Sigorta Şirketleri Muhasebesi

192 soru

Soru 161Soru

Bir sigorta işletmesi 11 Ağustos 20252025 tarihinde bir yıl (365365 gün) süreli ve 146.000146.000 TL brüt prim tutarlı bir kasko poliçesi düzenlemiştir. İşletme, bu poliçeden kaynaklanan riskin %20\%20'sini bir reasürans şirketine devretmiştir.

Sigortacılık mevzuatına göre 'gün esası' (pro-rata temporis) yöntemi kullanıldığında, bu poliçe için 3131 Aralık 20252025 tarihinde ayrılması gereken 'Net Kazanılmamış Primler Karşılığı' tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 67.84067.840

Cevap

Net Kazanılmamış Primler Karşılığı 67.84067.840 TL olarak hesaplanır.
Doğru yanıt olan tutara ulaşmak için öncelikle poliçenin gelecek yıla (20262026) sarkan süresi (212212 gün) belirlenir. Toplam brüt prim tutarı günlük prime (400400 TL) bölünerek ertesi yıla sarkan brüt karşılık (84.80084.800 TL) bulunur. Son adımda, bu tutardan şirketin devrettiği %20\%20'lik reasürans payı düşülerek (veya %80\%80 ile çarpılarak) net yükümlülük olan 67.84067.840 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Günlük brüt prim tutarını hesapla
146.000/365=400146.000 / 365 = 400 TL/gün
Gün esasına göre karşılık ayırmak için her bir güne düşen prim miktarının belirlenmesi gerekir.
2
Ertesi yıla sarkan (kazanılmamış) gün sayısını belirle
3131 (Ağu) + 3030 (Eyl) + 3131 (Eki) + 3030 (Kas) + 3131 (Ara) = 153153 gün (2025 kazanılan). 365153=212365 - 153 = 212 gün (2026 kazanılmamış).
Karşılık, henüz riskin gerçekleşmediği gelecek döneme ait prim kısmını temsil eder.
3
Brüt Kazanılmamış Primler Karşılığını (BKPK) hesapla
400×212=84.800400 \times 212 = 84.800 TL
Gelecek yıla sarkan sürenin toplam brüt prim içindeki payı BKPK'yı oluşturur.
4
Net Kazanılmamış Primler Karşılığını (NKPK) hesapla
84.800×(10,20)=67.84084.800 \times (1 - 0,20) = 67.840 TL
Net karşılık, brüt tutardan reasürans şirketine devredilen payın düşülmesiyle elde edilir.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde gün esasına (pro-rata) göre kazanılmamış primler karşılığı ayrılması ve reasürans payının netleştirilmesi.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptali durumunda komisyon iadelerinin muhasebe kaydını inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Önce net prim hesaplanıp sonra gün esası uygulanabilir: 146.000×0,80=116.800146.000 \times 0,80 = 116.800 TL (Net Prim). 116.800/365=320116.800 / 365 = 320 TL (Günlük Net Prim). 320×212=67.840320 \times 212 = 67.840 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 162Soru

(L) Sigorta Şirketi, (B) Acentesi tarafından düzenlenen 40.00040.000 TL brüt prim tutarındaki kasko poliçesinin, sigortalının talebiyle iptal (storno) edilmesine karar vermiştir. Poliçeye dair %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) hesaplanmış ve acente komisyonu %15\%15 olarak belirlenmiştir. Bu iptal işlemine ilişkin acente cari hesaplarına (120120 ve 320320) yapılacak muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Acentelere Borçlar Hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır; 120 Acentelerden Alacaklar Hesabı 42.00042.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

320 Acentelere Borçlar Hesabı 6.0006.000 TL borçlandırılır; 120 Acentelerden Alacaklar Hesabı 42.00042.000 TL alacaklandırılır.
Sigorta muhasebesinde bir poliçe iptal edildiğinde (storno), daha önce acentenin borcuna yazılan prim ve vergi toplamı (40.000+2.000=42.00040.000 + 2.000 = 42.000 TL), acentenin hesabını azaltmak için '120 Acentelerden Alacaklar' hesabının alacak tarafına kaydedilir. Aynı zamanda acenteye daha önce tahakkuk ettirilen komisyon tutarı (40.000×0,15=6.00040.000 \times 0,15 = 6.000 TL), acenteye olan borcun azalması nedeniyle '320 Acentelere Borçlar' hesabının borç tarafına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
BSMV tutarının hesaplanması
40.000×0,05=2.00040.000 \times 0,05 = 2.000 TL
Sigorta poliçelerinde brüt prim üzerinden %5\%5 oranında BSMV hesaplanır.
2
Acente cari hesabına (120) yansıyacak toplam tutarın belirlenmesi
40.000+2.000=42.00040.000 + 2.000 = 42.000 TL
Acentelerden alacaklar hesabı, sigorta şirketinin acenteden tahsil edeceği brüt prim ve vergilerin toplamını temsil eder.
3
İptal edilecek komisyon tutarının hesaplanması
40.000×0,15=6.00040.000 \times 0,15 = 6.000 TL
Acente komisyonu, poliçenin brüt prim tutarı üzerinden kararlaştırılan oranda hesaplanır.
4
İptal (storno) kaydının acente hesapları bazında oluşturulması
120 Alacaklı (42.00042.000 TL), 320 Borçlu (6.0006.000 TL)
Poliçe iptal edildiğinde acentenin borcu düşer (120 Alacak), aynı zamanda şirketin acenteye olan komisyon borcu da geri alınır (320 Borç).

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptallerinde (storno), prim ve komisyon kayıtları başlangıçtaki üretimin tersi yönünde kaydedilerek cari hesaplar düzeltilir.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptali sonrası acentenin şirkete ödemesi gereken net tutarın (Net Bakiye) nasıl değiştiğini analiz eden soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 163Soru

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) uyarınca, bir sigorta şirketinin hasar ödemesi yaptıktan sonra halefiyet ilkesi gereği kusurlu üçüncü kişilerden veya onların sigortacılarından tahsil etmesi beklenen tutarların izlendiği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 127 Rücu ve Sovtaj Alacakları

Cevap

Hasar ödemesi sonrası doğan rücu ve sovtaj hakları Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda '127 Rücu ve Sovtaj Alacakları' hesabında izlenir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda 127 numaralı hesap, sigorta şirketlerinin hasar ödemesi yaptıktan sonra halefiyet ilkesi gereği kusurlu taraflardan talep etme hakkı kazandıkları 'rücu' alacakları ile hasarlı malın satışından doğan 'sovtaj' alacaklarının takibi için ayrılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin hukuki niteliğini analiz etmek
Hasar ödemesi sonrası sigortacının üçüncü kişilere karşı kazandığı halefiyet hakkı belirlenmiştir.
Sigortacı, ödediği hasar tutarı kadar sigortalısının haklarına sahip olur.
2
İlgili hesap grubunu belirlemek
Alacakların izlendiği 12 - Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar grubu seçilmiştir.
Sigortacılık faaliyetinin doğal sonucu olarak ortaya çıkan bir alacaktır.
3
STDHP'ye özgü spesifik hesabı seçmek
127 Rücu ve Sovtaj Alacakları hesabı uygun görülmüştür.
Genel hesap planından farklı olarak sigortacılık hesap planında bu işlemler için özel bir hesap tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP) 12 nolu grup alacaklarının sınıflandırılması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 164Soru

(A)(A) Sigorta A.Ş., düzenlediği yangın sigortası poliçeleri için (B)(B) Reasürans A.Ş. ile bir reasürans anlaşması imzalamıştır. Dönem sonu itibarıyla hazırlanan reasürans bordrosunda, devredilen brüt primlerin 800.000800.000 TL ve bu primler üzerinden sedan şirkete ödenecek reasürans komisyonunun 120.000120.000 TL olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, riski devralan **(B)(B) Reasürans A.Ş.**'nin bu işlemleri kaydedeceği yevmiye maddesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 811 Sedan Şirketlerden Alınan Primler hesabı 800.000800.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Reasürör şirketin yapacağı muhasebe kaydında '811 Sedan Şirketlerden Alınan Primler' hesabı 800.000800.000 TL tutarında alacaklandırılmalıdır.
Riski devralan reasürör şirket, sedan şirketten gelen primleri teknik bir gelir olarak kabul eder ve '811 Sedan Şirketlerden Alınan Primler' hesabında takip eder. Gelir hesapları alacak taraflı çalıştığı için, bordrodaki 800.000800.000 TL tutarındaki brüt prim bu hesabın alacağına kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1
Şirketin rolünü belirleme
B şirketi riski devralan (Reasürör) konumundadır.
Soruda (B) Reasürans A.Ş.'nin muhasebe kaydı sorulmaktadır.
2
Kullanılacak hesap kodlarını seçme
Prim geliri için 811, komisyon gideri için 812 nolu hesaplar seçilir.
Sigorta TDHP'ye göre 8'li hesaplar reasürör şirketlerin teknik işlemlerini takip eder.
3
Kayıt tarafını belirleme
811 nolu hesap (gelir) alacaklandırılır; 812 nolu hesap (gider) borçlandırılır.
Muhasebe ilkelerine göre gelir hesapları alacak, gider hesapları borç çalışır.
4
Tutar kontrolü yapma
811 hesabı 800.000800.000 TL (brüt prim), 812 hesabı 120.000120.000 TL olarak kaydedilir.
Prim ve komisyon tutarları bordrodaki brüt değerler üzerinden yansıtılmalıdır.

Anahtar Kavram

Reasürör (Riski Devralan) Şirket Muhasebe Kayıtları

İpuçları

1
Soruda hangi şirketin (Sedan mı, Reasürör mü) kaydının istendiğine dikkat edin.
2
Sigortacılık hesap planında 7'li hesaplar sigorta şirketleri, 8'li hesaplar ise reasürans şirketleri içindir.
3
Reasürör için prim bir 'gelir' (alacak), ödenen komisyon ise bir 'gider' (borç) niteliğindedir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir işlemi Sedan (riski devreden) şirket açısından çözerek 711 ve 712 nolu hesapların işleyişini pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 165Soru

Bir sigorta işletmesi, yangın branşında faaliyet gösteren (K) acentesi vasıtasıyla bir poliçe üretimi gerçekleştirmiştir. Söz konusu poliçenin brüt prim tutarı 160.000160.000 TL olup, bu tutar üzerinden %5\%5 oranında Gider Vergisi (BSMV) hesaplanmıştır. Sigorta şirketi ile acente arasındaki sözleşme gereği acenteye brüt prim üzerinden %12,5\%12,5 oranında komisyon verilmektedir.

Bu bilgilere göre, poliçe üretimi ve komisyon tahakkukuna ilişkin muhasebe kayıtları yapıldıktan sonra sigorta işletmesinin defterlerinde "120 Acenteler" hesabının borç bakiyesi kaç TL artar?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 148.000148.000

Cevap

Poliçe üretimi ve komisyon tahakkuku sonucunda 120 Acenteler hesabındaki net borç bakiyesi artışı 148.000148.000 TL'dir.
Poliçe üretimi sırasında acente, hem brüt prim (160.000160.000 TL) hem de BSMV (8.0008.000 TL) tutarı kadar sigorta şirketine borçlanır. Ancak aynı işlemle birlikte acenteye hak ettiği komisyon (20.00020.000 TL) alacak olarak kaydedilir. Hesabın borç tarafına 168.000168.000 TL, alacak tarafına 20.00020.000 TL yazıldığı için net borç bakiyesi artışı bu iki tutarın farkı olan 148.000148.000 TL olur.

Adım Adım Çözüm

1
Gider Vergisi (BSMV) hesaplanması
160.000×0,05=8.000160.000 \times 0,05 = 8.000 TL
Sigorta poliçelerinde brüt prim üzerinden hesaplanan vergi, acentenin şirkete olan borcuna eklenmelidir.
2
Acentenin toplam borç tutarının belirlenmesi
160.000+8.000=168.000160.000 + 8.000 = 168.000 TL
Poliçe üretildiğinde brüt prim ve BSMV toplamı kadar acente borçlandırılır.
3
Acente komisyon tutarının hesaplanması
160.000×0,125=20.000160.000 \times 0,125 = 20.000 TL
Komisyon, vergi hariç brüt prim tutarı üzerinden hesaplanır.
4
Net cari hesap değişiminin hesaplanması
168.000(Borc\c)20.000(Alacak)=148.000168.000 (Borç) - 20.000 (Alacak) = 148.000 TL
Komisyon acentenin alacağı niteliğinde olduğundan, poliçe borcundan mahsup edilerek net bakiye değişimi bulunur.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde acente cari hesap işlemleri, poliçe üretimi (borç) ve komisyon tahakkuku (alacak) üzerinden netleştirilerek takip edilir.

İpuçları

1
Acentenin borcu, müşteriden tahsil edilecek olan poliçe toplam bedelidir (Prim + Vergi).
2
Acentenin alacağı olan komisyon, sadece vergisiz brüt prim üzerinden hesaplanır ve cari hesabın alacak tarafına kaydedilir.
3
120 Acenteler hesabına yapılacak borç kaydı 168.000168.000 TL, alacak kaydı ise 20.00020.000 TL'dir. Net bakiyeyi bu iki işlem arasındaki fark belirler.

Daha Fazla Pratik

Poliçenin dönem sonunda iptal edilmesi (storno) durumunda acente cari hesabının nasıl etkileneceğine dair bir örnek çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yevmiye maddesini tek seferde düşünerek; 120 Acenteler (B) 148.000148.000, 741 Komisyon Giderleri (B) 20.00020.000 / 711 Yazılan Primler (A) 160.000160.000, 360 Ödenecek BSMV (A) 8.0008.000 şeklinde birleşik kayıt üzerinden net bakiye görülebilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 166Soru

Rota Sigorta A.Ş.'nin 31.12.202531.12.2025 tarihi itibarıyla hasar dosyalarına ilişkin verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem DetayıTutar (TL)
İhbar edilmiş ancak henüz ödenmemiş (muallak) hasarlar940.000940.000
Bu hasarlar için beklenen rücu ve sovtaj gelirleri110.000110.000
Gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş hasar (IBNR) karşılığı220.000220.000

Sigortacılık Tekdüzen Hesap Planı ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, şirketin dönem sonu bilançosunda yer alacak "Net Muallak Hasarlar Karşılığı" toplamı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.050.000

Cevap

Şirketin bilançosunda yer alacak net muallak hasarlar karşılığı toplamı 1.050.0001.050.000 TL'dir.
Net Muallak Hasarlar Karşılığı hesaplanırken; ihbar edilen muallak hasar tutarından (940.000940.000 TL), bu hasarlara ilişkin tahsil edilmesi beklenen rücu ve sovtaj gelirleri (110.000110.000 TL) indirilir. Bulunan net tutara (830.000830.000 TL), aktüeryal yöntemlerle belirlenen gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş hasarlar (IBNR) karşılığı (220.000220.000 TL) ilave edilir. Sonuç olarak bilançoda görülecek tutar 1.050.0001.050.000 TL olur.

Adım Adım Çözüm

1
İhbar edilen hasarlardan rücu ve sovtaj gelirlerinin düşülmesi
940.000110.000=830.000940.000 - 110.000 = 830.000 TL
Mevzuat gereği muallak hasar karşılığı, beklenen rücu ve sovtaj gelirleri netleştirilerek hesaplanır.
2
Elde edilen net tutara IBNR karşılığının eklenmesi
830.000+220.000=1.050.000830.000 + 220.000 = 1.050.000 TL
Henüz ihbar edilmemiş ancak gerçekleşmiş hasarlar (IBNR) da teknik karşılıkların bir parçası olarak karşılığa dahil edilmelidir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı Bileşenleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 167Soru

Mercan Sigorta A.Ş., 25 Mart 2026 tarihinde bir acentesi aracılığıyla düzenlediği 80.00080.000 TL net primli ve %5\%5 Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) içeren bir yangın sigortası poliçesini, sigortalının aynı gün vazgeçmesi üzerine iptal etmiştir. Buna göre, sigorta işletmesinin yapması gereken poliçe iptal kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: BORÇ: 711 Yazılan Primler 80.00080.000, BORÇ: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 4.0004.000; ALACAK: 122 Acenteler 84.00084.000

Cevap

Poliçe iptal kaydı; 711 Yazılan Primler ve 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesaplarının borçlandırılması, 122 Acenteler hesabının ise alacaklandırılması şeklinde yapılır.
Doğru olan seçenekte, sigortacılık hesap planına uygun olarak net prim tutarı 711 Yazılan Primler hesabının borcuna, BSMV tutarı ise daha önce tahakkuk ettirilen vergi yükümlülüğünü azaltmak üzere 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar hesabının borcuna kaydedilmiştir. Acentenin işletmeye olan toplam borcu ise 122 Acenteler hesabı alacaklandırılarak düşürülmüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Poliçeye ait BSMV tutarını hesaplayınız.
80.000×0,05=4.00080.000 \times 0,05 = 4.000 TL BSMV.
Sigorta poliçelerinde net prim üzerinden %5 oranında BSMV hesaplanması yasaldır.
2
Toplam iptal edilecek acente borç tutarını belirleyiniz.
80.000+4.000=84.00080.000 + 4.000 = 84.000 TL toplam tutar.
Acenteler hesabı, hem net primi hem de vergiyi kapsayan brüt tutar üzerinden izlenir.
3
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'na uygun yevmiye kaydını oluşturunuz.
711 ve 360 nolu hesaplar borç, 122 nolu hesap alacak kaydedilir.
Üretim anında alacaklandırılan gelir ve vergi hesapları, iptal durumunda ters kayıtla kapatılır.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde poliçe iptali, daha önce yapılan üretim kaydının (122 Borç / 711 ve 360 Alacak) tam tersi bir kayıtla muhasebeleştirilmesini gerektirir.

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinde poliçe üretimi sırasında 122 Acenteler hesabı borçlandırılır. İptalde ne yapılacağını düşünün.
2
Poliçe iptali, üretim kaydının tam tersi bir kayıt demektir. Net prim tutarı ile vergi tutarını (BSMV) ayrı hesaplarda göstermeyi unutmayın.
3
Net prim üzerinden %5 BSMV hesaplayıp borç tarafına 711 ve 360 nolu hesapları, alacak tarafına ise 122 nolu hesabı yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptalinin dönemsellik gereği ertesi yıla sarkan kısımları için 'Kazanılmamış Primler Karşılığı' (380) hesabının nasıl kapatılacağını çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 168Soru

56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 1616. maddesi uyarınca, Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketleri, sigorta sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerini karşılamak ve mali bünyelerini korumak amacıyla belirli "Teknik Karşılıklar" ayırmakla yükümlüdürler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi ilgili kanun ve sigortacılık mevzuatı çerçevesinde ayrılması zorunlu olan teknik karşılıklardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kıdem Tazminatı Karşılığı

Cevap

Kıdem Tazminatı Karşılığı
Kıdem Tazminatı Karşılığı, işletmenin personel yönetimiyle ilgili bir yükümlülüğü olup, sigorta sözleşmelerinden veya aktüeryal risklerden kaynaklanan bir 'Teknik Karşılık' değildir. Bu hesap, Genel Tek Düzen Hesap Planı'nda olduğu gibi sigorta şirketlerinde de genel bir borç/karşılık kalemi olarak takip edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Teknik Karşılık Kavramının Analizi
Sigorta şirketlerinde teknik karşılıklar, sigorta poliçelerinden (teknik işlemlerden) doğan yükümlülükleri ifade eder.
Teknik karşılıklar ile genel borç karşılıklarını birbirinden ayırmak gerekir.
2
5684 Sayılı Kanun Kapsamının İncelenmesi
İlgili kanun; kazanılmamış primler, muallak hasar, matematik, dengeleme, ikramiye ve indirimler ile devam eden riskler karşılığını teknik karşılık olarak sayar.
Yasal çerçeve teknik karşılık kalemlerini net bir şekilde sınırlandırmıştır.
3
Genel Muhasebe Kalemlerinin Ayıklanması
Kıdem tazminatı karşılığı, tüm işletmelerde görülen genel bir karşılıktır ve teknik bir işlem olan sigortacılık sözleşmelerinden doğmaz.
Hatalı sınıflandırmayı önlemek için faaliyet bazlı borç ayrımı yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Teknik Karşılıkları

Daha Fazla Pratik

Teknik karşılıkların STDHP üzerindeki hesap kodlarını (800'lü gruplar gibi) ve pasif karakterli işleyişlerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 169Soru

Hayat dışı branşta faaliyet gösteren bir sigorta şirketinin 20252025 yılı dönem sonu verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Veri TürüTutar (TL)
Brüt Yazılan Primler1.200.0001.200.000
Reasürör Payı (Yazılan Prim)400.000400.000
Dönem Başı Brüt Kazanılmamış Primler Karşılığı200.000200.000
Dönem Sonu Brüt Kazanılmamış Primler Karşılığı300.000300.000
Dönem Başı Reasürör Payı (KPK)50.00050.000
Dönem Sonu Reasürör Payı (KPK)80.00080.000

Bu bilgilere göre, sigorta şirketinin ilgili dönemdeki Gelir Tablosu'nun 'Teknik Bölüm'ünde yer alacak 'Net Kazanılmış Primler' tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 730.000730.000

Cevap

Sigorta şirketinin Gelir Tablosunda raporlayacağı Net Kazanılmış Primler tutarı 730.000730.000 TL'dir.
Net kazanılmış primler, şirketin dönem içinde ürettiği net primlerden, gelecek döneme sarkan risklerin karşılığı olan net KPK değişiminin arındırılmasıyla bulunur. Hesaplamada net yazılan primler (800.000800.000 TL) ile net KPK değişimi (220.000150.000=70.000220.000 - 150.000 = 70.000 TL artış) dikkate alındığında; karşılıktaki artış geliri azaltan bir unsur olduğu için 800.00070.000=730.000800.000 - 70.000 = 730.000 TL sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Net Yazılan Prim tutarını hesaplayınız.
1.200.000400.000=800.0001.200.000 - 400.000 = 800.000 TL
Kazanılmış prim hesaplamasına netleştirilmiş prim üretimi ile başlanmalıdır.
2
Dönem başı ve dönem sonu net Kazanılmamış Primler Karşılığını (KPK) hesaplayınız.
Dönem Başı Net KPK: 200.00050.000=150.000200.000 - 50.000 = 150.000 TL; Dönem Sonu Net KPK: 300.00080.000=220.000300.000 - 80.000 = 220.000 TL
Teknik karşılıkların net tutarları üzerinden dönem ayarlaması yapılmalıdır.
3
Net Kazanılmış Prim formülünü uygulayınız.
800.000+150.000220.000=730.000800.000 + 150.000 - 220.000 = 730.000 TL
Net Kazanılmış Prim = Net Yazılan Prim + Dönem Başı Net KPK - Dönem Sonu Net KPK formülüyle bulunur.

Anahtar Kavram

Net Kazanılmış Prim Hesaplaması

İpuçları

1
Kazanılmış primleri bulmak için 'Yazılan Primler + Dönem Başı Karşılık - Dönem Sonu Karşılık' formülünü kullanın.
2
Soruda 'Net' tutar istendiği için tüm bileşenleri (Yazılan Prim, DB KPK, DS KPK) reasürör paylarından arındırarak net tutarlara dönüştürün.
3
Net yazılan prim 800.000800.000 TL'dir. Net KPK tutarı dönem içinde 150.000150.000 TL'den 220.000220.000 TL'ye çıkarak 70.00070.000 TL artmıştır. Bu artış tutarını net yazılan primden düşmeniz gerekir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir mantıkla 'Net Gerçekleşen Hasar' tutarının nasıl hesaplanacağını (Net Ödenen Hasar + Net Muallak Hasar Karşılığı Değişimi) inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce brüt kazanılmış primi (1.200.000+200.000300.000=1.100.0001.200.000 + 200.000 - 300.000 = 1.100.000 TL), ardından reasürör payı kazanılmış primi (400.000+50.00080.000=370.000400.000 + 50.000 - 80.000 = 370.000 TL) hesaplayıp, aralarındaki farkı alarak da net sonuca ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 170Soru

56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili düzenlemeler uyarınca, Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerinin uymak zorunda olduğu muhasebe sistemi ve Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHPSTDHP) çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortacılık faaliyetlerine ilişkin teknik gelir ve giderlerin branş bazında detaylı takibi için, genel hesap planından farklı olarak 77. ve 88. hesap sınıfları teknik işlemler için ayrılmıştır.

Cevap

Sigortacılık faaliyetlerine ilişkin teknik gelir ve giderlerin branş bazında detaylı takibi için, genel hesap planından farklı olarak 7. ve 8. hesap sınıflarının teknik işlemler için ayrılmış olması doğrudur.
Türkiye'deki sigortacılık mevzuatı (STDHP), sigorta şirketlerinin faaliyetlerini branş bazında (Hayat, Yangın, Kaza vb.) izleyebilmesi için özel bir hesap yapısı öngörmüştür. Bu yapıda, genel muhasebeden farklı olarak teknik giderler 77. hesap sınıfında, teknik gelirler ise 88. hesap sınıfında toplanır. Bu durum, teknik kâr veya zararın her branş için ayrı ayrı hesaplanmasına olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal Çerçeveyi Belirleme
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve SEDDK düzenlemeleri
Sigorta şirketlerinin muhasebe standartları genel işletmelerden farklı olarak özel bir mevzuata tabidir.
2
Hesap Planı Yapısını İnceleme
STDHP'de 7. Sınıf (Teknik Giderler) ve 8. Sınıf (Teknik Gelirler)
Sigortacılık faaliyetlerinin karmaşıklığı ve branş bazlı kârlılık analizi ihtiyacı bu özel sınıflandırmayı gerektirir.
3
Genel Muhasebe ile Karşılaştırma
Genel TDHP'de 7. sınıf maliyet, 8. sınıf boştur; STDHP'de ise teknik sonuçlar içindir.
Doğru seçeneği belirlemek için sigorta muhasebesinin temel ayırıcı özelliğini saptamak gerekir.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nın (STDHP) yapısal farklılıkları ve teknik hesap sınıfları (7 ve 8).

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinin hesap planındaki 7. ve 8. sınıfların isimlerini hatırlamaya çalışın.
2
Genel muhasebedeki 600'lü hesaplar sigortacılıkta 'teknik gelir' kavramıyla karşılanır.
3
Sigortacılıkta her branşın (örneğin kasko veya sağlık) kâr/zararı ayrı hesaplanır; bu detaylı takip hangi hesap sınıflarıyla yapılır?

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'ndaki 7. ve 8. sınıf hesapların alt detaylarını (branş kodlarını) inceleyerek kâr/zarar tablosuna nasıl aktarıldığını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 171Soru

(G) Sigorta Şirketi, %12\%12 komisyon oranı ile çalışan acentesi aracılığıyla düzenlenen 60.00060.000 TL brüt primli (BSMV oranı %5\%5) bir poliçeyi sigortalının talebi üzerine iptal etmiştir. Poliçenin iptali (storno) durumunda, daha önce acenteye tahakkuk ettirilen komisyonun geri alınması için yapılması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Acentelere Borçlar Hesabı 7.2007.200 TL borçlandırılır.

Cevap

320 Acentelere Borçlar hesabının 7.2007.200 TL tutarında borçlandırılmasıdır.
Poliçe iptal edildiğinde, sigorta şirketinin acenteye olan komisyon borcu da ortadan kalkar. Brüt prim olan 60.00060.000 TL üzerinden %12\%12 oranında hesaplanan 7.2007.200 TL komisyon, ilk kayıtta 320 Acentelere Borçlar hesabına alacak yazılmıştı. İptal kaydında bu tutar ilgili hesabın borcuna yazılarak kayıt ters çevrilir ve borç tasfiye edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Acenteye daha önce tahakkuk ettirilen komisyon tutarını hesaplayınız.
60.000×0,12=7.20060.000 \times 0,12 = 7.200 TL
Komisyon, brüt prim tutarı üzerinden acente sözleşmesindeki oranla hesaplanır.
2
Komisyonun takip edildiği hesabı ve poliçe iptalindeki işlem yönünü belirleyiniz.
320 Acentelere Borçlar Hesabı / Borç Kaydı
Sigorta şirketleri acentelere olan komisyon borçlarını 320 nolu hesapta takip eder. Poliçe iptal edildiğinde (storno), bu borç ortadan kalkacağı için pasif karakterli hesap borçlandırılarak kapatılır.

Anahtar Kavram

Sigorta muhasebesinde poliçe iptal (storno) işlemlerinde prim ve komisyon kayıtlarının ters madde ile kapatılması.

Daha Fazla Pratik

Poliçe üretimi sırasında 120 Acentelerden Alacaklar hesabına hangi tutarın (brüt prim + BSMV) kaydedileceğini pekiştirmek için benzer bir üretim sorusu çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 172Soru

Sigorta şirketleri, faaliyetlerinin mahiyeti ve 56845684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesindeki raporlama ihtiyaçları nedeniyle genel ticari işletmelerden farklı bir hesap planı yapısına sahiptir. Buna göre, sigorta ve reasürans şirketlerinin sigortacılık faaliyetlerine ilişkin teknik gelir ve giderlerini izlemek amacıyla Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHPSTDHP) ayrılmış olan temel hesap grupları aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 77. ve 88. Hesap Grupları

Cevap

Sigorta ve reasürans şirketlerinin teknik gelir ve giderleri 7. ve 8. hesap gruplarında izlenmektedir.
Sigortacılık muhasebesinde, sigorta sözleşmelerinden doğan primler ve diğer teknik gelirler 7. hesap grubunda; ödenen hasarlar, rücu gelirleri ve teknik karşılıklar gibi gider unsurları ise 8. hesap grubunda takip edilir. Bu, genel ticari muhasebedeki 6. grup (Gelir Tablosu) kullanımından ayrılan en temel yapısal farktır.

Adım Adım Çözüm

1
Sigorta şirketlerinin uymakla yükümlü olduğu muhasebe standartlarını belirlemek.
Sigorta şirketleri, SEDDK tarafından yayımlanan Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'na (STDHPSTDHP) tabidir.
Sektöre özgü işlemlerin (prim, hasar, karşılık) genel hesap planından farklı bir sistematikle izlenmesi gerekir.
2
STDHPSTDHP'nin yapısal özelliklerini genel TDHPTDHP ile karşılaştırmak.
Genel TDHPTDHP'de 7. grup maliyet hesaplarıyken, STDHPSTDHP'de teknik gelir ve giderlere ayrılmıştır.
Sigortacılık faaliyetlerinin sonuçlarını (teknik kâr/zarar) net bir şekilde görebilmek için teknik bölümler ayrı gruplandırılmıştır.
3
Teknik gelir ve gider gruplarının kodlarını tespit etmek.
7. grup 'Teknik Bölüm Gelir Hesapları', 8. grup ise 'Teknik Bölüm Gider Hesapları'dır.
Sigortacılık muhasebesinin en temel yapısal kuralı budur.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHPSTDHP) Yapısı

İpuçları

1
Genel muhasebede 7. grup maliyet hesaplarıyken, sigortacılıkta bu grup gelirleri izlemek için kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık hesap planında 6. grubun hangi amaçla (teknik olmayan işlemler) kullanıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 173Soru

Sigorta işletmeleri, finansal işlemlerini kaydederken genel ticari işletmelerin kullandığı hesap planından farklı bir yapıya sahip olan özel bir hesap planı kullanırlar. Bu çerçevede, genel hesap planında "Maliyet Hesapları" olarak tanımlanan 77 nolu hesap sınıfı, Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (hayat dışı branşlar için) aşağıdakilerden hangisini izlemek amacıyla kullanılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hayat dışı teknik gelirler

Cevap

Sigortacılık hesap planında 7 nolu hesap sınıfı, hayat dışı teknik gelirleri ifade etmektedir.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP), genel hesap planındaki sınıflandırmadan farklı olarak 77 nolu hesap sınıfı 'Hayat Dışı Teknik Gelirler' grubuna ayrılmıştır. Bu grupta yazılan primler, alınan komisyonlar gibi hayat dışı branşların esas faaliyet gelirleri izlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Genel Tek Düzen Hesap Planı (TDHP) ile Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) arasındaki sınıflandırma farkı belirlenir.
Genel TDHP'de 77 nolu sınıf maliyet hesaplarıdır.
Sigortacılık faaliyetlerinin özel yapısı nedeniyle gelir ve gider sınıfları farklı tanımlanmıştır.
2
Sigorta şirketlerinde kullanılan 77 nolu sınıfın karşılığı kontrol edilir.
STDHP'de 77 nolu sınıf "Hayat Dışı Teknik Gelirler" olarak tanımlanmıştır.
Esas faaliyet gelirlerinin (primler gibi) teknik bölüm bazında ayrıştırılması gerekir.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı Sınıflandırması
Tahmini Süre:45s
Soru 174Soru

Kardelen Sigorta A.Ş., bir acentesi aracılığıyla düzenlemiş olduğu bir poliçeye ilişkin aşağıdaki verilere sahiptir:

- Net Prim: 60.00060.000 TL
- BSMV Oranı: %5\%5
- Acente Komisyon Oranı: %10\%10

Sigortalının talebi üzerine söz konusu poliçenin tam olarak iptal edilmesi durumunda, prim iptaline ilişkin yapılacak muhasebe kaydında "122 Acenteler" hesabına yapılacak kayıt aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 63.00063.000 TL Alacak

Cevap

İptal kaydında 122 Acenteler hesabına 63.00063.000 TL alacak kaydedilmelidir.
Doğru yanıt, poliçenin üretim aşamasında acenteye borç olarak kaydedilen toplam bedelin (net prim 60.00060.000 TL + BSMV 3.0003.000 TL = 63.00063.000 TL) iptal aşamasında alacak kaydedilerek ters kayıtla kapatılması gerektiğini ifade eden seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
BSMV tutarını hesaplayınız.
60.000×%5=3.00060.000 \times \%5 = 3.000 TL
Sigorta poliçelerinde net prim üzerinden hesaplanan Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV), toplam poliçe bedeline eklenir.
2
Acente cari hesabına yansıyacak toplam prim tutarını belirleyiniz.
60.000+3.000=63.00060.000 + 3.000 = 63.000 TL
Üretim anında acentenin borcuna kaydedilen tutar, net prim ile verginin toplamıdır.
3
İptal işlemi için ters kayıt mantığını uygulayınız.
122 Acenteler Hesabı (Alacak): 63.00063.000 TL
Poliçe iptal edildiğinde, üretim kaydının tam tersi yapılarak acentenin şirkete olan borcu azaltılır/kapatılır.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptal edildiğinde, üretim aşamasında '122 Acenteler' hesabının borcuna kaydedilen net prim ve BSMV toplamı, iptal kaydında aynı hesabın alacağına kaydedilerek ters kayıt yapılır.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptallerinde sadece primlerin değil, tahakkuk eden acente komisyonlarının da ters kayıtla (veya komisyon iade geliri olarak) iptal edilmesi gerektiğini unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 175Soru

Bir sigorta şirketi, nakliyat branşında sigortalısına poliçe şartları gereği kesinleşen 40.00040.000 TL tutarındaki hasar tazminatını banka hesabı üzerinden ödemiştir. Bu ödeme işleminin muhasebeleştirilmesinde borçlandırılması gereken hesap aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 740 Ödenen Hasarlar

Cevap

Ödenen tazminatın muhasebeleştirilmesinde borçlandırılacak hesap 740 Ödenen Hasarlar hesabıdır.
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı uyarınca, sigortalılara yapılan hasar tazminat ödemeleri '740 Ödenen Hasarlar' hesabının borcuna kaydedilerek giderleştirilir. Bu hesap, sigorta şirketinin teknik faaliyet maliyetlerini gösteren temel hesaplardan biridir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirlemek
İşlem bir hasar tazminat ödemesidir.
Sigorta şirketinin asli faaliyeti olan risk üstlenmenin bir sonucu olarak ortaya çıkan bir giderdir.
2
Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'na göre ilgili hesabı seçmek
740 Ödenen Hasarlar hesabı kullanılır.
Sigorta şirketlerinde ödenen tazminatlar 7. gruptaki fonksiyonel gider hesapları içinde 'Ödenen Hasarlar' başlığı altında takip edilir.
3
Yevmiye kaydını oluşturmak
740 Ödenen Hasarlar Hesabı (Borç), 102 Bankalar Hesabı (Alacak).
Gider hesapları borç taraftan çalışırken, aktif hesap olan bankalardaki azalış alacak tarafa kaydedilir.

Anahtar Kavram

Sigorta Şirketlerinde Hasar Ödemelerinin Fonksiyonel Giderleştirilmesi

İpuçları

1
Sigorta şirketlerinde hasar ödemeleri için kullanılan özel bir teknik gider hesabı olduğunu hatırlayın.
2
Gider hesapları her zaman borç taraftan çalışır; ödeme nakit veya banka ile yapıldığına göre karşı hesap alacaklı olacaktır.
3
Sigortacılık hesap planında 7. grupta yer alan 'Ödenen Hasarlar' ismi bu işlem için en uygun tanımdır.

Daha Fazla Pratik

Hasar ödemesi yapıldıktan sonra ayrılan muallak hasar karşılıklarının nasıl kapatıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 176Soru

Bir sigorta işletmesi, kasko branşında sigortalı olan bir aracın tam hasara (pert) uğraması sonucunda sigortalısına 150.000150.000 TL tazminat ödemesi yapmış ve bu tutarı banka hesabından göndermiştir. İşletme, söz konusu aracın enkazını (sovtaj) 30.00030.000 TL bedelle devralarak stoklarına dahil etmiştir.

Buna göre, sovtaj işleminin muhasebeleştirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı 30.000 TL alacaklandırılır.

Cevap

Sovtaj işleminin kaydında, hasarlı emtianın değeri kadar Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı alacaklandırılır.
Sigorta şirketleri, tam hasarlı varlıkların mülkiyetini devraldıklarında, bu varlıkların piyasa değerini 'Ödenen Hasar ve Tazminatlar' hesabının alacağına kaydederek ilgili dönemin toplam hasar yükünü azaltırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hasar ödemesinin tespiti
150.000 TL tutarındaki ödeme 740 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabına borç kaydedilir.
Sigortalıya yapılan tazminat ödemesi işletme için teknik bir giderdir.
2
Sovtaj (hurda/enkaz) değerinin tespiti
Devralınan emtia değeri 30.000 TL olarak belirlenmiştir.
İşletme, ödediği tazminat karşılığında hasarlı varlığın mülkiyetini alarak maliyetini düşürmektedir.
3
Sovtajın muhasebeleştirilmesi
157 Diğer Stoklar (Sovtaj Emtiası) hesabı 30.000 TL borçlandırılırken, 740 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı 30.000 TL alacaklandırılır.
Sovtaj emtiası bir varlık artışı yaratırken, aynı zamanda ilgili hasar dosyasının net maliyetini azaltmaktadır.

Anahtar Kavram

Sovtaj (Salvage) İşlemleri

İpuçları

1
Sovtajın işletme için maliyeti artıran mı yoksa azaltan mı bir unsur olduğunu düşünün.
2
Hasar ödemesi yapıldığında 740 numaralı hesap borçlandırılıyorsa, bu hasardan geri kazanılan bir tutar (sovtaj) hangi tarafa yazılmalıdır?
3
Sovtaj kaydında borçlu hesap 157 Diğer Stoklar (Sovtaj Emtiaları) hesabıdır.

Daha Fazla Pratik

Sovtaj emtiası daha sonra piyasada satıldığında yapılacak satış ve maliyet kaydını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 177Soru

Erguvan Sigorta A.Ş., bir acentesi aracılığıyla düzenlediği 100.000100.000 TLTL net prim ve %5\%5 BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi) tutarındaki bir poliçeyi, sigortalının talebi üzerine iptal etmiştir. Bu poliçe için acenteye %10\%10 oranında komisyon tahakkuk ettirilmiştir. Buna göre, söz konusu iptal işleminin muhasebeleştirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 Yazılan Primler hesabı 100.000100.000 TLTL borçlandırılır.

Cevap

Poliçe iptal işleminde '711 Yazılan Primler' hesabının 100.000100.000 TLTL tutarında borçlandırılması doğrudur.
Poliçe üretildiğinde '711 Yazılan Primler' hesabı alacaklandırılarak gelir kaydedilir. Poliçe iptal edildiğinde ise bu gelir henüz hak edilmediği için '711 Yazılan Primler' hesabı net prim tutarı olan 100.000100.000 TLTL kadar borçlandırılarak ters kayıtla düzeltilir.

Adım Adım Çözüm

1
Net prim ve vergi tutarlarını hesaplayınız.
Net Prim: 100.000100.000 TLTL, BSMV (%5\%5): 5.0005.000 TLTL, Brüt Prim: 105.000105.000 TLTL.
Muhasebe kaydında kullanılacak temel tutarları belirlemek için gereklidir.
2
Prim ve vergi iptal kaydını yapınız.
711 Yazılan Primler (Borç): 100.000100.000 TLTL, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar (Borç): 5.0005.000 TLTL, 122 Acenteler (Alacak): 105.000105.000 TLTL.
Üretim anındaki gelirin ve vergi borcunun ters kayıtla kapatılması gerekir.
3
Komisyon iptal kaydını yapınız.
122 Acenteler (Borç): 10.00010.000 TLTL, 713 Komisyon Giderleri (Alacak): 10.00010.000 TLTL.
İptal edilen poliçeye ilişkin acenteye ödenen/tahakkuk eden komisyon giderinin geri alınması gerekir.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçesi iptal işlemlerinde, üretim kaydının tam tersi yönünde işlem yapılarak teknik gelirler, giderler ve vergi yükümlülükleri düzeltilir.

İpuçları

1
İptal kaydı, üretim anındaki muhasebe kaydının tam tersi mantıkla işler.
2
Sigorta şirketlerinde prim gelirleri 711, komisyon giderleri ise 713 numaralı hesaplarda izlenir.
3
Net prim üzerinden hesaplanan BSMV'yi de borç tarafına yazmayı unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Poliçe üretim kaydında acente komisyonunun net prim üzerinden hesaplandığı ve '122 Acenteler' hesabının alacağına yazıldığı benzer bir soruyu çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İptal kaydını 'Brüt Prim = Net Prim + BSMV' formülünden yola çıkarak önce bütünü, sonra parçaları (gelir ve vergi) ters çevirerek doğrulayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 178Soru

Bir sigorta şirketinin (A) acentesi ile olan cari hesap hareketleri şu şekildedir:

- Dönem başı borç bakiyesi: 15.00015.000 TL
- Dönem içi brüt prim üretimi: 100.000100.000 TL
- Gider Vergisi (BSMV) oranı: %5\%5
- Acente komisyon oranı: %12\%12
- Acentenin şirkete yaptığı nakit ödeme: 80.00080.000 TL

Bu verilere göre, dönem sonunda sigorta şirketinin kayıtlarında (A) acentesine ait "120 Acenteler" hesabının vereceği kalan aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 28.00028.000 TL borç kalanı

Cevap

28.00028.000 TL borç kalanı veren seçenek doğrudur.
Dönem başı borç bakiyesi (15.00015.000 TL) ile dönem içindeki poliçe üretimi ve BSMV toplamı (105.000105.000 TL) hesabın borç tarafına yazılır (120.000120.000 TL). Acentenin hak ettiği komisyon (12.00012.000 TL) ve şirkete yaptığı ödeme (80.00080.000 TL) ise hesabın alacak tarafına yazılır (92.00092.000 TL). Borç toplamından alacak toplamı çıkarıldığında 28.00028.000 TL borç kalanı oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Acentenin toplam borç tutarını (üretim kaynaklı) hesaplayın.
100.000 (Bru¨t Prim)+5.000 (BSMV)=105.000100.000 \text{ (Brüt Prim)} + 5.000 \text{ (BSMV)} = 105.000 TL
Sigorta şirketinin acenteden alacağı, poliçe bedeli ve verginin toplamıdır.
2
Acentenin toplam borç tarafı toplamını bulun.
15.000 (Do¨nem Bas¸ı)+105.000 (Do¨nem I˙c¸i)=120.00015.000 \text{ (Dönem Başı)} + 105.000 \text{ (Dönem İçi)} = 120.000 TL
Dönem başı bakiye ile yeni üretim borçları toplanarak toplam borç bulunur.
3
Acente komisyon tutarını hesaplayın.
100.000×0,12=12.000100.000 \times 0,12 = 12.000 TL
Komisyon, brüt prim tutarı üzerinden hesaplanır ve acentenin borcunu azaltır.
4
Alacak tarafı toplamını ve hesap kalanını bulun.
12.000 (Komisyon)+80.000 (O¨deme)=92.00012.000 \text{ (Komisyon)} + 80.000 \text{ (Ödeme)} = 92.000 TL; 120.00092.000=28.000120.000 - 92.000 = 28.000 TL
Komisyon ve yapılan ödemeler alacak tarafa yazılarak toplam borçtan düşülür.

Anahtar Kavram

Sigorta muhasebesinde acente cari hesapları; poliçe üretimi ve BSMV ile borçlanırken, hak edilen komisyonlar ve yapılan ödemeler ile alacaklandırılır.

İpuçları

1
Cari hesabın işleyişinde, acentenin borcunu artıran ve azaltan işlemleri ayrı ayrı gruplandırın.
2
Poliçe üretimi sırasında acentenin borçlandığı tutarın sadece net prim değil, brüt prim ve BSMV toplamı olduğunu unutmayın.
3
Toplam Borç = (Dönem Başı + Brüt Prim + BSMV). Toplam Alacak = (Komisyon + Ödeme). Aradaki fark hesabı verecektir.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptali (storno) durumunda bu cari hesabın nasıl etkilendiğini ve komisyon iadesinin hangi tarafa yazıldığını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 179Soru

Bir sigorta işletmesi, 1616 Kasım 20252025 tarihinde bir yıl süreli ve 36.50036.500 TL brüt prim tutarlı bir yangın sigortası poliçesi düzenlemiştir. Sigortacılık mevzuatı gereği Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK) hesaplamalarında gün esası (pro-rata) yönteminin uygulandığı bilindiğine göre, işletmenin 31.12.202531.12.2025 tarihli bilançosunda ayırması gereken karşılık tutarı kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 31.90031.900

Cevap

31.90031.900 TL tutarındaki Kazanılmamış Primler Karşılığı, poliçenin 20262026 yılına sarkan günlerine isabet eden kısımdır.
Kazanılmamış Primler Karşılığı, dönemsellik kavramı gereği henüz hak edilmemiş (gelecek döneme ait) prim tutarını ifade eder. 1616 Kasım'da başlayan 365365 günlük poliçenin 20252025 yılına sadece 4646 günü isabet ederken, kalan 319319 günün primi 20262026 yılına aittir. 36.50036.500 TL brüt primin 319/365319/365 oranıyla çarpılması sonucu 31.90031.900 TL tutarına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Poliçenin 20252025 yılı içerisinde geçen gün sayısını hesaplayın.
20252025 yılı gün sayısı: Kasım (3016+1=1530 - 16 + 1 = 15) + Aralık (3131) = 4646 gün.
Cari yıla ait prim gelirini belirlemek için poliçenin o yıldaki yürürlük süresi bulunmalıdır.
2
Ertesi yıla (20262026) sarkan gün sayısını belirleyin.
36546=319365 - 46 = 319 gün.
Kazanılmamış primler karşılığı, bilanço tarihinden sonraki döneme isabet eden gün sayısına göre ayrılır.
3
Gün esası (pro-rata) formülünü uygulayarak karşılık tutarını hesaplayın.
KPK=36.500×319365=31.900KPK = 36.500 \times \frac{319}{365} = 31.900 TL.
Yasal mevzuat uyarınca teknik karşılıklar gün bazlı hesaplanmalıdır.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (KPK), yürürlükteki sigorta sözleşmeleri için tahakkuk etmiş primlerin, bilanço tarihinden sonraya sarkan günlere isabet eden kısmıdır.

Daha Fazla Pratik

Karşılık tutarının reasürör payı düşülmeden (brüt) hesaplandığına ve komisyonların da aynı oranda ertelendiğine dikkat ediniz.

Alternatif Yöntem

Günlük prim tutarı bulunarak da hesaplanabilir: 36.500/365=10036.500 / 365 = 100 TL/gün. Karşılık ayrılacak gün sayısı 319319 olduğu için 100×319=31.900100 \times 319 = 31.900 TL sonucuna varılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 180Soru

Güneş Sigorta A.Ş., 20252025 yılı dönem sonunda ihbarı yapılan bir hasar dosyası için 540.000540.000 TL tutarında '381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' ayırmıştır. 20262026 yılında bu dosya 580.000580.000 TL olarak kesinleşmiş ve hasarlı emtianın satışından (sovtaj) 75.00075.000 TL nakden tahsil edilmiştir. Geri kalan tazminat tutarı ise banka aracılığıyla ödenerek dosya kapatılmıştır.

Buna göre, söz konusu işlemlerin 20262026 yılı teknik kârı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 35.00035.000 TL artış sağlar.

Cevap

35.00035.000 TL artış sağlar (Önceki dönem ayrılan karşılık, gerçekleşen net hasardan fazla olduğu için kâra olumlu yansır).
Doğru yanıt olan seçenek, şirketin geçmiş dönemde ayırdığı karşılığın (540.000540.000 TL), cari dönemdeki netleşmiş hasar yükünden (580.00075.000=505.000580.000 - 75.000 = 505.000 TL) daha fazla olması nedeniyle oluşan 35.00035.000 TL'lik olumlu farkı yansıtmaktadır. Bu fark, karşılığın fazladan ayrıldığını gösterir ve cari dönem gelir tablosunda teknik kârı artıran bir etki yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
20262026 yılında gerçekleşen net hasar maliyeti hesaplanır.
580.000 TL75.000 TL=505.000 TL580.000 \text{ TL} - 75.000 \text{ TL} = 505.000 \text{ TL}
Sovtaj (hurda) geliri, sigorta şirketinin katlandığı toplam hasar yükünü azaltan bir unsurdur.
2
20252025 yılından devreden muallak hasar karşılığı ile karşılaştırma yapılır.
505.000 TL (Net Hasar)540.000 TL (Ayrılan Kars¸ılık)=35.000 TL505.000 \text{ TL (Net Hasar)} - 540.000 \text{ TL (Ayrılan Karşılık)} = -35.000 \text{ TL}
Şirket geçmiş dönemde, fiilen ödediğinden daha fazla karşılık ayırdığı için fazla ayrılan tutar cari dönemde iptal edilerek kârı artırır.
3
Muhasebe kayıtları üzerinden net bakiye analizi yapılır.
622 No'lu hesapta 35.00035.000 TL alacak bakiyesi oluşur.
Ödenen hasar kaydında borç tarafa 580.000580.000 TL, sovtaj ve karşılık iptal kayıtlarında alacak tarafa toplam 615.000615.000 TL (75.000+540.00075.000 + 540.000) yazılır.
4
Teknik kâr üzerindeki nihai etki belirlenir.
35.00035.000 TL kâr artışı.
Gider hesabının alacak bakiyesi vermesi, dönemin teknik kârını artıran bir sonuç doğurur.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı Tasfiyesi ve Sovtaj Etkisi
ÖncekiSayfa 9 / 10Sonraki
Sigorta Şirketleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 9 | Examkin