Examkin

Soru

Zorluk: ZorNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin emredici kuralları (jusjus cogenscogens) düzenleyen 53.53. ve 64.64. maddeleri ile bu kuralların antlaşmaların geçerliliği üzerindeki sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bir antlaşma yapıldığı sırada mevcut bir emredici kurala aykırıysa başlangıcından itibaren (voidvoid abab initioinitio) hükümsüzdür ve bu durumda antlaşma hükümlerinin birbirinden ayrılmasına (bölünebilirlik) izin verilmez.Cevap
  2. B
    Yeni bir emredici kuralın ortaya çıkması durumunda (jusjus cogenscogens supervenienssuperveniens), bu kurala aykırı olan mevcut antlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren geçmişe etkili olarak geçersiz hale gelir.
  3. C
    Bir kuralın jusjus cogenscogens niteliği kazanabilmesi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerinin tamamının rızası ve Genel Kurul'un oybirliği ile aldığı bir karar şarttır.
  4. D
    Emredici bir kurala aykırı olan antlaşmaların geçersizliği sadece 'nispi butlan' teşkil eder; bu nedenle ilgili devletlerden biri itiraz etmedikçe antlaşma hukuken geçerli kalmaya devam eder.
  5. E
    Bir devletin bir kuralın emredici nitelik kazanma sürecinde sürekli itirazcı (persistentpersistent objectorobjector) statüsünde olması, o kuralın kendisine karşı ileri sürülmesini hukuken engeller.

Cevap

Bir antlaşmanın yapıldığı sırada mevcut bir emredici kurala aykırı olması durumunda antlaşma başlangıcından itibaren bütünüyle (voidvoid abab initioinitio) hükümsüzdür ve hükümlerin bölünmesine izin verilmez.
Doğru ifade, 19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53.53. ve 44/5.44/5. maddelerinin birleşik analizine dayanmaktadır. Emredici kurala aykırı olarak doğan bir antlaşma, hukuk aleminde hiçbir zaman geçerlilik kazanmamış kabul edilir (voidvoid abab initioinitio). Ayrıca, bu tür bir aykırılık o kadar ağırdır ki, antlaşmanın sadece kurala aykırı maddelerini ayıklayıp geri kalanını kurtarmak (bölünebilirlik) hukuken mümkün değildir; antlaşma bir bütün olarak çöker.

Adım Adım Çözüm

1
19691969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin (VAHSVAHS) 53.53. maddesinin analiz edilmesi.
Mevcut bir emredici kurala aykırı yapılan antlaşmanın başlangıçtan itibaren (voidvoid abab initioinitio) batıl (hükümsüz) olduğu saptanır.
Emredici kurallar hiyerarşik olarak en üstte yer alır ve devletlerin iradesiyle çiğnenemez.
2
VAHSVAHS 44/5.44/5. maddesindeki bölünebilirlik (ayrılabilirlik) kuralının incelenmesi.
53.53. maddeye aykırılık durumunda antlaşmanın sadece bir kısmının değil, bütünüyle geçersiz sayılacağı belirlenir.
Emredici kurala aykırılık antlaşmanın temelini sakatladığı için bölünebilirliğe izin verilmez.
3
VAHSVAHS 64.64. madde (sonradan ortaya çıkan kural) ile farkın ortaya konması.
64.64. maddenin antlaşmayı geriye yürür şekilde değil, sadece ileriye dönük olarak sona erdirdiği anlaşılır.
Antlaşmanın yapıldığı sırada kural mevcut olmadığı için 'başlangıçtan itibaren hükümsüzlük' söz konusu olmaz.

Anahtar Kavram

Mutlak Butlan ve Bölünemezlik İlkesi

Daha Fazla Pratik

Emredici kurallar (jusjus cogenscogens) ile tüm uluslararası topluma karşı borçlar (ergaerga omnesomnes) arasındaki kavramsal ilişkiyi ve Uluslararası Adalet Divanı'nın BarcelonaBarcelona TractionTraction davasındaki yaklaşımını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken antlaşmaların geçersizlik hallerini 'sübjektif/nispi' (devletin rızasını sakatlayan durumlar) ve 'objektif/mutlak' (hukukun temel değerlerine aykırılık) olarak ikiye ayırmak faydalıdır. JusJus cogenscogens objektif bir geçersizlik halidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Normlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)