prim tutarı olan 240.000240.000 TL kadar borçlandırılır.
Poliçe iptal edildiğinde, üretilen poliçe nedeniyle elde edilen prim geliri ortadan kalkar. Sigortacılık hesap planına göre bu geliri temsil eden 711 Yazılan Primler hesabı borçlandırılarak dönem içi net prim üretimi rakamı doğru seviyeye çekilir.

Adım Adım Çözüm

1
BSMV ve Komisyon tutarlarını hesapla.
BSMV: 240.000×0,05=12.000240.000 \times 0,05 = 12.000 TL; Komisyon: 240.000×0,10=24.000240.000 \times 0,10 = 24.000 TL.
İptal edilecek toplam yükümlülük ve giderlerin belirlenmesi gerekir.
2
Prim iptali için yevmiye kaydını oluştur.
711 Yazılan Primler (B) 240.000240.000, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (B) 12.00012.000, 122 Acenteler (A) 252.000252.000.
Gelir ve vergi borcu azaltılırken acenteye olan iade borcu kaydedilir.
3
Komisyon iptali için yevmiye kaydını oluştur.
122 Acenteler (B) 24.00024.000, 721 Komisyon Giderleri (A) 24.00024.000.
Daha önce gider yazılan komisyon tutarı iptal edilerek acente alacağından düşülür.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptallerinde, üretim kaydının tam tersi mantıkla teknik gelir ve gider hesapları düzeltilir.
ÖncekiSayfa 6 / 10Sonraki
Sigorta Şirketleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 6 | Examkin