Karlılık Oranları Alıştırma Soruları — KPSS Muhasebe

Bir işletmenin 2025 yılı dönem sonu mali tablolarından özetlenen veriler aşağıdaki gibidir:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Brüt Satışlar	$1.600.000$
Satış İndirimleri	$100.000$
Satışların Maliyeti	$900.000$
Faaliyet Giderleri	$200.000$
Finansman Giderleri	$100.000$
Toplam Aktif	$2.000.000$
Toplam Yabancı Kaynaklar	$1.200.000$

İşletmenin tabi olduğu kurumlar vergisi oranı $\%20$ olduğuna göre, kârlılık oranları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşletmenin Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) oranı %30'dur.

İşletmenin Brüt Satış Kârı Marjı %37,5'tir.

İşletmenin Net Kâr Marjı %20'dir.

İşletmenin Ekonomik Rantabilite (Aktif Kârlılığı) oranı %15'tir.

İşletmenin Mali Rantabilite oranı yaklaşık %333,3'tür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşletmenin Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) oranı %30'dur.

Cevap

İşletmenin Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) oranı %30'dur.

İşletmenin mali rantabilite oranı, Dönem Net Kârı / Özkaynaklar formülü ile hesaplanır. Veriler ışığında net kâr

240.000

TL ve özkaynaklar

800.000

TL olduğundan,

240.000 / 800.000 = 0,30

(%30) sonucu elde edilir ve bu ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1

Net Satışların ve Brüt Satış Kârının Hesaplanması

Net Satışlar =

1.600.000 - 100.000 = 1.500.000

TL; Brüt Satış Kârı =

1.500.000 - 900.000 = 600.000

TL

Kârlılık oranlarında baz alınan net satış tutarını bulmak için brüt satışlardan indirimler düşülmelidir.

2

Dönem Net Kârının Hesaplanması

Faaliyet Kârı =

600.000 - 200.000 = 400.000

TL; Vergi Öncesi Kâr =

400.000 - 100.000 = 300.000

TL; Dönem Net Kârı =

300.000 \times (1 - 0,20) = 240.000

TL

Rantabilite oranlarında kullanılan kâr rakamı, aksi belirtilmedikçe vergiden arındırılmış net kârdır.

3

Özkaynak Toplamının Hesaplanması

Özkaynaklar = Toplam Aktif - Toplam Yabancı Kaynaklar =

2.000.000 - 1.200.000 = 800.000

TL

Mali rantabiliteyi hesaplamak için bilanço denkliği üzerinden özkaynak tutarına ulaşılmalıdır.

4

Oranların Hesaplanması ve Karşılaştırılması

Mali Rantabilite =

240.000 / 800.000 = 0,30

(%30); Ekonomik Rantabilite =

240.000 / 2.000.000 = 0,12

(%12); Net Kâr Marjı =

240.000 / 1.500.000 = 0,16

(%16); BSK Marjı =

600.000 / 1.500.000 = 0,40

(%40)

Hesaplanan değerlerin seçeneklerle karşılaştırılarak doğru ifadenin belirlenmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Kârlılık Oranları ve Formülasyonu

Soru 2Soru →

Bir işletmenin dönem sonu faaliyet sonuçlarına ilişkin bazı veriler aşağıda tablo halinde sunulmuştur:

Finansal Gösterge	Değer
Net Satışlar	$2.400.000$ TL
Aktif Devir Hızı	$2,0$
Borçlanma Oranı (Toplam Borç / Pasif Toplamı)	$\%75$
Net Kâr Marjı	$\%5$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili döneme ait özkaynak kârlılığı (mali rantabilite) yüzde kaçtır?

\%10,0

\%13,3

\%25,0

\%40,0

\%50,0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%40,0$

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılığı (mali rantabilite)

\%40,0

olarak hesaplanmıştır.

İşletmenin özkaynak kârlılığı, DuPont sistemine göre Net Kâr Marjı

\times

Aktif Devir Hızı

\times

Özkaynak Çarpanı formülüyle hesaplanır. Burada özkaynak çarpanı

1 / (1 - \text{Borç Oranı})

olarak hesaplandığında

1 / 0,25 = 4

bulunur. Sonuç olarak

0,05 \times 2 \times 4 = 0,40

yani

\%40,0

değerine ulaşılır. Alternatif olarak net kâr (

120.000

TL) ve özkaynak (

300.000

TL) tutarları üzerinden de aynı sonuca varılabilir.

Adım Adım Çözüm

1

Net Kâr tutarının hesaplanması

2.400.000 \times 0,05 = 120.000

TL

Net kâr, net satışlar ile net kâr marjının çarpılmasıyla bulunur.

2

Aktif Toplamının (Toplam Varlıklar) hesaplanması

2.400.000 / 2 = 1.200.000

TL

Aktif devir hızı formülünden (

\text{Net Satışlar} / \text{Aktif Toplamı}

) hareketle aktif toplamına ulaşılır.

3

Özkaynak tutarının belirlenmesi

1.200.000 \times (1 - 0,75) = 300.000

TL

Aktif toplamı (veya pasif toplamı), borçlar ve özkaynakların toplamına eşittir. Borç oranı

\%75

ise özkaynak oranı

\%25

olur.

4

Özkaynak Kârlılığı (Mali Rantabilite) hesaplanması

120.000 / 300.000 = 0,40

yani

\%40,0

Mali rantabilite, dönem net kârının özkaynaklara bölünmesiyle hesaplanır.

Anahtar Kavram

DuPont Analizi ve Mali Rantabilite İlişkisi

İpuçları

1

Özkaynak kârlılığını hesaplamak için öncelikle toplam aktif tutarını bulup oradan özkaynaklara ulaşmayı deneyin.

2

Aktif Devir Hızı = Net Satışlar / Aktif Toplamı formülünü kullanarak işletmenin toplam varlıklarını bulun, ardından borç oranını kullanarak özkaynakları hesaplayın.

3

DuPont denklemini hatırlayın: Özkaynak Kârlılığı = Net Kâr Marjı x Aktif Devir Hızı x Özkaynak Çarpanı. Burada Özkaynak Çarpanı = 1 / (1 - Borç Oranı) şeklindedir.

Daha Fazla Pratik

Borçlanma oranındaki bir artışın, diğer değişkenler sabitken özkaynak kârlılığı üzerindeki etkisini analiz eden soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

DuPont yöntemi kullanılarak doğrudan oranlar üzerinden gidilebilir:

ROE = 0,05 \times 2,0 \times \frac{1}{1 - 0,75} = 0,10 \times 4 = 0,40

.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 3Soru →

Bir işletmenin $2026$ yılı dönem sonu mali tablolarından elde edilen bazı veriler şöyledir:

Hesap / Kalem Adı	Tutar (TL)
Net Satışlar	$2.500.000$
Satışların Maliyeti	$1.400.000$
Faaliyet Giderleri	$400.000$
Finansman Giderleri	$200.000$
Aktif Toplamı	$4.000.000$
Toplam Yabancı Kaynaklar	$2.400.000$

İşletmenin vergi oranı $\%20$ olduğuna göre, bu verilere dayanarak hesaplanacak olan "Mali Rantabilite" (Özkaynak Kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

\%10

\%16

\%25

\%31,25

\%400

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%25$

Cevap

İşletmenin Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) oranı

\%25

olarak hesaplanmaktadır.

Doğru sonuç olan

\%25

, işletmenin elde ettiği

400.000

TL tutarındaki dönem net kârının,

1.600.000

TL'lik özkaynak tutarına bölünmesiyle hesaplanır. Bu oran, işletme ortaklarının sağladığı her

1

TL'lik kaynağa karşılık

0,25

TL net kâr elde edildiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Kârlılık hesaplamaları için Brüt Satış Kârı ve Faaliyet Kârını bulun.

\text{Brüt Satış Kârı} = 2.500.000 - 1.400.000 = 1.100.000

TL;

\text{Faaliyet Kârı (EBIT)} = 1.100.000 - 400.000 = 700.000

TL.

Mali rantabiliteye ulaşmak için öncelikle faaliyet sonuçlarından net kâra inilmesi gerekir.

2

Vergi Öncesi Kâr ve Dönem Net Kârını hesaplayın.

\text{Vergi Öncesi Kâr} = 700.000 - 200.000 = 500.000

TL;

\text{Dönem Net Kârı} = 500.000 \times (1 - 0,20) = 400.000

TL.

Mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) formülünde pay kısmında her zaman vergi sonrası dönem net kârı yer alır.

3

Bilanço denkliğinden yararlanarak Özkaynak tutarını belirleyin.

\text{Özkaynaklar} = \text{Aktif Toplamı} - \text{Toplam Yabancı Kaynaklar} = 4.000.000 - 2.400.000 = 1.600.000

TL.

Mali rantabilite formülünün paydasını oluşturacak olan özkaynak değeri, varlıklardan borçların düşülmesiyle bulunur.

4

Mali Rantabilite formülünü uygulayın.

\text{Mali Rantabilite} = \frac{\text{Dönem Net Kârı}}{\text{Özkaynaklar}} = \frac{400.000}{1.600.000} = 0,25 \rightarrow \%25

.

Özkaynakların ne kadar kâr yarattığını ölçmek için net kâr özkaynak toplamına bölünür.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı), işletme sahiplerinin koyduğu sermayenin (özkaynakların) ne ölçüde kârlı kullanıldığını gösterir ve vergi sonrası net kârın özkaynaklara bölünmesiyle hesaplanır.

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç oranının özkaynak kârlılığı üzerindeki etkisini analiz etmek için borçlanma maliyeti ile ekonomik rantabilite arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşletmenin Ekonomik Rantabilitesi (

\%17,5

) ile Finansal Kaldıraç etkisi karşılaştırılarak da yorum yapılabilir, ancak doğrudan formül uygulaması en kesin yoldur.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 4Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait bazı finansal verileri aşağıda tablo halinde sunulmuştur:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	$1.200.000$
Dönem Net Kârı	$240.000$

Bu verilere göre, işletmenin net kâr marjı yüzde kaçtır?

\%10

\%15

\%20

\%25

\%30

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%20$

Cevap

İşletmenin net kâr marjı

\%20

olarak hesaplanmıştır.

Net kâr marjı, işletmenin her

100

TL'lik satışından ne kadar net kâr elde ettiğini gösterir. Verilen

240.000

TL tutarındaki net kârı,

1.200.000

TL tutarındaki net satışlara böldüğümüzde

0,20

sonucuna, yani

\%20

oranına ulaşırız.

Adım Adım Çözüm

1

Net Kâr Marjı formülünü belirle.

Net Kâr Marjı =

\frac{\text{Dönem Net Kârı}}{\text{Net Satışlar}} \times 100

İşletmenin satışlarından ne kadar kâr elde ettiğini ölçmek için bu oran kullanılır.

2

Tablodaki verileri formüle yerleştir.

Net Kâr Marjı =

\frac{240.000}{1.200.000}

Soruda verilen dönem net kârı ve net satışlar tutarları işleme dahil edilir.

3

Matematiksel işlemi gerçekleştir.

0,20

veya

\%20

240.000

tutarının

1.200.000

tutarına oranı

0,2

'dir, bu da yüzdelik bazda

\%20

anlamına gelir.

Anahtar Kavram

Net Kâr Marjı Hesaplaması

İpuçları

1

Net kâr marjı hesaplanırken dönem net kârı paya, net satışlar paydaya yazılır.

2

240.000

ve

1.200.000

sayıları arasındaki oranı bulunuz.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin satış kârlılığını ölçen diğer bir oran olan 'Brüt Satış Kârı Marjı' hesaplamalarını da inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 5Soru →

Bir işletmenin $2025$ yılı dönem sonu mali tablolarından özetlenen veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Veri Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	$800.000$
Satışların Maliyeti	$500.000$
Dönem Net Kârı	$120.000$
Aktif Toplamı	$1.000.000$
Toplam Yabancı Kaynaklar	$500.000$

Bu verilere göre, işletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

%12

%15

%24

%40

%417

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %24

Cevap

İşletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı %24'tür.

İşletmenin mali rantabilite oranı, dönem net kârının özkaynak toplamına bölünmesiyle hesaplanır. Soruda verilen aktif toplamından (

1.000.000

TL) toplam yabancı kaynaklar (

500.000

TL) çıkarıldığında özkaynaklar

500.000

TL olarak bulunur.

120.000

TL tutarındaki dönem net kârı bu tutara bölündüğünde (

120.000 / 500.000

) sonuç

0,24

yani %24 olarak gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak tutarının hesaplanması

Özkaynaklar =

500.000

TL

Mali rantabilite paydasında özkaynaklar yer alır. Bilanço denkliğine göre; Aktif Toplamı (

1.000.000

) = Toplam Yabancı Kaynaklar (

500.000

) + Özkaynaklar formülünden özkaynak tutarı bulunur.

2

Mali rantabilite formülünün uygulanması

\%24

Mali Rantabilite =

(\text{Dönem Net Kârı} / \text{Özkaynaklar}) \times 100

formülü uygulanır.

(120.000 / 500.000) \times 100 = \%24

sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (ROE), işletme sahiplerinin koyduğu sermayenin (özkaynakların) ne kadar efektif kullanıldığını ve her

1

TL'lik özkaynağa karşılık ne kadar net kâr elde edildiğini ölçer.

Alternatif Yöntem

Özkaynak çarpanı üzerinden de gidilebilir: Aktif Toplamı / Özkaynaklar = 2. Ekonomik Rantabilite (%12) * Özkaynak Çarpanı (2) = Mali Rantabilite (%24).

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 6Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait bazı finansal verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Hesap Kalemi	Tutar (TL)
Net Satışlar	$500.000$
Brüt Satış Kârı	$200.000$
Dönem Net Kârı	$75.000$
Aktif Toplamı	$1.250.000$

Bu verilere göre, işletmenin brüt satış kâr marjı yüzde kaçtır?

15

25

40

60

80

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $40$

Cevap

İşletmenin brüt satış kâr marjı %40'tır.

Brüt satış kâr marjı, işletmenin satışlarından elde ettiği brüt kârın net satışlara oranını gösterir. Tabloda verilen

200.000

TL tutarındaki brüt satış kârı,

500.000

TL tutarındaki net satışlara bölündüğünde

0,40

yani

\%40

sonucuna ulaşılır. Bu oran, işletmenin her

100

TL'lik satışından

40

TL brüt kâr elde ettiğini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1

Brüt satış kâr marjı formülünü belirle.

Brüt\ Satış\ Kâr\ Marjı = \frac{Brüt\ Satış\ Kârı}{Net\ Satışlar} \times 100

Kârlılık analizi için ilgili kâr kaleminin net satışlara oranlanması gerekir.

2

Tablodaki verileri formülde yerine koy.

Brüt\ Satış\ Kâr\ Marjı = \frac{200.000}{500.000}

Verilen tabloda Brüt Satış Kârı

200.000

TL ve Net Satışlar

500.000

TL olarak belirtilmiştir.

3

Hesaplamayı tamamla ve yüzde olarak ifade et.

0,40 \times 100 = %40

Bölme işlemi sonucunda elde edilen katsayı, genel kabul görmüş sunum için yüzdeye çevrilir.

Anahtar Kavram

Brüt Satış Kâr Marjı

İpuçları

1

Kâr marjı hesaplanırken kâr rakamı paya, net satışlar ise paydaya yazılır.

Daha Fazla Pratik

Aynı verileri kullanarak işletmenin Net Kâr Marjını ve Aktif Kârlılığını (ROA) hesaplamayı deneyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 7Soru →

Bir ticari işletmenin dönem sonu finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Toplam Aktif	$1.200.000$
Özkaynaklar	$800.000$
Faaliyet Kârı	$250.000$
Vergi Öncesi Kâr	$220.000$
Dönem Net Kârı	$180.000$

Bu verilere göre, işletmenin aktif kârlılığı (ROA) oranı yüzde kaçtır?

%15

%18,3

%20,8

%22,5

%25

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %15

Cevap

İşletmenin aktif kârlılığı oranı %15'tir.

İşletmenin aktif kârlılığını (ROA) bulmak için dönem net kârı (

180.000

TL) toplam aktif tutarına (

1.200.000

TL) bölünür. Bu işlem sonucunda

0,15

yani %15 oranına ulaşılır. Bu oran, işletmenin her

100

TL'lik varlığına karşılık

15

TL net kâr ürettiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif kârlılığı (ROA) formülünü belirlemek.

Aktif\ Kârlılığı = \frac{Dönem\ Net\ Kârı}{Toplam\ Aktif}

Aktif kârlılığı, işletmenin varlıklarını ne kadar verimli kullanarak net kâr elde ettiğini ölçer.

2

Tablodan ilgili verileri seçmek.

Dönem Net Kârı =

180.000

TL, Toplam Aktif =

1.200.000

TL.

Analiz için sadece net kâr ve toplam varlık değerlerine ihtiyaç duyulur.

3

Değerleri formülde yerine koyarak hesaplama yapmak.

180.000 / 1.200.000 = 0,15

yani %15.

Net kârın varlıklara oranı işletmenin genel yatırım kârlılığını verir.

Anahtar Kavram

Aktif Kârlılığı (ROA)

İpuçları

1

Aktif kârlılığı, işletmenin sahip olduğu tüm varlıkların kâr yaratma gücünü ölçer.

2

Formülde pay kısmına kârın en son aşaması olan net kârı, payda kısmına ise bilançonun toplam büyüklüğünü yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin özkaynak kârlılığını (ROE) hesaplayarak finansal kaldıraç etkisini yorumlamayı deneyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 8Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait finansal verileri aşağıda sunulmuştur:

Finansal Gösterge	Değer
Net Satışlar	$2.400.000$ TL
Aktif Devir Hızı	$1,5$
Dönem Net Kârı	$240.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin aktif kârlılık (ROA) oranı aşağıdakilerden hangisidir?

%10

%15

%20

%25

%30

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %15

Cevap

İşletmenin aktif kârlılık oranı %15'tir.

Doğru sonuç olan yüzde 15, öncelikle aktif devir hızı yardımıyla aktif toplamının

1.600.000

TL olarak bulunması ve ardından dönem net kârının bu toplama bölünmesiyle elde edilir. Bu iki adımlı işlem, işletmenin varlık kârlılığını doğru yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif toplamının hesaplanması

Aktif Toplamı =

2.400.000 / 1,5 = 1.600.000

TL

Aktif devir hızı (Net Satışlar / Aktif Toplamı) formülü kullanılarak, bilinmeyen aktif toplamı verisi bulunur.

2

Aktif kârlılık oranının hesaplanması

Aktif Kârlılığı =

240.000 / 1.600.000 = 0,15

yani

\%15

Aktif kârlılığı (ROA), işletmenin sahip olduğu varlıkları ne kadar verimli kullanarak kâr elde ettiğini gösterir ve Dönem Net Kârı / Aktif Toplamı formülü ile hesaplanır.

Anahtar Kavram

Aktif Kârlılığı (ROA) ve Aktif Devir Hızı İlişkisi

İpuçları

1

Aktif kârlılığını bulmak için aktif toplamına ihtiyacınız var; bunu aktif devir hızı verisinden çekebilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin özkaynak tutarı verilmiş olsaydı, DuPont analizi yardımıyla özkaynak kârlılığına da ulaşabilirdiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 9Soru →

Bir işletmenin aktif toplamı $2.000.000$ TL, aktif devir hızı $2$ ve net kâr marjı $\%5$ olarak hesaplanmıştır. İşletmenin özkaynaklarının $800.000$ TL olduğu bilindiğine göre, bu işletmenin özkaynak kârlılığı (mali rantabilite) oranı yüzde kaçtır?

\%5

\%10

\%15

\%25

\%40

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%25$

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılığı oranı

\%25

olarak hesaplanır.

İşletmenin satış hacmi, aktif toplamı ve devir hızının çarpımı ile

4.000.000

TL olarak bulunur. Bu satış rakamı üzerinden

\%5

net kâr marjı uygulandığında dönem net kârı

200.000

TL olur. Özkaynak kârlılığı ise net kârın (

200.000

TL) özkaynaklara (

800.000

TL) oranlanmasıyla

\%25

olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1

Net Satışlar tutarının hesaplanması

Net Satışlar =

2.000.000 \times 2 = 4.000.000

TL

Aktif Devir Hızı = Net Satışlar / Aktif Toplamı formülünden hareketle satış hacmi bulunur.

2

Dönem Net Kârının hesaplanması

Dönem Net Kârı =

4.000.000 \times \%5 = 200.000

TL

Net Kâr Marjı = Dönem Net Kârı / Net Satışlar formülü kullanılarak kâr tutarına ulaşılır.

3

Özkaynak Kârlılığı (Mali Rantabilite) oranının hesaplanması

Özkaynak Kârlılığı =

200.000 / 800.000 = 0,25

(yani

\%25

)

Özkaynak Kârlılığı, net kârın özkaynaklara bölünmesiyle işletme sahiplerinin yatırımlarının getirisini ölçer.

Anahtar Kavram

Özkaynak Kârlılığı (ROE) ve DuPont Bileşenleri

İpuçları

1

Özkaynak kârlılığını bulmak için önce net kâr rakamına ulaşmalısınız.

2

Net kârı bulmak için aktif devir hızı yardımıyla önce net satışları hesaplayın.

3

Özkaynak kârlılığı = (Aktif Devir Hızı

\times

Net Kâr Marjı

\times

Aktif Toplamı) / Özkaynaklar formülünü kullanabilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin borçlanma maliyeti ve aktif kârlılığı arasındaki ilişkiyi inceleyen kaldıraç etkisi sorularına göz atabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 10Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$1.000.000$
Satışların Maliyeti	$600.000$
Dönem Net Kârı	$150.000$
Faiz Giderleri	$50.000$
Aktif Toplamı	$800.000$
Özkaynaklar	$400.000$

Bu verilere göre, işletmenin ekonomik rantabilite oranı yüzde kaçtır?

%15,00

%18,75

%25,00

%37,50

%40,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %25,00

Cevap

İşletmenin ekonomik rantabilite oranı %25,00 olarak hesaplanır.

Ekonomik rantabilite oranı, işletmenin sahip olduğu tüm varlıkların (aktif toplamı) hem borç verenlere (faiz) hem de özkaynak sahiplerine (net kâr) sağladığı toplam getiriyi ölçer. Bu nedenle formül

\text{Ekonomik Rantabilite} = \frac{\text{Dönem Net Kârı} + \text{Faiz Giderleri}}{\text{Aktif Toplamı}}

şeklindedir. Verilen rakamlarla

\frac{150.000 + 50.000}{800.000} = \%25

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Ekonomik rantabilite formülünün pay kısmını (toplam getiri) hesaplayınız.

150.000 + 50.000 = 200.000

TL

Ekonomik rantabilite, işletmenin finansman yapısından bağımsız olarak varlıklarının yarattığı toplam getiriyi (Net Kâr + Faiz Giderleri) ölçer.

2

Toplam getiriyi aktif toplamına oranlayınız.

\frac{200.000}{800.000} = 0,25

Varlıkların ne kadar verimli kullanıldığını belirlemek için toplam getiri aktif toplamına bölünür.

3

Sonucu yüzde cinsinden ifade ediniz.

\times 100 = \%25,00

Kârlılık oranları genellikle yüzdelik değer olarak raporlanır.

Anahtar Kavram

Ekonomik rantabilite, işletmenin toplam varlıkları üzerinden elde ettiği kârlılığı, finansman giderlerini (faiz) dışarıda bırakmadan analiz eder.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 11Soru →

Mali tablolarını hazırlayan bir işletmenin satışların maliyeti $600.000$ TL'dir. İşletmenin brüt satış kâr marjı $\%25$ ve faaliyet giderleri $100.000$ TL olarak belirlenmiştir. Buna göre, işletmenin faaliyet kâr marjı yüzde kaçtır?

\%12,5

\%15,0

\%16,7

\%20,0

\%25,0

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%12,5$

Cevap

İşletmenin faaliyet kâr marjı

\%12,5

olarak hesaplanmaktadır.

Doğru yanıt olan

\%12,5

değerine, öncelikle brüt kâr marjı yardımıyla ulaşılan

800.000

TL'lik net satış tutarının, faaliyet giderleri düşüldükten sonra kalan

100.000

TL'lik faaliyet kârına oranlanmasıyla ulaşılır (

100.000 / 800.000

).

Adım Adım Çözüm

1

Net satış tutarının hesaplanması

Net Satışlar =

600.000 / (1 - 0,25) = 800.000

TL

Brüt satış kâr marjı net satışlar üzerinden hesaplandığı için, satışların maliyeti net satışların

\%75

'ine (

100 - 25

) eşittir.

2

Brüt satış kârının hesaplanması

Brüt Satış Kârı =

800.000 - 600.000 = 200.000

TL

Net satışlardan satışların maliyeti çıkarılarak brüt kâra ulaşılır.

3

Faaliyet kârının hesaplanması

Faaliyet Kârı =

200.000 - 100.000 = 100.000

TL

Brüt kârdan faaliyet giderleri düşülerek esas faaliyet kârı bulunur.

4

Faaliyet kâr marjının hesaplanması

Faaliyet Kâr Marjı =

100.000 / 800.000 = 0,125

(yani

\%12,5

)

Faaliyet kâr marjı, faaliyet kârının net satışlara oranlanmasıyla elde edilir.

Anahtar Kavram

Faaliyet Kâr Marjı ve Gelir Tablosu Kademeleri

İpuçları

1

Brüt kâr marjı

\%25

ise, satışların maliyeti net satışların

\%75

'idir.

2

Önce net satış tutarını bulup ardından brüt kârı hesaplayın; brüt kârdan faaliyet giderlerini çıkararak faaliyet kârına ulaşın.

3

Net satışları

800.000

TL, faaliyet kârını ise

100.000

TL olarak bulmalısınız. Son adım bu iki tutarı birbirine oranlamaktır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, net kâr marjını bulmak için faaliyet kârından finansman giderleri ve vergileri düşmeyi deneyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 12Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıda sunulmuştur:

Finansal Veri	Değer
Net Satışlar	$2.000.000$ TL
Brüt Satış Kâr Marjı	$\%30$
Faaliyet Giderleri	$200.000$ TL

Bu verilere göre, işletmenin faaliyet kâr marjı yüzde kaçtır?

\%20

\%30

\%10

\%40

\%50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%20$

Cevap

İşletmenin faaliyet kâr marjı

\%20

olarak hesaplanmıştır.

Faaliyet kâr marjı, işletmenin esas faaliyet verimliliğini ölçer. Bu hesaplamada önce Brüt Satış Kârı (

2.000.000 \times \%30 = 600.000

TL) bulunur. Ardından bu tutardan Faaliyet Giderleri (

200.000

TL) çıkarılarak Faaliyet Kârı (

400.000

TL) elde edilir. Son adımda Faaliyet Kârı, Net Satışlara (

2.000.000

TL) bölünerek

\%20

oranına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Brüt satış kârı tutarının hesaplanması

2.000.000 \times 0,30 = 600.000

TL

Net satışlar ile brüt satış kâr marjı çarpılarak brüt kâr tutarına ulaşılır.

2

Faaliyet kârı tutarının hesaplanması

600.000 - 200.000 = 400.000

TL

Brüt satış kârından faaliyet giderleri (genel yönetim, pazarlama, araştırma geliştirme) düşülerek faaliyet kârına ulaşılır.

3

Faaliyet kâr marjının hesaplanması

\frac{400.000}{2.000.000} = 0,20

(yani

\%20

)

Faaliyet kârının net satışlara oranlanması, işletmenin esas faaliyetlerinden ne kadar kâr elde ettiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Faaliyet Kâr Marjı Hesaplaması

İpuçları

1

Önce verilen yüzdelik oran üzerinden Brüt Satış Kârını TL cinsinden hesaplayın.

2

Faaliyet kârına ulaşmak için bulduğunuz brüt kârdan işletme giderlerini çıkarın.

3

Son aşamada faaliyet kârını net satışlar toplamına bölerek yüzdeye çevirin.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin net kâr marjını hesaplamak için bu veriler üzerine ödenecek vergi ve faiz giderlerini ekleyerek deneme yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Brüt satış kâr marjından (

\%30

), faaliyet giderlerinin net satışlara oranını (

\%10

) çıkararak doğrudan faaliyet kâr marjına (

\%20

) ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 13Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tablolarından elde edilen veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$2.500.000$
Brüt Satış Kârı	$1.000.000$
Faaliyet Kârı	$600.000$
Dönem Net Kârı	$450.000$
Aktif Toplamı	$3.000.000$
Toplam Yabancı Kaynaklar	$1.200.000$

Bu verilere göre, işletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

\%15

\%18

\%25

\%33

\%40

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%25$

Cevap

İşletmenin mali rantabilite oranı

\%25

'dir.

Mali rantabilite, işletmenin özkaynaklarının ne kadar kârlı kullanıldığını gösteren bir orandır ve Dönem Net Kârı / Özkaynaklar formülüyle hesaplanır. Soruda verilen verilerden özkaynaklar

1.800.000

TL (

3.000.000 - 1.200.000

) olarak bulunur.

450.000 / 1.800.000

işlemi ise

\%25

sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak tutarını hesaplayınız.

Özkaynaklar = Aktif Toplamı - Toplam Yabancı Kaynaklar =

3.000.000 - 1.200.000 = 1.800.000

TL

Mali rantabilite hesaplamasında paydada kullanılacak olan özkaynak tutarı, temel bilanço eşitliği kullanılarak bulunur.

2

Mali rantabilite formülünü uygulayınız.

Mali Rantabilite = Dönem Net Kârı / Özkaynaklar =

450.000 / 1.800.000 = 0,25

Mali rantabilite (özkaynak kârlılığı), işletme sahiplerinin koyduğu sermaye karşılığında elde edilen net kârı ölçer.

3

Sonucu yüzde cinsinden ifade ediniz.

0,25 \times 100 = \%25

Analiz sonuçları genellikle karşılaştırma kolaylığı için yüzdelik dilimlerle ifade edilir.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı)

Daha Fazla Pratik

İşletmenin yabancı kaynak maliyetinin ekonomik rantabilite üzerindeki etkisini analiz etmek için finansal kaldıraç derecesini hesaplayabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 14Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Dönem Net Kârı	$120.000$
Aktif Toplamı	$800.000$
Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar	$200.000$
Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar	$200.000$
Net Satışlar	$600.000$

Bu verilere göre, işletmenin Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

\%15

\%20

\%30

\%50

\%333

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%30$

Cevap

İşletmenin mali rantabilite oranı

\%30

olarak hesaplanır.

Mali rantabilite oranı hesaplanırken öncelikle bilançonun temel denkliği kullanılarak özkaynaklar bulunur (

800.000 - 400.000 = 400.000

TL). Ardından dönem net kârı (

120.000

TL) bu özkaynak tutarına bölünerek işletme ortaklarının sağladığı kaynağın kârlılık düzeyi olan

\%30

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Özkaynak tutarının hesaplanması

400.000

TL

Mali rantabilite paydasında yer alan özkaynak tutarı; aktif toplamından yabancı kaynakların (kısa ve uzun vadeli) çıkarılmasıyla bulunur:

800.000 - (200.000 + 200.000) = 400.000

TL.

2

Mali Rantabilite formülünün uygulanması

\%30

Mali Rantabilite = (Dönem Net Kârı / Özkaynaklar) formülü kullanılarak;

120.000 / 400.000 = 0,30

yani

\%30

sonucuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Mali rantabilite, işletme sahiplerinin (ortakların) koydukları sermayenin kârlılığını ölçer ve Net Kâr / Özkaynaklar formülü ile hesaplanır.

İpuçları

1

Mali rantabilite, işletme ortaklarının yatırdıkları birim sermaye başına ne kadar kâr elde edildiğini gösterir.

2

Özkaynak tutarını bulmak için aktif toplamından tüm yabancı kaynakları çıkarmanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle Ekonomik Rantabilite oranını hesaplayarak, işletmenin tüm varlıklarını ne kadar verimli kullandığını analiz edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 15Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemi sonundaki aktif toplamı $700.000$ TL ve bu dönemde elde ettiği dönem net kârı $140.000$ TL'dir. Buna göre işletmenin aktif kârlılık oranı yüzde kaçtır?

5

10

14

20

25

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

İşletmenin aktif kârlılık oranı %20'dir.

Aktif kârlılık oranı, işletmenin toplam varlıkları üzerinden ne kadar net kâr yarattığını gösterir. Bu örnekte, işletme

700.000

TL'lik varlık parkı ile

140.000

TL net kâr elde etmiştir. Yapılan

140.000 / 700.000

işlemi sonucunda ulaşılan

0,20

değeri, işletmenin varlıklarının %20'si kadar kâr sağladığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif kârlılık oranı (ekonomik rantabilite) formülünü belirle.

\text{Aktif Kârlılığı} = \frac{\text{Dönem Net Kârı}}{\text{Aktif Toplamı}}

ve sonucu yüzdeye çevirmek için

\times 100

Aktif kârlılığı, işletmenin varlıklarını ne kadar verimli kullanarak kâr ürettiğini ölçen temel bir orandır.

2

Verilen finansal değerleri formülde yerlerine yaz.

\frac{140.000}{700.000} = 0,20

Dönem net kârı paya, varlık toplamı ise paydaya yazılır.

3

Ondalık sonucu yüzde formuna getir.

0,20 \times 100 = \%20

Soruda sonucun yüzde olarak istendiği durumlarda bulunan ondalık sayı 100 ile çarpılarak ifade edilir.

Anahtar Kavram

Aktif Kârlılığı (ROA) Hesaplaması

İpuçları

1

Kârlılık oranlarını hesaplarken her zaman 'Kâr' tutarını bölü çizgisinin üstüne (paya) yazın.

2

Bu soruda istenen oran 'Aktif Kârlılığı' olduğu için Dönem Net Kârı'nı Aktif Toplamı'na bölmeniz gerekmektedir.

Daha Fazla Pratik

Eğer işletmenin özkaynakları

400.000

TL olsaydı, özkaynak kârlılığı oranı kaç olurdu? Bu soruyu çözerek kârlılık analizlerini pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 16Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait finansal tablolarından elde edilen bazı veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Veri	Tutar (TL)
Net Satışlar	$2.400.000$
Brüt Satış Kârı	$600.000$
Dönem Net Kârı	$240.000$
Özkaynaklar	$800.000$
Aktif Toplamı	$2.000.000$

Buna göre, bu işletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

\%10

\%12

\%25

\%30

\%40

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $\%30$

Cevap

İşletmenin mali rantabilite oranı

\%30

olarak hesaplanır.

Mali rantabilite (özkaynak kârlılığı), bir işletmenin dönem net kârının özkaynak toplamına bölünmesiyle hesaplanır. Soruda verilen verilere göre

240.000

TL tutarındaki dönem net kârı,

800.000

TL tutarındaki özkaynaklara bölündüğünde

0,30

yani

\%30

sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Mali rantabilite formülünü belirle.

\text{Mali Rantabilite} = \frac{\text{Dönem Net Kârı}}{\text{Özkaynaklar}}

Mali rantabilite, işletme sahiplerinin (ortakların) koyduğu sermayenin ne ölçüde kârlı kullanıldığını gösterir.

2

Tablodan gerekli verileri çek.

\text{Dönem Net Kârı} = 240.000 \text{ TL}

\text{Özkaynaklar} = 800.000 \text{ TL}

Formülde pay kısmında net kâr, payda kısmında ise özkaynaklar yer almalıdır.

3

Hesaplamayı yap ve yüzdeye çevir.

\frac{240.000}{800.000} = 0,30 \Rightarrow \%30

Oransal sonucu yüzde cinsinden ifade etmek için

100

ile çarpılır.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı)

İpuçları

1

Mali rantabilite, işletme ortaklarının yatırdığı her

100

TL sermaye karşılığında ne kadar net kâr elde edildiğini gösterir.

2

Formülde pay kısmına 'Dönem Net Kârı' tutarını, payda kısmına ise 'Özkaynaklar' tutarını yazmalısınız.

Daha Fazla Pratik

DuPont analiz sistemini kullanarak mali rantabilitenin hangi bileşenlerden (kâr marjı, aktif devir hızı, kaldıraç çarpanı) oluştuğunu inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 17Soru →

Bir ticari işletmenin hesap dönemi sonuna ilişkin finansal tablolarından derlenen veriler aşağıda tablo halinde verilmiştir:

Finansal Veri	Tutar (TL)
Net Satışlar	$2.500.000$
Brüt Satış Kârı	$1.000.000$
Faaliyet Kârı	$600.000$
Dönem Net Kârı	$400.000$
Aktif Toplamı	$4.000.000$
Özkaynaklar	$2.000.000$

Bu verilere göre, işletmenin Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

\%15

\%16

\%20

\%40

5,00

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: \%20

Cevap

İşletmenin Mali Rantabilite oranı %20'dir.

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı), işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği net kârın, o dönemin özkaynak toplamına bölünmesiyle hesaplanır. Tablodaki veriler kullanıldığında

400.000

TL tutarındaki Dönem Net Kârı,

2.000.000

TL tutarındaki Özkaynaklar kalemine bölündüğünde %20 sonucuna ulaşılır. Bu oran, işletme ortaklarının yatırdıkları her 100 TL'lik sermaye karşılığında 20 TL net kâr elde edildiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı) formülünü belirle

Mali Rantabilite = \frac{Dönem Net Kârı}{Özkaynaklar} \times 100

Mali rantabilite, işletme sahiplerinin koyduğu sermaye birimi başına elde edilen net kârı ölçer.

2

Verilen tablodan ilgili kalemleri formüle yerleştir

\frac{400.000}{2.000.000}

Hesaplama için Dönem Net Kârı (

400.000

TL) ve Özkaynaklar (

2.000.000

TL) verileri gereklidir.

3

Hesaplamayı tamamla

0,20

veya

\%20

Oransal sonuç yüzde cinsinden ifade edilir.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı)

Alternatif Yöntem

DuPont analizi yaklaşımıyla da düşünülürse; Mali Rantabilite = Aktif Kârlılığı x Özkaynak Çarpanı şeklinde hesaplanabilir. Aktif Kârlılığı (

400.000 / 4.000.000 = \%10

) ve Özkaynak Çarpanı (

4.000.000 / 2.000.000 = 2

) çarpıldığında

\%10 \times 2 = \%20

sonucuna ulaşılır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 18Soru →

Bir işletmenin dönem sonu finansal tablolarından elde edilen veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Brüt Satışlar	$1.500.000$
Satış İndirimleri	$100.000$
Satışların Maliyeti	$900.000$
Faaliyet Giderleri	$200.000$
Finansman Giderleri	$60.000$
Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları	$48.000$
Aktif Toplamı	$1.200.000$
Toplam Yabancı Kaynaklar	$600.000$

Bu verilere göre, işletmenin mali rantabilite (özkaynak kârlılığı) oranı yüzde kaçtır?

%13,7

%16

%32

%40

%50

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: %32

Cevap

İşletmenin mali rantabilite oranı %32'dir.

Mali rantabilite oranı, işletme sahiplerinin (ortakların) işletmeye sağladıkları sermaye karşılığında elde ettikleri kârı gösterir. Formülü 'Dönem Net Kârı / Özkaynaklar' şeklindedir. Verilen verilerle hesaplanan

192.000

TL tutarındaki net kârın,

600.000

TL tutarındaki özkaynaklara oranı %32 sonucunu verir.

Adım Adım Çözüm

1

Dönem Net Kârının hesaplanması

192.000

TL

Mali rantabilite hesaplanırken pay kısmında dönem net kârı yer almalıdır. Net Satışlar (

1.500.000 - 100.000 = 1.400.000

), Brüt Satış Kârı (

1.400.000 - 900.000 = 500.000

), Faaliyet Kârı (

500.000 - 200.000 = 300.000

), Vergi Öncesi Kâr (

300.000 - 60.000 = 240.000

) ve son olarak Dönem Net Kârı (

240.000 - 48.000 = 192.000

) bulunur.

2

Özkaynak toplamının hesaplanması

600.000

TL

Mali rantabilite paydasında özkaynaklar yer alır. Bilanço temel denkliğine göre: Özkaynaklar = Aktif Toplamı - Toplam Yabancı Kaynaklar (

1.200.000 - 600.000 = 600.000

).

3

Mali Rantabilite formülünün uygulanması

%32

Mali Rantabilite = Dönem Net Kârı / Özkaynaklar

\rightarrow 192.000 / 600.000 = 0,32

yani %32.

Anahtar Kavram

Mali Rantabilite (Özkaynak Kârlılığı)

Daha Fazla Pratik

Finansal kaldıraç etkisinin mali rantabilite üzerindeki etkisini incelemek için DuPont analiz sistemini gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 19Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait gelir tablosundan derlenen bazı veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Kalem	Tutar (TL)
Net Satışlar	$1.500.000$
Satışların Maliyeti	$900.000$
Faaliyet Giderleri	$300.000$
Dönem Net Kârı	$120.000$

Bu verilere göre, işletmenin net kâr marjı yüzde kaçtır?

8

10

20

40

25

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $8$

Cevap

İşletmenin net kâr marjı %8'dir.

Net kâr marjı, işletmenin dönem net kârının net satışlarına oranlanmasıyla hesaplanır. Verilen tabloda dönem net kârı

120.000

TL ve net satışlar

1.500.000

TL olarak belirtilmiştir. Bu iki değerin oranlanmasıyla

(120.000 / 1.500.000)

sonuç

0,08

, yani

\%8

olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1

Net kâr marjı formülünü belirle.

Net\ Kâr\ Marjı = \frac{Dönem\ Net\ Kârı}{Net\ Satışlar} \times 100

Net kâr marjı, her 100 TL'lik satışın ne kadarının net kâra dönüştüğünü gösterir.

2

Verilen değerleri formülde yerine koy.

Net\ Kâr\ Marjı = \frac{120.000}{1.500.000} = 0,08

İşletmenin net kârı ve net satışları oranlanarak karlılık kapasitesi ölçülür.

3

Sonucu yüzde cinsinden ifade et.

0,08 \times 100 = \%8

Oran analizinde sonuçlar genellikle yüzde olarak ifade edilir.

Anahtar Kavram

Net Kâr Marjı

İpuçları

1

Karlılık oranlarında paydaya hangi temel gelir tablosu kaleminin yazıldığını hatırlayın.

2

Net kâr marjı hesaplanırken dönem net kârını, net satışlar tutarına bölmeniz gerekir.

3

120.000

TL tutarındaki net kârı,

1.500.000

TL olan net satışlara böldüğünüzde sonuca ulaşacaksınız.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin brüt satış kâr marjı ile net kâr marjı arasındaki farkın nedenlerini, faaliyet giderleri ve vergi öncesi diğer gelir/gider kalemleri üzerinden analiz edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 20Soru →

Bir işletmenin ilgili hesap dönemine ait finansal tablolarından elde edilen veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Finansal Gösterge	Değer
Aktif Devir Hızı	$1,5$
Net Kâr Marjı	$\%10$
Finansal Kaldıraç Oranı (Toplam Yabancı Kaynak / Aktif Toplamı)	$\%60$

Bu verilere göre, işletmenin ilgili dönemdeki Özkaynak Kârlılığı (Mali Rantabilite) oranı yüzde kaçtır?

15

25

37,5

40

6,67

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $37,5$

Cevap

İşletmenin özkaynak kârlılığı

\%37,5

olarak hesaplanır.

Özkaynak kârlılığı (Mali Rantabilite), DuPont analizi çerçevesinde 'Net Kâr Marjı × Aktif Devir Hızı × Özkaynak Çarpanı' formülüyle hesaplanır. Soruda verilen Net Kâr Marjı (

\%10

) ile Aktif Devir Hızı (

1,5

) çarpıldığında Aktif Kârlılığı

\%15

bulunur. Finansal kaldıraç oranı

\%60

olduğuna göre özkaynak oranı

\%40

'tır (

1 - 0,60

). Özkaynak çarpanı ise

1 / 0,40 = 2,5

değerine eşittir. Sonuç olarak

\%15 \times 2,5 = \%37,5

oranına ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1

Aktif Kârlılık (ROA) oranının hesaplanması

ROA = \%10 \times 1,5 = \%15

DuPont analizinin ilk aşaması olan aktif kârlılığı, net kâr marjı ile aktif devir hızının çarpımıdır.

2

Özkaynak oranının (Özkaynak / Aktif Toplamı) belirlenmesi

1,00 - 0,60 = 0,40

(

\%40

)

Finansal kaldıraç oranı

\%60

ise, aktiflerin kalan

\%40

'lık kısmı özkaynaklarla finanse ediliyor demektir.

3

Özkaynak Çarpanının hesaplanması

\text{Özkaynak Çarpanı} = \frac{1}{0,40} = 2,5

Özkaynak kârlılığına ulaşmak için aktif kârlılığının özkaynak çarpanı (Aktif / Özkaynak) ile çarpılması gerekir.

4

Özkaynak Kârlılığının (ROE) nihai hesaplaması

\%15 \times 2,5 = \%37,5

Aktif kârlılığı ile özkaynak çarpanı çarpılarak işletme sahiplerine düşen getiri oranı bulunur.

Anahtar Kavram

DuPont Analiz Sistemi ve Özkaynak Kârlılığı Bileşenleri

İpuçları

1

Özkaynak kârlılığını bulmak için önce Aktif Kârlılığını (ROA) hesaplamayı deneyin.

2

Kaldıraç oranı borçların payını gösterir; özkaynakların payını bulmak için bu oranı 1'den çıkarın.

Daha Fazla Pratik

İşletmenin borçlanma maliyeti aktif kârlılığından düşükse, kaldıraç etkisi özkaynak kârlılığını artıracaktır. Bu durumu sayısal verilerle test edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

ROE = ROA / (1 - Kaldıraç Oranı) formülü kullanılarak doğrudan hesaplanabilir:

0,15 / (1 - 0,60) = 0,15 / 0,40 = 0,375

.

Tahmini Süre:2m 0s

Karlılık Oranları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları