Eğilim Yüzdeleri Analizi

156 soru

Bir işletmenin üç yıllık faaliyet dönemine ilişkin net satışlar ve ticari alacaklar kalemlerine ait eğilim yüzdeleri verileri aşağıda tablo halinde sunulmuştur ( $1$ . yıl baz yıldır):

Kalemler	$1$ . Yıl	$2$ . Yıl	$3$ . Yıl
Net Satışlar	$100$	$120$	$145$
Ticari Alacaklar	$100$	$140$	$195$

Bu verilere dayanarak işletmenin finansal durumu ve faaliyetleri hakkında yapılabilecek en uygun yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Ticari alacakların net satışlara oranla çok daha hızlı artması, işletmenin alacak tahsilatında sorunlar yaşadığına veya kredi satış politikasını gevşettiğine işaret edebilir.

İşletmenin nakit satışlarının toplam satışlar içindeki ağırlığı artmış ve likidite pozisyonu bu sayede güçlenmiştir.

Satış hacmindeki artışın alacak artışından daha yüksek olması, işletmenin çalışma sermayesi yönetiminde çok başarılı olduğunu kanıtlamaktadır.

Eğilim yüzdeleri

100

'ün üzerinde olduğu için işletmenin net satış tutarı ve alacak bakiyesi her yıl mutlak değer olarak azalmaktadır.

Eğilim yüzdeleri analizi statik bir analiz türü olduğundan, bu verilerle işletmenin zaman içindeki gelişimi hakkında yorum yapılamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ticari alacakların net satışlara oranla çok daha hızlı artması, işletmenin alacak tahsilatında sorunlar yaşadığına veya kredi satış politikasını gevşettiğine işaret edebilir.

Cevap

Ticari alacakların net satışlara oranla çok daha hızlı artması, işletmenin alacak tahsilatında sorunlar yaşadığına veya kredi satış politikasını gevşettiğine işaret edebilir.

Doğru cevap, ticari alacaklardaki artış hızının net satışlardaki artış hızından çok daha yüksek olmasının doğuracağı riskleri ifade etmektedir. Finansal analiz ilkelerine göre, alacakların satışlardan belirgin şekilde daha hızlı artması; işletmenin tahsilat yapamadığını, kredi politikasını kontrolsüzce gevşettiğini veya satışların kalitesinin düşük olduğunu gösterir. Tabloda satışlar

\%45

artarken alacakların

\%95

artması bu olumsuz durumu net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

Net satışlar kalemindeki değişimi analiz etme

Net satışlar

1

. yıldan

3

. yıla

\%100

'den

\%145

'e çıkarak toplamda

\%45

oranında bir artış göstermiştir.

Baz yıla göre satışların reel veya nominal büyüme trendini belirlemek için.

Ticari alacaklar kalemindeki değişimi analiz etme

Ticari alacaklar

1

. yıldan

3

. yıla

\%100

'den

\%195

'e çıkarak toplamda

\%95

oranında bir artış göstermiştir.

Alacak birikiminin satışlarla uyumlu olup olmadığını kontrol etmek için.

İki kalemin trendlerini karşılaştırma ve yorumlama

Ticari alacaklardaki artış hızı (

\%95

), net satışlardaki artış hızının (

\%45

) yaklaşık iki katıdır.

Alacakların satışlardan çok daha hızlı artması; işletmenin tahsilat kabiliyetinin düştüğünü, vadeleri uzattığını veya şüpheli alacak riskinin arttığını gösteren olumsuz bir sinyaldir.

Anahtar Kavram

İlişkili kalemlerin (Alacaklar vs. Satışlar) trendlerinin birlikte yorumlanması

İpuçları

Kalemlerin

3

. yıldaki değerlerini baz yıla (

100

) göre kıyaslayarak hangisinin daha fazla arttığını bulun.

Satışlar mı daha hızlı artmış yoksa alacaklar mı? Alacakların daha hızlı artması işletmenin nakit akışını nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir analizi 'Stoklar' ve 'Satışların Maliyeti' kalemleri arasında yaparak stok devir hızının değişimini yorumlamayı deneyin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 142Soru →

İşletmelerin finansal tablolarında yer alan kalemlerin gelişim seyri, büyüme hızı ve yapısal değişimlerini uzun vadeli bir perspektifle değerlendirmek amacıyla uygulanan eğilim yüzdeleri (trend) analizinin temel fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Finansal tablo kalemlerinin baz olarak kabul edilen bir yıla göre gösterdikleri artış veya azalış trendlerini belirleyerek işletmenin uzun vadeli gelişim yönünü saptamak.

İşletmenin varlık ve kaynak yapısını toplamlar içindeki paylar itibarıyla tek bir dönem için analiz ederek statik durumu saptamak.

Birbirini izleyen iki mali dönem arasındaki kalem değişimlerini sadece mutlak farklar üzerinden hesaplayarak cari yıl performansını ölçmek.

İşletmenin likidite durumunu ve sermaye yapısını finansal oranlar yardımıyla sektör ortalamalarıyla karşılaştırmak.

İşletmenin nakit döngüsünü ve fon kaynaklarını belirli bir dönem için kaynak ve kullanım dengesi içinde raporlamak.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Finansal tablo kalemlerinin baz olarak kabul edilen bir yıla göre gösterdikleri artış veya azalış trendlerini belirleyerek işletmenin uzun vadeli gelişim yönünü saptamak.

Cevap

Eğilim yüzdeleri analizinin temel amacı, kalemlerin baz yıla göre gösterdikleri gelişim yönünü saptayarak uzun vadeli öngörülerde bulunmaktır.

Eğilim yüzdeleri analizi, finansal tablo kalemlerinin uzun bir zaman serisi içinde baz yıla göre (

100

) gösterdikleri eğilimleri (artış/azalış) ortaya koyarak işletmenin gelişim yönünü saptamayı ve bu sayede gelecek dönemler için tahminlerde bulunmayı amaçlayan dinamik bir analiz tekniğidir.

Adım Adım Çözüm

Analiz tekniğinin karakteristiğini belirlemek

Eğilim yüzdeleri analizinin dinamik (çok dönemli) ve uzun vadeli bir inceleme yöntemi olduğu saptanır.

Yöntemin dikey analiz (statik) veya karşılaştırmalı analiz (genellikle 2 yıl) gibi diğer tekniklerden ayrılması gerekir.

Baz yıl kavramını analiz etmek

Tüm kalemlerin seçilen bir 'baz yıl' değerine (

100

) bölünerek endeks değerlerinin bulunduğu anlaşılır.

Zaman içindeki oransal gelişimi görmek için bir referans noktasına ihtiyaç duyulur.

Analizin çıktısını değerlendirmek

Elde edilen sonuçların işletmenin büyüme hızı, yapısal bozulmalar veya iyileşmeler hakkında geleceğe ışık tuttuğu belirlenir.

Analizin temel fonksiyonu geçmiş veriden hareketle geleceği tahmin etmektir.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri Analizi (Trend Analizi) ve Dinamik Analiz Kavramı

İpuçları

Eğilim yüzdeleri analizi için en az kaç yıllık veri gerektiğini ve analizin 'dinamik' mi 'statik' mi olduğunu hatırlayın.

Bu yöntemde bir yıl 'baz yıl' olarak seçilir ve tüm kalemler o yıla göre endekslenir. Bu işlem neyi görmemizi sağlar?

Cevap, işletmenin geçmişteki gelişim yönünden hareketle gelecekteki durumu hakkında fikir veren ifadeyi içermelidir.

Daha Fazla Pratik

Eğilim yüzdeleri analizinde baz yılın neden olağan (normal) bir yıl olması gerektiğini araştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 143Soru →

Aşağıdaki tabloda bir işletmeye ait dört yıllık finansal verilerin eğilim yüzdeleri (trend) analiz sonuçları sunulmuştur:

Kalem	1. Yıl (Baz)	2. Yıl	3. Yıl	4. Yıl
Net Satışlar	$100$	$120$	$140$	$160$
Satışların Maliyeti	$100$	$135$	$170$	$195$
Ticari Alacaklar	$100$	$110$	$125$	$135$

Bu verilere göre, işletmenin faaliyet sonuçları ve finansal yapısı ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Satışların maliyeti eğilim yüzdesinin net satışlardan daha yüksek seyretmesi, işletmenin brüt satış kâr marjının daraldığını göstermektedir.

Ticari alacakların net satışlardan daha yavaş artması, işletmenin alacak devir hızının yavaşladığına ve tahsilat sorunu yaşadığına işaret eder.

İşletmenin brüt satış kârı tutarı, 4. yılda baz yıla göre kesinlikle azalmıştır.

4. yılda satışların maliyeti tutarı, net satışlar tutarının üzerine çıkmıştır.

Net satışlardaki %60'lık artış hızı, işletmenin ilgili sektördeki pazar payının da aynı oranda arttığını kanıtlamaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Satışların maliyeti eğilim yüzdesinin net satışlardan daha yüksek seyretmesi, işletmenin brüt satış kâr marjının daraldığını göstermektedir.

Cevap

Satışların maliyeti eğilim yüzdesinin net satışlardan daha yüksek seyretmesi, işletmenin brüt satış kâr marjının daraldığını göstermektedir.

Doğru yanıt, gelir ve gider kalemleri arasındaki hız farkına dayanmaktadır. Tabloda Net Satışların 4. yıldaki eğilimi

160

iken, Satışların Maliyeti

195

olarak gerçekleşmiştir. Maliyetin satışlardan daha hızlı artması, işletmenin operasyonel verimliliğinin düştüğünü ve her satıştan elde edilen brüt kâr payının azaldığını (marj daralması) kesin olarak ifade eder.

Adım Adım Çözüm

Net Satışlar ve Satışların Maliyeti eğilimlerini karşılaştırın.

Net Satışlar 4. yılda index olarak

160

'a, Satışların Maliyeti ise

195

'e çıkmıştır.

Kârlılık analizi için gelir ve ilgili gider kalemlerinin artış hızları arasındaki ilişki incelenmelidir.

Artış hızları arasındaki farkın kâr marjına etkisini yorumlayın.

Maliyetler (

%95

artış), satışlardan (

%60

artış) daha hızlı arttığı için brüt kâr marjı negatif etkilenmiştir.

Gelirden daha hızlı artan maliyet, kâr marjının düştüğünün temel göstergesidir.

Ticari Alacaklar ve Net Satışlar ilişkisini kontrol edin.

Alacaklar (

135

), satışlardan (

160

) daha az artmıştır.

Bu durum alacak yönetiminin başarılı olduğunu ve alacak devir hızının arttığını gösterir.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri İlişkisel Analizi

Daha Fazla Pratik

Satışların maliyetindeki aşırı artışın nedenlerini sorgulayan (stok yönetimi, alış fiyatları vb.) dikey analiz sorularını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 144Soru →

Bir işletmenin birbirini izleyen üç yıla ait gelir tablosu kalemlerinin eğilim yüzdeleri (endeks sayıları) aşağıda verilmiştir (Baz Yıl = $100$ ):

Kalem	1. Yıl	2. Yıl	3. Yıl
Net Satışlar	$100$	$125$	$160$
Satışların Maliyeti	$100$	$135$	$180$
Faaliyet Giderleri	$100$	$110$	$135$

Bu verilere göre, işletmenin 3. yıldaki performansı ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

İşletmenin brüt satış kâr marjı baz yıla göre azalmıştır.

3. yıldaki faaliyet giderleri tutarı, satışların maliyeti tutarından daha fazladır.

İşletmenin net satışlarındaki %60'lık artış, satış miktarının (reel hacmin) arttığını kesin olarak kanıtlar.

Faaliyet giderlerindeki artış hızı net satışlardaki artış hızından daha yüksek olduğu için operasyonel verimlilik düşmüştür.

Satışların maliyetindeki artışın satışlardan fazla olması, işletmenin 3. yılda faaliyet zararı ettiğini gösterir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin brüt satış kâr marjı baz yıla göre azalmıştır.

Cevap

İşletmenin brüt satış kâr marjı baz yıla göre azalmıştır.

İşletmenin 3. yıldaki Net Satışlar endeksi

160

, Satışların Maliyeti endeksi ise

180

'dir. Satışların maliyetindeki artış hızının (%80), net satışlardaki artış hızından (%60) daha yüksek olması, satılan her birim malın maliyet yükünün arttığını ve dolayısıyla brüt satış kâr marjının baz yıla oranla düştüğünü kesin olarak gösterir.

Adım Adım Çözüm

Net Satışlar ve Satışların Maliyeti endekslerini karşılaştırınız.

Net Satışlar %60 (

100 \rightarrow 160

), Satışların Maliyeti ise %80 (

100 \rightarrow 180

) artmıştır.

İlişkili kalemlerin artış hızları arasındaki fark, kârlılık marjlarındaki değişimi belirler.

Maliyet artış hızının satış artış hızından yüksek olmasının etkisini analiz ediniz.

Brüt Satış Kâr Marjı (Brüt Kâr / Net Satışlar) düşmüştür.

Satılan malın maliyeti, satış gelirinden daha hızlı büyüdüğünde her

1

TL'lik satıştan elde edilen brüt kâr payı azalır.

Diğer kalemleri ve endeks mantığını kontrol ediniz.

Endeksler tutar karşılaştırması yapmaya yetmez, sadece oransal gelişim gösterir.

Eğilim yüzdeleri analizi tutarsal (mutlak) bir analiz değil, dinamik ve oransal bir analizdir.

Anahtar Kavram

Eğilim yüzdeleri analizinde satışların maliyeti endeksinin net satışlar endeksinden büyük olması, brüt satış kâr marjının aleyhte geliştiğini (azaldığını) ifade eder.

Soru 145Soru →

Aşağıdaki tabloda bir işletmenin dört yıllık dönemine ait bazı finansal kalemlerin eğilim yüzdeleri (trend) analiz sonuçları sunulmuştur:

Hesap Kalemi	$1$ . Yıl (Baz)	$2$ . Yıl	$3$ . Yıl	$4$ . Yıl
Net Satışlar	$100$	$120$	$145$	$170$
Satışların Maliyeti	$100$	$130$	$165$	$205$
Ticari Alacaklar	$100$	$150$	$240$	$380$

Buna göre, işletmenin ilgili dönemdeki performansı ve alacak yönetimi ile ilgili yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Satış maliyetlerinin satışlardan daha hızlı artması brüt kâr marjının daraldığını, ticari alacakların satışlara göre aşırı büyümesi ise tahsilat politikasında sorunlar yaşandığını göstermektedir.

Net satışlardaki sürekli artış trendi, işletmenin hem pazar payını hem de brüt kârlılık oranını baz yıla göre istikrarlı şekilde artırdığının kanıtıdır.

Ticari alacaklar trendinin satış trendinin üzerinde seyretmesi, işletmenin satışlarını büyük oranda nakit esasına kaydırdığını ve likidite riskini minimize ettiğini gösterir.

Satışların maliyetindeki eğilim yüzdesinin satışlardan yüksek olması, işletmenin üretim kapasitesini tam kullandığını ve birim maliyetlerini düşürerek verimlilik sağladığını kanıtlar.

Tüm kalemlerin baz yıla göre

100

'ün üzerinde olması, işletmenin enflasyondan arındırılmış reel bir büyüme gerçekleştirdiğini ve finansal yapısının güçlendiğini tek başına ispatlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Satış maliyetlerinin satışlardan daha hızlı artması brüt kâr marjının daraldığını, ticari alacakların satışlara göre aşırı büyümesi ise tahsilat politikasında sorunlar yaşandığını göstermektedir.

Cevap

Satış maliyetlerinin satışlardan hızlı artması kâr marjını düşürürken, alacakların satışlardan çok daha hızlı artması tahsilat riskine işaret eder.

Eğilim yüzdeleri analizinde temel kural, birbiriyle doğrudan ilişkili kalemlerin (Satış-Maliyet, Satış-Alacak, Satış-Stok gibi) benzer hızlarda artması veya beklenen yönde (örneğin satışın maliyetten hızlı artması) hareket etmesidir. Verilen tabloda satışların maliyeti, satışlardan daha hızlı artarak brüt kâr marjını aşındırmıştır (

170 < 205

). Aynı zamanda ticari alacakların satış trendinden çok daha yüksek bir hıza ulaşması (

170 < 380

), işletmenin satış yapmasına rağmen bu satışların bedelini nakde dönüştüremediğini (tahsilat sorunu) veya riskli bir kredi politikası izlediğini net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

Net Satışlar ve Satışların Maliyeti trendlerini karşılaştırın.

4

. yılda Satışlar

170

, Maliyetler

205

düzeyindedir.

Maliyet artış hızı (

105\%

) satış artış hızından (

70\%

) yüksek olduğu için brüt satış kâr marjı baz yıla göre azalmıştır.

Net Satışlar ve Ticari Alacaklar trendlerini karşılaştırın.

4

. yılda Satışlar

170

iken Alacaklar

380

düzeyine fırlamıştır.

Alacaklardaki artışın (

280\%

) satışlardaki artışı (

70\%

) katlaması, işletmenin alacaklarını tahsil edemediğini veya aşırı vadeli satış yaptığını gösterir.

İki bulguyu sentezleyerek genel durumu yorumlayın.

İşletme hem kârlılık kaybı hem de likidite/tahsilat riski ile karşı karşıyadır.

Karşılaştırmalı trend analizi, birbiriyle ilişkili kalemlerin denge içinde olup olmadığını ölçmek için yapılır.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri (Trend) Analizinde İlişkili Kalemlerin Dengesi

İpuçları

Karşılaştırmalı trend analizinde kalemlerin birbirine göre artış hızlarını (yüzdelerini) kıyaslayın.

Satış maliyetlerindeki

105

birimlik artış ile satışlardaki

70

birimlik artışı karşılaştırarak kâr marjı hakkında yorum yapın.

Alacakların satışlardan yaklaşık

4

kat daha hızlı arttığına (

280\%

70\%

) dikkat edin; bu durum tahsilat performansı hakkında ne söyler?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir analizi 'Net Satışlar' ve 'Stoklar' kalemleri üzerinden yaparak, stok yönetimindeki verimliliği veya aşırı stoklanma riskini değerlendiren bir soru çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 146Soru →

Eğilim yüzdeleri analizinde baz yıl ( $1. yıl$ ) değeri $100$ olarak kabul edilmektedir. Bir işletmenin $2. yıl$ sonundaki 'Duran Varlıklar' eğilim yüzdesi $140$ , 'Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar' eğilim yüzdesi ise $115$ olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, işletmenin bilanço kalemlerindeki değişimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Duran varlıklardaki artış hızı, uzun vadeli yabancı kaynaklardaki artış hızından daha yüksektir.

İşletmenin duran varlıklarının tutarı baz yıla göre azalmıştır.

Uzun vadeli yabancı kaynakların toplam kaynaklar içindeki payı artmıştır.

İşletmenin net çalışma sermayesi 2. yılda kesinlikle artış göstermiştir.

Duran varlık artışının tamamı uzun vadeli yabancı kaynaklar ile finanse edilmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Duran varlıklardaki artış hızı, uzun vadeli yabancı kaynaklardaki artış hızından daha yüksektir.

Cevap

Duran varlıklardaki artış hızı, uzun vadeli yabancı kaynaklardaki artış hızından daha yüksektir.

Duran varlıkların eğilim yüzdesi 140 olduğu için bu kalemde baz yıla göre %40 oranında bir artış gerçekleşmiştir. Uzun vadeli yabancı kaynakların eğilim yüzdesi ise 115 olduğu için bu kalemde %15 oranında bir artış söz konusudur. Dolayısıyla duran varlıklar, uzun vadeli borçlara göre daha yüksek bir hızla artmıştır.

Adım Adım Çözüm

Baz yıl değerini tespit etme

Baz yıl değeri

100

olarak kabul edilir.

Eğilim yüzdeleri analizinde karşılaştırma yapılabilmesi için ilk yıl standart olarak

100

endeks değerini alır.

Kalemlerin değişim oranlarını hesaplama

Duran Varlıklar:

140 - 100 = %40

artış; Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar:

115 - 100 = %15

artış.

Eğilim yüzdesi ile 100 arasındaki fark, baz yıla göre gerçekleşen oransal değişimi ifade eder.

Artış hızlarını kıyaslama

Duran varlıkların artış hızı (

%40

), borçların artış hızından (

%15

) daha fazladır.

Elde edilen yüzdesel veriler doğrudan karşılaştırılarak hangi kalemin daha dinamik bir gelişim gösterdiği belirlenir.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri Yorumu (Trend Analizi)

Tahmini Süre:45s

Soru 147Soru →

İşletmelerin finansal tablolarında yer alan kalemlerin uzun bir zaman süreci (genellikle $5$ yıl veya daha fazla) içerisindeki değişimlerini, yönünü ve hızını inceleyen eğilim yüzdeleri (trend) analizi tekniği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bu yöntemin temel niteliğini ve amacını en doğru şekilde ifade etmektedir?

İşletmenin mali yapısını ve faaliyet sonuçlarını birden fazla dönem üzerinden incelediği için dinamik bir analizdir ve temel amacı işletmenin uzun vadeli gelişim eğilimini belirlemektir.

İşletmenin sadece tek bir hesap dönemine ait verilerini kendi içinde oransal olarak değerlendirdiği için statik bir analizdir ve temel amacı işletmenin sermaye yapısını ölçmektir.

İşletmenin likidite durumunu ve kısa vadeli borç ödeme gücünü anlık olarak tespit etmeye odaklanan statik bir analiz türüdür.

Birden fazla dönemi kapsamasına rağmen, verileri sadece baz yıla göre sabitlediği için statik bir analiz niteliği taşır ve temel amacı kârlılık oranlarını sektörle kıyaslamaktır.

İşletmenin finansal tablo kalemlerinin bir bütün içindeki payını hesaplamayı amaçlayan statik bir analizdir ve temel amacı maliyet kontrolü sağlamaktır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin mali yapısını ve faaliyet sonuçlarını birden fazla dönem üzerinden incelediği için dinamik bir analizdir ve temel amacı işletmenin uzun vadeli gelişim eğilimini belirlemektir.

Cevap

Doğru ifade, eğilim yüzdeleri analizinin dinamik niteliğini (birden fazla dönem/zaman serisi) ve temel amacını (uzun vadeli gelişim yönünün tespiti) eksiksiz şekilde açıklamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Analizin kapsadığı zaman dilimini belirle

Eğilim yüzdeleri analizi genellikle

5

yıl veya daha uzun süreli verileri kapsar.

Bir analizin dinamik sayılabilmesi için zaman içindeki değişimi (birden fazla dönemi) incelemesi gerekir.

Analizin niteliğini (statik/dinamik) sınıflandır

Zaman serisi analizi olduğu için 'Dinamik Analiz' kategorisindedir.

Statik analizler tek bir dönemi (örneğin sadece

2025

bilançosunu), dinamik analizler ise dönemler arası değişimi inceler.

Analizin temel amacını tanımla

İşletmenin kalemler bazında gelişim yönünü ve hızını görmek.

Trend analizi, kalemlerin baz yıla göre gösterdiği kümülatif gelişimi ortaya koyarak işletmenin uzun vadeli stratejik durumunu analiz eder.

Anahtar Kavram

Eğilim yüzdeleri (trend) analizi, finansal tablo kalemlerinin zaman içindeki değişimini baz yıla göre ölçen dinamik bir analiz tekniğidir.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 148Soru →

Mali tablolarını eğilim yüzdeleri (trend) yöntemiyle analiz eden bir işletmede 2023 yılı baz yıl olarak kabul edilmiştir. İşletmenin "Net Satışlar" kalemine ilişkin veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Yıl	Net Satışlar (TL)	Eğilim Yüzdesi (%)
2023 (Baz)	$800.000$	$100$
2024	?	$110$
2025	?	?

2025 yılındaki "Net Satışlar" tutarının, 2024 yılına göre $\%20$ oranında bir artış gösterdiği tespit edildiğine göre, işletmenin 2025 yılına ait eğilim yüzdesi kaçtır?

75,76

120

130

132

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 132

Cevap

İşletmenin 2025 yılına ait eğilim yüzdesi 132'dir.

2025 yılı eğilim yüzdesi hesaplanırken öncelikle 2024 yılı tutarı (

880.000

TL) ve ardından bu tutar üzerinden

\%20

artışla 2025 yılı tutarı (

1.056.000

TL) bulunmalıdır. 2025 yılı tutarının baz yıl olan 2023 tutarına (

800.000

TL) bölünmesi ve 100 ile çarpılması sonucunda trend 132 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

2024 yılı Net Satışlar tutarını hesapla.

800.000 \times 1,10 = 880.000

Eğilim yüzdesi 110 ise, ilgili yılın tutarı baz yıl tutarının 1,10 katıdır.

2025 yılı Net Satışlar tutarını bir önceki yıla (2024) göre artış oranını kullanarak hesapla.

880.000 \times (1 + 0,20) = 1.056.000

2025 yılındaki %20'lik artış, 2024 yılı tutarı üzerinden gerçekleşmiştir.

2025 yılı eğilim yüzdesini formül ile hesapla.

(1.056.000 / 800.000) \times 100 = 132

Eğilim yüzdesi = (Analiz Edilen Yıl Değeri / Baz Yıl Değeri) * 100 formülü uygulanır.

Anahtar Kavram

Eğilim yüzdeleri analizinde baz yıl değeri 100 kabul edilir ve sonraki tüm yılların değerleri bu baz değere oranlanarak gelişim endeksi (trend) bulunur.

Soru 149Soru →

Bir finansal analist, incelediği işletmenin mali yapısındaki kalemlerin birbirlerine göre dengeli bir büyüme sergileyip sergilemediğini, kalemlerin zaman içerisindeki gelişim yönünü ve bu gelişimin sektör ortalamalarıyla uyumunu saptamak amacıyla bir analiz gerçekleştirmektedir. Analistin, seçtiği bir yılı baz alarak ( $100$ kabul ederek) genellikle $5$ yıl ve daha uzun bir süreci kapsayan veriler üzerinde yaptığı bu dinamik analiz yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Eğilim yüzdeleri analizi

Yüzde yöntemiyle (dikey) analiz

Karşılaştırmalı tablolar analizi

Oran analizi

Fon akım analizi

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğilim yüzdeleri analizi

Cevap

İşletmenin mali tablo kalemlerinin uzun bir zaman süreci içerisindeki gelişimini bir baz yıla göre inceleyen yöntem eğilim yüzdeleri analizidir.

Eğilim yüzdeleri analizi, mali tablo kalemlerinin uzun bir zaman süreci içerisindeki (

5

yıl veya daha fazla) değişimlerini, yönünü ve gelişimini, seçilen bir temel yıla (baz yıl) göre saptamak amacıyla kullanılır. Bu analiz türü dinamik bir analiz olup, özellikle ilgili kalemlerin (örneğin satışlar ve satışların maliyeti) birbirleriyle uyumlu bir seyir izleyip izlemediğini kontrol etmek ve gelecek tahminlerinde bulunmak için en uygun yöntemdir.

Adım Adım Çözüm

Analiz süresini ve amacını belirleyin.

Analizin

5

yıl veya daha uzun bir süreyi kapsadığı ve 'gelişim yönü' ile 'baz yıl' kavramlarını içerdiği görülmektedir.

Eğilim yüzdeleri analizi, doğası gereği uzun vadeli ve dinamik bir analizdir.

Kullanılan tekniğin karakteristik özelliğini eşleştirin.

Baz yılın

100

kabul edilerek diğer yılların bu yıla oranlanması (Endeks Sayılar), eğilim yüzdeleri analizinin temel hesaplama biçimidir.

Bu yöntem, işletmenin geleceğine yönelik projeksiyon yapılmasına imkan tanır.

Doğru analiz tekniğini seçin.

Tanımlanan özellikler doğrudan eğilim yüzdeleri analizini işaret etmektedir.

Diğer yöntemler ya statiktir ya da karşılaştırma süresi bakımından sınırlıdır.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri Analizi (Trend Analizi)

İpuçları

Soruda bahsedilen analiz süresine (

5

yıl ve üzeri) dikkat edin.

'Baz yıl' veya 'Endeks sayılar' terimleri bu analiz tekniği için anahtar kavramlardır.

Geleceğe yönelik tahmin yapabilmek için kalemlerin uzun vadedeki yönünü (artış/azalış eğilimi) görmek gerekir.

Daha Fazla Pratik

Eğilim yüzdeleri hesaplanırken baz yılın seçiminde dikkat edilmesi gereken kriterleri (olağan bir yıl olması gibi) gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 150Soru →

Bir işletmenin birbirini izleyen üç yıla ait bazı bilanço ve gelir tablosu kalemlerinin eğilim yüzdeleri ( $Trend$ $Analizi$ ) verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalemler	1. Yıl (Baz)	2. Yıl	3. Yıl
Net Satışlar	100	120	145
Ticari Alacaklar	100	135	185
Stoklar	100	110	125
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	100	140	195
Özkaynaklar	100	105	112

Bu verilere göre işletmenin finansal durumu ve faaliyet etkinliği ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

Ticari alacaklardaki artışın satışlardaki artıştan daha yüksek olması, işletmenin nakitli satışlara ağırlık verdiğini ve alacak devir hızının arttığını göstermektedir.

Stoklardaki artışın satışlardaki artııştan daha düşük kalması, işletmenin stok yönetiminde başarısız olduğunu ve stok devir hızının düştüğünü ifade eder.

Özkaynak endeksinin 3. yılda 112 olması, işletmenin bu dönemde baz yıla göre daha az kâr elde ettiğini ve özkaynak verimliliğinin düştüğünü kanıtlar.

Satışların baz yıla göre %45 oranında artmış olması, işletmenin reel bir büyüme içerisinde olduğunu ve enflasyon etkisinden tamamen arındırıldığını gösterir.

Ticari alacakların satışlardan, kısa vadeli kaynakların ise hem satışlardan hem de özkaynaklardan çok daha hızlı artması; işletmenin likidite riski ve finansal bağımlılığının arttığına işaret eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ticari alacakların satışlardan, kısa vadeli kaynakların ise hem satışlardan hem de özkaynaklardan çok daha hızlı artması; işletmenin likidite riski ve finansal bağımlılığının arttığına işaret eder.

Cevap

Verilen tabloda Ticari Alacakların (

185

) Net Satışlardan (

145

) çok daha hızlı arttığı görülmektedir. Bu durum işletmenin tahsilat yapmakta zorlandığını veya kredili satışlarını kontrolsüz artırdığını gösterir. Aynı zamanda Kısa Vadeli Yabancı Kaynakların (

195

) hem satışlardaki hem de özkaynaklardaki (

112

) artışı büyük farkla geride bırakması, işletmenin borç ödeme kapasitesinin zayıfladığını ve finansal riskinin yükseldiğini doğrulamaktadır. Bu nedenlerle doğru olan yorum likidite riskinin ve finansal bağımlılığın arttığı yönündedir.

Adım Adım Çözüm

Net Satışlar ile Ticari Alacaklar trendlerini karşılaştırın.

Satışlar 145 (

+45

), Alacaklar 185 (

+85

Alacakların satışlardan çok daha hızlı artması, kredili satış politikasının gevşediğini veya tahsilat verimliliğinin düştüğünü gösterir.

Net Satışlar ile Stoklar trendlerini karşılaştırın.

Satışlar 145 (

+45

), Stoklar 125 (

+25

Satışlardaki artışın stoklardaki artışı geride bırakması, stokların hızlı eritildiğini ve stok yönetiminin başarılı olduğunu gösterir.

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar (KVYK) ile Özkaynaklar ve Satış trendlerini karşılaştırın.

KVYK 195 (

+95

), Özkaynaklar 112 (

+12

), Satışlar 145 (

+45

Kısa vadeli borçlanmanın hem satışlardan hem de özkaynaklardan çok daha agresif artması, işletmenin likidite sıkıntısı yaşama riskini ve finansal riskini ciddi şekilde artırır.

Anahtar Kavram

İlişkili bilanço ve gelir tablosu kalemlerinin eğilim yüzdelerinin birlikte yorumlanması (Trend Analizi Yorum İlkeleri)

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 151Soru →

Bir işletmenin dört yıllık faaliyet dönemine ait bazı bilanço ve gelir tablosu kalemlerinin eğilim yüzdeleri (trend) analiz sonuçları aşağıda verilmiştir:

Kalem	$1.$ Yıl (Baz)	$2.$ Yıl	$3.$ Yıl	$4.$ Yıl
Net Satışlar	$100$	$110$	$120$	$130$
Satışların Maliyeti	$100$	$115$	$132$	$150$
Ticari Alacaklar	$100$	$125$	$155$	$190$

Bu verilere göre işletmenin finansal durumuyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

İşletmenin brüt satış kârlılığı azalırken, ticari alacakların nakde dönüşüm süresi uzamıştır.

Net satışlardaki sürekli artış eğilimi, işletmenin reel anlamda her yıl daha fazla faaliyet kârı elde ettiğinin kesin kanıtıdır.

Satışların maliyetindeki artış hızının satışlardan yüksek olması, işletmenin birim maliyetlerini düşürerek rekabet gücünü artırdığını gösterir.

Ticari alacakların satışlardan çok daha hızlı artması, işletmenin likidite gücünün ve nakit akışının her yıl güçlendiğine işaret eder.

4.

yıl itibarıyla ticari alacakların eğilim yüzdesinin en yüksek olması, işletmenin dönem sonu hazır değerler toplamının en yüksek seviyede olduğunu gösterir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin brüt satış kârlılığı azalırken, ticari alacakların nakde dönüşüm süresi uzamıştır.

Cevap

İşletmenin brüt satış kârlılığı azalırken, ticari alacakların nakde dönüşüm süresi uzamıştır.

Analiz sonuçlarına göre, Satışların Maliyeti'nin (

\%150

) Net Satışlar'dan (

\%130

) daha hızlı artması, satışların kârlılığının (brüt kâr marjı) düştüğünü; Ticari Alacaklar'ın (

\%190

) ise Net Satışlar'dan (

\%130

) çok daha hızlı artması, alacakların tahsil edilme süresinin uzadığını ve işletmenin nakit döngüsünün yavaşladığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

Net Satışlar ile Satışların Maliyeti eğilimlerini karşılaştırın.

Net Satışlar

\%130

olurken, Satışların Maliyeti

\%150

olmuştur.

Maliyetlerin satışlardan daha hızlı artması (satışlar

\%30

artarken maliyetler

\%50

artmış), brüt satış kâr marjının azaldığını gösterir.

Net Satışlar ile Ticari Alacaklar eğilimlerini karşılaştırın.

Net Satışlar

\%130

olurken, Ticari Alacaklar

\%190

olmuştur.

Alacakların satışlardan çok daha hızlı artması (satışlar

\%30

artarken alacaklar

\%90

artmış), alacakların tahsilat süresinin uzadığını ve tahsilat etkinliğinin düştüğünü gösterir.

Sonuçları sentezleyerek yorumlayın.

Hem kârlılık hem de likidite performansı olumsuz etkilenmektedir.

İlişkili kalemlerin trend farkları (makasın açılması), işletmenin hem operasyonel verimliliğinde hem de finansal döngüsünde zayıflama olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

İlişkili kalemlerin trendlerinin karşılaştırmalı yorumlanması

Daha Fazla Pratik

Stokların eğilim yüzdesinin satışlardan daha hızlı arttığı bir senaryoda, stok devir hızı ve işletme sermayesi üzerindeki etkileri analiz ediniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 152Soru →

İşletmenin dört yıllık bir süreci kapsayan finansal verileri üzerinden yapılan eğilim yüzdeleri (trend) analizi neticesinde elde edilen bulgular aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Kalemler	1. Yıl (Baz)	2. Yıl	3. Yıl	4. Yıl
Net Satışlar	$100$	$115$	$135$	$160$
Satışların Maliyeti	$100$	$120$	$145$	$180$
Ticari Alacaklar	$100$	$135$	$175$	$230$
Faaliyet Giderleri	$100$	$110$	$122$	$140$

Bu verilere dayanarak, işletmenin mali performansı ve çalışma sermayesi yönetimi hakkında yapılabilecek en isabetli değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

İşletmenin brüt satış kâr marjı daralırken, satışlardaki artışın ticari alacaklardaki artışın gerisinde kalması tahsilat politikasının gevşediğine ve likidite riskinin arttığına işaret etmektedir.

İşletme, faaliyet giderlerini kontrol altında tutamadığı için operasyonel verimliliğini kaybetmiş ve bu durum brüt kârın net kâra dönüşmesini engellemiştir.

Ticari alacaklardaki hızlı yükseliş, işletmenin nakit döngüsünü kısalttığı için dönem sonu nakit mevcudunda reel bir artış yaşandığını kanıtlamaktadır.

Net satışlar ile satışların maliyeti arasındaki olumlu korelasyon, işletmenin pazar payını korurken birim maliyetlerini düşürdüğünü ve ölçek ekonomisinden yararlandığını göstermektedir.

İşletme, peşin satışlara ağırlık vererek ticari alacaklarını minimize etmiş ve bu strateji sayesinde satış hacmini

4

. yılda en üst seviyeye çıkarmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin brüt satış kâr marjı daralırken, satışlardaki artışın ticari alacaklardaki artışın gerisinde kalması tahsilat politikasının gevşediğine ve likidite riskinin arttığına işaret etmektedir.

Cevap

Verilen tabloda

4

. yıl itibarıyla Satışların Maliyeti eğilim yüzdesi (

\%180

), Net Satışlar eğilim yüzdesini (

\%160

) aşmıştır. Bu durum, her

100

TL'lik satış artışına karşılık maliyetlerin daha fazla arttığını, dolayısıyla brüt kâr marjının düştüğünü gösterir. Aynı dönemde Ticari Alacakların (

\%230

) satışlardan çok daha hızlı artması, işletmenin satışlarını tahsil edemediğini veya pazar payını korumak için aşırı vadeli satış yaptığını, bu durumun da işletmenin likiditesini (nakit akışını) bozduğunu doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Net Satışlar ile Satışların Maliyeti trendlerini karşılaştırın.

Net Satışlar:

\%160

, Satışların Maliyeti:

\%180

Maliyet artış hızı satış artış hızını geçtiği için Brüt Satış Kâr Marjı'nın azaldığı (daraldığı) tespit edilir.

Net Satışlar ile Ticari Alacaklar trendlerini karşılaştırın.

Net Satışlar:

\%160

, Ticari Alacaklar:

\%230

Alacakların satışlardan çok daha hızlı artması, işletmenin tahsilat yapmakta zorlandığını veya satış artışını sağlamak için çok gevşek bir kredi (vade) politikası izlediğini gösterir.

Net Satışlar ile Faaliyet Giderleri trendlerini karşılaştırın.

Net Satışlar:

\%160

, Faaliyet Giderleri:

\%140

Faaliyet giderleri satışlardan daha yavaş arttığı için işletmenin operasyonel verimliliğinin bu kalem özelinde olumlu olduğu söylenebilir.

Tüm bulguları sentezleyerek genel durumu yorumlayın.

Kârlılık düşüyor, tahsilat süresi uzuyor, likidite riski artıyor.

Trendlerin birbiriyle olan ilişkisi işletmenin büyümesine rağmen finansal yapısının kırılganlaştığını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri Arasındaki İlişkisel Analiz (Divergence Analysis)

İpuçları

Satışların mı yoksa maliyetlerin mi daha hızlı arttığına odaklanın; bu size brüt kârlılık hakkında bilgi verecektir.

Ticari alacakların net satışlardan daha hızlı artması, işletmenin satışlarını nakde döndürme hızı (tahsilat performansı) hakkında ne söyler?

Eğilim yüzdelerinde baz yıl yüzdür (

\%100

4

. yıldaki değerleri birbirleriyle kıyaslayın: Ticari Alacaklar (

\%230

) > Satışların Maliyeti (

\%180

) > Net Satışlar (

\%160

) > Faaliyet Giderleri (

\%140

). Bu sıralama kârlılık ve likidite kaybını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Bu işletmenin nakit akım tablosunu inceleyerek, kârlılık ve tahsilat sorunlarının işletme faaliyetlerinden sağlanan nakit akışını nasıl etkilediğini analiz edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Analizi basitleştirmek için her yılın Net Satışlar değerini payda kabul edip diğer kalemleri buna oranlayabilirsiniz. Eğer oranlar (örneğin Alacaklar/Satışlar) yıllar içinde artıyorsa, bu durum ilgili kalemin aleyhte geliştiğini gösterir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 153Soru →

Yüksek enflasyon dönemlerinde finansal tabloların eğilim yüzdeleri (trend) yöntemiyle analiz edilmesi, nominal değerlerin gerçek performansı maskelemesi nedeniyle yanıltıcı sonuçlar doğurabilir. Bir işletmenin $2021$ (baz yıl) ve $2025$ yılına ait verileri ile aynı dönemdeki fiyat endeksi değişimleri aşağıda sunulmuştur:

Kalem	$2021$ (Baz)	$2025$
Net Satışlar	$400.000$ TL	$1.000.000$ TL
Satışların Maliyeti	$240.000$ TL	$720.000$ TL
Fiyat Endeksi	$100$	$250$

Buna göre, eğilim yüzdeleri analizi sonuçları enflasyonun saptırıcı etkisinden arındırılarak yorumlandığında, işletmenin $2025$ yılındaki durumu hakkında ulaşılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

İşletmenin reel satış hacmi baz yıla göre değişmemesine rağmen, maliyetlerin enflasyonun üzerinde artması sonucu kârlılık yapısı reel olarak zayıflamıştır.

Net satışların eğilim yüzdesinin

\%250

olması, işletmenin pazar payını reel olarak genişlettiğini ve satış hacminde

\%150

büyüme sağladığını kanıtlar.

Satışların ve maliyetlerin nominal tutarlarındaki artış, genel fiyat düzeyindeki artışla tam olarak dengelendiği için brüt kâr marjı reel anlamda korunmuştur.

Fiyat endeksinin

100

'den

250

'ye çıkması, işletmenin operasyonel giderlerinin her iki kalemde de reel olarak

\%150

oranında iyileştiğini gösterir.

Satışların maliyetindeki eğilim yüzdesinin satışlardan yüksek olması, işletmenin dikey analiz sonuçlarına göre stok devir hızının arttığını teyit eder.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin reel satış hacmi baz yıla göre değişmemesine rağmen, maliyetlerin enflasyonun üzerinde artması sonucu kârlılık yapısı reel olarak zayıflamıştır.

Cevap

İşletmenin reel satış hacmi değişmezken, reel maliyet artışı nedeniyle kârlılığın zayıfladığı yargısı en doğrudur.

İşletmenin net satışlarının nominal eğilim yüzdesi

250

olarak hesaplanmıştır. Aynı dönemde fiyat endeksi de

250

değerine ulaştığından, satışların reel eğilim yüzdesi

100

olur (

250 / 250 \times 100

). Bu, satış hacminin reel olarak hiç değişmediğini gösterir. Diğer yandan, satışların maliyetinin nominal eğilim yüzdesi

300

'dür (

720.000 / 240.000 \times 100

). Bu değer fiyat endeksine bölündüğünde reel eğilim yüzdesi

120

olarak bulunur (

300 / 250 \times 100

). Satışlar reel olarak yerinde sayarken maliyetlerin reel olarak

\%20

artması, işletmenin kârlılığının reel anlamda azaldığını ve maliyet baskısı altında olduğunu gösteren en doğru yargıdır.

Adım Adım Çözüm

Net Satışlar ve Satışların Maliyeti (SMM) için nominal eğilim yüzdelerini hesaplayın.

Net Satışlar:

(1.000.000 / 400.000) \times 100 = 250

. SMM:

(720.000 / 240.000) \times 100 = 300

Baz yıla göre nominal artış oranlarını belirlemek için gereklidir.

Hesaplanan nominal eğilim yüzdelerini aynı dönemin fiyat endeksine bölerek reel eğilim yüzdelerini bulun.

Reel Satış Trendi:

250 / 250 \times 100 = 100

. Reel SMM Trendi:

300 / 250 \times 100 = 120

Enflasyonun etkisini arındırıp gerçek (reel) değişimi görmek için endeksle düzeltme yapılır.

Reel değişimleri karşılaştırarak kârlılık yorumunu yapın.

Satışlar reel olarak sabit kalırken (

100

), maliyetler reel olarak

\%20

artmıştır (

120

Satış hacmi büyümezken maliyetlerin reel artması, brüt kârın ve kâr marjının reel olarak azaldığını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri Analizinde Enflasyon Düzeltmesi (Nominal vs. Reel Değişim)

İpuçları

Nominal trendleri hesapladıktan sonra fiyat endeksiyle (250) karşılaştırmayı deneyin.

Bir kalemin reel değerini bulmak için nominal eğilim yüzdesini fiyat endeksine bölün ve 100 ile çarpın.

Satışların reel trendi 100 iken, maliyetlerin reel trendi 120 çıkıyorsa bu durum kârlılığı nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Farklı kalemlerin (örneğin faaliyet giderleri) enflasyondan daha düşük bir oranda artması durumunda reel kârlılığın nasıl etkileneceğini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 154Soru →

Mali tablolar analizi yapan bir uzman, bir şirketin likidite eğilimini incelemek amacıyla aşağıdaki bilanço verilerini derlemiştir:

Bilanço Kalemi	2024 (Baz Yıl)	2025 (Cari Yıl)
Dönen Varlıklar	$100$	$120$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$100$	$155$

Eğilim yüzdeleri analizi sonuçlarına göre, işletmenin likidite durumu hakkında yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artış hızının dönen varlıklardan yüksek olması, işletmenin likidite riskinin arttığını gösterir.

Dönen varlık endeksi

100

değerinin üzerinde olduğu için işletmenin borç ödeme gücü iyileşme göstermiştir.

İşletmenin net işletme sermayesi tutarı ikinci yılda artış göstermiştir.

Dönen varlıklardaki artış, işletmenin satış gelirlerinin de aynı oranda arttığını kanıtlar.

İşletmenin toplam pasifleri içerisinde kısa vadeli borçların payı kesinlikle azalmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artış hızının dönen varlıklardan yüksek olması, işletmenin likidite riskinin arttığını gösterir.

Cevap

Kısa vadeli yabancı kaynaklardaki artış hızının dönen varlıklardan yüksek olması, işletmenin likidite riskinin arttığını gösterir.

Doğru seçenek, işletmenin borçlarındaki artış hızının (%

55

), bu borçları karşılayacak olan dönen varlıklarındaki artış hızından (%

20

) çok daha yüksek olması nedeniyle likidite riskinin arttığını ifade etmektedir. Bu durum, işletmenin kısa vadeli borçlarını ödemede güçlük çekebileceğinin temel bir göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

Dönen varlıklar ve kısa vadeli yabancı kaynakların değişim oranlarını karşılaştırın.

Dönen varlıklar %

20

(

120 - 100

), kısa vadeli yabancı kaynaklar ise %

55

(

155 - 100

) oranında artmıştır.

Eğilim yüzdeleri arasındaki fark, kalemlerin birbirine göre büyüme hızını anlamamızı sağlar.

Varlık artışı ile kaynak artışı arasındaki ilişkiyi likidite açısından yorumlayın.

Borçların (%

55

) varlıklardan (%

20

) daha hızlı arttığı görülmektedir.

Kısa vadeli borçların, bu borçları ödeyecek olan dönen varlıklardan daha hızlı büyümesi likidite dengesini bozar.

Anahtar Kavram

Eğilim Yüzdeleri ile Likidite Analizi

İpuçları

Kalemlerin artış hızlarını karşılaştırın; hangisi daha hızlı büyümüş?

Borçların (%

55

) varlıklardan (%

20

) daha hızlı artması, vadesi gelen borçları ödeme konusunda bir sıkıntı yaratır mı?

Daha Fazla Pratik

Benzer bir analizi stoklar ve ticari alacaklar arasında yaparak işletmenin satış hızı ile tahsilat hızı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 155Soru →

Bir işletmenin $2020$ yılını baz yıl ( $100$ ) kabul ederek hazırladığı eğilim yüzdeleri analizinde, $2024$ yılına ilişkin veriler aşağıda verilmiştir:

Veri Türü	$2024$ Yılı Değeri
Net Satışlar Eğilim Yüzdesi	% $280$
Baz Yıla Göre Enflasyon (Fiyatlar Genel Düzeyi) Artış Oranı	% $200$

Bu verilere göre, işletmenin satış performansıyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

İşletmenin net satışları nominal olarak %

180

artmış olsa da, reel satış hacmi baz yıla göre azalmıştır.

Satışlardaki eğilim yüzdesi enflasyon artış oranından yüksek olduğu için işletme reel bir büyüme sergilemiştir.

Eğilim yüzdeleri analizi statik bir analiz yöntemi olduğundan, enflasyonun satışlar üzerindeki etkisi analize konu edilemez.

Baz yıla göre fiyatlar genel düzeyindeki artış, satışlardaki nominal artıştan daha düşük kaldığı için işletmenin pazar payı artmıştır.

Satışların eğilim yüzdesinden enflasyon oranı çıkarıldığında (%

280 - %200

) elde edilen %

80

değeri, reel satış artış oranını verir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin net satışları nominal olarak % $180$ artmış olsa da, reel satış hacmi baz yıla göre azalmıştır.

Cevap

İşletmenin net satışları nominal olarak artış göstermesine rağmen, bu artış enflasyonun (fiyat artışlarının) gerisinde kaldığı için reel satış hacmi azalmıştır.

Doğru cevap, işletmenin satış performansının enflasyon karşısında reel olarak gerilediğini ifade eder. Verilen durumda satışlar baz yıla göre

2,8

katına çıkmışken (%

180

artış), fiyatlar genel düzeyi

3

katına (%

200

artış) çıkmıştır. Satışların artış hızı fiyat artış hızının altında kaldığı için işletme reel anlamda daha az mal veya hizmet satabilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Baz yıl endeksini ve cari yıl fiyat endeksini belirleyin.

Baz yıl (

2020

) endeksi

100

kabul edilir. %

200

enflasyon artışı ile

2024

yılı fiyat endeksi

100 + 200 = 300

olur.

Enflasyonun nominal tutarlar üzerindeki şişirici etkisini ölçmek için fiyat endeksi hesaplanmalıdır.

Net satışların eğilim yüzdesi ile hesaplanan fiyat endeksini karşılaştırın.

Net Satışlar Eğilim Yüzdesi:

280

, Fiyat Endeksi:

300

. Karşılaştırma:

280 < 300

Eğer kalemdeki artış (trend), fiyatlardaki artıştan (fiyat endeksi) küçükse reel bir azalış söz konusudur.

Reel değişim durumunu yorumlayın.

İşletmenin satışları nominal olarak %

180

artmıştır (

280 - 100 = 180

) ancak fiyatlar %

200

artmıştır. Dolayısıyla reel satışlar gerilemiştir.

Nominal artışın enflasyonun altında kalması, fiziksel satış hacminin azaldığını gösterir.

Anahtar Kavram

Eğilim yüzdeleri analizinde nominal artışların enflasyonla (fiyat endeksiyle) karşılaştırılarak reel performansın ölçülmesi.

Daha Fazla Pratik

Farklı finansal tablo kalemlerinin (örneğin Stoklar veya Borçlar) trendlerini aynı dönemdeki enflasyon verileriyle karşılaştırarak paranın satın alma gücündeki değişimin etkilerini analiz edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 156Soru →

Bir sanayi işletmesinin $2023$ yılını baz ( $100$ ) kabul ederek hazırladığı $2025$ yılına ait bazı gelir tablosu kalemlerinin eğilim yüzdeleri aşağıda verilmiştir:

Gelir Tablosu Kalemleri	$2025$ Yılı Endeksi
Net Satışlar	$135$
Satışların Maliyeti	$155$
Faaliyet Giderleri	$110$

Buna göre, işletmenin bu verileri ışığında yapılabilecek en isabetli yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Satışların maliyetindeki artış hızının net satışlardaki artış hızından yüksek olması, brüt satış kârı marjının azaldığını göstermektedir.

Net satış endeksinin

135

olması, satış tutarının baz yıla göre %

135

oranında arttığını ifade eder.

Faaliyet giderlerindeki sınırlı artış, satışların maliyetindeki yüksek artışı dengeleyerek esas faaliyet kâr marjının yükselmesini sağlamıştır.

Satışların maliyeti, net satışlardan daha düşük bir artış hızı sergilediği için işletme verimliliği artmıştır.

İşletmenin brüt satış kârı tutarı, baz yıla göre %

20

oranında azalmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Satışların maliyetindeki artış hızının net satışlardaki artış hızından yüksek olması, brüt satış kârı marjının azaldığını göstermektedir.

Cevap

Satışların maliyetindeki artış hızının net satışlardaki artış hızından yüksek olması nedeniyle brüt satış kârı marjının azaldığı yönündeki yorum en isabetlisidir.

Doğru olan yorum, satışların maliyetindeki artışın (

155

) net satışlardaki artıştan (

135

) daha yüksek olmasının brüt kâr marjını düşürdüğünü ifade eder. Eğilim yüzdeleri analizinde ana kural, işletmenin sürekliliği için satışların maliyetlerden daha hızlı veya en azından maliyetlerle aynı hızda artması gerekliliğidir.

Adım Adım Çözüm

Net Satışlar ve Satışların Maliyeti endeks değerlerini karşılaştırın.

Net Satışlar:

135

, Satışların Maliyeti:

155

Kârlılık analizi için gelir ve maliyet arasındaki ilişkiyi saptamak gerekir.

Artış hızlarını yüzde olarak ifade edin.

Satışlar %

35

, Maliyetler %

55

artmıştır.

Endeks değerinden

100

çıkarılarak artış hızı bulunur.

Maliyet ve satış ilişkisini yorumlayın.

Maliyetlerin satışlardan %

20

(

55 - 35

) daha hızlı arttığı görülür.

Maliyet artış hızı > Satış artış hızı ise Brüt Satış Kâr Marjı azalır.

Anahtar Kavram

Eğilim yüzdeleri analizinde, satışların maliyeti endeksinin net satışlar endeksinden büyük olması brüt kâr marjının daralmasına işaret eder.

İpuçları

Kalemlerin endeks değerlerini

100

ile kıyaslayarak artış hızlarını bulun.

Satışlardaki %

35

'lik artış ile maliyetlerdeki %

55

'lik artışı karşılaştırın.

Hangi kalemin daha hızlı arttığına bakarak 'kârlılık marjı' üzerindeki etkisini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin faaliyet kâr marjının nasıl değiştiğini hesaplamak için faaliyet giderleri ve net satışlar arasındaki ilişkiyi de ayrıca analiz edin.

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 8 / 8

Eğilim Yüzdeleri Analizi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap