Sigorta Şirketleri Muhasebesi Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe — Sayfa 8

Soru 141Soru →

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (STDHP) uyarınca, sigorta şirketlerinin acenteler aracılığıyla düzenledikleri poliçeler için tahakkuk eden komisyon giderlerinden, dönemsellik ilkesi gereği 'Kazanılmamış Primler Karşılığı' ile paralel olarak gelecek döneme devredilmesi ve aktifleştirilmesi gereken tutarların izlendiği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

180

Gelecek Aylara Ait Giderler

181

Ertelenmiş Komisyon Giderleri

182

Gelir Tahakkukları

381

Ertelenmiş Komisyon Gelirleri

750

Faaliyet Giderleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $181$ Ertelenmiş Komisyon Giderleri

Cevap

Ertelenmiş Komisyon Giderleri hesabı (

181

)

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP), sigorta şirketlerinin acentelere ödediği komisyonların gelecek döneme sarkan kısımları, dönemsellik ilkesi uyarınca ve teknik karşılıklarla (KPK) uyumlu olarak

181

Ertelenmiş Komisyon Giderleri hesabında izlenir. Bu hesap, sigorta şirketlerine özgü olup genel hesap planındaki kod mantığından farklılık gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Poliçe üretimi sırasında acenteye ödenecek toplam komisyon tutarının belirlenmesi.

Toplam komisyon borcu tahakkuk ettirilir.

Acente ile yapılan sözleşme gereği poliçe satışı komisyon yükümlülüğü doğurur.

2

Dönemsellik ilkesi ve 'Kazanılmamış Primler Karşılığı' (KPK) hesaplamasıyla uyumlu olarak, gelecek döneme sarkan prim payına düşen komisyon tutarının hesaplanması.

Gelecek döneme devredilecek (aktifleştirilecek) komisyon tutarı tespit edilir.

Giderlerin, o giderle ilgili gelirin (primin) kazanıldığı dönemde muhasebeleştirilmesi gerekir (Eşleştirme İlkesi).

3

Belirlenen ertelenmiş tutarın STDHP'deki ilgili aktif hesabın borcuna kaydedilmesi.

181

Ertelenmiş Komisyon Giderleri hesabına borç kaydı yapılır.

Sigortacılık hesap planında bu tür aktifleştirme işlemleri için özel olarak

181

nolu hesap ayrılmıştır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP) komisyonların aktifleştirilmesi ve genel TDHP'den farkları.

İpuçları

1

Sigorta şirketlerinde prim gelirleri ertelendiğinde (KPK), bu primle ilişkili komisyon giderlerinin de aktifleştirilmesi gerekir.

2

Genel Tek Düzen Hesap Planı'nda

181

kodu 'Gelir Tahakkukları' iken, sigorta şirketlerinde bu kodun adı farklıdır.

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda pasif tarafta yer alan

381

Ertelenmiş Komisyon Gelirleri hesabının işleyişini inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 142Soru →

(G) Sigorta Şirketi, (A) Acentesi aracılığıyla düzenlenen $120.000$ TL brüt prim tutarındaki kasko sigortası poliçesini, sigortalının ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle iptal (storno) etmiştir. Söz konusu poliçede $\%5$ Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) ve $\%15$ acente komisyonu uygulanmaktadır. Buna göre, sigorta işletmesinin yapacağı storno kaydında acente komisyonunun iptaline ilişkin hesap ve tutar eşleşmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

320 Acentelere Borçlar Hesabı - 18.000 TL Borç

711 Komisyon Giderleri Hesabı - 18.000 TL Borç

320 Acentelere Borçlar Hesabı - 18.000 TL Alacak

120 Acentelerden Alacaklar Hesabı - 126.000 TL Borç

320 Acentelere Borçlar Hesabı - 6.000 TL Borç

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 320 Acentelere Borçlar Hesabı - 18.000 TL Borç

Cevap

Poliçe iptal edildiğinde, acenteye olan komisyon borcu olan 18.000 TL tutarındaki borç, '320 Acentelere Borçlar' hesabına borç kaydedilerek iptal edilmelidir.

Poliçe üretildiğinde acenteye ödenecek komisyon bir borç olarak '320 Acentelere Borçlar' hesabının alacağına kaydedilir. Poliçe iptal edildiğinde ise bu borç yükümlülüğü ortadan kalktığı için ilgili hesap 18.000 TL tutarında borçlandırılarak kayıt ters çevrilir.

Adım Adım Çözüm

1

Brüt prim üzerinden acente komisyonu tutarını hesaplayınız.

120.000 \times 0,15 = 18.000

TL

Sigortacılıkta komisyon, aksi belirtilmedikçe brüt prim üzerinden hesaplanır.

2

Üretim anındaki kaydı hatırlayarak iptal yönünü belirleyiniz.

Üretimde 320 (Alacak) iken İptalde 320 (Borç) olur.

Storno kaydı, üretim kaydının tam tersi mantıkla çalışır.

3

İlgili hesabı ve tutarı eşleştiriniz.

320 Acentelere Borçlar Hesabı - 18.000 TL Borç

Komisyon borcu azaldığı için pasif karakterli hesap borçlandırılır.

Anahtar Kavram

Sigorta poliçe iptallerinde (storno), daha önce kaydedilen prim gelirleri, vergiler ve acente komisyonları ters kayıtla düzeltilir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, iptal edilen poliçenin sigortacıya iade edilecek net tutarını (Prim + BSMV - Komisyon) hesaplayarak pratik yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 143Soru →

(Z) Sigorta Şirketi, (B) Acentesi ile olan Ocak ayı işlemlerine ilişkin aşağıdaki verileri muhasebeleştirmiştir:

İşlem Detayı	Tutar / Oran
Ay içinde düzenlenen poliçelerin toplam brüt primi	$500.000$ TL
Aynı dönemde iptal edilen (storno) poliçelerin toplam brüt primi	$60.000$ TL
Poliçeler üzerinden hesaplanan Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) oranı	$\%5$
Acente komisyon oranı (tüm işlemler için)	$\%15$
Acente tarafından sigorta şirketine gönderilen nakit tutar	$300.000$ TL

Bu bilgilere göre, Ocak ayı sonu itibarıyla sigorta şirketinin yasal kayıtlarında 'Acenteler' hesabının bakiye durumu aşağıdakilerden hangisidir?

96.000

TL Borç bakiyesi

74.000

TL Borç bakiyesi

87.000

TL Borç bakiyesi

228.000

TL Borç bakiyesi

162.000

TL Borç bakiyesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $96.000$ TL Borç bakiyesi

Cevap

96.000

TL Borç bakiyesi veren seçenek doğrudur.

Doğru hesaplama yönteminde acentenin borcu, net prim üretimi (

440.000

TL) ve bu primin vergisi (

22.000

TL) toplamı olan

462.000

TL'den, acentenin hakkı olan net komisyon (

66.000

TL) ve yaptığı ödeme (

300.000

TL) düşülerek bulunur. Sonuçta acentenin sigorta şirketine

96.000

TL borçlu olduğu (borç bakiyesi) görülür.

Adım Adım Çözüm

1

Net brüt prim ve net BSMV tutarlarını hesaplayınız.

Net Brüt Prim:

500.000 - 60.000 = 440.000

TL; Net BSMV:

440.000 \times 0,05 = 22.000

TL.

Acente, şirkete brüt prim ve vergi toplamı kadar borçlanır.

2

Net acente komisyon tutarını hesaplayınız.

Net Komisyon:

440.000 \times 0,15 = 66.000

TL.

Komisyon, sadece brüt prim üzerinden hesaplanır ve acente borcundan düşülür.

3

Acenteler hesabındaki toplam borç ve alacak kayıtlarını belirleyiniz.

Toplam Borç:

(500.000 + 25.000) + (60.000 \times 0,15) = 534.000

TL; Toplam Alacak:

(75.000) + (60.000 + 3.000) + 300.000 = 438.000

TL.

Üretim ve storno komisyonu borç tarafına; üretim komisyonu, storno primi/vergisi ve nakit ödemeler alacak tarafına kaydedilir.

4

Hesabın kalan bakiyesini bulunuz.

534.000 - 438.000 = 96.000

TL.

Borç toplamı alacak toplamından fazla olduğu için hesap borç bakiyesi verir.

Anahtar Kavram

Sigorta acenteleri cari hesabında; prim ve vergi tahakkukları ile iptal edilen komisyonlar acentenin borcuna, acente komisyonları ve yapılan ödemeler ise acentenin alacağına kaydedilerek bakiye takibi yapılır.

İpuçları

1

Acente cari hesabında borç tarafı acentenin şirkete olan yükümlülüklerini, alacak tarafı ise haklarını ve ödemelerini gösterir.

2

Komisyonun sadece brüt prim üzerinden hesaplandığını ve poliçe iptalinde komisyonun da iptal edilmesi gerektiğini unutmayın.

3

Net borç bakiyesi = (Brüt Prim + BSMV) - (Komisyon + Ödeme) formülünü net rakamlar üzerinden uygulayabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Poliçe iptallerinde (storno) kazanılmamış primler karşılığının nasıl etkilendiğine dair bir soru çözerek teknik karşılıklar konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Netleştirme yöntemi yerine büyük defter (T-cetveli) çizerek; poliçe üretimini borca, komisyonu alacağa, storno primini alacağa ve storno komisyonunu borca kaydederek de sonuca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 144Soru →

Gökkuşağı Sigorta A.Ş.'nin $2025$ yılı hesap dönemi sonunda "Yangın" branşına ilişkin brüt verileri şu şekildedir:

- Yazılan brüt primler: $12.000.000$ TL
- Dönem başı kazanılmamış primler karşılığı: $3.000.000$ TL
- Dönem sonu kazanılmamış primler karşılığı: $4.000.000$ TL
- Dönem içinde gerçekleşen (ödenen + muallak değişimi) brüt hasarlar: $10.890.000$ TL

Sigortacılık mevzuatına göre şirketin bu branşta "Devam Eden Riskler Karşılığı" (DERK) hesaplaması durumunda, bilançoda yer alması gereken karşılık tutarı kaç TL'dir?

160.000

440.000

480.000

120.000

0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 160.000

Cevap

Hesaplanması gereken Devam Eden Riskler Karşılığı

160.000

TL'dir.

Doğru cevap olan

160.000

TL'ye ulaşmak için öncelikle kazanılmış prim hesaplanmış (

11.000.000

TL), ardından hasar/prim oranı

\%99

olarak bulunmuştur. Bu oran

\%95

olan yasal sınırı

\%4

puan aştığı için, dönem sonundaki

4.000.000

TL tutarındaki kazanılmamış primler karşılığına bu fark uygulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Kazanılmış prim tutarının hesaplanması

Kazanılmış Prim = Yazılan Primler - (Dönem Sonu KPK - Dönem Başı KPK) =

12.000.000 - (4.000.000 - 3.000.000) = 11.000.000

TL

DERK hesaplamasında kullanılacak hasar/prim oranının paydası kazanılmış primlerdir.

2

Hasar/prim oranının belirlenmesi

Hasar/Prim Oranı = Gerçekleşen Hasarlar / Kazanılmış Prim =

10.890.000 / 11.000.000 = 0,99

(yani

\%99

)

Dönem içindeki hasar performansının mevzuattaki eşik değerle karşılaştırılması gerekir.

3

Eşik değer kontrolü ve karşılık oranının tespiti

\%99 > \%95

olduğu için karşılık ayrılır. Karşılık Oranı =

0,99 - 0,95 = 0,04

(yani

\%4

)

Mevzuat gereği hasar/prim oranının

\%95

'i aşan kısmı için karşılık ayrılması zorunludur.

4

Devam Eden Riskler Karşılığı tutarının hesaplanması

DERK = Dönem Sonu KPK \times Karşılık Oranı =

4.000.000 \times 0,04 = 160.000

TL

Karşılık tutarı, ilgili branşın dönem sonu kazanılmamış primler karşılığı üzerinden hesaplanır.

Anahtar Kavram

Devam Eden Riskler Karşılığı (DERK), kazanılmamış primler karşılığının, şirketin üstlendiği riskleri ve beklenen hasar/masrafları karşılamada yetersiz kalması (hasar/prim oranının

\%95

'i aşması) durumunda ayrılan ek bir teknik karşılıktır.

İpuçları

1

DERK hesaplamadan önce 'Kazanılmış Prim' tutarını bulmalısınız. Bu, yazılan primlerden karşılık değişiminin düşülmesiyle bulunur.

2

Bulduğunuz hasar/prim oranının

\%95

eşik değerini ne kadar aştığına odaklanın. Aradaki fark karşılık oranınızdır.

3

Son aşamada bulduğunuz oranı, dönem sonu kazanılmamış primler karşılığı (KPK) tutarı olan

4.000.000

TL ile çarpın.

Daha Fazla Pratik

DERK hesaplamasında kullanılan

\%95

sınırının nedenini ve bu karşılığın hangi durumlarda azaldığını teknik karşılıklar yönetmeliğinden inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 145Soru →

Lale Sigorta A.Ş., $2025$ yılı dönem sonu envanter çalışmaları kapsamında teknik karşılıklarını hesaplamaktadır. Şirketin ilgili döneme ait hasar verileri şu şekildedir:

* İhbar edilmiş ancak henüz ödenmemiş hasar dosyaları toplamı: $800.000$ TL
* Gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş hasarlar (IBNR): $200.000$ TL
* Hasar dosyalarından beklenen sovtaj geliri: $50.000$ TL
* Muallak hasarlar içindeki reasürör payı: $\%20$

Buna göre, şirketin bilançosunda yer alması gereken "Net Muallak Hasar Karşılığı" tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

600.000

TL

760.000

TL

800.000

TL

950.000

TL

1.000.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $760.000$ TL

Cevap

760.000

TL tutarı net muallak hasar karşılığıdır.

Net Muallak Hasar Karşılığı hesaplanırken izlenen yol; ihbar edilen hasarlardan beklenen sovtaj gelirlerinin düşülmesi, elde edilen tutara IBNR (gerçekleşmiş ancak ihbar edilmemiş hasarlar) tutarının eklenmesi ve son olarak bulunan toplam brüt tutardan reasürör (devredilen) payının indirilmesidir. Bu durumda hesaplama: (

800.000 - 50.000 + 200.000) \times 0,80 = 760.000

TL şeklinde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Dosya muallak hasar karşılığının netleştirilmesi

800.000 - 50.000 = 750.000

TL

Sigortacılık mevzuatına göre muallak hasar karşılığı hesaplanırken, ihbar edilen hasar tutarlarından beklenen sovtaj gelirleri düşülmelidir.

2

Toplam brüt muallak hasar karşılığının bulunması

750.000 + 200.000 = 950.000

TL

Dönem içinde gerçekleşen ancak henüz ihbar edilmemiş hasarlar (IBNR) için ayrılan karşılık, brüt dosya muallak tutarına eklenir.

3

Reasürör payının düşülerek net tutarın hesaplanması

950.000 \times (1 - 0,20) = 760.000

TL

Şirketin üzerinde kalan nihai yükümlülüğü bulmak için toplam brüt tutardan reasürans devir payı çıkartılır.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı (MHK) Bileşenleri ve Netleştirme Süreci

İpuçları

1

Muallak hasar karşılığı, hem ihbar edilmiş hem de henüz ihbar edilmemiş hasarları kapsamalıdır.

2

Sovtaj geliri şirket için bir azalış (alacak), reasürör payı ise riskin devredilen kısmıdır.

3

Formül: (İhbar Edilmiş + IBNR - Sovtaj) x (1 - Reasürans Oranı)

Daha Fazla Pratik

Karşılık ayrıldıktan sonraki dönemde hasar ödemesi yapıldığında, ayrılan muallak karşılığın nasıl kapatıldığını incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 146Soru →

Pusula Sigorta A.Ş., $2025$ yılı Aralık ayı sonunda bir yangın hasarı ihbarı almış ve yapılan ekspertiz çalışmaları neticesinde sigortalıya $40.000$ TL tazminat ödenmesine karar vermiştir. Hasar ödemesi henüz gerçekleştirilmemiş olup dönem sonu itibarıyla bu tutar için karşılık ayrılması gerekmektedir.

Buna göre, sigorta şirketinin dönem sonunda yapması gereken muhasebe kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Borç: 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar

40.000

/ Alacak: 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı

40.000

Borç: 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı

40.000

/ Alacak: 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar

40.000

Borç: 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar

40.000

/ Alacak: 102 Bankalar

40.000

Borç: 770 Genel Yönetim Giderleri

40.000

/ Alacak: 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı

40.000

Borç: 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar

40.000

/ Alacak: 329 Diğer Ticari Borçlar

40.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Borç: 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar $40.000$ / Alacak: 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı $40.000$

Cevap

Doğru kayıt; gider hesabı olan 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabının borçlandırılması ve pasif karakterli bir karşılık hesabı olan 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabının alacaklandırılması şeklinde olmalıdır.

Sigorta işletmeleri, dönem sonu itibarıyla ihbar edilmiş ancak henüz ödenmemiş olan hasarlar için '381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' ayırmakla yükümlüdür. Bu işlemde gider niteliğindeki 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı borçlandırılırken, bilançonun pasifinde yer alan 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı alacaklandırılarak yükümlülük kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

Hasar durumunun ve tutarının analiz edilmesi

40.000

TL tutarında bir hasar ihbarı alınmış ancak ödeme henüz yapılmamıştır.

Dönemsellik kavramı uyarınca, cari dönemde gerçekleşen hasarların ilgili dönemin gideri olarak kaydedilmesi gerekir.

2

İlgili hesapların belirlenmesi

Gider için 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar, yükümlülük için 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesapları seçilmiştir.

Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre ödenmemiş hasarlar için 381 nolu teknik karşılık hesabı kullanılır.

3

Yevmiye kaydının oluşturulması

622 nolu hesap borçlandırılırken, 381 nolu hesap alacaklandırılarak karşılık ayrılmıştır.

Gider hesapları borç taraflı çalışırken, pasif karakterli karşılık hesapları ilk kez alacak taraflı kaydedilir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar Karşılığı Ayrılması

Tahmini Süre:45s

Soru 147Soru →

Güven Sigorta A.Ş., $2025$ yılı dönem sonunda, kendisine ihbarı yapılmış ancak ekspertiz süreci devam ettiği için henüz ödemesi gerçekleştirilmemiş bir hasar dosyası için $70.000$ TL tutarında muallak hasar karşılığı ayırmaya karar vermiştir. Buna göre, bu işleme ilişkin yapılacak muhasebe kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı

622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar

100 Kasa

600 Yurtiçi Satışlar

380 Gelecek Aylara Ait Gelirler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı

Cevap

Muallak hasar karşılığı ayrıldığında alacaklandırılacak hesap 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabıdır.

Sigorta şirketlerinde, raporlama dönemi içinde gerçekleşmiş ve ihbarı yapılmış ancak henüz ödenmemiş hasarlar için 'Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' ayrılır. Bu karşılık bir pasif (borç) karakterli hesaptır ve ilk kayıtta alacaklandırılır. Karşılık tutarı kadar da 'Ödenen Hasar ve Tazminatlar' (teknik gider) hesabı borçlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemin niteliğini belirlemek

Hasar ihbarı yapılmış ancak henüz ödenmemiştir. Bu durum bir yükümlülük doğurur ve karşılık ayrılmasını gerektirir.

Sigortacılıkta dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereği gerçekleşen hasarların giderleştirilmesi ve karşılık ayrılması zorunludur.

2

Hesap planındaki karşılığını tespit etmek

Hasar gideri için 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar, karşılık yükümlülüğü için 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı seçilir.

Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre teknik karşılıklar 38 grubunda izlenir.

3

Muhasebe kaydını kurgulamak

622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı borçlandırılır (

70.000

TL), 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı alacaklandırılır (

70.000

TL).

Gider hesapları borç taraflı, yükümlülük (pasif) hesapları ise artış durumunda alacak taraflı çalışır.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı Kaydı

İpuçları

1

Muallak hasar, henüz ödenmemiş ama ödenmesi beklenen borç demektir.

2

Karşılık ayırma işleminde bir gider artarken bir pasif (borç) hesabı da artar.

3

Sigorta hesap planında karşılıklar 38 grubunda yer alan pasif hesaplarda izlenir.

Daha Fazla Pratik

Bu hasar dosyası gelecek yıl

75.000

TL olarak ödenirse aradaki farkın nasıl kaydedileceğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 148Soru →

Umar Sigorta A.Ş., $14$ Kasım $2025$ tarihinde bir yıl ( $365$ gün) süreli, $182.500$ TL brüt prim tutarında bir kasko sigortası poliçesi düzenlemiştir. Şirket, söz konusu poliçeden kaynaklanan riskin $\%20$ ’sini reasürans yoluyla devretmiştir (sedan). Sigorta şirketi, dönem sonu işlemlerinde teknik karşılıklarını 'gün esasına' (pro-rata temporis) göre hesaplamaktadır.

Buna göre, $31$ Aralık $2025$ tarihi itibarıyla bu poliçe için ayrılması gereken 'Net Kazanılmamış Primler Karşılığı' tutarı kaç TL'dir?

126.800

158.500

127.750

126.400

134.725

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 126.800

Cevap

31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla ayrılması gereken Net Kazanılmamış Primler Karşılığı tutarı 126.800 TL'dir.

Doğru tutar olan 126.800 TL; 14 Kasım - 31 Aralık arasındaki 48 günlük sürenin kazanıldığını, kalan 317 günlük sürenin ise kazanılmadığını baz alır. Brüt prim olan 182.500 TL'nin 365 güne bölünmesiyle ulaşılan günlük 500 TL tutarı, kazanılmamış 317 gün ile çarpıldığında 158.500 TL brüt karşılığa ulaşılır. Bu tutarın %80'i (reasürör payı olan %20 düşüldükten sonra) net karşılığı verir.

Adım Adım Çözüm

1

Poliçenin 2025 yılına ait kazanılan gün sayısını hesapla.

Kasım:

17

gün (

30 - 14 + 1

), Aralık:

31

gün. Toplam:

48

gün.

Gün esasına göre karşılık ayrılırken poliçenin başladığı günden itibaren yıl sonuna kadar geçen süre kazanılan süredir.

2

2026 yılına sarkan (kazanılmamış) gün sayısını belirle.

365 - 48 = 317

gün.

Kazanılmamış primler karşılığı, poliçenin bir sonraki hesap dönemine sarkan günleri için ayrılır.

3

Günlük brüt prim tutarını hesapla.

182.500 / 365 = 500

TL/gün.

Karşılık tutarını belirlemek için birim gün maliyeti gereklidir.

4

Brüt Kazanılmamış Primler Karşılığını (UPR) hesapla.

500 \times 317 = 158.500

TL.

Henüz kazanılmamış gün sayısı ile günlük prim çarpılarak brüt karşılık bulunur.

5

Reasürör payını düşerek Net Kazanılmamış Primler Karşılığını bul.

158.500 \times (1 - 0,20) = 158.500 \times 0,80 = 126.800

TL.

Net teknik karşılıklar, brüt tutardan reasürörlerin payı düşüldükten sonra kalan tutardır.

Anahtar Kavram

Kazanılmamış Primler Karşılığı (UPR) Hesaplaması ve Reasürans Devri

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 149Soru →

Büyük Anadolu Sigorta A.Ş., $2025$ yılında gerçekleşen bir nakliyat hasarı için $600.000$ TL brüt muallak hasar karşılığı ayırmış (reasürör payı $\%40$ ) ve bu işlemi ilgili dönemde kaydetmiştir. $2026$ yılı içerisinde söz konusu hasar dosyası $750.000$ TL brüt ödeme yapılarak sonuçlandırılmış, aynı zamanda hasarlı mallardan $50.000$ TL sovtaj (hurda) geliri elde edilerek nakit tahsil edilmiştir.

Veri Türü	Tutar / Oran
2025 Brüt Muallak Hasar Karşılığı	$600.000$ TL
Reasürör Payı (Muallak ve Ödeme)	$\%40$
2026 Gerçekleşen Brüt Ödeme	$750.000$ TL
2026 Tahsil Edilen Sovtaj Geliri	$50.000$ TL

Reasürörün hasar ve sovtajdaki katılım payı $\%40$ olduğuna göre, hasarın tasfiyesine (kapatılmasına) ilişkin yapılacak muhasebe kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

127 Reasürörlerden Alacaklar hesabı

280.000

TL borçlandırılır.

127 Reasürörlerden Alacaklar hesabı

300.000

TL borçlandırılır.

622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı

700.000

TL borçlandırılır.

381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı

600.000

TL alacaklandırılır.

623 Ödenen Hasar ve Tazminatlarda Reasürör Payı hesabı

240.000

TL alacaklandırılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 127 Reasürörlerden Alacaklar hesabı $280.000$ TL borçlandırılır.

Cevap

Hasarın tasfiyesi sırasında reasürörden alınacak pay, net hasar (Brüt Hasar - Sovtaj) üzerinden hesaplanarak 127 Reasürörlerden Alacaklar hesabına

280.000

TL borç kaydedilir.

Doğru olan işlemde reasürörün alacağı pay, toplam brüt hasar ödemesinden elde edilen sovtaj geliri düşüldükten sonra kalan net tutar (

700.000

TL) üzerinden hesaplanmıştır. Bu hesaplama sonucunda bulunan

280.000

TL (

700.000 \times 0,40

), reasürörden talep edilecek kesinleşmiş alacak olduğu için 127 Reasürörlerden Alacaklar hesabının borcuna kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

Önceki dönemden devreden muallak hasar karşılığının kapatılması.

381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı

600.000

TL borçlandırılır.

Gerçekleşen hasar sonrası karşılık hesabının bakiyesi sıfırlanmalıdır.

2

Cari dönemde yapılan brüt ödemenin kaydı.

622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar hesabı

750.000

TL borçlandırılır.

Sigortacılık tek düzen hesap planı gereği hasarlar brüt tutar üzerinden giderleştirilir.

3

Elde edilen sovtaj gelirinin muhasebeleştirilmesi.

602 Rücu ve Sovtaj Gelirleri hesabı

50.000

TL alacaklandırılır.

Hurda satışından veya rücudan gelen tutarlar teknik gelir olarak kaydedilir.

4

Reasürörün katlanacağı net payın hesaplanması.

(

750.000

-

50.000

)

\times

\%40

=

280.000

TL.

Reasürörler, sedan şirketin elde ettiği rücu ve sovtaj gelirlerine kendi payları oranında ortaktır; dolayısıyla net zarar üzerinden pay alırlar.

5

Reasürör payının alacak kaydının yapılması.

127 Reasürörlerden Alacaklar hesabı

280.000

TL borçlandırılır; 623 Ödenen Hasar ve Tazminatlarda Reasürör Payı hesabı

280.000

TL alacaklandırılır.

Reasürörden tahsil edilecek tutar hem bir alacak hem de gideri azaltan bir teknik gelirdir.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde hasar tasfiyesi, muallak karşılıkların ters kaydı, brüt hasar gideri, sovtaj gelirleri ve reasürörün net zarar üzerindeki payının eş zamanlı yönetimini gerektirir.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 150Soru →

Bir sigorta şirketi (sedan), kaza branşında düzenlediği poliçeler için tahakkuk ettirdiği $500.000$ TL tutarındaki brüt primlerin $\%30$ 'unu reasürans anlaşması çerçevesinde bir reasüröre devretmiştir. Anlaşmaya göre reasürörden alınacak komisyon oranı $\%15$ olarak belirlenmiştir. Buna göre, sedan şirketin prim devri ve komisyon tahakkukuna ilişkin yapması gereken yevmiye kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

711 Reasürörlere Devredilen Primler:

150.000

(B) / 712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar:

22.500

(A), 322 Reasürörlere Borçlar:

127.500

(A)

122 Sedan Şirketlerden Alacaklar:

127.500

(B), 812 Sedan Şirketlere Verilen Komisyonlar:

22.500

(B) / 811 Sedan Şirketlerden Alınan Primler:

150.000

(A)

711 Reasürörlere Devredilen Primler:

150.000

(B) / 712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar:

75.000

(A), 322 Reasürörlere Borçlar:

75.000

(A)

612 Diğer İndirimler:

150.000

(B) / 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar:

22.500

(A), 320 Satıcılar:

127.500

(A)

712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar:

22.500

(B), 322 Reasürörlere Borçlar:

127.500

(B) / 711 Reasürörlere Devredilen Primler:

150.000

(A)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 711 Reasürörlere Devredilen Primler: $150.000$ (B) / 712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar: $22.500$ (A), 322 Reasürörlere Borçlar: $127.500$ (A)

Cevap

Sedan şirket, devrettiği prim tutarını 711 Reasürörlere Devredilen Primler hesabının borcuna, bu devir karşılığında hak kazandığı komisyon gelirini 712 Reasürörlerden Alınan Komisyonlar hesabının alacağına ve aradaki net farkı ise 322 Reasürörlere Borçlar hesabının alacağına kaydetmelidir.

Doğru yevmiye kaydı, sedan şirketin devrettiği maliyeti (prim) 711 hesabın borcunda, elde ettiği teknik geliri (komisyon) 712 hesabın alacağında ve net yükümlülüğü 322 hesabın alacağında göstermektedir. Bu kayıt, sigortacılık mevzuatına ve hesap planının işleyişine tam uygundur.

Adım Adım Çözüm

1

Reasüröre devredilen (sedan edilen) prim tutarının hesaplanması

500.000 \times 0,30 = 150.000

TL

Anlaşma gereği brüt primin

\%30

'u reasüröre devredilmektedir.

2

Reasürörden alınacak komisyon gelirinin hesaplanması

150.000 \times 0,15 = 22.500

TL

Komisyon, reasüröre devredilen prim tutarı üzerinden hesaplanır.

3

Reasüröre olan net borç tutarının belirlenmesi

150.000 - 22.500 = 127.500

TL

Sedan şirket, devrettiği primden alacağı komisyonu düştükten sonra kalan net tutarı reasüröre ödemekle yükümlüdür.

4

Yevmiye kaydının yapılması

711 (B)

150.000

, 712 (A)

22.500

, 322 (A)

127.500

Sigorta Tek Düzen Hesap Planı'na göre sedan şirket teknik hesaplarını bu doğrultuda çalıştırmalıdır.

Anahtar Kavram

Sedan şirketlerin reasürans işlemlerinde 711 ve 712 numaralı teknik hesapları kullanarak prim devri ve komisyon geliri tahakkukunu gerçekleştirmesi.

Daha Fazla Pratik

Reasürör şirketin aynı işlem için yapacağı kaydı (811 ve 812 hesapları kullanarak) pratik yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 151Soru →

Nova Sigorta A.Ş.'nin $2025$ yılı hesap dönemi sonu itibarıyla teknik karşılık hesaplamalarına esas teşkil eden net verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalem	Tutar (TL)
Net Yazılan Primler	$10.000.000$
Dönem Başı Net Kazanılmamış Primler Karşılığı	$4.000.000$
Dönem Sonu Net Kazanılmamış Primler Karşılığı	$5.000.000$
Net Ödenen Hasarlar	$9.000.000$
Dönem Başı Net Muallak Hasar Karşılığı	$1.400.000$
Dönem Sonu Net Muallak Hasar Karşılığı (IBNR dâhil)	$2.300.000$

Sigortacılık Teknik Karşılıklar Yönetmeliği hükümleri dikkate alındığında, şirketin bu veriler ışığında ayırması gereken "Devam Eden Riskler Karşılığı" tutarı kaç TL'dir?

750.000

250.000

500.000

200.000

0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $750.000$

Cevap

750.000

TL tutarındaki seçenek doğrudur.

Doğru yanıt olan tutar, mevzuat uyarınca hasar/prim oranının %95'lik yasal sınırı aşan kısmının (%15), dönem sonu itibarıyla bilançoda yer alan net kazanılmamış primler karşılığı tabanıyla çarpılmasıyla elde edilir. Bu işlem, gelecekteki olası hasar yükünün mevcut karşılıklarla (KPK) karşılanamayacak olan kısmını teminat altına alır.

Adım Adım Çözüm

1

Net Kazanılmış Primlerin Hesaplanması

9.000.000

TL

Net Kazanılmış Prim = Net Yazılan Primler - (Dönem Sonu Net KPK - Dönem Başı Net KPK) formülüyle hesaplanır.

10.000.000 - (5.000.000 - 4.000.000) = 9.000.000

TL.

2

Net Gerçekleşmiş Hasarların Hesaplanması

9.900.000

TL

Gerçekleşmiş Hasar = Net Ödenen Hasarlar + (Dönem Sonu Net MHK - Dönem Başı Net MHK) formülüyle hesaplanır.

9.000.000 + (2.300.000 - 1.400.000) = 9.900.000

TL.

3

Hasar / Prim Oranının Tespit Edilmesi

%110

(

1,10

)

Gerçekleşmiş Hasarlar / Kazanılmış Primler oranı bulunur:

9.900.000 / 9.000.000 = 1,10

.

4

Devam Eden Riskler Karşılığı (DERK) Tutarının Hesaplanması

750.000

TL

Oran %95'i aştığı için (

1,10 > 0,95

); DERK = (Oran - 0,95) × Dönem Sonu Net KPK.

(1,10 - 0,95) \times 5.000.000 = 0,15 \times 5.000.000 = 750.000

TL.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde Devam Eden Riskler Karşılığı (DERK), kazanılmamış primler karşılığının, beklenen hasar ve giderleri karşılamada yetersiz kalması durumunda ayrılan teknik bir karşılıktır.

İpuçları

1

DERK hesaplamak için önce 'Kazanılmış Prim' ve 'Gerçekleşmiş Hasar' tutarlarını bulmalısınız.

2

Gerçekleşmiş hasar, ödenen hasarlar ile muallak hasar karşılığındaki net artışın toplamıdır.

3

Hasar/prim oranı %95'i geçerse, aşan kısım kadar karşılık ayrılır. Formül: (Oran - 0,95) x Dönem Sonu Net KPK.

Daha Fazla Pratik

Bu karşılığın muhasebe kaydında hangi hesapların borçlandırılıp alacaklandırıldığını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 152Soru →

Sigorta şirketlerinde uygulanan Tek Düzen Hesap Planı'na göre; riski devreden (sedan) şirketin, reasüröre devrettiği primler karşılığında elde ettiği komisyon gelirlerini izlediği hesap aşağıdakilerden hangisidir?

712

Reasürörlere Devredilen Primler Komisyonu

812

Sedan Şirketlere Verilen Primler Komisyonu

711

Reasürörlere Devredilen Primler

811

Sedan Şirketlerden Alınan Primler

643

Komisyon Gelirleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $712$ Reasürörlere Devredilen Primler Komisyonu

Cevap

Sedan şirketin reasürörden elde ettiği komisyon gelirleri

712

Reasürörlere Devredilen Primler Komisyonu hesabında izlenir.

Sigorta şirketleri Tek Düzen Hesap Planı'nda, riski devreden (sedan) şirketler tarafından reasürörlere devredilen primler üzerinden elde edilen komisyonlar

712

Reasürörlere Devredilen Primler Komisyonu hesabında izlenir. Bu hesap, teknik bölüm hesapları içinde sedan şirketin maliyetini azaltan veya gelir yaratan bir unsur olarak işlev görür.

Adım Adım Çözüm

1

İşlemdeki tarafın rolünü belirleyin.

Riski devreden taraf 'sedan' şirkettir.

Sigortacılık muhasebesinde hesaplar riski devreden (sedan) ve devralan (reasürör) ayrımına göre

7

ve

8

numaralı gruplarda toplanmıştır.

2

İşlemin niteliğini (gelir mi gider mi) tespit edin.

Sedan şirket prim devrettiği için reasürörden komisyon alır, bu bir gelirdir.

Sedan şirket, reasüröre iş getirdiği için belli bir oranda komisyon geliri elde eder.

3

İlgili hesap kodunu Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'ndan seçin.

712

Reasürörlere Devredilen Primler Komisyonu hesabı alacaklandırılır.

Sedan şirketlerin kullandığı

7

nolu hesap grubunda

711

prim giderlerini,

712

ise komisyon gelirlerini temsil eder.

Anahtar Kavram

Sedan Şirket Kayıt Düzeni

İpuçları

1

Riski devreden taraf (sedan) ile devralan taraf (reasürör) arasındaki hesap kodları

700

ve

800

grupları olarak ayrılır.

2

Sedan şirketlerin kayıtlarında 'devredilen' ifadesi yer alan

711

ve

712

gibi hesaplar kullanılır.

3

Kazanılan komisyonlar bir gelir unsurudur ve sedan şirketin kayıtlarında

712

nolu hesapta takip edilir.

Daha Fazla Pratik

Aynı işlemin reasürör (riski devralan) şirket tarafındaki yevmiye kaydını ve kullanılan hesapları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 153Soru →

Sigorta işletmeleri, poliçe sahiplerinin hasar bildiriminde bulunduğu ancak tazminat ödemesinin dönem sonu itibarıyla henüz gerçekleştirilmediği durumlar için 'Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' ayırmakla yükümlüdür.

Buna göre, ihbar edilen bir hasar için karşılık ayrılmasına ilişkin yapılacak yevmiye kaydında alacaklandırılacak hesap aşağıdakilerden hangisidir?

381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı

622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar

380 Gelecek Aylara Ait Gelirler

127 Reasürörlerin Hasar ve Tazminat Payı

320 Satıcılar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı

Cevap

Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı hesabı, sigorta şirketlerinde ihbar edilmiş ancak ödenmemiş hasarların izlendiği pasif karakterli bir hesaptır ve artış durumunda alacaklandırılır.

Sigorta şirketlerinde ihbar edilmiş ancak henüz ödenmemiş hasarlar için ayrılan karşılıklar '381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' hesabında izlenir. Bu hesap pasif bir hesap (yükümlülük) olduğu için, karşılık ayrıldığında (yükümlülük arttığında) alacak tarafa kaydedilir.

Adım Adım Çözüm

1

Hasar ihbarının muhasebeleşme mantığını belirlemek

İhbar edilen hasar bir yükümlülük doğurur ancak henüz nakit çıkışı olmamıştır.

İhtiyatlılık kavramı gereği, gerçekleşen riskler için karşılık ayrılmalıdır.

2

İlgili hesapları Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'ndan (TDHP) seçmek

Gider tarafında 622, borç/yükümlülük tarafında 381 nolu hesaplar kullanılır.

Sigorta şirketleri genel TDHP yerine sektöre özel kodları kullanmak zorundadır.

3

Yevmiye kaydının yönünü belirlemek

Borç: 622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar / Alacak: 381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı.

Pasif karakterli hesaplardaki (381) artışlar her zaman alacak tarafına kaydedilir.

Anahtar Kavram

Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı

İpuçları

1

Sigorta şirketlerinde henüz ödenmemiş hasarlar için ayrılan karşılığın adını düşünün.

2

Karşılık ayırmak bir borç/yükümlülük oluşturur; pasif hesaplardaki artışlar hangi tarafa yazılır?

3

Gider hesabının 622 olduğunu ve bu işlemin karşılığının 381 nolu pasif hesapta izlendiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bu hasar nakit olarak ödendiğinde 381 nolu hesabın nasıl kapatılacağını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 154Soru →

Hayat dışı branşta faaliyet gösteren bir sigorta şirketinin $2025$ hesap dönemi sonu itibarıyla teknik kâr/zarar hesabına ilişkin verileri aşağıdaki gibidir:

Kalem	Tutar (TL)
Brüt Yazılan Primler	$3.000.000$
Reasüröre Devredilen Primler	$600.000$
Kazanılmamış Primler Karşılığı (Net Değişim: Artış)	$150.000$
Ödenen Hasarlar (Brüt)	$1.200.000$
Ödenen Hasarlarda Reasürör Payı	$300.000$
Muallak Hasar Karşılığı (Net Değişim: Artış)	$150.000$
Faaliyet Giderleri (Teknik)	$450.000$
Dengeleme Karşılığı (Net Değişim: Artış)	$50.000$
Teknik Olmayan Bölümden Aktarılan Yatırım Gelirleri	$100.000$

Buna göre, söz konusu sigorta şirketinin ilgili dönemdeki hayat dışı teknik bölüm dengesi (teknik kârı) kaç TL'dir?

800.000

TL

850.000

TL

700.000

TL

1.100.000

TL

950.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $800.000$ TL

Cevap

Şirketin hayat dışı teknik bölüm dengesi (teknik kârı)

800.000

TL olarak hesaplanır.

Doğru cevap olan

800.000

TL'ye ulaşmak için öncelikle net kazanılmış primler (

2.250.000

TL) ve net gerçekleşen hasarlar (

1.050.000

TL) belirlenmiştir. Ardından teknik faaliyet giderleri (

450.000

TL) ve dengeleme karşılığı gideri (

50.000

TL) toplam gelirden düşülmüş, teknik olmayan bölümden gelen yatırım geliri (

100.000

TL) ise eklenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1

Kazanılmış Primlerin (Net) hesaplanması

2.250.000

TL

Kazanılmış Primler (Net) = (Brüt Yazılan Primler - Reasürör Payı) - Kazanılmamış Primler Karşılığı Artışı

\Rightarrow (3.000.000 - 600.000) - 150.000 = 2.250.000

TL.

2

Gerçekleşen Hasarların (Net) hesaplanması

1.050.000

TL

Gerçekleşen Hasarlar (Net) = (Ödenen Hasarlar (Brüt) - Reasürör Payı) + Muallak Hasar Karşılığı Artışı

\Rightarrow (1.200.000 - 300.000) + 150.000 = 1.050.000

TL.

3

Teknik Bölüm Dengesi (Kâr/Zarar) hesaplanması

800.000

TL (Kâr)

Teknik Kâr = Kazanılmış Primler (Net) + Aktarılan Yatırım Gelirleri - Gerçekleşen Hasarlar (Net) - Faaliyet Giderleri - Dengeleme Karşılığı Artışı

\Rightarrow 2.250.000 + 100.000 - 1.050.000 - 450.000 - 50.000 = 800.000

TL.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde teknik kâr, kazanılmış primler ve diğer teknik gelirlerden, gerçekleşen hasarlar ve teknik karşılıkların (dengeleme vb.) çıkarılmasıyla hesaplanır.

İpuçları

1

Teknik dengeyi hesaplarken tüm prim ve hasar kalemlerini öncelikle reasürör paylarından netleştirin.

Daha Fazla Pratik

Farklı dönem sonu karşılıklarının (örneğin devam eden riskler karşılığı) teknik sonuç üzerindeki etkisini inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 155Soru →

Bir sigorta işletmesi, bir acentesi aracılığıyla $40.000$ TL net primli ve $\%5$ Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) içeren bir poliçe düzenlemiştir. Sigorta Şirketleri Tek Düzen Hesap Planı'na göre, bu poliçe üretim işleminin muhasebe kaydında borçlandırılacak hesap ve tutarı aşağıdakilerden hangisidir?

122 Acenteler Hesabı

42.000

TL

600 Yurtiçi Satışlar Hesabı

40.000

TL

122 Acenteler Hesabı

40.000

TL

711 Yazılan Primler Hesabı

42.000

TL

100 Kasa Hesabı

42.000

TL

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 122 Acenteler Hesabı $42.000$ TL

Cevap

Poliçe üretim kaydında 122 Acenteler hesabı

42.000

TL tutarında borçlandırılır.

Sigorta şirketleri poliçe düzenlediğinde, poliçenin toplam bedeli (net prim + vergiler) acentenin borcuna (122 Acenteler Hesabı) kaydedilir. Bu örnekte

40.000

TL net prim ve

2.000

TL BSMV toplamı olan

42.000

TL, acentenin borç bakiyesini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1

Net prim tutarını belirle.

40.000

TL

Hesaplamaların temelini net prim oluşturur.

2

BSMV tutarını hesapla.

40.000 \times 0,05 = 2.000

TL

Sigorta primleri üzerinden

\%5

oranında BSMV hesaplanması yasaldır.

3

Acenteden olan toplam alacak (brüt prim) tutarını hesapla.

40.000 + 2.000 = 42.000

TL

Sigortalıdan/acenteden tahsil edilecek tutar net prim ve vergilerin toplamıdır.

4

Muhasebe kaydını oluştur.

Borç: 122 Acenteler Hesabı

42.000

TL; Alacak: 711 Yazılan Primler Hesabı

40.000

TL, 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar

2.000

TL.

Sigorta Şirketleri TDHP uyarınca üretim kaydı bu şekilde yapılır.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde poliçe üretimi sırasında acenteden olan alacaklar brüt tutar üzerinden 122 nolu hesapta takip edilir.

İpuçları

1

Sigorta şirketlerinde acentelerden olan alacaklar hangi hesap kodunda izlenir?

2

Acenteye borç kaydedilecek tutar, net prim ile BSMV'nin toplamıdır.

3

BSMV tutarı net primin

\%5

'idir; bu tutarı net prime ekleyerek 122 nolu hesaba borç yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Poliçenin iptal edilmesi durumunda 122 Acenteler hesabına yapılacak kaydı inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 156Soru →

Türkiye'de sigorta ve reasürans şirketlerinin uymak zorunda olduğu muhasebe standartlarını, Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nı ( $STDHP$ ) ve finansal raporlama esaslarını belirleme ve denetleme yetkisine sahip kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (

SEDDK

)

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (

BDDK

)

Sermaye Piyasası Kurulu (

SPK

)

Gelir İdaresi Başkanlığı (

GİB

)

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (

TCMB

)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu ( $SEDDK$ )

Cevap

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (

SEDDK

), Türkiye'deki sigorta ve reasürans şirketlerinin finansal raporlama ve muhasebe esaslarını belirleyen yetkili kurumdur.

Türkiye'de sigortacılık sektörü,

5684

sayılı Sigortacılık Kanunu ile düzenlenmiştir. Bu kanun kapsamında sigorta ve reasürans şirketlerinin muhasebe kayıt düzeni, finansal raporlama standartları ve Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (

STDHP

) üzerindeki tüm düzenleme ve denetleme yetkisi Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (

SEDDK

) aittir.

Adım Adım Çözüm

1

Sektörel mevzuatın dayanağını belirle.

5684

sayılı Sigortacılık Kanunu.

Sigortacılık faaliyetlerinin yasal çerçevesi bu kanunla çizilmiştir.

2

Kanun tarafından yetkilendirilen otoriteyi tespit et.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (

SEDDK

).

Sektöre özgü düzenlemeleri yapma yetkisi uzmanlaşmış bu kuruma verilmiştir.

3

Muhasebe düzeni üzerindeki yetkiyi doğrula.

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı (

STDHP

) ve ilgili yönetmelikler.

SEDDK

tarafından yayımlanan tebliğ ve yönetmelikler sigorta muhasebesinin temelini oluşturur.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Muhasebesinde Düzenleyici Otorite ve Yasal Çerçeve

İpuçları

1

Türkiye'deki finansal piyasalar bankacılık, sermaye piyasası ve sigortacılık olarak üç ana kola ayrılır.

2

Eskiden Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde olan bu yetki, 2019 yılında kurulan bağımsız bir üst kurula devredilmiştir.

3

Bu kurumun adı, denetlediği iki ana alan olan 'Sigortacılık' ve 'Özel Emeklilik' ifadelerini içerir.

Daha Fazla Pratik

Sigorta şirketlerinin finansal tablolarında kullanılan 7. ve 8. grup hesapların genel hesap planından farklarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 157Soru →

Bir sigorta işletmesinin (A) acentesi ile olan cari hesap hareketlerine ilişkin Aralık ayı verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

İşlem Detayı	Tutar / Oran
Dönem başı acente borç bakiyesi	$120.000$ TL
Ay içi üretim (Brüt Prim)	$400.000$ TL
Üretim komisyon oranı	$\%15$
Ay içi storno (Brüt Prim - Geçen döneme ait)	$50.000$ TL
Storno edilen poliçenin komisyon oranı	$\%20$
Acentenin şirkete yaptığı nakit ödeme	$350.000$ TL

Sigorta poliçelerinde BSMV oranının $\%5$ olduğu varsayıldığında; Aralık ayı sonu itibarıyla sigorta işletmesinin mizanında yer alacak "122 Acenteler" hesabının kalan bakiyesi ve niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

87.500

TL Borç Bakiyesi

77.500

TL Borç Bakiyesi

97.500

TL Borç Bakiyesi

87.500

TL Alacak Bakiyesi

90.000

TL Borç Bakiyesi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $87.500$ TL Borç Bakiyesi

Cevap

Aralık ayı sonu itibarıyla acente hesabı

87.500

TL borç bakiyesi vermektedir.

Acente hesabı, üretimden doğan alacakları (şirket açısından) ve acenteye olan borçları (komisyon vb.) takip eder. Hesaplamada açılış bakiyesi üzerine üretim prim ve vergileri eklenmiş, storno komisyon iadesi borç kaydedilmiş; buna karşılık üretim komisyonu, storno prim iadesi ve nakit ödemeler alacak kaydedilmiştir. Borç toplamının alacak toplamından fazla olması neticesinde borç bakiyesi oluşmuştur.

Adım Adım Çözüm

1

Acente borç toplamını hesapla

550.000

TL

Dönem başı bakiye (

120.000

), yeni üretimden doğan prim ve vergi (

400.000 \times 1,05 = 420.000

) ve storno edilen poliçenin geri alınan komisyonu (

50.000 \times 0,20 = 10.000

) acenteyi borçlandırır.

2

Acente alacak toplamını hesapla

462.500

TL

Üretimden kazanılan komisyon (

400.000 \times 0,15 = 60.000

), storno edilen primin iadesi (

50.000 \times 1,05 = 52.500

) ve yapılan ödeme (

350.000

) acenteyi alacaklandırır.

3

Net bakiyeyi tespit et

87.500

TL Borç

550.000

(Borç) -

462.500

(Alacak) farkı borç bakiyesini verir.

Anahtar Kavram

Sigorta acenteleri cari hesaplarında üretim acenteyi borçlandırırken (prim+vergi), komisyonlar acenteyi alacaklandırır. Storno (iptal) işlemlerinde ise bu durum tersine döner.

İpuçları

1

Acente hesabının borç ve alacak taraflarını ayrı ayrı listeleyerek işe başlayın.

2

Unutmayın; brüt prim ve BSMV toplamı acenteyi borçlandırırken, komisyonlar acenteyi alacaklandırır.

3

Poliçe iptalinde (storno), acentenin daha önce aldığı komisyonu şirkete iade etmesi acente için bir borç hareketidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruyu '322 Acentelere Borçlar' hesabını kullanarak ve acentenin alacak bakiyesi verdiği bir senaryoda çözmeyi deneyin.

Alternatif Yöntem

Netleştirme yöntemiyle her işlemin acente üzerindeki net etkisini hesaplayıp (

420.000 - 60.000 = 360.000

Borç gibi) başlangıç bakiyesine ekleyip çıkararak da sonuca ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 158Soru →

Sigorta şirketleri mali tablolarını düzenlerken, ana faaliyetleri olan poliçe işlemlerinden elde edilen kâr veya zararı "Teknik Bölüm" adı altında raporlarken; yatırım ve genel yönetim gibi kalemleri "Teknik Olmayan Bölüm" başlığı altında toplarlar. Sigortacılık muhasebe standartlarına göre, söz konusu "Teknik Olmayan Bölüm"e ait gelir ve gider hesapları hangi hesap sınıfı içinde yer almaktadır?

1

No'lu Hesap Sınıfı

6

No'lu Hesap Sınıfı

7

No'lu Hesap Sınıfı

8

No'lu Hesap Sınıfı

0

No'lu Hesap Sınıfı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $6$ No'lu Hesap Sınıfı

Cevap

Teknik olmayan bölüme ait gelir ve gider hesapları

6

No'lu Hesap Sınıfı'nda yer alır.

Doğru cevap, teknik olmayan bölüme ait işlemlerin

6

No'lu hesap sınıfında izlendiğini belirten seçenektir. Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nda (STDHP), genel ticari işletmelerin aksine, ana faaliyet olan sigortacılık işlemlerine ait teknik gelirler

8

No'lu sınıfta, teknik giderler ise

7

No'lu sınıfta takip edilir. Yatırım gelirleri, faiz giderleri ve teknik bölüme yüklenemeyen genel yönetim giderleri gibi "Teknik Olmayan Bölüm" kalemleri ise

6

No'lu sınıfta toplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı'nın (STDHP) gelir tablosu yapısını analiz edin.

Gelir tablosu hesaplarının "Teknik" ve "Teknik Olmayan" olarak ikiye ayrıldığı görülür.

Sigorta şirketlerinin ana faaliyet kârını diğer finansal faaliyetlerden ayırmak için bu yapı kullanılır.

2

Teknik bölüm için ayrılan hesap sınıflarını belirleyin.

Teknik giderler için

7

, teknik gelirler için

8

No'lu sınıflar kullanılır.

Ana faaliyet olan sigortacılık işlemlerinin sonuçları bu sınıflarda toplanır.

3

Teknik olmayan (ana faaliyet dışı) bölümün hangi sınıfta izlendiğini saptayın.

Yatırım, finansman ve genel yönetim gibi kalemlerin toplandığı bölüm

6

No'lu sınıftır.

Sigortacılık mevzuatı uyarınca standart bir raporlama düzeni sağlamak için bu sınıflandırma yapılır.

Anahtar Kavram

Sigortacılık Tek Düzen Hesap Planı Gelir Tablosu Sınıflandırması

İpuçları

1

Sigorta şirketlerinde gelir tablosu hesapları Teknik ve Teknik Olmayan olarak ayrılır.

2

Teknik bölüm için

7

ve

8

No'lu sınıflar kullanılırken, geri kalan kalemler için genel hesap planına benzer bir sınıf tercih edilir.

3

Genel yönetim ve yatırım gibi kalemlerin toplandığı sınıf

6

numaralı sınıftır.

Daha Fazla Pratik

Sigortacılık hesap planındaki teknik karşılıkların (grup

38

) bilanço üzerindeki yerini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 159Soru →

Bir sigorta işletmesi, (A) acentesi ile olan cari hesaplarını Ocak ayı sonunda netleştirmeye karar vermiştir. İlgili dönemdeki işlem verileri şu şekildedir:

İşlem Türü	Brüt Prim Tutarı
Yeni Poliçe Üretimi	$400.000$ TL
İptal Edilen Poliçe (Storno)	$80.000$ TL

Tüm poliçelerde $\%5$ Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) uygulanmakta olup acente komisyon oranı brüt prim üzerinden $\%15$ olarak belirlenmiştir.

Buna göre, sigorta şirketinin "120 Acentelerden Alacaklar" ve "320 Acentelere Borçlar" hesaplarını karşılıklı olarak netleştirmesi durumunda acenteden tahsil edilecek net tutar kaç TL'dir?

268.000

276.000

288.000

292.000

336.000

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $288.000$

Cevap

Hesapların netleştirilmesi sonucunda acenteden tahsil edilecek net tutar

288.000

TL'dir.

Doğru yanıt olan

288.000

TL, sigorta şirketinin acenteden olan toplam alacak bakiyesi (

336.000

TL) ile acenteye olan toplam komisyon borç bakiyesi (

48.000

TL) arasındaki farktır. Yeni poliçe üretimiyle 120 hesabı

420.000

TL borçlanmış, poliçe iptaliyle

84.000

TL alacaklanmıştır (Net

336.000

TL Borç). Aynı şekilde 320 hesabı üretimle

60.000

TL alacaklanmış, iptal işlemiyle

12.000

TL borçlanmıştır (Net

48.000

TL Alacak). Cari hesapların netleştirilmesi bu iki bakiyenin birbirinden mahsup edilmesini gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1

Yeni üretim için cari hesap bakiyelerini hesapla

120 hesabı borcu:

420.000

TL; 320 hesabı alacağı:

60.000

TL

Üretimde 120 hesabı brüt prim + BSMV (

400.000 + %5 = 420.000

) kadar borçlandırılır; 320 hesabı ise komisyon (

400.000 \times %15 = 60.000

) kadar alacaklandırılır.

2

Poliçe iptali (storno) için ters kayıt tutarlarını hesapla

120 hesabı alacağı:

84.000

TL; 320 hesabı borcu:

12.000

TL

İptalde 120 hesabı iptal edilen prim + BSMV (

80.000 + %5 = 84.000

) kadar alacaklandırılarak azaltılır; 320 hesabı ise geri alınan komisyon (

80.000 \times %15 = 12.000

) kadar borçlandırılarak azaltılır.

3

Net hesap bakiyelerini ve tahsilat tutarını belirle

120 Net Borç:

336.000

TL; 320 Net Alacak:

48.000

TL; Net Tahsilat:

288.000

TL

120 hesabı bakiyesi

420.000 - 84.000 = 336.000

TL (borç), 320 hesabı bakiyesi

60.000 - 12.000 = 48.000

TL (alacak) olup; netleşme sonrası tahsilat

336.000 - 48.000 = 288.000

TL olur.

Anahtar Kavram

Sigorta şirketlerinde acente cari hesaplarının (120 ve 320) brüt prim, BSMV ve komisyon unsurlarını içerecek şekilde, iptal işlemleriyle birlikte takibi.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 160Soru →

Odak Sigorta A.Ş., $2025$ yılı Aralık ayı sonunda ihbarı yapılan bir hasar dosyası için $180.000$ TL tutarında '381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' ayırmıştır. $2026$ yılı Mart ayında söz konusu hasar dosyası $205.000$ TL ödenerek tasfiye edilmiş, aynı gün hasarlı varlıktan $12.000$ TL sovtaj (hurda) bedeli nakden tahsil edilmiştir.

Buna göre, hasar dosyasının tasfiyesine ilişkin yapılacak muhasebe kayıtlarının '622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar' hesabı üzerindeki net etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

13.000

TL artış

25.000

TL artış

37.000

TL artış

12.000

TL azalış

205.000

TL artış

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $13.000$ TL artış

Cevap

Hasar tasfiyesi sonucunda '622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar' hesabında

13.000

TL tutarında net bir artış meydana gelir.

Hasar dosyası kapatılırken, ayrılan

180.000

TL'lik karşılık '381 Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı' hesabının borcuna yazılarak kapatılır. Ödenen

205.000

TL bankadan çıktığı için '102 Bankalar' alacaklandırılır. Aradaki

25.000

TL'lik fark '622 Ödenen Hasar ve Tazminatlar' hesabına borç kaydedilir. Aynı gün tahsil edilen

12.000

TL sovtaj bedeli ise maliyeti azalttığı için aynı hesaba (622) alacak kaydedilir. Neticede 622 nolu hesabın borç kalanında meydana gelen değişim

25.000 - 12.000 = 13.000

TL tutarında bir artıştır.

Adım Adım Çözüm

1

Tazminat ödemesi ile ayrılan karşılık arasındaki farkın belirlenmesi

205.000 - 180.000 = 25.000

TL

Gerçekleşen ödeme karşılıktan fazla olduğu için bu tutar dönem gideri (622 Borç) olarak kaydedilmelidir.

2

Sovtaj bedelinin maliyet üzerindeki etkisinin belirlenmesi

12.000

TL (622 Alacak)

Sigortacılık hesap planına göre elde edilen sovtaj gelirleri hasar maliyetini azaltmak amacıyla ilgili gider hesabına alacak kaydedilir.

3

Hesap üzerindeki net etkinin hesaplanması

25.000

(Borç) -

12.000

(Alacak) =

13.000

TL (Net Borç Artışı)

İlgili hesaba yapılan borç ve alacak kayıtları netleştirilerek dönemin teknik giderlerine etkisi bulunur.

Anahtar Kavram

Sigorta işletmelerinde hasar tasfiyesi ve sovtaj işlemlerinin muhasebeleştirilmesi

İpuçları

1

Tasfiye sırasında gerçekleşen ödeme ile daha önce ayrılan karşılık tutarı arasındaki farkı bulun.

2

Sovtaj bedelinin sigorta şirketlerinde hasar maliyetini (622 nolu hesabı) artıran mı yoksa azaltan mı bir işlem olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Hasar tasfiyesi sırasında reasürör payının (devredilen payın) muhasebe kaydı üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Sigorta Şirketleri Muhasebesi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm