Examkin

Soru

Zorluk: OrtaNormlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)

Uluslararası teâmül hukukunun oluşum sürecinde bir kuralın kendisine uygulanmasına yönelik tutarlı ve sürekli biçimde itirazda bulunan (persistent objector) bir devletin hukuki durumu, söz konusu kuralın zamanla uluslararası toplumun bütünü tarafından 'jus cogens' (emredici kural) niteliği kazandığının kabul edilmesi halinde aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sürekli itirazcı statüsü kuralın emredici niteliğine rağmen korunur ve devlet bu kuralın bağlayıcılığı dışında kalmaya devam eder.
  2. Emredici kuralın varlığı, sürekli itirazda bulunan devletin rızasına bakılmaksızın o kuralı bu devlet için de bağlayıcı kılar.Cevap
  3. C
    Kuralın emredici hale gelmesi için sürekli itiraz eden devletin de bu sürece açık rıza göstermesi veya itirazından vazgeçmesi şarttır.
  4. D
    Sürekli itiraz eden devlet, kuralın emredici niteliğini sadece diğer devletlerle olan diplomatik ilişkilerinde tanımakla yükümlüdür.
  5. E
    Jus cogens kurallar sadece antlaşmalar hukuku kapsamında sonuç doğurduğundan, teâmül kökenli sürekli itirazın hukuki geçerliliği etkilenmez.

Cevap

Emredici kuralın varlığı, sürekli itirazda bulunan devletin rızasına bakılmaksızın o kuralı bu devlet için de bağlayıcı kılar.
Uluslararası hukukta genel kural olarak bir devlet, oluşmakta olan bir teâmül kuralına sürekli itiraz ederek kendisini o kuralın dışında tutabilir. Ancak söz konusu kural 'jus cogens' (emredici) nitelik kazandığında, artık rızaya dayalı bir hukuk kuralı olmaktan çıkar ve uluslararası kamu düzeninin bir parçası haline gelir. Bu aşamada, devletin geçmişteki veya süregelen itirazları hukuki değerini yitirir ve kural istisnasız tüm devletler için bağlayıcı olur.

Adım Adım Çözüm

1
Sürekli itirazcı (persistent objector) kavramının kapsamını belirleme.
Bir devletin, bir teâmül kuralının oluşum aşamasından itibaren sürekli karşı çıkarak o kuralın kendisi için bağlayıcı olmasını engelleme hakkıdır.
Teâmül hukukunun rızai niteliğini anlamak için başlangıç noktasıdır.
2
Emredici kural (jus cogens) niteliğinin etkisini analiz etme.
Jus cogens kurallar, uluslararası toplumun bütünü tarafından kendisinden sapmaya izin verilmeyen üstün hukuk normlarıdır.
Normlar hiyerarşisindeki en üst seviyeyi tanımlar.
3
Sürekli itiraz ile emredici kural arasındaki hiyerarşik ilişkiyi kurma.
Uluslararası hukuk doktrini ve uygulaması, jus cogens kuralların 'sürekli itirazcı' statüsünü geçersiz kıldığını kabul eder.
Toplumun ortak çıkarları (kamu düzeni), tekil devlet rızasının (egemenlik) üzerine çıkar.

Anahtar Kavram

Jus cogens kuralların sürekli itirazcı (persistent objector) statüsünü hükümsüz kılması.

İpuçları

1
Normal teâmül kuralları ile emredici (jus cogens) kurallar arasındaki hiyerarşik farkı düşünün.
2
Bir kural 'uluslararası toplumun bütünü' için vazgeçilmez hale geldiğinde, tek bir devletin itirazı bu kuralı engelleyebilir mi?
3
Emredici kurallar rıza prensibinin üzerindedir; bu yüzden itiraz eden devleti de kapsarlar.

Daha Fazla Pratik

Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi'nin 53. ve 64. maddelerindeki jus cogens tanımlarını ve sonuçlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Normlar Hiyerarşisi ve Jus Cogens (Emredici Kurallar)