Examkin

Sigorta Şirketleri Muhasebesi

192 soru

Soru 121Soru →

Güneş Sigorta A.Ş., 20252025 yılı hesap dönemi sonunda deprem teminatı sağladığı poliçeler için "Dengeleme Karşılığı" hesaplayacaktır. Şirketin bu branştaki yıllık net prim tutarı 4.000.0004.000.000 TL, dönem içinde bu poliçeler kapsamında ödediği hasar tutarı ise 800.000800.000 TL'dir. Mevzuat hükümleri uyarınca deprem teminatları için ayrılması gereken karşılık oranı %1212 olduğuna göre, şirketin bu dönem için ayırması gereken dengeleme karşılığı tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 480.000480.000

Cevap

Şirketin ayırması gereken dengeleme karşılığı tutarı 480.000480.000 TL'dir.
Dengeleme karşılığı, sigorta şirketlerinin deprem gibi büyük ve dalgalı riskleri karşılamak amacıyla ayırdıkları bir teknik karşılıktır. Mevzuat uyarınca, her takvim yılında tahakkuk eden net deprem primlerinin %1212'si oranında hesaplanır. Sorudaki veriler ışığında 4.000.0004.000.000 TL net primin %1212'si olan 480.000480.000 TL doğru karşılık tutarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılık hesaplamasına esas teşkil edecek matrahı belirleyin.
Net Deprem Primleri = 4.000.0004.000.000 TL
Dengeleme karşılığı, ilgili branşta tahakkuk eden net primler üzerinden hesaplanır.
2
Mevzuatta belirtilen yasal oranı matraha uygulayın.
4.000.000×0,12=480.0004.000.000 \times 0,12 = 480.000 TL
Sigortacılık mevzuatına göre deprem teminatı içeren poliçelerde net primlerin %1212'si oranında dengeleme karşılığı ayrılır.
3
Ödenen hasar tutarının hesaplamaya etkisini değerlendirin.
Hasar ödemeleri (800.000800.000 TL) işleme dahil edilmez.
Dengeleme karşılığı hesaplanırken ödenen hasarlar matrahtan indirilmez; hesaplama brüt hasar performansı fark etmeksizin net prim bazlıdır.

Anahtar Kavram

Dengeleme Karşılığı Hesaplama Esasları

İpuçları

1
Dengeleme karşılığı hangi matrah üzerinden hesaplanır?
2
Ödenen hasarların bu karşılığın hesaplama matrahına bir etkisi var mıdır?
3
Deprem branşı için yasal katsayı olan %1212 oranını doğrudan net prim tutarına uygulayın.

Daha Fazla Pratik

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) ile Dengeleme Karşılığı arasındaki matrah farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 122Soru →

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP), sigorta şirketlerinin faaliyetlerine özgü muhasebe işlemlerini takip etmek amacıyla Genel Tek Düzen Hesap Planı'ndan (THP) farklı bir sınıflama yapısına sahiptir. Bu kapsamda, sigorta şirketlerinin poliçelerle üstlendikleri risklerin (verilen teminatlar), aldıkları veya verdikleri kıymetlerin ve diğer bilanço dışı unsurların izlendiği "Nazım Hesaplar" sınıfı aşağıdaki rakamların hangisiyle başlamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 00

Cevap

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda nazım hesaplar 00 rakamı ile başlayan hesap sınıfında izlenir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP), genel ticari hesap planından farklı olarak nazım hesaplar için 00 (Sıfır) rakamı ile başlayan hesap sınıfı kullanılmaktadır. Bu sınıfta sigorta şirketinin üstlendiği riskler, alınan ve verilen teminat mektupları gibi bilanço dışı bilgiler izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Hesap planları arasındaki yapısal farkın tespiti
Genel Tek Düzen Hesap Planı (THP) ile Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) karşılaştırılmalıdır.
Sigortacılık faaliyetlerinin teknik doğası gereği nazım hesaplar, gelir ve gider sınıfları genel plandan farklı kodlanmıştır.
2
STDHP'deki sınıfların belirlenmesi
77 Teknik Gelirler, 88 Teknik Giderler ve 00 Nazım Hesaplar olarak kodlanmıştır.
Sigorta şirketlerinde nazım hesaplar, poliçe bazında üstlenilen ancak henüz hasar oluşmamış risklerin takibi için hayati önem taşır.
3
Doğru sınıf kodunun seçilmesi
Nazım hesaplar sınıfı 00 olarak işaretlenmelidir.
STDHP'ye göre 00 rakamı nazım hesaplar sınıfının ana kodudur.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda Hesap Sınıfları

İpuçları

1
Genel muhasebede nazım hesaplar için kullanılan sınıf numarasının sigortacılıkta değiştiğini hatırlayın.
2
Sigortacılıkta 77 ve 88 sınıfları sırasıyla teknik gelir ve teknik giderler için kullanıldığından nazım hesaplar başka bir rakama kaydırılmıştır.
3
Genel planda genellikle boş bırakılan veya kullanılmayan en küçük rakamı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sigorta şirketlerinde poliçe üretimi sırasında yapılan nazım hesap kayıtlarının (Üstlenilen Riskler borçlu, Sigortalıların Alacakları alacaklı) mantığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 123Soru →

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) ve ilgili mevzuat uyarınca, sigorta ve reasürans şirketlerinin mali tablolarını "Brüt Esas" (Gross Basis) ilkesine göre hazırlaması zorunludur. Bu ilkenin STDHP üzerindeki hesap işleyişine olan yansımaları değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hasar ödemesi yapıldığında, reasürörden tahsil edilecek tazminat paylarının doğrudan "821821 Ödenen Hasarlar" hesabına alacak kaydedilerek hasar giderinin netleştirilmesi

Cevap

Hasar ödemesi yapıldığında reasürörden tahsil edilecek tazminat paylarının doğrudan hasar gider hesabına alacak kaydedilerek netleştirilmesi ifadesi, sigortacılık muhasebesindeki Brüt Esas ilkesine aykırıdır.
Sigortacılık mevzuatı uyarınca hasar ödemeleri ve reasürör payları mahsup edilemez. Hasar ödemesi yapıldığında brüt tutar 821821 Ödenen Hasarlar hesabına borç kaydedilirken, reasüröre isabet eden pay 722722 Ödenen Hasarlarda Reasürör Payı hesabına alacak kaydedilerek teknik gelir olarak raporlanır. Bu durum Brüt Esas ilkesinin doğrudan bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Brüt Esas (Gross Basis) İlkesinin Tanımlanması
Sigorta şirketleri, reasürans yoluyla risklerini devretseler dahi, hem gelir/gider kalemlerini hem de varlık/yükümlülük kalemlerini birbirleriyle mahsup etmeden brüt tutarlar üzerinden raporlamalıdır.
Mali tabloların şeffaflığını ve şirketin üstlendiği toplam riskin boyutunu net görebilmek için yasal zorunluluktur.
2
Bilanço Kalemlerinin İncelenmesi
Pasifteki teknik karşılıklar (380,480380, 480 vb.) brüt tutarlarla izlenir; bunlara isabet eden reasürör payları ise aktifteki alacak hesaplarında (126126 gibi) takip edilir.
Netleştirme yapılması durumunda şirketin gerçek yükümlülük boyutu ve reasüröre olan bağımlılığı gizlenmiş olur.
3
Gelir Tablosu Kalemlerinin İncelenmesi
Sigortacılık teknik gelirleri (77 nolu sınıf) ve teknik giderleri (88 nolu sınıf) brüt tutarlarla kaydedilir. Reasüröre devredilen paylar gider (802802 gibi), reasürörden alınan paylar ise gelir (722722 gibi) olarak yansıtılır.
Gelir ve giderin netleştirilmesi, faaliyet hacminin yanlış yorumlanmasına neden olur.
4
Hatalı Uygulamanın Tespit Edilmesi
Hasar ödemesi sırasında reasürör payının direkt hasar gider hesabına (821821) alacak kaydedilmesi, giderin netleştirilmesi demektir ve Brüt Esas ilkesine aykırıdır.
Doğru kayıt, giderin 821821 hesabın borcunda brüt gösterilmesi ve reasürör payının 722722 hesabın alacağına gelir yazılmasıdır.

Anahtar Kavram

Brüt Esas (Gross Basis) İlkesi ve STDHP Uygulaması

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık teknik gelir ve gider hesaplarının (7 ve 8 nolu sınıflar) dönem sonunda sonuç hesaplarına devir süreçlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 124Soru →

Sigorta şirketlerinde dönem sonu işlemlerinde hazırlanan mali tabloların en önemlilerinden biri olan gelir tablosu; sigortacılık branşlarının faaliyet sonuçlarını gösteren "Teknik Bölüm" ve şirketin diğer genel/yatırım faaliyetlerini gösteren "Teknik Olmayan Bölüm" olmak üzere iki temel kısımdan oluşur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sigorta şirketlerinin hazırladığı gelir tablosunda "Teknik Bölüm" kalemleri arasında yer alan bir unsur değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevduat Faiz Gelirleri

Cevap

Mevduat faiz gelirleri, sigorta şirketlerinin yatırım faaliyetlerinden elde ettiği bir gelir türü olup gelir tablosunun "Teknik Olmayan Bölüm" kısmında yer alır.
Doğru yanıt olan mevduat faiz gelirleri, sigorta şirketinin finansal varlıklarını değerlendirmesi sonucu oluşur. Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'na göre bu tür gelirler "Yatırım Gelirleri" başlığı altında Gelir Tablosunun "Teknik Olmayan Bölüm" kısmında izlenir. Diğer seçenekler ise doğrudan sigortacılık teknik operasyonlarının (prim, hasar, karşılık) bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sigorta gelir tablosu yapısını analiz etmek
Sigorta şirketlerinde gelir tablosu; teknik bölüm ve teknik olmayan bölüm olarak ikiye ayrılır.
Sigortacılık faaliyetleri ile diğer genel/yatırım faaliyetlerinin sonuçlarını birbirinden ayırmak için bu ayrım gereklidir.
2
Teknik bölüm kalemlerini belirlemek
Prim gelirleri, hasar giderleri ve teknik karşılıklar (UPR, Muallak Hasar vb.) teknik bölüm kalemleridir.
Bu kalemler doğrudan sigorta poliçesi üretimi ve hasar yönetimi süreciyle ilişkilidir.
3
Teknik olmayan bölüm kalemlerini belirlemek
Yatırım gelirleri (faiz, kira, temettü), kambiyo karları ve genel yönetim giderleri bu bölümdedir.
Bu faaliyetler sigortacılık branşlarına doğrudan atanmayan, şirketin genel finansal yönetimiyle ilgili kalemlerdir.
4
Mevduat faiz gelirinin konumunu saptamak
Mevduat faiz geliri bir yatırım geliri olduğu için teknik olmayan bölüme kaydedilmelidir.
Soru kökünde istenen teknik bölüm dışındaki kalemin bu olduğu tespit edilir.

Anahtar Kavram

Sigorta Şirketlerinde Gelir Tablosu Yapısı (Teknik ve Teknik Olmayan Bölüm Ayrımı)

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinde gelirler sadece primlerden oluşmaz; şirketin parayı bankada değerlendirmesi de bir gelirdir ama bu 'teknik' bir işlem midir?
2
Teknik bölüm, poliçe üretimi ve hasar ödemesi gibi sigortacılığın özüyle ilgili kalemleri içerir. Yatırımlarla ilgili kalemler teknik olmayan bölümdedir.

Daha Fazla Pratik

Sigorta şirketlerinde Yatırım Gelirlerinin Teknik Bölüme Aktarılması (Technical Interest) konusunu inceleyerek bu ayrımın istisnalarını öğrenebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 125Soru →

Sigorta şirketleri, faaliyetlerinin mahiyeti gereği genel muhasebe uygulamalarından farklılaşan teknik ve mali işlem gruplarına sahiptir. Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin tüm mali işlemlerini kaydetmek ve raporlamak amacıyla uymak zorunda oldukları özel hesap çerçevesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP)

Cevap

Sigorta şirketlerinin uymak zorunda olduğu özel hesap çerçevesi Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) olarak adlandırılır.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP), sigorta ve reasürans şirketlerinin faaliyetlerini izlemek, denetlemek ve standart finansal tablolar üretmek amacıyla oluşturulmuş, sektöre özel bir hesap çerçevesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sigorta işletmelerinin finansal sistemdeki özel durumunun tespiti.
Sigorta şirketlerinin normal ticaret işletmelerinden farklı olarak 'teknik karşılıklar' ve 'teknik gelir/gider' gibi kalemlere sahip olduğu görülür.
Özel faaliyet alanları, genel hesap planlarının yetersiz kalmasına neden olur.
2
Yasal mevzuatın kontrol edilmesi.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili yönetmeliklerin sigorta şirketleri için özel bir muhasebe düzeni öngördüğü belirlenir.
Sektörel denetim ve şeffaflık için tek tip bir raporlama düzeni gereklidir.
3
Doğru terminolojinin seçilmesi.
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulu (SEDDK) tarafından yayımlanan Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'na ulaşılır.
Şirketlerin teknik ve mali işlemlerini bu plana göre yapması yasal zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Sigortacılık muhasebesinde sektörel uzmanlaşma ve özel hesap planı zorunluluğu.

İpuçları

1
Bu plan, sigorta şirketlerinin 7 ve 8 numaralı hesap gruplarındaki teknik işlemlerini düzenler.
2
Genel Muhasebe dersinde gördüğünüz Tek Düzen Hesap Planı'nın sigortacılık sektörüne uyarlanmış halidir.
3
Cevap, 'Sigortacılık' kelimesi ile başlayan ve standart bir hesap düzenini ifade eden terimdir.

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda yer alan 7 ve 8 numaralı hesap sınıflarının işleyişini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 126Soru →

Zirve Sigorta A.Ş., 11 Ekim 20252025 tarihinde 11 yıl (365365 gün) süreli bir nakliyat sigortası poliçesi düzenlemiş ve karşılığında 73.00073.000 TL brüt prim tahakkuk ettirmiştir. Şirket, dönem sonu işlemlerinde "gün esası" (pro-rata temporis) yöntemini kullanmaktadır.

Buna göre, sigorta şirketinin 31.12.202531.12.2025 tarihli gelir tablosunda bu poliçeye ilişkin yer alacak "Kazanılmamış Primler Karşılığı Değişimi" tutarı ve bu kalemin raporlanacağı bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 54.60054.600 TL - Teknik Bölüm

Cevap

Poliçenin gelecek yıla sarkan 273273 gününe isabet eden 54.60054.600 TL tutarındaki karşılık, gelir tablosunun teknik bölümünde raporlanmalıdır.
Doğru cevapta hesaplama gün esasına (273/365273/365) göre yapılmış ve tutar 54.60054.600 TL olarak bulunmuştur. Sigorta teknik karşılıklarındaki değişimler, şirketin sigortacılık faaliyet performansını ölçen 'Teknik Bölüm' içerisinde yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cari dönemde (2025) geçen gün sayısını hesaplayınız.
Ekim (31) + Kasım (30) + Aralık (31) = 92 gün.
Gün esasına göre karşılık ayırırken cari yıla ait günlerin toplam süreden düşülmesi gerekir.
2
Gelecek yıla sarkan (kazanılmamış) gün sayısını hesaplayınız.
365 - 92 = 273 gün.
Kazanılmamış Primler Karşılığı, poliçenin gelecek döneme sarkan günleri üzerinden hesaplanır.
3
Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) tutarını hesaplayınız.
(73.000/365)×273=200×273=54.600(73.000 / 365) \times 273 = 200 \times 273 = 54.600 TL.
Toplam brüt primin günlük birim bedeli ile gelecek yıla sarkan gün sayısının çarpılması gerekir.
4
Gelir tablosundaki raporlama bölümünü tespit ediniz.
Teknik Bölüm (Hayat Dışı Teknik Gelir / Kazanılmış Primler).
Sigorta poliçelerinden elde edilen primler ve bunlara ilişkin teknik karşılık değişimleri gelir tablosunun teknik bölümünde izlenir.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), gün esasına (pro-rata temporis) göre hesaplanarak gelir tablosunun teknik bölümünde kazanılmış primlerin tespiti için kullanılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 127Soru →

(R)(R) Reasürans A.Ş., (S)(S) Sigorta A.Ş. ile imzaladığı bölüşmeli reasürans anlaşması çerçevesinde ilgili dönemde 2.500.0002.500.000 TL tutarında brüt prim devralmıştır. Anlaşma hükümleri uyarınca reasürör şirket, sedan şirkete %20\%20 oranında komisyon ödemeyi taahhüt etmiştir.

Buna göre, (R)(R) Reasürans A.Ş.'nin bu işleme ilişkin yapacağı muhasebe kaydında "812 Sedan Şirketlere Verilen Komisyonlar" hesabı ile ilgili yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 500.000500.000 TL tutarında borç kaydı yapılır.

Cevap

Reasürör şirket tarafından ödenen komisyon tutarı olan 500.000500.000 TL, "812 Sedan Şirketlere Verilen Komisyonlar" hesabına borç kaydedilmelidir.
Reasürans işlemlerinde riski devralan taraf olan reasürör şirket, devraldığı prim karşılığında sedan şirkete bir komisyon öder. Bu komisyon reasürör için bir gider kalemidir. Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre reasürör şirketler bu gideri '812 Sedan Şirketlere Verilen Komisyonlar' hesabının borç tarafına kaydederek muhasebeleştirirler. Hesaplanan 500.000500.000 TL (2.500.000×%202.500.000 \times \%20) tutarındaki komisyonun borç kaydedilmesi bu nedenle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Komisyon tutarının hesaplanması
2.500.000×0,20=500.0002.500.000 \times 0,20 = 500.000 TL
Anlaşma gereği brüt prim üzerinden belirlenen oran uygulanır.
2
İşletme perspektifinin ve hesap kodunun belirlenmesi
Reasürör şirket (Riski devralan) / 812 nolu hesap
Reasürörler, sedan şirketlere verdikleri komisyonları 8'li gruptaki 812 nolu hesapta takip eder.
3
Muhasebe kayıt yönünün tayini
Borç kaydı
Komisyon, reasürör için bir teknik giderdir ve gider hesapları borç taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

Reasürör şirketlerde komisyon giderlerinin muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1
Soruda istenen kaydın sedan şirket (sigorta şirketi) için mi yoksa reasürör şirket (mükerrer sigortacı) için mi yapıldığını netleştirin.
2
Reasürör şirket için ödenen komisyon bir giderdir. Gider hesapları dönem içinde borç kaydedilerek çalışır.

Daha Fazla Pratik

Aynı senaryoyu sedan şirket perspektifinden çözerek 711 ve 712 nolu hesapların işleyişini karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 128Soru →

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) uyarınca, sigorta şirketlerinin ana faaliyet konusu olan poliçe üretimi (prim satışı) neticesinde sigortalılardan, acentelerden ve reasürörlerden olan alacaklarının izlendiği hesap grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12 nolu hesap grubu

Cevap

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP), sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan kısa vadeli alacaklar 12 nolu 'Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar' grubunda izlenmektedir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP) 12 nolu hesap grubu 'Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar' olarak adlandırılır. Bu grup; sigortalılar, acenteler, reasürörler ve diğer sigorta aracılarından olan kısa vadeli tüm operasyonel alacakları kapsayan ana gruptur.

Adım Adım Çözüm

1
Sigorta şirketinin ana faaliyetini tanımla.
Poliçe üretimi ve prim tahakkuku.
Alacakların hangi işlemden kaynaklandığını belirlemek doğru hesap grubunu seçmek için gereklidir.
2
STDHP'deki hesap grubu başlıklarını analiz et.
12 nolu grup 'Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar' olarak tanımlanmıştır.
Genel Tek Düzen Hesap Planı'nda (THP) 12 nolu grup 'Ticari Alacaklar' iken, STDHP'de sektöre özgü olarak bu isimle adlandırılır.
3
Alt hesapları kontrol et.
120 Sigortalılar, 121 Acenteler, 122 Reasürörler.
Poliçe üretiminden doğan alacakların bu alt hesaplarda takip edilmesi 12 nolu grubu doğrular.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) Hesap Sınıflandırması

İpuçları

1
Sigorta şirketleri, mal satışı yerine hizmet (güvence) satışı yapar, bu yüzden alacakları sektöre özel bir isimle gruplanır.
2
Genel hesap planında 12 nolu grup 'Ticari Alacaklar'dır. Sigortacılıkta bu grubun adı 'Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar' olarak değişir.

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda 120, 121 ve 122 nolu hesapların kimleri temsil ettiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s
Soru 129Soru →

Hayat dışı sigorta branşında faaliyet gösteren (A)(A) Sigorta A.Ş., yangın sigortası poliçelerinden elde ettiği 400.000400.000 TL tutarındaki brüt primlerin %25\%25’ini bir reasürans anlaşması çerçevesinde (B)(B) Reasürans A.Ş.'ye devretmiştir. Anlaşma uyarınca reasürör şirket, devraldığı prim tutarı üzerinden %15\%15 oranında bir komisyonu sedan şirkete ödemeyi kabul etmiştir.

Buna göre, sigorta şirketi (A)(A) tarafından yapılması gereken reasürans bordro kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 Reasürörlere Devredilen Primler: 100.000100.000 (Borçlu), 712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar: 15.00015.000 (Alacaklı), 322 Reasürörlere Borçlar: 85.00085.000 (Alacaklı)

Cevap

Sedan şirketin yapması gereken kayıt; 711 nolu hesabın 100.000100.000 TL borçlandırılması, 712 nolu hesabın 15.00015.000 TL alacaklandırılması ve net tutar olan 85.00085.000 TL'nin 322 nolu hesaba alacak kaydedilmesidir.
Doğru cevap olan seçenek, sedan şirketin (riski devreden) bakış açısını yansıtmaktadır. Sedan şirket, poliçe sahibinden aldığı primin bir kısmını reasüröre devrettiğinde bu tutarı '711 Reasürörlere Devredilen Primler' hesabında borç tarafta (gider niteliğinde) izler. Bu işlem karşılığında reasürörden kazandığı komisyonu ise '712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar' hesabında alacak tarafta (gelir niteliğinde) kaydeder. Aradaki net fark, reasüröre ödenecek borç olduğu için '322 Reasürörlere Borçlar' hesabına alacak yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Devredilen prim tutarını hesapla
400.000×0,25=100.000400.000 \times 0,25 = 100.000 TL
Brüt primin anlaşma oranındaki kısmı reasüröre devredilir.
2
Alınan reasürans komisyonunu hesapla
100.000×0,15=15.000100.000 \times 0,15 = 15.000 TL
Sedan şirket, devrettiği prim üzerinden reasürörden komisyon geliri elde eder.
3
Net borç tutarını belirle
100.000−15.000=85.000100.000 - 15.000 = 85.000 TL
Reasüröre ödenecek net tutar, devredilen primden alınan komisyonun düşülmesiyle bulunur.
4
Muhasebe kaydını oluştur
711 (B) 100.000100.000, 712 (A) 15.00015.000, 322 (A) 85.00085.000
Sigorta Tek Düzen Hesap Planı uyarınca devredilen primler borçlu, alınan komisyonlar alacaklı teknik hesaplarda izlenir.

Anahtar Kavram

Sedan Şirket Reasürans Bordro Kaydı

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu riski devralan (reasürör) şirketin bakış açısıyla çözerek hesap kodları (811, 812, 122) arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 130Soru →

Sigortacılık sektörüne özgü faaliyetlerin muhasebeleştirilmesi amacıyla kullanılan Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nı (STDHP), genel ticari işletmelerin kullandığı Tek Düzen Hesap Planı'ndan ayıran en temel yapısal özellik, teknik işlemler için ayrılan özel hesap sınıflarıdır. Buna göre, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca sigorta şirketlerinin sigortacılık faaliyetlerinden kaynaklanan teknik gelir ve giderleri hangi hesap sınıflarında izlenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7 ve 8 nolu hesap sınıfları

Cevap

Sigorta şirketlerinde teknik işlemler 7 ve 8 nolu hesap sınıflarında izlenir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP), sigortacılık faaliyetlerine ilişkin teknik giderler 7 nolu, teknik gelirler ise 8 nolu hesap sınıflarında takip edilir. Bu yapısal özellik, sigorta şirketlerini genel ticari işletmelerden ayıran en temel farklardan biridir ve sigortacılık teknik kâr veya zararının hesaplanmasına imkan tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nın (STDHP) temel yapısını değerlendirmek.
STDHP'nin, sigortacılık faaliyetlerinin (teknik bölüm) özel yapısı nedeniyle genel hesap planından farklılaştığını belirlemek.
Sigorta şirketlerinin ana faaliyet alanı olan teknik bölümlere ait işlemlerin, genel işletme faaliyetlerinden ayrı takip edilmesi gerekir.
2
Teknik gelir ve giderlerin izlendiği hesap sınıflarını tespit etmek.
Teknik giderlerin 7 nolu sınıfında, teknik gelirlerin ise 8 nolu sınıfında takip edildiği bilgisine ulaşmak.
SEDDK ve 5684 sayılı Kanun çerçevesinde belirlenen muhasebe standartları, teknik sonuçların net şekilde görülebilmesi için bu ayrımı zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP) teknik bölüm hesaplarının (7 ve 8) sınıflandırılması.

Daha Fazla Pratik

Teknik bölüme ait 7 ve 8 nolu sınıflardaki hesapların dönem sonunda hangi tabloya ve hangi sonuç hesabına devredildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 131Soru →

Mavi Sigorta A.Ş., 11 Aralık 20252025 tarihinde bir yıl (365365 gün) süreli bir nakliyat sigortası poliçesi düzenlemiş ve karşılığında 36.50036.500 TL brüt prim tahakkuk ettirmiştir. Sigorta şirketinin 3131 Aralık 20252025 tarihinde 'gün esası' (pro-rata temporis) yöntemine göre ayırması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 33.400

Cevap

Sigorta şirketinin ayırması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı 33.40033.400 TL'dir.
Doğru yanıt olan tutar, dönemsellik kavramı gereği poliçenin 2026 yılına sarkan 334334 günlük süresine isabet eden prim miktarını temsil eder. Toplam prim tutarı olan 36.50036.500 TL, toplam gün sayısı olan 365365'e bölündüğünde günlük prim 100100 TL olarak bulunur. Bu tutar, gelecek yıla sarkan 334334 gün ile çarpıldığında 33.40033.400 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cari dönemde (2025) geçen gün sayısının belirlenmesi
31 gün
1 Aralık - 31 Aralık tarihleri arasında poliçenin 2025 yılına isabet eden süresi 31 gündür.
2
Gelecek döneme sarkan (kazanılmamış) gün sayısının hesaplanması
334 gün
Toplam süre (365365 gün) - Cari dönem süresi (3131 gün) = 334334 gün.
3
Gün esasına göre karşılık tutarının hesaplanması
33.400 TL
Kazanılmamış Primler Karşılığı = (Brüt Prim / Toplam Gün) × Kazanılmamış Gün Sayısı -> (36.500 / 365) × 334 = 33.400 TL.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), sigorta poliçesinin yürürlükte olduğu sürenin raporlama tarihinden sonraya sarkan kısmına isabet eden primlerin ertelenmesini sağlayan bir teknik karşılıktır.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptali durumunda kazanılmamış primlerin iade kaydını ve teknik karşılıkların gelir tablosundaki yerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 132Soru →

(X)(X) Sigorta A.Ş., yangın branşında düzenlediği poliçeler için (Y)(Y) Reasürans A.Ş. ile bölüşmeli (quota-share) bir reasürans anlaşması imzalamıştır. İlgili dönemde (X)(X) Sigorta A.Ş. tarafından üretilen toplam 4.800.0004.800.000 TL tutarındaki brüt primlerin %25\%25’i (Y)(Y) Reasürans A.Ş.’ye devredilmiştir. Yapılan anlaşma çerçevesinde reasürör şirkete %15\%15 komisyon tahakkuk ettirilmiş ve aynı dönemde reasürörün payına düşen hasar tutarı 160.000160.000 TL olarak kesinleşmiştir.

Buna göre, (Y)(Y) Reasürans A.Ş.'nin bu işlemleri kaydedeceği yevmiye maddesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 811811 Sedan Şirketlerden Alınan Primler hesabı 1.200.0001.200.000 TL tutarında alacaklandırılır.

Cevap

811 Sedan Şirketlerden Alınan Primler hesabı 1.200.000 TL tutarında alacaklandırılır.
Reasürör şirket (Y Reasürans A.Ş.), risk devraldığı için devralınan prim tutarı (1.200.0001.200.000 TL) onun için bir teknik gelirdir. Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'na göre bu gelir '811 Sedan Şirketlerden Alınan Primler' hesabının alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Reasüröre devredilen prim payının hesaplanması
4.800.000×0,25=1.200.0004.800.000 \times 0,25 = 1.200.000 TL
Bölüşmeli anlaşmada reasürörün payına düşen prim geliri, toplam brüt primin devir oranıyla çarpılmasıyla bulunur.
2
Reasürör tarafından ödenecek komisyon giderinin hesaplanması
1.200.000×0,15=180.0001.200.000 \times 0,15 = 180.000 TL
Komisyon, reasüröre devredilen prim tutarı üzerinden anlaşma oranına göre hesaplanır.
3
Reasürör şirketin bakış açısıyla teknik hesap kodlarının belirlenmesi
Gelir: 811811, Giderler: 812812 ve 813813
Sigorta Tek Düzen Hesap Planı uyarınca, reasürör şirketler (devralanlar) işlemlerini 8 nolu gruptaki hesaplarda izler.
4
Muhasebe kaydının kurgulanması
Borç: 812 (180.000180.000), 813 (160.000160.000), 122 (860.000860.000); Alacak: 811 (1.200.0001.200.000)
Prim geliri alacaklandırılırken, komisyon ve hasar giderleri borçlandırılır; aradaki net fark sedan şirketten olan alacağı temsil eder.

Anahtar Kavram

Reasürör Şirket Kayıt Pozisyonu

İpuçları

1
Soruda hangi şirketin (Sedan mı Reasürör mü) kaydının istendiğine dikkat edin.
2
Reasürör şirket risk devraldığı için 8 nolu gruptaki hesapları kullanmalıdır.
3
Cari hesaba (122) yansıyacak tutar; devralınan primden, ödenen komisyon ve hasar payının düşülmesiyle bulunan net tutardır.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle Sedan (X Sigorta A.Ş.) şirketinin yapacağı yevmiye kaydını hazırlayarak 711, 712 ve 713 nolu hesapların işleyişini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Öncelikle Sedan ve Reasürör arasındaki nakit akış yönünü belirleyin: Prim Sedan'dan Reasüröre akar (Gelir), Komisyon ve Hasar ise Reasürör'den Sedan'a akar (Gider). Reasürör için gelir alacak, giderler borç kaydedilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 133Soru →

ABC Sigorta A.Ş., 20252025 yılında ihbar edilen bir hasar dosyası için 80.00080.000 TL tutarında '381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' ayırmıştır. 20262026 yılı Mart ayında ekspertiz işlemleri tamamlanan bu hasar dosyası için sigortalıya banka aracılığıyla 85.00085.000 TL tazminat ödenerek dosya kapatılmıştır.

Buna göre, 20262026 yılında yapılacak hasar ödeme kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı 80.00080.000, Borç: 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar 5.0005.000 / Alacak: 102 Bankalar 85.00085.000

Cevap

Daha önce ayrılan karşılık borçlandırılarak kapatılmalı, aradaki fark gider yazılmalı ve bankadan ödeme alacaklandırılmalıdır.
Daha önce ayrılan 80.00080.000 TL tutarındaki teknik karşılık, hasar kesinleşip ödendiğinde borç tarafına yazılarak kapatılır. Ödenen toplam tutar (85.00085.000 TL) ile karşılık arasındaki negatif fark, cari dönemin teknik gideri olarak '622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar' hesabına borç yazılır. Ödeme ise banka hesabından yapıldığı için '102 Bankalar' hesabı alacaklandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Karşılık hesabının kapatılması
381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı 80.00080.000 TL borçlandırılır.
Önceki dönemde ayrılan yükümlülük, ödeme gerçekleştiği için sona ermiştir.
2
Aradaki farkın hesaplanması
85.000−80.000=5.00085.000 - 80.000 = 5.000 TL ek hasar gideri.
Tahmin edilen tutarın üzerinde yapılan ödeme cari dönemin teknik gideridir.
3
Ek giderin kaydedilmesi
622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı 5.0005.000 TL borçlandırılır.
Cari dönemde ortaya çıkan hasar fazlası giderleşir.
4
Ödemenin kaydedilmesi
102 Bankalar hesabı 85.00085.000 TL alacaklandırılır.
Varlık çıkışı banka hesabı üzerinden gerçekleşmiştir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığının Tasfiyesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 134Soru →

Hayat dışı branşta faaliyet gösteren bir sigorta şirketinin 20252025 hesap dönemine ait dönem sonu verileri şu şekildedir:

KalemTutar / Oran
Dönem Başı Muallak Hasar Karşılığı (Brüt)400.000400.000 TL
Dönem Sonu Muallak Hasar Karşılığı (Brüt)600.000600.000 TL
Dönem İçinde Ödenen Hasarlar (Brüt)1.500.0001.500.000 TL
Reasürör Payı Oranı (Tüm Hasar İşlemleri İçin)%2525

Buna göre, sigorta şirketinin dönem sonu gelir tablosunun teknik bölümünde raporlanacak olan 'Gerçekleşen Hasarlar (Net)' tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.275.0001.275.000

Cevap

Gerçekleşen net hasar tutarı 1.275.0001.275.000 TL'dir.
Gerçekleşen hasarların hesaplanmasında temel kural; dönem içinde ödenen hasar tutarına, dönem sonu muallak hasar karşılığının eklenmesi ve dönem başı muallak hasar karşılığının çıkarılmasıdır. Bu işlem sonucunda elde edilen 1.700.0001.700.000 TL brüt gerçekleşen hasar maliyetidir. Şirketin reasürör payı %2525 olduğundan, net yükümlülük %7575 (yani 0,750,75) oranındadır. 1.700.000×0,751.700.000 \times 0,75 işlemi bizi 1.275.0001.275.000 TL olan doğru sonuca ulaştırır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem içi gerçekleşen brüt hasar maliyetini hesaplayınız.
1.500.000+(600.000−400.000)=1.700.0001.500.000 + (600.000 - 400.000) = 1.700.000 TL
Gerçekleşen hasar maliyeti, dönem içinde nakden ödenen hasarlar ile henüz ödenmemiş hasarlar için ayrılan karşılıktaki (muallak hasar karşılığı) değişimin toplamıdır.
2
Brüt hasar tutarından reasürör payını düşerek net tutarı bulunuz.
1.700.000×(1−0,25)=1.700.000×0,75=1.275.0001.700.000 \times (1 - 0,25) = 1.700.000 \times 0,75 = 1.275.000 TL
Sigorta şirketleri riskin bir kısmını reasürörlere devrettiği için, teknik karda maliyet olarak sadece kendi üzerinde kalan (net) payı raporlar.

Anahtar Kavram

Gerçekleşen Hasarların Tahakkuk Esasına Göre Hesaplanması

İpuçları

1
Gerçekleşen hasarı bulmak için ödenen tutara muallak hasar karşılığındaki değişimi yansıtmalısınız.
2
Dönem sonu karşılık, dönem başından büyükse bu bir maliyet artışıdır; farkı ödenen hasara ekleyin.
3
Brüt maliyeti bulduktan sonra reasürör payını (%2525) düşmek için tutarı 0,750,75 ile çarpın.

Daha Fazla Pratik

Kazanılmamış Primler Karşılığı (UPR) hesaplamasında gün esası (pro-rata) yöntemini içeren soruları inceleyerek dönem sonu teknik karşılıklar konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce her kalemin netini hesaplayıp sonra birleştirebilirsiniz: Ödenen Net (1.125.0001.125.000) + Karşılık Değişimi Net (200.000×0,75=150.000200.000 \times 0,75 = 150.000) = 1.275.0001.275.000 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 135Soru →

Sigorta şirketleri, sigortacılık mevzuatı uyarınca ayırmak zorunda oldukları teknik karşılıklara ilişkin teminat yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla bazı varlıklarını bloke etmek durumundadır. Bu düzenleme çerçevesinde, bankalarda teminat olarak tutulan ve kullanımı kısıtlanmış olan nakit varlıkların izlendiği Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) hesabı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 105105 Bloke Mevduatlar

Cevap

Sigortacılık mevzuatı gereği bankalarda bloke edilen nakit varlıklar 105105 Bloke Mevduatlar hesabında izlenir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP), sigorta şirketlerinin ayırmak zorunda oldukları teknik karşılıkların güvencesi olarak bankalarda bloke ettikleri mevduatlar 105105 Bloke Mevduatlar hesabında takip edilir. Bu hesap, şirketin varlıklarının likidite durumunu net bir şekilde ortaya koymak amacıyla 102102 Bankalar hesabından ayrı tutulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Varlığın niteliğini belirle
Bankada tutulan ancak mevzuat gereği kullanımı kısıtlanmış (bloke) bir nakit varlık söz konusudur.
Soruda teminat yükümlülüğü nedeniyle bloke edilen mevduatlardan bahsedilmektedir.
2
Genel TDHP ile STDHP farkını analiz et
Genel Tek Düzen Hesap Planı'nda (THP) bloke mevduatlar için ayrı bir standart hesap kodu tanımlanmamışken, STDHP'de bu işlem için 105105 kodu ayrılmıştır.
Sigortacılık faaliyetlerinin yüksek likidite ve teminat yönetimi gerektirmesi nedeniyle bu ayrım kritiktir.
3
Doğru hesap kodunu eşleştir
105105 Bloke Mevduatlar hesabı doğru hesaptır.
STDHP izahnamesine göre teminatlı mevduatların takibi bu hesap üzerinden yapılır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda likidite ve teminat yönetimi için özel hesap kodlarının (105105 gibi) bulunması.

Daha Fazla Pratik

Teknik karşılıkların pasif taraftaki izlendiği 3838 ve 4848 nolu hesap gruplarını inceleyerek aktifteki bu teminatlarla ilişkisini kurabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hesap planı gruplandırmasını düşünerek, 1010 Hazır Değerler grubunun sonundaki özel kodların genellikle spesifik kısıtlamalar veya farklı likidite türleri için ayrıldığını hatırlamak çözümü kolaylaştırabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 136Soru →

56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin muhasebe organizasyonu ve finansal raporlama süreçlerinde uymakla yükümlü oldukları yasal çerçeveye ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigorta şirketleri, SEDDK tarafından yayımlanan Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı’nı (STDHP) kullanmak ve finansal raporlarını TMS/TFRS ile Kurulun özel düzenlemelerine uygun hazırlamak zorundadır.

Cevap

Sigorta şirketleri, SEDDK tarafından yayımlanan Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı’nı kullanmak ve finansal raporlarını Türkiye Muhasebe ve Finansal Raporlama Standartları ile SEDDK düzenlemelerine uygun hazırlamak zorundadır.
Doğru yanıt, sigorta şirketlerinin uyması gereken hiyerarşiyi doğru tanımlar. 56845684 sayılı Kanun uyarınca, sigorta şirketleri SEDDK tarafından belirlenen Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nı (STDHP) kullanmakla yükümlüdürler. Ayrıca finansal raporlarını hazırlarken Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan TMS/TFRS standartlarına ve SEDDK'nın sigortacılık sektörüne özel olarak çıkardığı muhasebe yönetmeliklerine uymak zorundadırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağın belirlenmesi
56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu 1818. madde
Sigorta şirketlerinin muhasebe ve finansal raporlama esaslarının çerçevesini çizen temel kanun hükmüdür.
2
Yetkili merci ve hesap planı kontrolü
SEDDK ve Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP)
Kurul (SEDDK), sigortacılık işlemlerinin özelliklerini yansıtmak amacıyla MSUGT'tan farklılaşan özel bir hesap planı belirlemiştir.
3
Raporlama standartlarının tespiti
TMS/TFRS ve Kurul Düzenlemeleri
Sigorta şirketleri kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar oldukları için TMS/TFRS'ye tabi olup, sektör spesifik işlemler için SEDDK'nın ek düzenlemelerini uygularlar.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Muhasebesinin Yasal Çerçevesi ve SEDDK Yetkisi

İpuçları

1
Sigorta şirketleri için hangi kurumun (SEDDK, BDDK, KGK vb.) düzenleme yapmaya yetkili olduğunu hatırlayın.
2
Sigortacılık sektörüne özgü 'Tek Düzen Hesap Planı'nın genel ticari hesap planından (MSUGT) farkını ve hangi standartların (TMS/TFRS) uygulandığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'ndaki 77 ve 88 nolu hesap gruplarının işleyişini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 137Soru →

(S) Sigorta Şirketi, (A) Acentesi aracılığıyla brüt primi 200.000200.000 TL olan bir yangın sigortası poliçesi düzenlemiştir. Poliçede %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) ve acente için %12\%12 komisyon oranı öngörülmüştür. Düzenleme tarihinden kısa bir süre sonra, sigortalının talebi üzerine söz konusu poliçenin %25\%25’i iptal edilmiştir (kısmi storno).

Bu kısmi iptal (storno) işlemine ilişkin sigorta şirketinin yapacağı muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "120 Acentelerden Alacaklar" hesabı 52.50052.500 TL alacaklandırılır, "320 Acentelere Borçlar" hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır.

Cevap

"120 Acentelerden Alacaklar" hesabı 52.50052.500 TL alacaklandırılır, "320 Acentelere Borçlar" hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır.
Doğru yanıt olan seçenek, hem iptal edilen ana prim tutarını (50.00050.000 TL) hem de bu tutara eklenen vergi payını (2.5002.500 TL) doğru toplayarak acentenin borcunu (52.50052.500 TL) azaltmıştır. Aynı zamanda, iptal edilen prime karşılık gelen komisyon tutarını (6.0006.000 TL) doğru hesaplayarak acentenin hak edişinden (320 hesabı) borç kaydıyla düşmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
İptal edilen brüt prim tutarının hesaplanması
200.000×0,25=50.000200.000 \times 0,25 = 50.000 TL
Poliçenin %25'lik kısmının iptal edildiği belirtilmiştir.
2
İptal edilen brüt prime ait BSMV tutarının hesaplanması
50.000×0,05=2.50050.000 \times 0,05 = 2.500 TL
Acentenin cari hesabından (120) düşülecek tutar, brüt prim ve verginin toplamıdır.
3
Acenteden geri alınacak komisyon tutarının hesaplanması
50.000×0,12=6.00050.000 \times 0,12 = 6.000 TL
Acenteye daha önce üretim sırasında verilen komisyonun iptal edilen kısma isabet eden tutarı geri alınmalıdır.
4
Yevmiye kaydı unsurlarının belirlenmesi
120 Alacak: 52.50052.500 TL; 320 Borç: 6.0006.000 TL
Storno işlemlerinde üretim kaydının tersi yapılır; 120 hesabı alacaklandırılarak acentenin borcu azaltılır, 320 hesabı borçlandırılarak acenteye olan komisyon borcu düşürülür.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptallerinde (storno), acente cari hesap işlemleri brüt prim, vergi ve komisyonun payları oranında ters kayıtla muhasebeleştirilir.
Soru 138Soru →

56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun muhasebe sistemi ve finansal raporlamaya ilişkin hükümleri ile Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHPSTDHP) çerçevesinde; Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin uymakla yükümlü olduğu genel esaslara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi, mevzuat hiyerarşisi ve uygulama düzeni bakımından en doğru değerlendirmedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigorta şirketleri finansal tablolarının hazırlanmasında SEDDKSEDDK tarafından belirlenen esaslara uymak zorunda olup; teknik karşılıkların hesaplanması ve muhasebeleştirilmesinde sigortacılık mevzuatındaki özel düzenlemeler, Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRSTFRS) genel ilkelerine göre öncelik arz eder.

Cevap

Sigorta şirketleri finansal raporlamada SEDDK düzenlemelerine uymak zorundadır ve teknik karşılıklar konusunda sigortacılık mevzuatı TFRS'ye göre önceliklidir.
Türkiye'de sigorta şirketleri, finansal raporlamalarında Kamu Gözetimi Kurumu'nun (KGK) standartlarını (TFRS) temel alsa da, 56845684 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat uyarınca teknik karşılıklar gibi sektöre özgü konularda SEDDK'nın yayımladığı özel düzenlemeler birincil öncelik taşır. Bu durum, sigortacılık teknik kârının doğru hesaplanması için gerekli olan sektörel uzmanlık ve ihtiyatlılık gerekliliğinden kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortacılık sektöründeki yasal otorite ve düzenleme çerçevesinin belirlenmesi.
Sektör, 56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve SEDDKSEDDK denetimi altındadır.
Sigortacılık faaliyetlerinin finansal istikrar açısından kritik önemde olması, özel bir denetim ve muhasebe düzenlemesini gerektirir.
2
Genel muhasebe standartları ile sektörel mevzuat arasındaki ilişkinin (hiyerarşinin) analiz edilmesi.
Teknik karşılıkların (UPR, Muallak Hasar vb.) hesaplanmasında sektörel mevzuat TFRSTFRS'ye göre önceliklidir.
TFRSTFRS genel ilkeler sunarken, sigortacılık mevzuatı ihtiyatlılık ve aktüeryal tekniklere dayalı spesifik hesaplama yöntemlerini zorunlu kılar.
3
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'ndaki (STDHPSTDHP) hesap sınıflarının işlevinin doğrulanması.
77 ve 88 nolu sınıflar sigortacılık teknik sonuçlarını belirler.
Sigorta şirketlerinin ana faaliyet kârı (teknik bölüm dengesi), genel ticaret kârından (66 nolu sınıf) ayrı bir hiyerarşide (77 ve 88 nolu sınıflar) raporlanır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Muhasebesi Mevzuat Hiyerarşisi ve STDHP Yapısı

İpuçları

1
Sigortacılık gibi özel ihtisas alanlarında, genel muhasebe kuralları ile sektörel kanunlar arasındaki hiyerarşiyi düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'ndaki 7 ve 8 nolu hesap sınıflarının alt kırılımlarını (Hayat/Hayat Dışı teknik bölümler) incelemek, teknik denge kavramını pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 139Soru →

Ardıç Sigorta A.Ş., bir acentesi aracılığıyla düzenlediği 60.00060.000 TL net primli ve %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) içeren bir poliçeyi, vadesinden önce sigortalının talebi üzerine kısmen iptal etmiştir. İptal edilen döneme isabet eden net prim tutarı 20.00020.000 TL olarak hesaplanmıştır. Poliçe ilk düzenlendiğinde acenteye %15\%15 oranında komisyon tahakkuk ettirildiği bilinmektedir.

Buna göre, söz konusu poliçe iptal işleminin muhasebeleştirilmesinde yapılacak kayıtla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: "711 Yazılan Primler" hesabı 20.00020.000 TL borçlandırılır.

Cevap

Poliçe iptal kaydında net prim tutarı olan 20.00020.000 TL, "711 Yazılan Primler" hesabının borç tarafına kaydedilmelidir.
Sigorta muhasebesinde poliçe üretimi sırasında alacaklandırılan '711 Yazılan Primler' hesabı, poliçenin iptali durumunda iptal edilen net prim tutarı kadar borçlandırılarak ilgili dönemdeki prim geliri azaltılır. Senaryoda iptal edilen net prim 20.00020.000 TL olduğu için bu tutarın borç kaydedilmesi doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
İptal edilen kısma ait BSMV tutarını hesaplayınız.
20.000×0,05=1.00020.000 \times 0,05 = 1.000 TL
Net prim üzerinden hesaplanan verginin de iptal edilmesi gerekir.
2
İptal edilen kısma ait acente komisyonunu hesaplayınız.
20.000×0,15=3.00020.000 \times 0,15 = 3.000 TL
Üretim anında acenteye verilen komisyonun, poliçe iptal edildiğinde geri alınması gerekir.
3
İptal kaydının yevmiye maddesini oluşturunuz.
Borç: 711 Yazılan Primler (20.00020.000), 360 Öd. Vergi ve Fonlar (1.0001.000); Alacak: 122 Acenteler (21.00021.000). Ayrıca komisyon iptali için; Borç: 122 Acenteler (3.0003.000); Alacak: 721 Komisyon Giderleri (3.0003.000).
Gelir ve gider kalemlerinin ters kayıtla düzeltilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Sigorta muhasebesinde poliçe iptalleri, üretim kaydının (net prim, vergi ve komisyon) iptal edilen kısımlar üzerinden ters çevrilmesi esasına dayanır.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptali sonrası 'Kazanılmamış Primler Karşılığı' (KPK) hesaplamasının nasıl değiştiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 140Soru →

Mega Sigorta A.Ş., 1414 Temmuz 20252025 tarihinde bir yıl süreli ve 182.500182.500 TL brüt prim tutarlı bir nakliyat sigortası poliçesi düzenlemiştir. Sigortacılık Tekdüzen Hesap Planı ve ilgili mevzuat uyarınca şirketin 31.12.202531.12 .2025 tarihinde ayırması gereken Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 97.00097.000

Cevap

Poliçenin gelecek yıla sarkan 194 günü için hesaplanan 97.00097.000 TL tutarındaki kısımdır.
Doğru cevap, poliçenin 2026 yılına devreden 194 günü için günlük 500 TL üzerinden hesaplanan 97.000 TL tutarıdır. Mevzuata göre KPK hesaplanırken primin yıl sonundan sonraki döneme ait gün sayısı baz alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük brüt prim tutarının hesaplanması
182.500/365=500182.500 / 365 = 500 TL/gün
Sigortacılık mevzuatına göre teknik karşılıklar gün esasına (pro-rata) göre hesaplanır.
2
Poliçenin 2025 yılına isabet eden (kazanılmış) gün sayısının belirlenmesi
18+31+30+31+30+31=17118 + 31 + 30 + 31 + 30 + 31 = 171 gün
Temmuz ayı (14-31 arası 18 gün) dahil yıl sonuna kadar olan günler toplanır.
3
Poliçenin gelecek yıla (2026) sarkan (kazanılmamış) gün sayısının belirlenmesi
365−171=194365 - 171 = 194 gün
Toplam poliçe süresinden cari yıl içinde geçen günler çıkarılarak karşılık ayrılacak gün sayısı bulunur.
4
Kazanılmamış Primler Karşılığı tutarının hesaplanması
194 gu¨n×500 TL/gu¨n=97.000194 \text{ gün} \times 500 \text{ TL/gün} = 97.000 TL
Gelecek yıla sarkan gün sayısı ile günlük prim tutarı çarpılarak bilanço tarihindeki teknik karşılık tutarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), yürürlükteki sigorta sözleşmeleri için tahakkuk etmiş primlerin gün esasına göre gelecek hesap dönemi veya dönemlerine sarkan kısmıdır.

Daha Fazla Pratik

Muallak Hasar Karşılığı hesaplamalarında sovtaj ve rücu indirimlerinin nasıl uygulandığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 7 / 10Sonraki
Sigorta Şirketleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 7 | Examkin